✍ Hà Nội: Viện Tâm Thần Bạch Mai- Đại Học Quốc Gia (khoa Y) - Đại Học Y Hà Nội. Rối loạn phổ tự kỷ (Autism spectrum disorder) là một tình trạng liên quan đến sự phát triển của não ảnh hưởng tới cách một người nhận thức và giao tiếp với những người khác, gây ra những vấn đề trong tương tác xã hội. Rối loạn này cũng bao gồm sự hạn chế và lặp đi lặp lại những khuôn mẫu hành vi. Thuật ngữ “spectrum” (phổ) trong tiếng Anh ám chỉ những triệu chứng đa dạng và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Rối loạn phổ tự kỷ bao gồm các tình trạng mà trước đây được phân ra một cách độc lập: tự kỷ (Autism), hội chứng Asperger (Asperger’s syndrome), rối loạn tan rã thời thơ ấu (Autism spectrum disorder), và một dạng rối loạn phát triển lan tỏa không đặc hiệu (Unspecified form of pervasive developmental disorder). Một số người vẫn sử dụng thuật ngữ “hội chứng Asperger” để chỉ những trường hợp rối loạn phổ tự kỷ nhẹ. Trẻ thường biểu hiện triệu chứng trong vòng một năm tuổi. Một số ít trẻ phát triển bình thường trong năm thứ nhất và trải qua một thời kì thoái lui giữa 18-24 tháng tuổi, khi đó trẻ biểu hiện các triệu chứng tự kỷ. Trong khi chưa có cách chữa rối loạn phổ tự kỷ đặc hiệu, điều trị sớm có thể tạo nhiều sự khác biệt lớn trong cuộc sống của đa số trẻ. Một số trẻ biểu hiện dấu hiệu Rối loạn phổ tự kỷ sớm thời thơ ấu như: giảm giao tiếp bằng mắt, giảm đáp ứng khi gọi tên hay sự thờ ơ với người chăm sóc. Các trẻ khác có thể phát triển bình thường trong vài tháng hay vài năm đầu đời, nhưng đột ngột trở úng đã tiếp thu được. Các dấu hiệu thường biểu hiện ở giai đoạn 2 tuổi.nên thoái lui hay hung hãn hay mất các kỹ năng ngôn ngữ mà ch. Mỗi trẻ rối loạn phổ tự kỷ có một hình mẫu hành vi và mức độ nghiêm trọng của bệnh khác nhau, có thể từ giảm đến tăng chức năng. Một số trẻ rối loạn phổ tự kỷ khó khăn trong việc học hỏi, một số có dấu hiệu chậm tư duy. Các trẻ khác lại có trí thông minh bình thường đến cao, các trẻ này học nhanh, nhưng có vấn đề về giao tiếp và áp dụng những thứ chúng biết vào cuộc sống hằng ngày và điều chỉnh các tình huống giao tiếp. Bởi vì sự tổng hợp các triệu chứng mang tính cá nhân ở từng trẻ, mức độ trầm trọng của bệnh đôi lúc khó xác định. Mức độ ấy thường dựa vào mức độ suy yếu và mức tác động đến khả năng hoạt động do bệnh. Không thích ôm ấp, ẳm bồng, có vẻ thích chơi một mình, thu mình trong thế giới riêng của bản thân. Không nói hay chậm nói hay mất khả năng nói các từ hoặc nói thành câu. Không thể bắt đầu, duy trì một cuộc hội thoại hay chỉ bắt đầu nói khi yêu cầu hay muốn gọi tên đồ vật. Nói với một sự phát âm hay nhịp điệu bất thường và có thể có giọng nói như đang hát hay giọng nới robot. Lặp lại các từ hay cụm từ đúng nguyên văn nhưng lại không hiểu cách dùng từ đó. Không biểu hiện cảm xúc hay thái độ và biểu hiện cảm nhận không thích hợp. Tiếp cận không phù hợp với các tương tác xã hội bằng cách thụ động, hung hãng hay gây rối. Khó khăn trong việc nhận ra các tình hiệu phi ngôn ngữ, biểu hiện nét mặt, ngôn ngữ cơ thể hay sắc thái giọng nói. Thực hiện một số hoạt động có thể gây tổn thương bản thân như cắn hay đập đầu. Phát triển những thói quen hay những nhóm hoạt động theo trình tự cụ thể và trở nên hoảng loạn khi gặp một thay đổi nhỏ. Khó khăn để trong phối hợp hay thực hiện các chuyển động riêng lẻ như vụng về hay đi bằng ngón chân và có ngôn ngữ thể kì quặc, cứng đơ hay phóng đại. Bị thu hút bởi các chi tiết của một đồ vật như là bánh xe đang quay của xe trò chơi, nhưng không hiểu mục đích hay chức năng của vật ấy. Nhạy cảm bất thường với ánh sáng, âm thanh hay sự đụng chạm, không quan tâm đến sự đau đớn hay nhiệt độ. Gắn kết với một đối tượng hay hoạt động với một cường độ bất thường hay tập trung bất bình thường. Có một sở thích ăn uống cụ thể ví như chỉ ăn một vài loại thực phẩm hay từ chối các loại thực phẩm có cấu trúc nhất định. Khi trưởng thành, một số trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ trở nên gắn kết với những người khác hơn và giảm đi sự xáo trộn về hành vi. Đôi lúc, với một số trẻ có những rối loạn ít nghiêm trọng, cuộc sống của chúng thậm chí có thể trở về bình thường hay gần như bình thường. Trái lại, với một số khác vẫn khó khăn về ngôn ngữ và giao tiếp và những năm thiếu niên có thể dẫn tới những vấn đề về hành vi và cảm xúc tệ hơn. Mỗi trẻ có một sự phát triển riêng, một số không phát triển theo đúng thời điểm ghi nhận trong các sách nuôi dạy trẻ. Nhưng trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ thường biểu hiện một số dấu hiệu chậm phát triển trước 2 tuổi. Nếu bạn quan sát sự phát triển của trẻ bất thường hay bạn nghi ngờ trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ, hãy đề cập vấn đề ấy với bác sĩ. Các triệu chứng liên quan với rối loạn có thể liên kết với các rối loạn phát triển khác. Dấu hiệu của rối loạn phổ tự kỷ thường xuất hiện sớm khi phát triển, khi đó các sự trì trệ trong các kỷ năng ngôn ngữ và tương tác xã hội là khá rõ ràng. Bác sĩ sẽ đề nghị các kiểm tra về sự phát triển để xác định trẻ thực sự có sự đình trệ về nhận thức, ngôn ngữ và kĩ năng giao tiếp không. Các dấu hiệu ấy bao gồm:. Rối loạn phổ tự kỷ không có một nguyên nhân riêng biệt nào. Đây là một rối loạn phức tạp, triệu chứng và sự nghiêm trọng cùng đa dạng, bệnh có rất nhiều nguyên nhân. Cả hai vấn đề di truyền và môi trường có thể đều có vai trò gây bệnh:. Di truyền: Nhiều gene khác nhau liên quan đến rối loạn phổ tự kỷ. Với một số trẻ, rối loạn phổ tự kỷ có thể liên quan đến rối loạn về di truyền như hội chứng Rett (Rett syndrome) hay hội chứng nhiễm sắc thể X dễ gãy (fragile X syndrome). Với một số trẻ, những thay đổi di truyền (đột biến) có thể tăng nguy cơ của rối loạn phổ tự kỷ. Một số gene có thể tác động đến sự phát triển của não hay cách những tế bào não giao tiếp với nhau và chúng có thể xác định độ nghiêm trọng của bệnh. Một số đột biến gene có thể di truyền, trong khi một số khác tự phát sinh. Các gia đình để hiểu rõ hơn về việc di truyền của bệnh rối loạn phổ tự kỷ, có thể liên hệ trực tiếp với bác sĩ Nguyễn Vạn Thông theo số điện thoại 1900 1246. Yếu tố môi trường: Các nhà khoa học đang nghiên cứu một số yếu tố như nhiễm siêu vi, thuốc, các vấn đề trong thai kì hay chất gây ô nhiễm không khí có vai trò gì khởi phát rối loạn phổ tự kỷ không. Một trong những cuộc tranh cãi lớn nhất về rối loạn phổ tự kỷ là liệu có mối quan hệ giữa rối loạn và vaccine được tiêm thời thờ ấu không. Mặc dù có nhiều nghiên cứu lớn, nhưng không có kết quả tin tưởng nào chỉ ra mối liên kết giữa rối loạn phổ tự kỷ và bất kì vaccine nào. Tránh tiêm vaccine cho trẻ sẽ đặt con bạn và những người khác vào nguy hiểm khi có thể mắc và lan truyền các bệnh nghiêm trọng như ho gà, thủy đậu hay quai bị. Số trẻ được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ đang tăng lên. Các nhà khoa học đến nay cũng chưa xác định được rằng việc này là do sự chẩn đoán tốt hơn hay sự tăng thực sự hay cả hai. Tiền sử gia đình: Những gia đình có một trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ tăng khả năng có một trẻ khác cũng mắc rối loạn. Cũng không hiếm cha mẹ và họ hàng của trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ cũng có các vấn đề nhẹ về kỹ năng xã hội và giao tiếp hay có một số hành vi nhất định đặc trưng cho rối loạn phổ tự kỷ. Các rối loạn khác: Các trẻ có một số tình trạng y khoa nhất định có một nguy cơ cao mắc rối loạn phổ tự kỷ hay triệu chứng giống tự kỷ hơn bình thường. Chẳng hạn như hội chứng nhiễm sắc thể X dễ gãy, một rối loạn di truyền gây ra các vấn đề trí tuệ; bệnh xơ cứng củ (tuberous sclerosis) là một tình trạng u lành trong não; hội chứng Rett một tình trạng di truyền thường xảy ra ở trẻ em gái, gây chậm phát triển vùng đầu, khiếm khuyết trí tuệ và mất khả năng sử dụng tay có mục đích. Trẻ sanh quá non tháng: các trẻ sinh trước 26 tuần mang thai có thể có một nguy cơ lớn mắc rối loạn phổ tự kỷ. Tuổi cha mẹ: Có thể có sự liên kết giữa trẻ em sinh bởi cặp bố mẹ cao tuổi và rối loạn phổ tự kỷ nhưng cần có nhiều nghiên cứu cần để chứng minh mối liên hệ này. Bác sĩ sẽ tìm kiếm các dấu hiệu về sự trì trệ trong phát triển bằng các kiểm tra thường lệ. Nếu trẻ có những triệu chứng của rối loạn phổ tự kỷ, bạn sẽ được đề nghị đến bác sĩ chuyên khoa nhi về rối loạn phổ tự kỷ (bác sĩ tâm lý nhi hay bác sĩ tâm lý, bác sĩ nội thần kinh nhi hay bác sĩ về sự phát triển của trẻ em) để kiểm tra kỹ hơn. Bởi vì rối loạn phổ tự kỷ rất đa dạng về triệu chứng và mức độ, việc chẩn đoán là rất khó khăn. Không có xét nghiệm chuyên biệt để xác định rối loạn phổ tự kỷ. Thay vào đó, các bác sĩ chuyên khoa có thể:. Quan sát trẻ và hỏi sự phát triển và thay đổi về tương tác xã hội, giao tiếp, hành vi của trẻ theo thời gian. Kiểm tra sự nghe, nói, ngôn ngữ, sự phát trển và giao tiếp cững như các vấn đề hành vi của trẻ. Tiến hành các bài tập tương tác và giao tiếp cho con bạn và chấm điểm biểu hiện. Sử sụng tiêu chuẩn Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần (DSM-5) của Hiệp hội Tâm thần Hoa Kì. Thực hiện xét nghiệm di truyền nếu trẻ có một rối loạn di truyền như hội chứng Rett hay hội chứng X dễ vỡ. Hiện tại không có điều trị cho rối loạn phổ tự kỷ và không có điều trị phù hợp cho tất cả mọi người. Mục đích của điều trị là tối đa khả năng của trẻ bằng việc giảm triệu chứng rối loạn phổ tự kỷ và hỗ trợ phát triển và học hỏi. Can thiệp sớm trong độ tuổi trẻ đi mẫu giáo có thể giúp trẻ học tối đa kỹ năng xã hội, giao tiếp, các kỹ năng về hành vi và chức năng. Các điều trị ở mức độ gia đình và nhà trường cũng như các can thiệp rối loạn phổ tự kỷ có thể quá mức, nhu cầu của con bạn có thể thay đổi theo thời gian. Bác sĩ có thể đề nghị các lựa chọn giúp đỡ từ các nguồn lực ở khu vực của bạn. Nếu con bạn được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ, hãy bàn bạc với chuyên gia về việc thiết kế một chiến lược điều trị thích hợp và xây dựng một đội ngữ chuyên gia cần thiết cho các nhu cầu của bé. Liệu pháp về hành vi và giao tiếp: Nhiều chương trình giải quyết các khó khăn về giao tiếp, ngôn ngữ và hành vi liên quan với rối loạn phổ tự kỷ. Nhiều chương trình khác tập trung vào việc giảm các vấn đề về hành vi và dạy trẻ các kĩ năng mới. Các chương trình khác tập trung vào dạy trẻ cách xử lý các tình huống xac hội hay giao tiếp tốt hơn. Áp dụng phân tích hành vi (ABA) có thể giúp trẻ học các kĩ năng mới và áp dụng các kĩ năng này vào một số tình huống thông qua một hệ thống phần thưởng động viên. Liệu pháp giáo dục: Trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ thường đáp ứng tốt với các chương trình học có cấu trúc tốt.

Summary: Phổ tự kỷ, còn được gọi là rối loạn phổ tự kỷ (ASD), là một loạt các rối loạn tâm thần thuộc loại rối loạn thần kinh. Nó bao gồm tự kỷ và hội chứng Asperger. Các cá nhân mắc chứng này thường gặp vấn đề với giao tiếp và tương tác xã hội; và các hành vi, sở thích hoặc hoạt động hạn chế và lặp đi lặp lại. Các triệu chứng thường được nhận ra từ một đến hai tuổi. Các vấn đề trong dài hạn có thể bao gồm những khó khăn trong việc thực hiện các nhiệm vụ hàng ngày, tạo và giữ mối quan hệ và duy trì công việc. Nguyên nhân của phổ tự kỷ là không chắc chắn. Các yếu tố rủi ro bao gồm có cha mẹ lớn tuổi, tiền sử gia đình mắc chứng tự kỷ và một số điều kiện di truyền nhất định. Ước tính có từ 64% đến 91% rủi ro là do tiền sử gia đình. Chẩn đoán dựa trên các triệu chứng. DSM-5 xác định lại các rối loạn phổ tự kỷ để bao gồm các chẩn đoán tự kỷ trước đó, hội chứng Asperger, rối loạn phát triển lan tỏa không được chỉ định khác (PDD-NOS) và rối loạn phân rã ở trẻ em.


Trọng nam khinh nữ là một dạng phân biệt đối xử dựa trên giới tính trong xã hội (tiếng Anh: Sexism), trong đó coi nam giới được xem là có vai trò quan trọng hơn phụ nữ. Đây đã và đang là một hệ thống tư tưởng tồn tại ở khá nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là dưới chế độ phong kiến. Mặc dù hiện nay quyền phụ nữ, sự bình đẳng với nam giới được Liên hiệp quốc công nhận nhưng hệ thống pháp luật trọng nam khinh nữ vẫn tồn tại ở một số nước, đặc biệt là khi nước đó áp dụng các bộ luật tôn giáo (thường là các nước theo đạo Hồi, và đạo Thiên Chúa – chỉ nam giới mới được làm cha xứ, và giáo hoàng là vị trí cao nhất của nhà thờ thì chỉ truyền cho nam giới). Ở những nước khác, hệ thống pháp luật ghi nhận nam nữ bình đẳng trước pháp luật, tuy nhiên nhiều người vẫn mang tư tưởng này với nhiều cấp độ khác nhau, bắt nguồn từ thực tế rằng những cá nhân xuất chúng trong xã hội (chính trị gia, tướng lĩnh, các nhà khoa học nổi tiếng, các tỷ phú…) vẫn chiếm đa số là nam giới bởi họ có năng lực thể chất, sự bền bỉ tâm lý và khả năng tư duy logic tốt hơn nữ giới. Trọng nam khinh nữ trong xã hội thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau: phụ nữ sinh ra con trai được quý trọng hơn phụ nữ chỉ sinh được con gái; quyền hành của con trai trưởng trong gia đình rất lớn (quyền huynh thế phụ); ngai vàng của các triều đại chỉ truyền cho con trai chứ không truyền cho con gái; quyền thừa kế gia sản của cha mẹ chỉ dành cho con trai, còn con gái không được thừa kế hoặc chỉ được thừa kế các tài sản nhỏ; việc truyền nghề tại các làng nghề thường không truyền cho con gái mà truyền cho con trai hoặc con dâu (vợ của con trai); người con trai được học hành để thi cử, tiến thân bằng theo con đường khoa bảng nhưng người phụ nữ thì chỉ quanh quẩn với việc nhà; con trai được phép lấy rất nhiều vợ và có quyền sủng hạnh bất cứ người nào nếu muốn trong khi phụ nữ phải chịu cảnh chồng chung mà không có quyền được lên tiếng. Trong quá khứ, từng có những phụ nữ có đóng góp to lớn vào những thành tựu khoa học của thế giới nhưng bị loại khỏi danh sách đề cử nhận giải Nobel chỉ vì họ là nữ giới Ngày nay tại Mỹ, có những nam giới được trả lương cao hơn nữ giới cho cùng một việc làm dù năng suất, chất lượng công việc là như nhau. Cho đến đầu thế kỷ 20, tại hầu hết các quốc gia trên thế giới, phụ nữ vẫn chưa có quyền tham gia bầu cử và cũng không được đảm nhận một số công việc đặc biệt như sĩ quan quân đội, giám đốc nhà máy. Dù không có đạo luật nào quy định vị trí tổng thống chỉ dành cho nam giới, nhưng tất cả các tổng thống của Hoa Kỳ từ xưa đến nay đều là nam giới. Khi việc sử dụng công cụ bằng kim loại xuất hiện và phát triển mạnh mẽ, việc cày bừa nông nghiệp mang lại hiệu quả rất cao, vượt xa việc hái lượm từ thiên nhiên. Đàn ông với sức khỏe, thể chất tốt hơn phụ nữ nên phù hợp hơn với công việc cày bừa và giành lấy quyền lực, vị thế trong gia đình, đóng vai trò trụ cột, quyết định công việc, con cái lấy theo họ cha. Mặt khác, xuất hiện xã hội phân chia giai cấp, quốc gia làm phát sinh chiến tranh, vai trò của nam giới càng được nâng cao vì phụ nữ không thể chiến đấu giỏi như nam giới được. Khi xã hội tư bản hình thành và phát triển, giai cấp tư sản làm chủ trong thời gian đó, vai trò của nông nghiệp nhường chỗ cho công nghiệp. Xã hội vẫn ưu tiên cho nam giới hơn vì nam giới đóng góp được nhiều hơn so với nữ giới, nhất là các công việc đòi hỏi sức khỏe và tư duy kỹ thuật như thợ máy, thợ mỏ…. Hiện nay nền văn minh nhân loại đang hướng tới bình đẳng nam nữ với sự đề cao quyền bình đẳng trong xã hội của nữ giới tương đương nam giới. Tuy nhiên, những đặc điểm tự nhiên về giới tính được hình thành qua hàng triệu năm tiến hóa thì không thể thay đổi:. Phụ nữ đến một độ tuổi nhất định sẽ có tâm lý muốn chuyển hướng tập trung sang xây dựng gia đình và nuôi dạy con cái. Chức năng sinh học của phụ nữ bao gồm việc sinh nở và chu kỳ kinh nguyệt cũng ảnh hưởng nhiều đến sự tập trung trong công việc. Nam giới có xu hướng hành động nhanh chóng, quyết đoán, trong khi phụ nữ có xu hướng thụ động, bị cảm xúc chi phối. Trái lại, nam giới trải nghiệm cảm xúc mãnh liệt hơn, và nữ giới thì bày tỏ phản ứng cảm xúc hơn. Phụ nữ yếu hơn nam giới về thể chất mà bởi vì trong hàng triệu năm tiến hóa phụ nữ không được thực hiện nhiệm vụ yêu cầu cao về thể chất như nam giới (phụ nữ hái lượm và ở nhà chăm sóc gia đình, nam giới đi ra ngoài săn thú và chiến đấu bảo vệ bộ lạc). Chức năng não: phụ nữ nói nhiều hơn, trong khi nam giới được định hướng nhiều hơn cho hành động. Nam giới học toán (tư duy logic học) tốt hơn, còn phụ nữ tư duy ngôn ngữ tốt hơn (do họ nói nhiều hơn). Nghiên cứu cho thấy học sinh nữ ở lớp 1 đến lớp 3 có điểm toán và khả năng toán bằng với học sinh nam, thậm chí có em còn tốt hơn. Nhưng từ lớp 3 trở đi, điểm số bắt đầu chênh nhau mà theo nghiên cứu của Đại học Stanford thì lý do dựa trên thái độ học toán của nữ giới Tuy nhiên khi sáng tác văn học, vốn cần kết hợp tính ngôn ngữ với tính logic thì nam giới vẫn vượt trội hơn (ví dụ: trong 28 giải Nobel văn học được trao trong giai đoạn 1990-2018, có 21 người là nam và chỉ có bảy người là nữ). Theo thống kê, tỉ lệ thiên tài trí óc trên thế giới nghiêng vượt trội về phía nam giới. Theo thống kê đến năm 2018, có 853 nam giới đã được trao giải Nobel trong khi chỉ có 51 phụ nữ đạt được vinh dự này. Trong số 51 phụ nữ này thì có 17 giành được Nobel hòa bình, 14 giành được Nobel văn học, chỉ có 20 người giành được Nobel về các ngành khoa học kỹ thuật như vật lý, hóa học, sinh học và y khoa Đối với giải Fields (giải thưởng thế giới dành cho các nhà toán học), tính đến năm 2018 có 60 người được trao giải, trong đó chỉ có duy nhất 1 phụ nữ. Theo nghiên cứu của Đại học Harvard, ngay cả trong các xã hội và tổ chức đánh giá cao bình đẳng giới (ví dụ như Tây Âu, Bắc Mỹ), các nhân vật xuất chúng trong xã hội (nhà khoa học, lãnh tụ, tướng lĩnh, kiện tướng thể thao…) vẫn thường là đàn ông. Phụ nữ vẫn chỉ chiếm tỷ lệ thấp ở hầu hết các vị trí lãnh đạo cao cấp trong xã hội. Phụ nữ chiếm tỷ lệ nhỏ hơn 5% trong số 500 CEO hàng đầu thế giới, nhỏ hơn 20% trong số các nhà khoa học tự nhiên. Theo nghiên cứu này, “những thứ chiếm lĩnh những suy nghĩ thường lệ, những thứ mà bạn quan tâm sâu sắc, hoặc những thứ thúc đẩy hành vi và quyết định” đã tạo ra sự khác biệt về tỷ lệ thành công giữa phái nam và nữ, theo đó nam giới được thúc đẩy bởi ý chí vươn lên chiếm lĩnh các thành tựu, trong khi phụ nữ lại muốn tạo dựng quan hệ gần gũi với người khác và thường gặp mâu thuẫn tâm lý khi theo đuổi mục tiêu lâu dài nào đó. Quyền lực và sự kiểm soát là động cơ xã hội thực sự đằng sau việc phân chia các vai trò giới tính, thông qua phân công lao động. Không chỉ đơn giản là sự khác biệt về quan niệm xã hội, các đặc điểm tự nhiên đem lại ưu thế cho nam giới (sức khỏe, tư duy logic, mức độ tập trung trí óc đều tốt hơn phụ nữ), vẫn thường thấy xu thế nam giới nổi trội rõ rệt trong các công việc phức tạp như nhà lãnh đạo, nhà khoa học, nghệ nhân… Ngay cả với những công việc thường được dành cho phụ nữ (nấu ăn, may vá), các cá nhân nối bật nhất (đầu bếp chuyên nghiệp, nhà thiết kế thời trang nổi tiếng) vẫn thường là đàn ông. Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô: với ý nghĩa là “có một con trai thì vẫn là có, nhưng có mười con gái thì vẫn là không có”, thể hiện cách đánh giá vai trò của con trai – con gái trong xã hội. Theo đó, các gia đình hay dòng họ có tư tưởng coi trọng việc sinh con trai. Bởi con cái theo họ cha chứ không theo họ mẹ, nên nếu không có con trai mà chỉ có con gái thì các cháu chắt sẽ theo họ ngoại, còn dòng họ của gia đình sẽ bị tuyệt tự (dòng họ kết thúc do không còn ai nối dõi), và khi bố mẹ hoặc ông bà chết đi sẽ không có người và nơi thờ cúng (vì con gái khi kết hôn sẽ sang nhà chồng ở và chăm lo công việc của nhà chồng). Thế nên phần lớn các gia đình hiện nay vẫn muốn sinh cho được con trai. Đàn ông nông nổi giếng khơi, đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu: ý nói nam giới tư duy kém thì vẫn sâu sắc hơn nếu so với người phụ nữ tư duy tốt. Trai tay không chẳng ăn mày vợ, gái trăm vạn cũng thể nhờ chồng: nhấn mạnh tài sản dù là hai vợ chồng làm ra hay của người chồng hoặc người vợ làm ra, thì người chồng cũng được coi là công lớn hơn. Đàn ông mặc váy: ý nói nam giới mà xấu tính hoặc nhu nhược, hèn nhát thì sẽ bị coi là giống như đàn bà chứ không phải là đàn ông đích thực. Trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên một chồng: ý nói đàn ông (thời phong kiến) nếu muốn có thể lấy rất nhiều người vợ, nhưng đàn bà thì không được phép lấy nhiều chồng. Bàn về vấn đề trọng nam khinh nữ trong văn hóa Việt, Phan Kế Bính viết: Tục ta trọng nam khinh nữ thì là một tục trái hẳn với cách văn minh… Tục ta thì phần nhiều áp chế đàn bà quá. Có người coi vợ như kẻ ăn người ở, nào là bắt sửa túi nâng khăn, nào là bắt cơm dâng nước tiến, nào là bẻ hành bẻ tỏi, nào là bắt nhặt bắt khoan. Chồng ăn chơi như phá không sao, vợ xểnh ra một chút đã sinh ra ỏm tỏi; chồng chim chuột như quỷ thì chẳng hề gì, vợ động đi đâu một lúc thì sinh ra ngờ vực, ấy là trái với đạo công bằng. Tục ta buộc cho đàn bà một chữ trinh mới lại nghiệt nữa. Đã đành trinh tiết là một nết rất quý ở Á Đông ta, không có thể sao bỏ được, nhưng giữ gìn từng li (vợ đi đâu cũng đe nẹt) thì tựa như quá hà khắc…”. Bà là người phụ nữ đầu tiên nhận giải Nobel và là phụ nữ duy nhất (một trong hai người) nhận được hai giải Nobel danh giá trong hai lĩnh vự khác nhau là Vật lí và Hóa học. Marie Curie được coi là hình mẫu lí tưởng của mọi cô gái thời hiện nay, bà được nhiều tạp chí lớn thế giới như: Time, BBC,… bầu chọn là “Người phụ nữ ảnh hưởng nhất mọi thời đại”. Một sự việc thú vị nữa là gia đình bà có đến năm giải Nobel, người con gái lớn là Irène cũng theo sự nghiệp khoa học vĩ đại của mẹ mình và bà cũng ”rinh” về cho mình một giải Nobel Hóa học; người con gái còn lại là Evè Curie thì chọn con đường văn học ưa thích, bà cũng đã viết một cuốn sách về người mẹ vĩ đại của mình. Các cháu chắt sau đời Marie Curie cũng vững bước trên con đường khoa học chân chính mà bà của họ đã gầy dựng từ đôi tay trắng cho tới ngày vinh quang. Cô là người phụ nữ đầu tiên nhận giải Fields cao quý cho các nhà toán học xuất sắc dưới 40 tuổi. Trước đó, năm 1994 và 1995 cô đã đạt giải vàng ở cuộc thi Olimpic Toán quốc tế, trong đó năm 1995 Maryam đã đạt điểm tuyệt đối trong cuộc thi này. Ngoài ra, cô còn đạt được nhiều giải và huân chương khác trong sự nghiệp toán học thành công của mình. Grace Murray Hopper là nhà toán học, đồng thời giữ chức đô đốc trong Hải quân Mỹ. Bà là người phát minh ra COBOL, chương trình phiên dịch chỉ đạo của con người thành mã nguồn máy tính năm 1943. Công trình của bà là tiền đề cho sự ra đời của ngôn ngữ lập trình phổ cập. Lise Meitner sinh ra ở Áo là một thiên tài về vật lý hạt nhân. Bà là học trò của các nhà khoa học vĩ đại như Ludwig Boltzmann, Max Planck, đã cùng nghiên cứu với Otto Hahn để khám phá ra nguyên tố Protactinium. Bà đã tham gia vào các nghiên cứu phát hiện sự phân hạch hạt nhân và phát minh ra bom nguyên tử. Bà đã được thế giới khoa học vinh danh bằng cách đặt tên một nguyên tố mang tên Meitnerium.

Summary: Trọng nam khinh nữ là một hình thức phân biệt đối xử dựa trên giới tính trong xã hội (tiếng Anh: Sexism), trong đó coi nam giới được xem là có vai trò quan trọng hơn phụ nữ. Đây đã và đang là một hệ thống tư tưởng tồn tại ở khá nhiều nơi trên thế giới này, đặc biệt là dưới chế độ phong kiến. Mặc dù hiện nay quyền phụ nữ, sự bình đẳng với nam giới được Liên hiệp quốc công nhận nhưng hệ thống pháp luật trọng nam khinh nữ vẫn tồn tại ở một số nước, đặc biệt là khi nước đó áp dụng các bộ luật tôn giáo (thường là các nước theo đạo Hồi, và đạo Thiên Chúa – chỉ nam giới mới được làm cha xứ, và giáo hoàng là vị trí cao nhất của nhà thờ thì chỉ truyền cho nam giới). Ở những nước khác, hệ thống pháp luật ghi nhận nam nữ bình đẳng trước pháp luật, tuy nhiên nhiều người vẫn mang tư tưởng này với nhiều cấp độ khác nhau, bắt nguồn từ thực tế rằng những cá nhân xuất chúng trong xã hội (chính trị gia, tướng lĩnh, các nhà khoa học nổi tiếng, các tỷ phú.)


Văn hoá trà đạo Nhật Bản có lẽ không còn là một khái niệm mới. Tuy nhiên ít ai có thể hiểu hết được về nó. GoJapan sẽ cùng bạn tìm hiểu đôi nét về văn hoá độc đáo này của Nhật Bản nhé. Nếu muốn biết thêm các loại văn hoá khác của Nhật Bản mời các bạn xem thêm bài viết về văn hoá Nhật Bản. Trà đạo là một loại nghệ thuật bao gồm cả việc chuẩn bị và thường thức trà (được gọi là Matcha) cùng với các loại đồ ngọt trong văn hoá của Nhật Bản. Mặc dù trà đã được du nhập vào Nhật Bản khoảng thế kỉ thứ 8, nhưng bột trà xanh chỉ được biết đến vào cuối thế kỉ 12. Và đến thế kỷ 14 văn hoá trà đạo mới dần hình thành ở Nhật Bản. Văn hoá trà đạo được nói đến không chỉ là việc uống trà mà bao gồm cả quá trình từ việc chuẩn bị dụng cụ pha trà bằng cả trái tim. Hãy cùng GoJapan xem một đoạn video ngắn về văn hoá trà đạo Nhật Bản. Đối với người Nhật, văn hoá trà đạo đã tồn tại hơn 400 năm. Cây trà không phải được trồng đầu tiên ở Nhật Bản, hạt giống đầu tiên được mang từ Trung Quốc vào thời nhà Đường (618-907), khi mà quan hệ ngoại giao giữa hai nước đạt đến thời kì đỉnh cao. Vào khoảng thế kỉ thứ 8, lần đầu tiên người ta đề cập đến nghi lễ uống trà một cách chính thức. Tuy nhiên vào những ngày đó văn hoá trà đạo Nhật Bản mọi thứ chưa giống với những gì chúng ta thấy ngày này. Cũng vào thời gian này, một nhà sư người Trung Quốc đã viết một cuốn sách về phương pháp pha trà tên là “Cha Ching” hướng dẫn cách chọn đúng nhiệt độ nước và cách sử dụng bình trà. Người ta nói rằng văn hoá trà đạo Nhật Bản ngày nay chịu ảnh hưởng rất nhiều của cuốn sách này. Thời kỳ Nara tại Nhật Bản (710-794) cây trà được trồng chủ yếu bởi các nhà tu hành hoặc quý tộc và được sử dụng vào việc làm thuốc. Thời kì này tại Trung Quốc người ta đã biết đến việc sử dụng trà làm thức uống. Tuy nhiên, do quan hệ của hai nước ngày một đi xuống vì vậy việc uống trà chưa được biết đến ở Nhật Bản. Vào năm 1187 nhà sư Nhật Bản Myoan Eisai, đã trở về từ Trung Quốc và đã là người đầu tiên gợi ý việc xay lá trà trước khi pha trà bằng nước nóng. Tống Huy Tông – một vị hoàng đế Trung Quốc đã gợi ý việc dùng cây đánh trứng bằng tre để pha trà. Hai phương pháp này đã tạo dựng nền móng cho văn hoá trà đạo Nhật Bản được biết đến rộng rãi ngày nay. Năm 1333, Mạc phủ Kamakura sụp đổ dẫn đến cuộc nội chiến xảy ra trên toàn quốc. Điều này đã hình thành một tầng lớp người mới được gọi là Gekokujou. Tầng lớp quý tộc với lối sống xa hoa thu hút sự chú ý của công chúng, họ thường tổ chức các bữa tiệc trà đãi bạn bè gọi là Toucha. Vào cuối thế kỷ 16 (thời Azuchi Momoyama), một người Nhật Bản là ông Senno Rikyu (1522-1591) kết hợp việc uống trà với các triết lý Thiền hình thành một trường phái có cách pha và uống trà khác biệt với thông thường. Những điều này đã xây dựng nên văn hoá trà đạo ngày nay. Nghi thức pha trà trong văn hoá trà đạo Nhật Bản cực kỳ đơn giản, đơn giản chính là chìa khoá để chuẩn bị một chén trà đãi khách. Tuy nhiên, mỗi một công đoạn chuẩn bị đề có những bước cố định, và dụng cụ phải được đặt ở những vị trí được chỉ định trên tấm chiếu Tatami. Đó là việc uống trà và phục vụ trà với chiều sâu về tâm hồn với một khoảng lặng sâu lắng và thanh thản. Cũng như nhiều thứ cần phải rèn luyện, học tập, Trà đạo luôn gắn liền với thực hành. Khác với trông chờ vào đâu đó, Trà đạo thuộc về bên lối sống “tự làm chủ bản thân”. Trà thất trong văn hoá trà đạo Nhật Bản thường được làm bằng những nguyên liệu mong manh với lối thiết kế không có vẻ gì là cân đối hay chắc chắn, khiến ta liên tưởng đến cái vô thường và trống rỗng của mọi sự. Theo quan điểm của thiền, sự cân đối, hoàn mỹ là thiếu tự nhiên, là không còn chỗ nào cho sự phát triển và đổi thay. Điều quan trong của trà thất là hài hòa với cảnh vật thiên nhiên xung quanh. Để làm ra được một chén trà ngon theo văn hoá trà đạo, việc trồng các cây trà cũng được làm một cách tỉ mỉ. Các cây trà được trồng ở một sườn núi ít nắng, và trước khi thu hoạch từ 20-30 ngày thì các cây trà sẽ được phủ một lớp bạt che để các lá trà có thể được sinh trưởng trong bóng râm. Khoảng thời gian này được tính từ khi những nụ trà mới nhú lên. Việc sử dụng bạt che giúp bảo vệ được vị ngọt của trà và hạn chế trà bị đắng. Sau đó, khi đến thời gian thu hoạch, người ta sẽ hái những nụ lá non nhất kèm theo đó là 3-4 lá non mềm nở he hé. Sau khi đã thu hoạch xong những đoạn cuống lá và gân lá sẽ được loại bỏ rồi hấp tiếp là xao khô bằng chảo hoặc hong gió. Điều này sẽ giúp giữ được màu xanh nguyên bản của lá trà cũng như các dưỡng chất sẽ vẫn được giữ lại. Thành phẩm theo đúng văn hoá trà đạo Nhật Bản của công đoạn này chính là những lá trà khô, loại thẳng đẹp được gọi là Tencha – dùng làm Matcha và cong xoắn gọi là Gyokuro – dùng để pha trực tiếp uống như trà mạn. Đem Tencha xay thành bột sẽ được thành phẩm là Matcha. Theo văn hoá trà đạo Nhật Bản, Koicha là loại trà đặc, độ đặc thích hợp là ở giữa dạng lỏng và dạng sệt, 4 gram trà thì chỉ cho khoảng 30-40 ml nước. Khi thưởng thức từng ngụm trà nhỏ thôi cũng đủ để thấy cả vị hoa cỏ mùa xuân lan toả. Trà đặc sánh mịn như lụa, ngậy và có độ ngọt tự nhiên thanh, chát nhẹ, đắng lẩn nhẩn đầu lưỡi. Mùi hương lan toả trong miệng có thể cảm nhận được chính là mùi cỏ tươi, có một chút mùi quả thông, quả sồi và mùi táo chín. Những mùi hương này đều rất thiên nhiên mang đến cho người dùng sự thanh tịnh. Ngược lại nếu bột trà kém chất lượng vị sẽ đắng và chát, không cảm nhận được vị ngọt. Trong một buổi tiệc trà chuẩn văn hoá trà đạo Nhật Bản sẽ có một bát trà được chuẩn bị để đủ một lượng trà phụ vụ cho từ 5-7 người có mặt. Khi có nhiều khách hơn thì phải chuẩn bị thêm bát. Bát trà được truyền qua tay các vị khách theo thứ tự định sẵn từ người đầu tiên đến người cuối cùng. Ngoài koicha thì văn hoá trà đạo còn một loại trà pha bằng bột matcha khác là usucha. Usucha là trà pha loãng, được tạo ra bằng cách cho một lượng nhỏ bột trà vào cùng với nước nóng có nhiệt độ phù hợp nhiều hơn so với koicha. Khi đánh nhanh usucha sẽ tạo ra một lớp bọt mịn ở trên bề mặt. Trong văn hoá trà đạo nhiều khi người ta còn so sánh lớp bọt mịn với nhau, bọt càng mịn càng chứng tỏ tay nghề của bạn tốt, bột trà của bạn càng chất lượng hơn. Nếu bạn là người đặc biệt yêu thích trà, hãy sắm sửa cho mình một chổi đánh trà của Nhật, gọi là Chasen. – Bước 4: Cho khoảng 60 ml nước ấm khoảng 80 độ C, tuyệt đối không được chế nước sôi trực tiếp vào trà, như vậy sẽ khiến mất đi hương vị mà màu sắc thơm ngon của Matcha. – Bước 5: Đánh Chasen theo hình chữ “M” hoặc “W” thật nhanh và đều tay cho đến khi có lớp bọt nổi lên trên. Đây cũng là lý do tại sao người Nhật lại dùng Chasen để pha trà, vì khi đó sẽ tạo lớp bọt trà beo béo, đồng thời làm dậy mùi thơm ngào ngạt của trà. – Bước 6: Sau đó nhấc Chasen theo chiều thẳng đứng ra khỏi chén để tránh làm hỏng lớp bọt. Ý nghĩa văn hoá trà đạo Nhật Bản có thể được hiểu bằng một cụm đơn giản: “ichi go ichi e” có nghĩa là “Mỗi khoảnh khắc chỉ xảy ra một lần”. Mục đích của văn hoá trà đạo Nhật Bản là trân trọng từng khoảnh khắc của hiện tại và nhớ rằng nó sẽ không xảy ra lại lần nào nữa. Mỗi khi thưởng trà điều duy nhất tập chung chỉ là uống trà cùng với sự hoà hợp của những người xung quanh, trong lòng không vướng bận điều gì. Phật giáo thường dùng thuật ngữ “ngón tay chỉ mặt trăng”. Suy rộng ra, Trà đạo là con đường mà đi hết con đường đó sẽ đến nơi có “trà vừa ngon vừa không ngon”. “Hoà”: Sự hoà hợp. Trong văn hoá trà đạo Nhật Bản cả chủ và khách đều truyền tay nhau thưởng thức một bát trà. Sự hoà hợp là điều tất yếu trong văn hoá trà đạo nói riêng và cả văn hoá Nhật Bản nói chung. Mọi người dân Nhật Bản đều tin rằng sự hoà hợp không chỉ đơn thuần ở giữa những con người với nhau mà giữa con người với sự vật cũng như con người với thiên nhiên. Sự hoà hợp này còn có trong tính cách của con người Nhật Bản. “Kính”: Sự kính trọng. Văn hoá trà đạo nhìn có vẻ đơn giản nhưng thực chất người chủ trải qua rất nhiều bước để tỏ lòng kính trọng khách, và những người khác đáp trả bằng sự kính trọng. Tất cả mọi thứ từ bình hoa đến bức trang treo trên tường cũng được chuẩn bị kĩ càng. Có một điều trong văn hoá trà đạo mà người nước ngoài khó nhận ra chính là sự kính trọng của những người khách. Người ngồi gần bức tranh cần phải bày tỏ những sự tích cực về cách bài trí phòng ngày hôm đó. Sau khi thưởng trà, những khách mời phải đặt chén của họ trên sàn, sau đó cầm lên nhìn kĩ là dành những lời tán thưởng cho chúng. Điều đó thể hiện được sự kính trọng của người với sự vật. “Thanh”: Sự tinh khiết. Kể cả khi những dụng cụ dùng trong văn hoá trà đạo thường xuyên được chuẩn bị và rửa kĩ càng, vẫn sẽ có một người thường xuyên lau lại chúng trước mặt khách nhiều lần. Những người khách rửa tay của họ trước khi vào phòng trà để thanh lọc bản thân khỏi những thứ trần tục. Việc lau rửa là biểu trưng cho sự thanh lọc trái tim và tâm trí của một người trong khi lau dọn những dụng cụ. Tất cả mọi thứ phải bao hàm sự tinh khiết từ âm thanh của nước nóng đổ vào bát đến mùi của bột matcha. Điều làm nên văn hoá trà đạo là do bị ảnh hưởng nhiều bảo Phật giáo tuy nhiên cũng bị ảnh hưởng nhiều bảo Thần đạo. “Tịch”: Sự thanh tịnh. Điều này là kết quả của cả Hoà, Kính và Thanh dẫn đến sự yên bình, tĩnh lặng mang lại cho con người sức mạng kiểm soát ham muốn trần tục. Khi chuẩn bị một buổi Trà đạo, một hành động đơn giản là làm sạch tâm trí của họ để thức tỉnh tâm hồn. Mọi hành động trong văn hoá trà đạo không được suy nghĩ mà phải giữ tâm trí thanh tịnh. Do đó, văn hoá trà đạo giúp con người kết nối sâu sắc hơn với tinh thần bên trong của họ. Cũng như nhiều thứ cần phải rèn luyện, học tập, văn hoá trà đạo Nhật Bản luôn gắn liền với thực hành. Khác với trông chờ vào đâu đó, Trà đạo thuộc về bên lối sống “tự làm chủ bản thân”. Người thưởng thức trà đạo nên chọn cho mình những loại trang phục đơn giản, lịch sự, tránh ăn mặc lòe loẹt vì điều này được xem là mất lịch sự đối với người Nhật khi thưởng thức trà đạo. Hạn chế sử dụng những loại trang phục quá rườm rà, để cảm nhận hết văn hóa trà đạo của người Nhật Bản bạn nên thử mặc bộ trang phục kimono truyền thống của người Nhật bản khi uống trà. Mỗi không gian thưởng thức trà đạo thường có một hương thơm dịu nhẹ riêng mang đến cảm giác thoái mái nhẹ nhàng cho người thưởng thức. Chính vì vậy khi tham gia thưởng thức văn hóa này hạn chế việc xịt quá nhiều nước hoa để làm mất đi việc cảm nhận mùi trà nhé. Nước pha trà: Nước sạch, nước tinh khiết, nhân tố quan trọng trong việc pha trà để có được hương vị của trà trọn vẹn nhất. Các loại nước dùng thường là nước mưa, nước giếng đá ong hoặc nước lấy từ sông suối.

Summary: Trà đạo, tiếng Nhật: sadō (茶道), được biết đến như một loại nghệ thuật thưởng thức trà trong văn hóa Nhật Bản, Trà đạo được phát triển từ khoảng cuối thế kỷ 12. Theo truyền thuyết của Nhật Bản, vào khoảng thời gian đó, có vị cao tăng người Nhật là sư Eisai (1141-1215), sang Trung Hoa để tham vấn học đạo. Khi trở về nước, ngài mang theo một số hạt trà về trồng trong sân chùa. Sau này chính Eisai này đã sáng tác ra cuốn "Khiết Trà Dưỡng Sinh Ký" (Kissa Yojoki), nội dung ghi lại mọi chuyện liên quan tới thú uống trà. Từ đó, dần dần công dụng giúp thư giãn lẫn tính hấp dẫn đặc biệt của hương vị trà đã thu hút rất nhiều người dân Nhật đến với thú uống trà. Họ đã kết hợp thú uống trà với tinh thần Thiền của Phật giáo để nâng cao nghệ thuật thưởng thức trà, phát triển nghệ thuật này trở thành trà đạo (chado, 茶道), một sản phẩm đặc sắc thuần Nhật. Từ việc đơn giản uống trà, chuyển sang cách pha và uống trà, rồi nghi thức thưởng thức trà cho đến khi đúc kết thành trà đạo, đây là một tiến trình không ngừng nghỉ mà cái đích cuối cùng người Nhật muốn hướng tới đó là cải biến tục uống trà du nhập từ ngoại quốc trở thành một tôn giáo trong nghệ thuật sống của chính dân tộc mình, một đạo lý với ý nghĩa đích thực của từ này.


Phép thử Turing là một phương pháp đơn giản để xác định xem một cỗ máy có thể chứng minh trí thông minh của nó giống với não người hay không. Nếu một cỗ máy có thể tham gia vào một cuộc hội thoại với con người mà không bị phát hiện là một cỗ máy, thì nó đã thể hiện được trí tuệ của con người. Phép thử Turing đã được đề xuất trong một bài báo xuất bản năm 1950 bởi nhà toán học và nhà tiên phong về tin học, Alan Turing. Nó đã trở thành động lực cơ bản trong lí thuyết và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Những tiến bộ nhanh chóng trong tin học có thể nhìn thấy ở nhiều khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta. Chúng ta có các chương trình dịch một ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác trong chớp mắt, robot dọn nhà chỉ trong vài phút, robot tài chính tạo ra danh mục hưu trí cá nhân, và các thiết bị đeo trên người giúp theo dõi sức khỏe và thể lực của chúng ta. Tất cả những thứ này đã trở nên tương đối thực tế. Đi đầu trong công nghệ đột phá hiện nay là những người tiên phong trong việc phát triển trí tuệ nhân tạo. Alan Turing đã chạm vào trí tuệ nhân tạo trước mọi người. Nhà toán học người Anh đã phát triển một số khái niệm cơ bản về khoa học máy tính trong lúc tìm kiếm một phương pháp hiệu quả hơn để giải các thông điệp của Đức được mã hóa trong Thế chiến II. Sau chiến tranh, ông bắt đầu nghĩ đến trí tuệ nhân tạo. Trong bài viết năm 1950, Turing bắt đầu bằng cách đặt câu hỏi, "Máy móc có thể suy nghĩ hay không?". Sau đó, ông đề xuất một bài kiểm tra nhằm giúp con người trả lời câu hỏi. Thử nghiệm được tiến hành trong phòng thẩm vấn do một giám khảo điều hành. Các đối tượng của bài kiểm tra gồm một người và một chương trình máy tính, và cả hai được che đi. Giám khảo có cuộc trò chuyện với cả hai bên và cố gắng xác định đâu là máy và đâu là người, dựa trên chất lượng cuộc trò chuyện của họ. Turing kết luận rằng nếu giám khảo không thể nêu ra sự khác biệt, máy tính đã thành công trong việc chứng minh trí thông minh của con người. Đó là, nó có thể suy nghĩ. Phép thử Turing có những kẻ gièm pha, nhưng có vẫn là thước đo thành công của các dự án trí tuệ nhân tạo. Phiên bản cập nhật của phép thử Turing có nhiều hơn một giám khảo, họ thẩm vấn và trò chuyện với cả hai đối tượng. Dự án được coi là thành công nếu trên 30% giám khảo, sau 5 phút trò chuyện, kết luận rằng máy tính là một con người. Giải thưởng Loebner là một cuộc thi Turing Test được phát động vào năm 1991 bởi Hugh Loebner, một nhà phát minh và nhà hoạt động người Mỹ. Loebner đã tạo ra các qui tắc bổ sung, yêu cầu con người và chương trình máy tính phải có cuộc trò chuyện dài 25 với mỗi 4 giám khảo. Người chiến thắng là chương trình máy tính được nhiều phiếu bầu nhất và thứ hạng cao nhất từ ban giám khảo. Alan Turing dự đoán rằng một cỗ máy sẽ vượt qua phép thử Turing vào những năm 2000. Ông đã đoán đúng. Vào năm 2014, Kevin Warwick thuộc đại học Reading đã tổ chức một cuộc thi Turing Test để kỉ niệm 60 năm ngày mất của Alan Turing. Một chatbot trên máy tính có tên là Eugene Goostman, có tính cách của một cậu bé 13 tuổi, đã vượt qua phép thử Turing trong sự kiện đó. Cậu có được số phiếu là 33% các giám khảo tin rằng cậu là con người. Việc bỏ phiếu này, không có gì ngạc nhiên khi nó gây ra tranh cãi. Không phải ai cũng chấp nhận thành tích của Eugene Goostman. Nhiều người chỉ trích phép thử Turing cho rằng, một chiếc máy tính có thể được tạo ra có khả năng suy nghĩ, nhưng không có suy nghĩ của riêng nó. Họ tin rằng, sự phức tạp của quá trình suy nghĩ của con người không thể được mã hóa. Bất kể sự khác biệt về quan điểm, phép thử Turing đã mở ra nhiều cánh cửa cho sự đổi mới hơn trong lĩnh vực công nghệ.

Summary: Phép thử Turing là một bài kiểm tra khả năng trí tuệ của máy tính. Phép thử như sau: một người chơi thực hiện một cuộc thảo luận bằng ngôn ngữ tự nhiên với một con người và một máy tính, cả hai đều cố gắng chứng tỏ mình là con người. Ba bên tham gia phép thử được cách ly với nhau. Nếu người chơi không thể nhận ra máy tính không phải là con người, máy tính đó vượt qua phép thử. Vì bài kiểm tra có mục đích là thử khả năng trí tuệ của máy tính mà không phải là khả năng nghe âm thanh, cuộc thảo luận hạn chế trong một kênh văn bản như một bàn phím và màn hình. Phép thử được đưa ra năm 1950 bởi Alan Turing trong bài viết Máy tính và trí tuệ, bắt đầu bằng:"Tôi đề nghị xem xét câu hỏi, Máy tính có thể suy nghĩ không? " Cho rằng "suy nghĩ" là một khái niệm khó định nghĩa, Turing chọn "thay thế câu hỏi này bằng một câu hỏi khác, liên quan chặt chẽ đến câu hỏi trên và rõ ràng hơn". Câu hỏi mới của Turing là: "Có một máy tính tưởng tượng nào có thể vượt qua "?


Màu xanh có rất nhiều loại màu khác nhau hãy cùng chúng tôi Giải thích một số khái niệm về màu xanh mà có thể bạn chưa biết về các màu sắc của chúng như. – Màu (xanh) lục hay còn gọi là màu xanh lá cây, màu xanh lục biểu tượng cho màu sắc của tự nhiên núi rừng. Lá cây có màu xanh lục tự nhiên nhờ các chất diệp lục bên trong lá cây tạo màu xanh. Màu xanh lục là màu đại diện cho thực vật trong môi trường thiên nhiên. Màu xanh lá cây đại diện cho sự phát triển, hòa thuận, tươi tốt màu mỡ trong tự nhiên. Màu xanh lục mang ý nghĩa của tuổi trẻ, may mắn, hy vọng… Màu xanh lục còn mang lại cảm giác an toàn vì vậy mà màu xanh được thiết kế trên cột đèn giao thông tín hiệu. Màu xanh lục còn tượng trung cho sự phát triển mạnh mẻ như cây cối, nó là đại diện cho hòa bình, sự trong sạch và an toàn. Bởi vậy một số công ty kinh doanh bên lĩnh vực thiết bị hoặc công nghệ sạch thường lấy màu xanh lục làm màu chủ đạo. Về cơ bản thì màu xanh mạ vẫn là màu xanh lá cây hay màu xanh lục, Nhưng màu xanh mạ lại khác màu trên là ở nó có pha thêm một chút màu vàng. Màu xanh mạ đại diện cho sự trẻ trung năng động. Nó từng là Hot Trend 2017. Màu xanh mạ là gam màu trung tính có thể phối được với nhiều gram màu khác nhau. Màu xanh lam hay xanh ngọc bích là 2 màu cơ bản giống nhau, nó có màu như viên ngọc bích, khi đứng cạnh các màu sắc khác sẽ không bị ảnh hưởng. Xanh da trời (light/sky blue): đại diện cho sự hoà bình, thanh cao, bao la. Màu xanh lam thường đem lại cảm giác tin tưởng, trung thành, màu sắc sáng sủa. Về phong thủy hướng tọa các vật phẩm màu xanh lam thích hợp để đặt tại các hướng Đông và Đông Nam trong không gian của bạn. Vì vậy người mang mệnh Thủy & mệnh Mộc rất hợp với màu này. Gồm các tuổi sau:. Màu xanh dương hay còn gọi mà màu xanh da trời, xanh nước biển là màu sắc của trời và biển về cơ bản thì màu sắc hơi giống so mới màu xanh lam, nhưng màu xanh dương thì đậm hơn. Màu xanh dương đại diện cho sự bao la bát ngát như biển cả, khoan dung rộng lớn như bầu trời. Xanh da trời (light/sky blue): đại diện cho sự hoà bình, thanh cao, bao la. Màu xanh dương cũng giống màu xanh lam thường đem lại cảm giác tin tưởng, trung thành, màu sắc sáng sủa. Về phong thủy hướng tọa các vật phẩm màu xanh dương thích hợp để đặt tại các hướng Đông và Đông Nam trong không gian của bạn. Vì vậy người mang mệnh Thủy & mệnh Mộc rất hợp với màu này. Gồm các tuổi sau:. Tỷ lệ phần trăm 53% màu cờ các quốc gia trên thế giới có màu xanh dương. Trong tiếng anh thì màu xanh lam và màu xanh da trời điều giống nhau => Blue . xanh rêu là màu mà nghe tên ai cũng nghỉ ngay tới màu của cây rêu, màu này rất đặc trưng và được nhiều bạn gái ưu chuộng chọn làm màu nhuộm tóc. Không những thể trong thời trang thì màu xanh rêu cũng là một màu mà rất nhiều bạn trẻ ưu chuộng . Xanh cổ vịt là màu đại diện cho sự thanh tao, nhả nhặn dịu dàng mà sắc xảo, sang trọng mà quý phái, về cơ bản màu xanh cổ vịt khá giống màu xanh rêu và màu xanh lam trộn lẩn với nhau. Có nhiều người sẻ chẳng phân biệt được đâu là xanh cổ vịt, xanh rêu hay xanh lam. không giống như những màu xanh khác màu xanh đen mang vẻ ngoài thần bí, bí ẩn. Màu xanh đen là tông màu mà các bạn trẻ ưu thích gram màu tối ưu chuộng. Xám xanh được xem như màu trầm, đại diện cho sự yên bình và sang trọng. Trong xây dựng màu xám xanh rất được nhiều gia chủ ưu chuộng. Tông màu Parter là gram màu rất nhiều bạn trẻ ưa chuộng vì tính hiện đại của nó. Màu Parter chia ra rất nhiều loại màu khác nhau như hồng, tím, xanh . Nhưng nổi bật nhất vẩn là tông màu xanh Parter, nó tạo cảm giác nhẹ nhành, thanh lịch và sang trọng. Xanh lơ mà người ta còn gọi là màu cánh chả hay màu hồ thủy. Nó là sản phẩm được tạo ra từ màu xanh lá cây và màu xanh lam. Màu xanh Mint hay còn gọi là xanh bạc hà trở thành xu hướng thời trang thời thượng cho rất nhiều bạn trẻ. Màu xanh Mint trẻ trung năng động, tươi sáng, được sử dụng rộng rải trong lĩnh vực thời trang và xây dựng, nội thất. Màu xanh ghi hay xanh khói là hai tông màu khá giống nhau, là gram màu đại diện cho dịu mát và thanh lịch, nhẹ nhàng và không quá nổi bật. Tạo cho con người cảm giác dể chịu, thư thái. Đối với những người thích sự yên tỉnh thì màu xanh ghi là sự lựa chọn phù hợp nhất. Trong làm đẹp màu xanh khói được khá nhiều bạn trẻ chọn làm màu nhuộm tóc. Xanh Tím Than là màu được khá nhiều bạn trẻ giới mạnh ưu chuộng, Nó đại diện cho tính mạng mẻ, cá tính và phong cách sang trọng. Xanh mộc là màu đại diện cho sức sống vươn lên mạnh mẻ, sự trường tồn và bền bỉ. Màu chàm vị trí nằm giữa màu xanh lam và màu tím. Màu chàm là màu gần với màu của chất Tanin lấy từ lá hay vỏ cây chàm dùng để nhuộm quần áo nên có tên gọi là màu chàm. Có nhiều người không thể phân biệt nổi màu chàm và màu tím bởi vì chúng quá giống nhau. Màu chàm chính là màu của sự tĩnh lặng, đại diện cho sự tinh tế và khả năng quan sát, nội lực, nhạy cảm, trực giác, thăng hoa. Cần tĩnh tâm hay ngồi thiền địnhTăng khả năng tập trung, tăng tĩnh tại nội tâmTăng khả năng quan sát thấu đáo Nhìn nhận chân tướng, phân biệt đúng sai. Màu Chàm Mang lại sự trấn tĩnh, và trực giác. Trong 7 màu sơ cấp thì màu chàm là màu sẫm nhất, nằm giữa màu lam và màu tím, đôi khi còn gọi là tử lam, hay tím khói. Bản thân màu chàm đã có tính thần bí, thường được liên tưởng đến quý tộc thượng lưu hoặc người làm tôn giáo. Màu chàm được sử dụng trong trị liệu giúp người ta trở nên trấn tĩnh hơn, dần dần tĩnh hội được các vấn đề của mình. Người Ai Cập cổ cho rằng ngọc màu chàm giúp có thêm trí tuệ, tăng khả năng chú ý tập trung. Màu tím chỉ tới một nhóm các màu xanh da trời ánh đỏ hay màu tía ánh xanh. Trên thực tế, nó chỉ tới màu của ánh sáng ở bước sóng ngắn gần cuối của quang phổ. Màu tím nằm trong dải các màu xanh lam ánh đỏ hay màu tía ánh xanh lam, màu tím thường mắt người cảm nhận với nhiều sắc có thái xanh lam hơn so với màu tía, cường độ nhạt hơn, màu tía có cảm giác đỏ nhiều hơn. Dựa theo khái niệm phong thủy, màu tím biểu tượng của lòng chung thủy, pha trộn và kết hợp giữa mạnh mẽ và nhẹ nhàng. Màu tím có ở nhiều nơi và khá dễ chịu khi không làm người khác chán, không quá nổi bật cùng không quá tối tăm, vì vậy rất nhiều người thích sử dụng màu tím trong trang phục hàng ngày. Màu tím là sự pha trộng kết hợp một cách hài hòa giữa sự ổn định, nhẹ nhàng của màu xanh dương và sự mạnh mẽ, tràn đầy năng lượng của màu đỏ. Trải qua thời gian, màu tím dần mang tính biểu tượng là đại diện cho sự sang trọng, quyền quý. Đồng thời, tím cũng là màu sắc gắn liền với những câu chuyện bí ẩn, ma thuật đầy quyền lực. Nổi bật trong các phiên bảng Game thì trang bị Màu Tím thường sẻ là trang bị mạnh mẻ nhất . Màu Tím trong tiếng Anh: Violet được gọi như vậy theo màu hoa của cây violet . Như vậy chúng tôi vừa giải thích khái niệm về các màu sắc như màu xanh lục, màu chàm, màu lam, màu tím cùng với ý nghĩa của các màu sắc đó trong phong thủy. Hi vọng thông tin trên sẽ bổ ích cho các bạn.

Summary: Màu xanh lơ (còn gọi là màu cánh chả hay màu hồ thủy hoặc xanh lục bảo) là một màu cơ bản trong quang phổ, nhưng một vài biến thể về sắc thái có thể tạo ra bằng cách trộn các lượng bằng nhau của ánh sáng màu xanh lá cây và màu xanh lam. Vì vậy, màu xanh lơ là màu bù của màu đỏ: các chất màu xanh lơ hấp thụ ánh sáng đỏ. Màu này đôi khi còn gọi là màu xanh Thổ (tuy rằng không đúng) và nó rất khó phân biệt dưới ánh sáng màu xanh lam. Mực màu xanh lơ là một trong các loại mực phổ biến sử dụng trong công nghệ in màu, cùng với mực màu hồng sẫm, vàng và đen; một bộ gồm bốn màu này được gọi là CMYK. Lưu ý rằng tuy gọi là mực xanh lơ nhưng mực xanh lơ và ánh sáng màu xanh lơ tạo ra cảm giác màu khác nhau. Mực màu xanh lơ tạo ra cảm giác màu ít chói hơn, thực tế công nghệ in CMYK không thể tái tạo chính xác màu xanh lơ thuần khiết (100% xanh lam + 100% xanh lá cây) trên giấy.


Người thổi còi là người biết và tố cáo về các hoạt động bất hợp pháp của một tổ chức. Họ có thể là nhân viên, nhà cung cấp (Supplier), nhà thầu (Contractor), khách hàng hoặc bất kì ai biết các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp của tổ chức. Ở Mỹ, người thổi còi được bảo vệ khỏi bị trả thù bởi rất nhiều các chương trình được thành lập bởi Cơ quan Quản lí An toàn và Sức khỏe Lao động Mỹ (Occupational Safety and Health Administration - OSHA), Đạo luật Sarbanes-Oxley và Ủy ban chứng khoán và sàn giao dịch Mỹ (Securities and Exchange Commission - SEC). Các nhân viên liên bang được bảo vệ bởi Đạo luật Bảo vệ Người thổi còi 1989 (Whistleblower Protection Act). Thuật ngữ "Whistleblower" đã được sử dụng từ thế kỉ 19. Tuy nhiên, Palph Nader đã chuyển ý nghĩa của thuật ngữ này từ tiêu cực sang tích cực, chiếc còi (Whistle) là một vật dụng dùng để cảnh báo hoặc kêu gọi sự chú ý và người thổi (Blower) là người đưa ra cảnh báo. Cách giải thích ít phổ biến hơn là, các trọng tài trong thể thao cũng được gọi là người thổi còi khi họ cần cảnh báo đám đông, người chơi và huấn luyện viên có hành vi phạm luật. Các nhà báo và các nhà hoạt động chính trị đã sử dụng thuật ngữ này quá mức trong những năm 1960 làm thay đổi quan niệm của công chúng về thuật ngữ này cho đến ngày nay. Những người thổi còi sẽ được bảo vệ khỏi bị trả thù nếu thông tin họ cung cấp được xác nhận là đúng. Việc bảo vệ có thể là cấm các công ty bị cáo thực hiện các hành động bất lợi hay có hại với phóng việc, các hành động đối kháng như giáng chức, chấm dứt hợp đồng lao động, khiển trách và các phản ứng trừng phạt khác. Ban hành các lệnh cấm các công ty yêu cầu người thổi còi phải bồi thường các tổn thất của công ty phát sinh trong quá trình điều tra hay thực hiện hình phạt. Một trong những người thổi còi đáng chú ý nhất là W. Mark Felt mang mật danh là "Deep Throat", người đã tiết lộ cựu tổng thống Richard Nixon có liên quan tới các giao dịch bất hợp pháp trong vụ bê bối Watergate. Một người thổi còi nổi tiếng khác là Sherron Watkins, một cựu nhân viên của Enron, đã đưa các hành vi kế toán gian lận của công ty ra ánh sáng khiến công ty này phải ngừng hoạt động và cũng là lúc Đạo luật Sarbanes Oxley ra đời.

Summary: Người thổi còi hoặc người tố giác (tiếng Anh: whistleblower) là một người làm rò rỉ, tiết lộ ra công cộng, các thông tin chung quan trọng được giữ bí mật cho quần chúng. Thông thường các thông tin này là về các lạm dụng hoặc tội phạm như tham nhũng, giao dịch nội gián, vi phạm nhân quyền, lạm dụng dữ liệu hoặc các mối nguy hiểm chung, mà những người tố giác phát hiện tại nơi làm việc của mình, hoặc trong các liên hệ, bối cảnh khác. Nói chung, điều này liên quan chủ yếu đến các quá trình chính trị, chính quyền và các doanh nghiệp thương mại. Những Whistleblower thường được quần chúng trọng nể, vì đã tạo nên sự minh bạch và dám đưa mình vào những hiểm nguy, ảnh hưởng đến cả việc làm, đời sống hoặc tính mạng mình. Thường thì những người tố cáo sẽ bị bắt nạt, mất việc làm của họ hoặc vì bị đưa ra tòa vì đã tiết lộ bí mật. Đặc biệt là trong các chủ đề gây nhiều tranh cãi như buôn bán vũ khí, tội phạm có tổ chức hoặc tham nhũng của chính phủ, đã có trường hợp người tố cáo bị giết chết hoặc đột ngột qua đời ở độ tuổi tương đối trẻ một cách bí ẩn hoặc bị cho là đã tự sát.


Văn minh Norte Chico là một xã hội thời kỳ tiền Colombo phức tạp, bao gồm lên tới 30 trung tâm dân cư lớn trong khu vực ngày nay là vùng Norte Chico ở duyên hải bắc trung bộ Peru. Nền văn minh này phát triển rực rỡ từ thiên niên kỷ 4 đến thiên niên kỷ 2 trước Công nguyên, với sự hình thành của đô thị đầu tiên nói chung được xác định có niên đại đến khoảng năm 3500 trước Công nguyên, tại Huaricanga, trong khu vực Fortaleza. Niên đại từ khoảng năm 3200 trước Công nguyên trở đi khi mà các khu định cư quy mô lớn và công trình xây dựng cộng đồng trở thành rất rõ ràng, và kéo dài cho đến thời kỳ suy thoái vào khoảng năm 1800 trước Công nguyên. Kể từ đầu thế kỷ 21, nó đã được ghi nhận là nền văn minh lâu đời nhất được biết đến ở châu Mỹ. Nền văn minh này phát triển rực rỡ ở khu vực hợp lưu của ba con sông, Fortaleza, Pativilca, và Supe. Các thung lũng sông này đều có những cụm di chỉ lớn. Xa hơn về phía nam, có một số di chỉ có liên quan dọc theo sông Huaura. Tên gọi khác, Caral-Supe, có nguồn gốc từ thành phố Caral ở thung lũng Supe, một di chỉ lớn và được nghiên cứu kỹ lưỡng của văn minh Norte Chico. Xã hội phức tạp ở Norte Chico xuất hiện một thiên niên kỷ sau Sumer ở vùng Lưỡng Hà, là cùng thời với các kim tự tháp Ai Cập, và có trước văn minh Olmec ở Trung Mỹ gần hai thiên niên kỷ. Trong thuật ngữ khảo cổ học, Norte Chico là một nền văn hóa trước thời kỳ đồ gốm của người cổ đại thời kỳ tiền Colombo; Nó hoàn toàn thiếu đồ gốm và hầu như không có nghệ thuật thị giác. Thành tựu ấn tượng nhất của nền văn minh này là nền kiến trúc đồ sộ của nó, bao gồm cả các gò đống nền phẳng lớn bằng đất đào đắp và quảng trường tròn lõm xuống. Bằng chứng khảo cổ cho thấy sử dụng công nghệ dệt và có thể sự thờ phụng các biểu tượng thần chung, cả hai đều tái diễn trong các nền văn hóa Andes thời kỳ tiền Columbus. Nền văn minh này được cho là đã được quản lý bởi chính quyền tinh tế. Người ta vẫn còn các câu hỏi về tổ chức, đặc biệt là ảnh hưởng của nguồn lương thực đối với chính trị của nền văn minh này. Một số học giả cho rằng Norte Chico được thành lập trên các nguồn hải sản và hàng hải hơn là phát triển ngũ cốc nông nghiệp và thặng dư lương thực, điều đã được coi là cần thiết cho sự nổi lên của các nền văn minh cổ đại khác. Các nhà khảo cổ học đã nhận biết được các di chỉ cổ trong khu vực ít nhất là từ những năm thuộc thập niên 1940; hiện vật lúc ban đầu hiện ra tại Aspero trên vùng bờ biển, một di chỉ được xác định ngay từ năm 1905, và sau đó tại Caral sâu hơn phía trong nội địa. Vào cuối thập niên 1990, các nhà khảo cổ học Peru, dưới sự chỉ huy của Ruth Shady, đã cung cấp tài liệu bao quát đầu tiên về nền văn minh với công việc tại Caral. Một bài báo năm 2001 trong Science, cung cấp thông tin tổng quát về nghiên cứu Caral, và một bài báo năm 2004 tại Nature, mô tả nghiên cứu thực địa và định tuổi cacbon phóng xạ trên một khu vực rộng lớn hơn, Tiết lộ ý nghĩa đầy đủ của Norte Chico và dẫn tới sự quan tâm rộng rãi. Norte Chico đã thiết lập một ước tính trước đó cho xã hội phức tạp trong khu vực Peru bởi nhiều hơn một ngàn năm.Văn hoá Chavín, khoảng năm 900 TCN, đã được coi là nền văn minh đầu tiên của khu vực. Nó vẫn thường được trích dẫn như vậy nói chung. Phát hiện của Norte Chico cũng đã chuyển trọng tâm nghiên cứu ra khỏi vùng cao nguyên Andes và vùng đất thấp gần núi tới các vùng duyên hải Peru hoặc ven biển.Norte Chico nằm ở khu vực phía bắc-trung tâm của bờ biển, cách Lima khoảng 150 đến 200 km về phía bắc, gần thung lũng Lurín ở phía Nam và thung lũng Casma ở phía bắc.Nó bao gồm bốn thung lũng ven biển: Huaura, Supe, Pativilca, và Fortaleza; Các địa điểm nổi tiếng tập trung ở ba vùng sau, có chung đồng bằng ven biển.Ba thung lũng chính chỉ bao gồm 1.800 km², và nghiên cứu đã nhấn mạnh mật độ các trung tâm dân số. Vùng duyên hải Peru xuất hiện là một ứng cử viên "bất khả thi, sự kiện bất thường" cho sự phát triển "nguyên sơ" của nền văn minh, so với các trung tâm thế giới khác. Nó là vô cùng khô cằn, bao bọc bởi hai bóng mưa do dãy núi Andes ở phía đông, và gió mậu dịch Thái Bình Dương ở phía tây.Khu vực này được ngăn chặn bởi hơn 50 con sông có băng tuyết Andean.Sự phát triển của thủy lợi rộng rãi từ các nguồn nước được coi là quyết định trong sự xuất hiện của Norte Chico; Vì tất cả kiến trúc hoành tráng tại các địa điểm khác nhau đã được tìm thấy gần các kênh thủy lợi. Công việc carbon phóng xạ của Jonathan Haas et al, phát hiện ra rằng 10 của 95 mẫu lấy trong các lĩnh vực Pativilca và Fortaleza niên đại từ trước 3500 BC; Lâu đời nhất, có niên đại từ năm 9210 trước Công nguyên, cung cấp "chỉ dẫn giới hạn" về sự định cư của con người trong thời kỳ Tiền columbia cổ đại.Hai ngày của năm 3700 trước Công nguyên có liên quan đến kiến trúc chung, nhưng có thể là bất thường.Từ 3200 TCN trở đi rõ ràng là việc xây dựng khu dân cư và xây dựng cộng đồng quy mô lớn rõ ràng. Mann, trong một cuộc khảo sát về văn học năm 2005, cho thấy "vào khoảng năm 3200 trước Công nguyên, và có thể trước năm 3500 TCN" như ngày đầu tiên của thời kỳ hình thành Norte Chico.Ông lưu ý rằng thời điểm sớm một cách an toàn liên quan đến một thành phố là 3500 trước Công nguyên, tại Huaricanga, trong khu vực Fortaleza của phía bắc, dựa trên số ngày Haas. Những ngày đầu thiên niên kỷ thứ ba của Haas cho thấy sự phát triển của các vùng duyên hải và đất liền diễn ra song song.Tuy nhiên, từ năm 2500 đến năm 2000 trước Công nguyên, trong giai đoạn mở rộng lớn nhất, dân số và phát triển đã chuyển hướng sang các địa điểm nội địa.Tất cả sự phát triển dường như xảy ra tại các khu vực nội địa lớn như Caral, mặc dù họ vẫn phụ thuộc vào cá và động vật có vỏ từ bờ biển. Đỉnh trong ngày là phù hợp với ngày Shady tại Caral, trong đó thể hiện sinh sống từ năm 2627 trước Công nguyên đến năm 2020 trước Công nguyên. Đó là khu vực ven biển và nội địa phát triển song vẫn còn tranh cãi, tuy nhiên xem phần sau. Khoảng năm 1800 TCN, nền văn minh Norte Chico bắt đầu suy tàn, với các trung tâm mạnh hơn xuất hiện ở phía nam và bắc dọc theo bờ biển, và phía đông phía trong vành đai Andes.hành công Norte Chico tại nông nghiệp thủy lợi dựa trên có thể đã góp phần của nó bị lu mờ.Một nhà nghiên cứu lưu ý rằng "khi nền văn minh này đang suy thoái, chúng ta bắt đầu tìm thấy những con kênh rộng lớn ở phía bắc.Mọi người đang chuyển sang đất màu mỡ hơn và họ có kiến thức về tưới tiêu với họ. Sẽ là một ngàn năm trước sự nổi dậy của nền văn hoá vĩ đại tiếp theo của Peru, Chavín. Những mối liên hệ văn hoá với vùng cao đã được các nhà khảo cổ lưu ý. Đặc biệt, các liên kết với Truyền thống Tôn giáo Kotosh đã được đề xuất. "Nhiều đặc điểm kiến trúc được tìm thấy trong các khu định cư của Supe, bao gồm các tòa tròn dưới lòng đất, các kim tự tháp và các dải phân cách, cũng như các vết tích vật chất và những ảnh hưởng văn hoá của chúng, được khai quật ở Aspero và các địa điểm thung lũng mà chúng ta đang đào, Được chia sẻ với các khu định cư khác trong khu vực tham gia vào cái được gọi là Truyền thống Tôn giáo Kotosh. Đặc biệt nhất trong số các tính năng này là các phòng có ghế dài và lò sưởi với ống thông gió ngầm, hốc tường, hạt lưỡng lự, sáo âm nhạc, vv. Nghiên cứu về Norte Chico tiếp tục, với nhiều câu hỏi chưa giải quyết.Cuộc tranh luận đang diễn ra trong hai câu hỏi liên quan:mức độ mà sự hưng thịnh của Norte Chico được dựa trên nguồn thức ăn hàng hải, và các mối quan hệ chính xác này ngụ ý giữa các khu vực ven biển và nội địa. Một phác thảo rộng của chế độ ăn uống Norte Chico đã được đề xuất.Tại Caral, các thực vật thuần ăn được ghi nhận bởi Shady là bí, đậu, nauma, guava, pacay Inga feuillei, và khoai lang. Haas và cộng sự Ghi nhận cùng một loại thực phẩm trong cuộc khảo sát của họ ở phía bắc, trong khi thêm bơ và achira.Trong năm 2013, bằng chứng tốt cho ngô cũng đã được ghi nhận bởi Haas et al. Cũng có một thành phần hải sản quan trọng ở cả vùng biển và nội địa.Râm lưu ý rằng "hài cốt động vật gần như độc quyền hàng hải" tại Caral, bao gồm cả sò và trai, và một lượng lớn cá cơm và cá mòi. Đó là cá cơm đạt nội địa là rõ ràng, Mặc dù Haas gợi ý rằng Động vật có vỏ một lý thuyết sau đó xây dựng như là một "nền tảng của nền văn minh hàng hải Andean" MFAC. Ông cũng xác nhận việc thiếu gốm sứ ở Aspero trước đây, và suy luận rằng "gò đống" trên địa điểm tạo thành phần còn lại của những đống gạch nhân tạo. Luận án về nền tảng hàng hải này trái với sự đồng thuận của các nhà khoa học nói chung rằng sự gia tăng của nền văn minh dựa trên nền nông nghiệp thâm canh, đặc biệt là ít nhất một loại ngũ cốc.Việc sản xuất thặng dư nông nghiệp từ lâu đã được coi là cần thiết trong việc thúc đẩy mật độ dân số và sự nổi lên của xã hội phức tạp.ý tưởng Moseley của sẽ được thảo luận và thách thức mà hài cốt hàng hải và đóng góp calo của họ được đánh giá quá cao, ví dụ Nhưng đã được coi là hợp lý ngay sau khi bản tóm tắt văn học của Mann năm 2005. Cùng với giả thuyết về sự tồn tại của biển là sự thống trị ngụ ý của các khu vực ngay sát bờ biển với các trung tâm khác.

Summary: Văn minh Norte Chico (cũng gọi là văn minh Caral hoặc văn minh Caral-Supe) là một xã hội phức tạp thời kỳ tiền Colombo, bao gồm lên tới 30 trung tâm dân cư lớn ở khu vực ngày nay là vùng Norte Chico ở duyên hải bắc trung bộ Peru. Nền văn minh này phát triển rực rỡ từ thiên niên kỷ 4 đến thiên niên kỷ 2 trước Công nguyên, với đô thị đầu tiên phát triển được xác địnn niên đại vào khoảng năm 3500 TCN, tại Huaricanga, trong khu vực Fortaleza. Từ khoảng năm 3200 TCN trở đi, các khu định cư quy mô lớn và các công trình xây dựng cộng đồng được xây dựng hàng loạt, cho đến thời kỳ suy thoái vào khoảng năm 1800 TCN. Kể từ đầu thế kỷ 21, nó được ghi nhận là nền văn minh lâu đời nhất được biết đến ở châu Mỹ. Nền văn minh này phát triển ở khu vực hợp lưu của ba con sông, Fortaleza, Pativilca, và Supe. Các thung lũng sông này đều có những cụm di chỉ lớn. Xa hơn về phía nam, một số di chỉ dọc theo sông Huaura có quan hệ thân cận với vùng hợp lưu.


Lý lịch trích ngang hay còn gọi là sơ lược lý lịch là một hình thức văn bản, tài liệu được sử dụng để làm bản trình bày tóm tắt quá trình làm việc và kỹ năng của những ứng viên và thường sử dụng là một thành phần trong hồ sơ xin việc. Hồ sơ xin việc có thể được sử dụng cho một loạt các lý do khác nhau, nhưng chúng lại thường được sử dụng để tìm kiếm việc làm mới. Một lý lịch trích ngang điển hình có hàm chứa một bản tóm tắt những kinh nghiệm làm việc có liên quan và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, việc đào tạo, giáo dục, bằng cấp, chứng chỉ. Nó là một tài liệu tiếp thị bản thân, cần thu hút cả về nội dung lẫn hình thức. Trong bộ hồ sơ xin việc, lý lịch trích ngang thường là một trong những hạng mục đầu tiên, cùng với một lá thư xin việc và đôi khi là đơn xin việc mà một nhà tuyển dụng tiềm năng sẽ nhìn thấy những vấn đề liên quan đến công việc của người tìm việc và thường được sử dụng để sàng lọc các ứng viên, thường theo sau đó là một cuộc phỏng vấn. Lý lịch trích ngang được so sánh với một sơ yếu lý lịch (CV) ở nhiều nước. Tuy nhiên, nó ngắn hơn đáng kể so với sơ yếu lý lịch. Trong tiếng Pháp, có lý lịch trích ngang có nghĩa là sơ yếu lý lịch tóm tắt. (*) Cơ quan, chính quyền địa phương, Công an hoặc đơn vị Quân đội nơi xác minh.


Bà Harriet Beecher Stowe (1811 – 1896) – tác giả của quyển sách này, sống ở bang Ohio, một bang ở sát miền Nam nước Mĩ, nơi chế độ nô lệ tồn tại khốc liệt nhất. Bà đã mắt thấy tai nghe những cảnh buôn bán nô lệ rất thương tâm. Bà đã chứng kiến những cảnh lao động khổ nhục của người nô lệ, thấy họ bị đày đọa, đánh đập tàn nhẫn như thế nào. Bà đã thấy bọn chủ nô dùng chó săn đuổi bắt, cắn xé người nô lệ bỏ trốn hoặc dùng súng đi săn bắt họ như săn bầy thú rừng. Bà cũng đã thấy những cuộc đấu tranh của người da đen để tự giải phóng, và đã viết nên tác phẩm “Túp lều bác Tom”. Những người Mỹ có xu hướng tiến bộ lúc ấy coi nô lệ da đen là những con người cũng có tình thương yêu gia đình thắm thiết, tâm hồn phong phú, trí thông minh tuyệt vời và có tinh thần đấu tranh gan dạ. Họ đứng về phía tự do, bảo vệ quyền của con người, coi chế độ nô lệ là một chế độ dã man cần xóa bỏ. “Túp lều bác Tom” đã nói lên điều đó. Túp lều bác Tom là một cuốn tiểu thuyết bán chạy nhất trong thế kỷ 19, trong tuần đầu tiên 5.000 bản đã được bán sạch (và cũng là quyển sách bán chạy thứ hai trong thế kỷ đó, sau Kinh Thánh) và được tin là động lực cho cuộc đấu tranh bãi nô. Trong năm đầu tiên sau khi xuất bản, 300.000 bản được bán hết chỉ tính riêng ở Hoa Kỳ mặc dù cuốn tiểu thuyết bị cấm tại các bang miền Nam nước này. Cuốn sách quan trọng đến mức, khi Tổng thống Abraham Lincoln gặp Stowe vào năm 1862 đã chào mừng bà bằng câu nói nổi tiếng: “Hóa ra bà chính là người phụ nữ nhỏ bé đã viết cuốn sách làm bùng lên cuộc chiến tranh vĩ đại”. Túp lều bác Tom kể về cuộc đời thống khổ của một người nô lệ da đen là bác Tom với chuỗi ngày đen tối, đầy tủi nhục. Bác phải lìa bỏ vợ con, bị bán từ nơi này sang nơi khác, bị đánh đập tàn nhẫn. Cuối cùng do bảo vệ nhân phẩm của mình, bác bị đánh chết trong đồn điền trồng bông khủng khiếp ở miền Nam nước Mỹ, đây cũng là nơi chôn vùi bao cuộc đời lầm than như cuộc đời bác. Bác Tom có thể nói là một con người đại diện cho những người da màu, dù bị đối xử rất tệ, nhưng vẫn giữ vững một lòng trong sạch, thà chịu đòn, đau đớn chứ nhất định không vấy bẩn lương tâm. Bác chính là điểm sáng trong câu chuyện. Ban đầu bác xuất hiện như một “điểm mù”- một nhân vật khá nhạt nhòa. Nhưng sau đó, bác lại chính là người truyền tải rất rõ những thông điệp của tác giả. Bác là một người nô lệ nhưng bác không mang một trái tim bị xiềng xích. Bác có một tâm hồn rộng mở, sẵn sàng đi qua những trang Kinh thánh, học những điều tử tế tốt đẹp của đời và mang trên mình một trái tim ấm nóng, luôn quan tâm và yêu thương hết thảy những con người lương thiện, và luôn thủy chung một lòng với người chủ cũ – gia đình Shelby của mình. Sau tất cả bao nhiêu biến cố, với sự tốt bụng và hướng thiện của mình dẫu cho cuộc sống đầy khắc nghiệt, bác đã dạy dỗ cô bé, giúp cô bé có được những quan niệm sống và hơn hết, là lối sống yêu thương, đối xử công bằng và quan tâm đến mọi người hơn. Sau này, khi những chuyện không hay xảy ra và bác bị một ông chủ ở đồn điền miền Nam “mua về”, những chuỗi ngày khắc nghiệt là cứ thế tiếp diễn. Những đồ đạc của bác thì bị vứt bỏ bớt đi và dù cho bị đánh đập, bất công, bác vẫn giữ tâm ngay thẳng. Dù cho kẻ ấy với tâm can độc ác muốn hành hạ đến cùng, bác vẫn không hề bị khuất phục. Bác có thể nói, là một người làm việc rất siêng năng, nhưng vì với lòng tốt của mình, giúp đỡ một người làm, tên chủ đâm ra căm ghét bác. Hắn lấy cớ hành hạ bác, và cả những lí do khác nữa. Hễ có dịp, hắn lại cho đánh bác đến không đi nổi, và những vết thương bị nhiễm trùng cứ ngày một nặng thêm. Chỉ những điều ấy thôi, những người như bác Tom đã phải sống khắc nghiệt nhưng họ vẫn ngay thẳng, tâm trong sạch, cũng đủ để ta dành ra một phút giây nào đó, nhìn nhận lại chính mình. “Tôi thật sự đã khóc rất nhiều. Tôi không nghĩ lại có cuốn sách nào có thể khiến mình cảm động đến thế. Bác Tom quá tuyệt vời. Bác dậy ta những điều khiến ta phải thầm khâm phục và ngưỡng mộ. Cuốn sách đã nói lên những khát khao lúc bấy giờ nhưng lại ẩn chứa điều tuyệt vời là ngay cả những con người trong thời hiện đại này cũng cần phải học hỏi theo rất nhiều. Rất đáng để ta ngưỡng mộ. Những đoạn Bác thẳng thắn trả lời với những người chủ của mình , vẫn giữ được sự tôn trọng nhất định với như lại khiến ta cảm nhận được một tâm hồn rất cao quý, chẳng có gì có thể chà đạp được. Quả là một cuốn sách rất tuyệt vời! Bác Tom đáng kính ơi…”. “Đây không chỉ là một cuốn sách hay và thấm thía, mà còn là sự đấu tranh. Đấu tranh cho cả một tộc người, tuy tài năng, đức độ nhưng luôn nằm dưới đáy của xã hội. Người da đen bị bán, bị tra tấn, bị chịu những số phận thảm khốc. Cứ lúc nào cuộc sống bác Tom có thêm 1 tia hi vọng nhỏ nhắn, là mình lại thực tâm muốn mọi sự cứ đi theo chiều như vậy. Đó là quá nhiều, quá nhiều cho một chủng tộc bị kì thị. Đây là một cuốn sách hiếm hoi lấy đi nước mắt của mình. Tin mình đi, nếu bạn là một con người đấu tranh cho sự công bằng, bạn sẽ nhìn trong câu chữ những tình cảm không thể nói thành lời dành tặng người da đen. Bạn sẽ quý trọng họ bao giờ hết cái màu da đẹp đẽ ấy. Mua và thưởng thức nó đi.”. Với tác phẩm của mình, nhà văn Stowe đã đóng góp một phần vào công cuộc giải phóng nô lệ ở nước Mĩ. Bà tố cáo thống thiết chế độ vô nhân đạo ấy, khích lệ những người Mĩ có lương tâm đấu tranh để tiêu diệt nó. Đọc tác phẩm này, chúng ta cần chú ý đến hai con đường để thực hiện lí tưởng tự do. Bác Tom sống một cuộc đời trong sạch, bác thương yêu vô hạn những người cùng cảnh ngộ, bác dũng cảm chịu chết chứ không chịu đánh một người nô lệ khác. Bác không đấu tranh bạo lực, sợ đổ máu. Bác luôn luôn hướng về Chúa, nhưng Chúa không hề bênh vực bác và những người khổ cực như bác. Tấm lòng nhân đạo đưa bác đến cái chết thê thảm. Con đường thứ hai là con đường mà Eliza, George đã đi. Phải vùng dậy, đấu tranh không khoan nhượng với kẻ thù. Bằng những lời lên án quyết liệt chế độ nô lệ, bằng những con đường đấu tranh mà tác giả đã đề ra để tranh thủ mọi tầng lớp xã hội khác nhau ở nước Mĩ lúc bấy giờ, bà Stowe được coi là “người phụ nữ da trắng trẻ tuổi đã góp phần vào chiến thắng của lực lượng tiến bộ đòi hủy bỏ chế độ nô lệ trong cuộc nội chiến.”. Bạn muốn trở thành tác giả đăng bài trên Cungdocsach.vn, hãy đăng ký ngay hôm nay. Cungdocsach.vn – Đọc sách vì tương lai, kênh chia sẻ kiến thức miễn phí. Chúng tôi hoan nghênh sự đóng góp của tất cả các bạn để website ngày càng hoàn thiện và có nhiều nội dung hấp dẫn hơn.

Summary: Túp lều bác Tom (nguyên tác: Uncle Tom s Cabin; or, Life Among the Lowly) là một tiểu thuyết chống chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ của nhà văn Harriet Beecher Stowe người Mỹ. Được xuất bản vào năm 1852, cuốn tiểu thuyết đã có ảnh hưởng sâu sắc đến quan điểm đối với những người Mỹ gốc Phi và tình cảnh nô lệ ở Hoa Kỳ, làm tăng thêm sự xung đột giữa các tầng lớp dẫn đến Nội chiến Hoa Kỳ, theo Will Kaufman. Nhà văn Stowe là một người hoạt động chống lại sự nô lệ, đã làm nổi bật trong tiểu thuyết của mình nhân vật bác Tom, một nô lệ da đen phải lìa bỏ vợ con, bị bán từ nơi này sang nơi khác, bị đánh đập tàn nhẫn. Tiểu thuyết mô tả sự độc ác, tàn bạo có thật của sự nô lệ, đồng thời cũng khẳng định tình yêu thương có thể vượt qua mọi thứ để chiến thắng, lật đổ sự nô dịch hoá trong xã hội loài người. Túp lều bác Tom là một cuốn tiểu thuyết bán chạy nhất trong thế kỷ 19, trong tuần đầu tiên 5.000 bản đã được bán sạch (và cũng là quyển sách bán chạy thứ hai trong thế kỷ đó, sau Kinh Thánh) và được tin là động lực cho cuộc đấu tranh bãi nô.


Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, một học giả uy tín và cũng là một nhà hoạt động vì dân chủ-nhân quyền cho Việt Nam, vừa đột ngột qua đời khi đang trên chuyến bay tới thủ đô Philippines tham dự một hội nghị cổ xúy cho chủ quyền Việt Nam ở Biển Đông. Giáo sư Nguyễn Ngọc Linh từ bang Virginia, anh trai giáo sư Bích, cho VOA Việt ngữ biết ông nhận được hung tin lúc 12 giờ sáng ngày 3/3 (giờ miền đông Hoa Kỳ) từ vợ giáo sư Bích, Tiến sĩ Đào Thị Hợi. "Nhận được tin báo do bà Bích gọi từ máy bay về trong khi máy bay còn chưa tới Manila, báo tin ông Bích mới bị cơn đau tim và đi rồi.". Hiện giờ bạn bè và người quen của giáo sư Bích đang túc trực ở sân bay tại Manila chờ máy bay đáp xuống để lo các thủ tục nhận xác. Ông tới Manila lần này để tham dự hội nghị Biển Đông mà các thành viên trong tổ chức Họp mặt Dân chủ phối hợp với một số đoàn thể người Philipines đồng tổ chức, thảo luận về tranh chấp Biển Đông, chủ quyền Việt Nam, và cách ứng phó với sự bành trướng của Trung Quốc. Cùng có mặt trên chuyến bay với ông có giáo sư Đoàn Viết Hoạt, một nhà tranh đấu dân chủ lâu năm của Việt Nam. Giáo sư Bích được nhiều người biết tiếng vì các hoạt động không ngừng nghỉ của ông ở hải ngoại nhằm cổ võ một nền dân chủ, nhân quyền cho người dân tại Việt Nam. Ông góp mặt trong rất nhiều các sinh hoạt chính trị-văn hóa-xã hội của người Việt tại Mỹ và thường xuyên là khách mời danh dự, diễn giả của rất nhiều sự kiện quan trọng liên quan tới nhân quyền Việt Nam. "Ông ấy trước đó vẫn làm việc bình thường, vẫn hăng say. Buổi tối vẫn làm việc tới 2 giờ sáng. Tôi vẫn nhắc ông ấy phải đi bác sĩ coi sức khỏe, phải kiêng cữ, nhưng ông ấy bận quá. Ai nhờ việc gì cũng làm, ông ấy làm việc nhiều quá.". Giáo sư Bích là một nhà sư phạm am tường văn chương-ngôn ngữ, một chuyên gia dịch thuật, một nhà biên khảo kỳ cựu, và nguyên là Giám đốc đầu tiên của Ban Việt Ngữ Đài Á Châu Tự Do (RFA). Ông cũng từng được bổ nhiệm làm Giám đốc Song ngữ của Bộ Giáo dục Liên bang Hoa Kỳ thời Tổng thống George W.H Bush. Trước khi mất, ông giữ chức Chủ tịch ‘Nghị hội Toàn quốc của Người Việt tại Hoa Kỳ’ và vừa hoàn thành bộ Việt Sử cùng với Giáo sư Lê Mạnh Hùng xuất bản cách đây không lâu. Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích sinh năm 1937 tại Hà Nội. Năm 1954, ông du học Mỹ theo chương trình học-bổng Fulbright và tốt nghiệp ngành Chính trị học năm 1958. Về Việt Nam năm 1972, ông cùng vợ là Tiến sĩ Đào Thị Hợi lập Viện Đại Học Cửu Long ở Sài Gòn và kiêm chức Cục trưởng Cục Thông Tin Quốc Ngoại của Bộ Dân Vận Chiêu Hồi. Từ sau 30/4/1975, Giáo sư Bích rời Việt Nam sang Hoa Kỳ tị nạn chính trị và định cư tại bang Virginia.

Summary: Nguyễn Ngọc Bích (1937 - 3 tháng 3 năm 2016) là một giáo sư người VIệt Nam, Ông từng giảng dạy tại các đại học George Mason, Trinity College và Georgetown University, ông cũng từng được Quyền Tổng giám đốc Giáo dục Song ngữ trên toàn quốc Hoa Kỳ. Ông cũng là Giám đốc đầu tiên của Ban Việt Ngữ Đài Á Châu Tự Do RFA. Nguyễn Ngọc Bích sinh năm 1937 tại Hà Nội, lúc còn nhỏ, ông học tiểu học ở Vĩnh Yên, sau đó vào trung học ở Chasseloup Laubat, Sài Gòn. Năm 1954 ông Nguyễn Ngọc Bích sang Mỹ du học theo chương trình học bổng Fulbright, tốt nghiệp ngành khoa học chính trị tại Đại học Princeton University năm 1958. Sau đó, ông tiếp tục theo học môn Á Đông học, Văn học cổ điển Nhật tại Columbia University, New York và có thời gian sang Nhật bằng học bổng President s Fellowship để thu thập tài liệu cho luận án cao học. Ngoài ra, ông theo đuổi một số khóa học ngắn ở Đại học Vienna và Munich (tiếng Đức), Madrid (tiếng Tây Ban Nha), USDA Graduate School (tiếng Trung và tiếng Nga).Sau nhiều năm sống, học và làm việc ở ngoại quốc, giáo sư Nguyễn Ngọc Bích về nước năm 1972, cùng với hiền thê là Tiến sĩ Đào Thị Hợi thành lập Viện Đại Học Cửu Long ở Sài Gòn, đồng thời giữ chức Cục trưởng Cục Thông tin Quốc Ngoại của Bộ dân Vận Chiêu Hồi.


Nếu bạn chưa là hội viên hãy trở thành hội viên của quantri.vn để được hỗ trợ và chia sẽ thông tin nhiều hơn. Lý thuyết Quản Trị là hệ thống mà Quantri.vn đã số hoá toàn bộ Sách giáo khoa của chương trình. Kinh tế học là môn học nghiên cứu những lựa chọn của cá nhân và xã hội về cách thức sử dụng những nguồn tài nguyên có giới hạn để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Những lựa chọn của cá nhân và xã hội được biểu hiện bằng những hiện tượng và các hoạt động dưới hai góc độ: góc độ bộ phận, kinh tế vi mô nghiên cứu hành vi của các doanh nghiệp, các hộ gia đình và sự tương tác giữa chúng trên các thị trường từng ngành hàng. Ở góc độ toàn bộ nền kinh tế gọi là kinh tế vĩ mô.Trong kinh tế vĩ mô chúng ta tìm cách giải quyết hai vấn đề:. Hành vi của một nền kinh tế được nghiên cứu dưới bốn phạm vi cơ bản: sản lượng và tăng trưởng kinh tế; việc làm và thất nghiệp; sự biến động của mặt bằng giá cả; và thu nhập ròng thông qua quan hệ với thế giới bên ngoài. Kinh tế vĩ mô tìm cách giải thích điều gì qui định các biến số đó, tại sao chúng lại biến động theo thời gian và mối quan hệ giữa chúng. Tầm quan trọng và sự quan tâm đến kinh tế vĩ mô đã tăng rất nhanh trong vòng 30 năm qua xuất phát từ lý do thực tế cũng như lý thuyết. Trên lãnh vực thực nghiệm, các nền kinh tế phát triển cũng như đang phát triển đều phải đối phó với các vấn đề kinh tế vĩ mô: trì trệ hay chậm phát triển, thất nghiệp, lạm phát, cán cân thương mãi thâm hụt, thất thóat vốn, gia tăng nợ quốc gia. Để có thể tìm câu trả lời cho các vấn đề trên, cần phải hiểu nguyên lý họat động của nền kinh tế. - Nhân tố nào ảnh hưởng đến thâm hụt ngoại thương và mất cân bằng trong cán cân thương mại của một nước. Nền tảng của kinh tế học vĩ mô hiện đại, như là một ngành khoa học kinh tế riêng biệt, được xây dựng bởi nhà kinh tế người Anh, John Maynard Keynes (1883-1946) trong cuốn sách nổi tiếng The General Theory of Employment, Interest and Money (Lý thuyết tổng quát về nhân dụng, lãi suất và tiền tệ) xuất bản năm 1936. Kinh tế học là môn học nghiên cứu những lựa chọn của cá nhân và xã hội về cách thức sử dụng những nguồn tài nguyên có giới hạn để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Những lựa chọn của cá nhân và xã hội được biểu hiện bằng những hiện tượng và các hoạt động dưới hai góc độ: góc độ bộ phận, kinh tế vi mô nghiên cứu hành vi của các doanh nghiệp, các hộ gia đình và sự tương tác giữa chúng trên các thị trường từng ngành hàng. Ở góc độ toàn bộ nền kinh tế gọi là kinh tế vĩ mô.Trong kinh tế vĩ mô chúng ta tìm cách giải quyết hai vấn đề:. Hành vi của một nền kinh tế được nghiên cứu dưới bốn phạm vi cơ bản: sản lượng và tăng trưởng kinh tế; việc làm và thất nghiệp; sự biến động của mặt bằng giá cả; và thu nhập ròng thông qua quan hệ với thế giới bên ngoài. Kinh tế vĩ mô tìm cách giải thích điều gì qui định các biến số đó, tại sao chúng lại biến động theo thời gian và mối quan hệ giữa chúng. Tầm quan trọng và sự quan tâm đến kinh tế vĩ mô đã tăng rất nhanh trong vòng 30 năm qua xuất phát từ lý do thực tế cũng như lý thuyết. Trên lãnh vực thực nghiệm, các nền kinh tế phát triển cũng như đang phát triển đều phải đối phó với các vấn đề kinh tế vĩ mô: trì trệ hay chậm phát triển, thất nghiệp, lạm phát, cán cân thương mãi thâm hụt, thất thóat vốn, gia tăng nợ quốc gia. Để có thể tìm câu trả lời cho các vấn đề trên, cần phải hiểu nguyên lý họat động của nền kinh tế. - Nhân tố nào ảnh hưởng đến thâm hụt ngoại thương và mất cân bằng trong cán cân thương mại của một nước. Nền tảng của kinh tế học vĩ mô hiện đại, như là một ngành khoa học kinh tế riêng biệt, được xây dựng bởi nhà kinh tế người Anh, John Maynard Keynes (1883-1946) trong cuốn sách nổi tiếng The General Theory of Employment, Interest and Money (Lý thuyết tổng quát về nhân dụng, lãi suất và tiền tệ) xuất bản năm 1936.

Summary: Kinh tế học vĩ mô hay là kinh tế tầm lớn (Macroeconomic) là một phân ngành của kinh tế học chuyên nghiên cứu về đặc điểm, cấu trúc và hành vi của cả một nền kinh tế nói chung. Kinh tế học vĩ mô và kinh tế học vi mô là hai lĩnh vực chung nhất của kinh tế học. Trong khi kinh tế học vi mô chủ yếu nghiên cứu về hành vi của các cá thể đơn lẻ, như công ty và cá nhân người tiêu dùng, kinh tế học vĩ mô lại nghiên cứu các chỉ tiêu cộng hưởng như GDP, tỉ lệ thất nghiệp, và các chỉ số giá cả để hiểu cách hoạt động của cả nền kinh tế. Nghiên cứu nguyên nhân và hậu quả của biến động ngắn đối với thu nhập quốc gia (còn gọi là chu kỳ kinh tế). Nghiên cứu những yếu tố quyết định cho tăng trưởng kinh tế bền vững. Kinh tế học vĩ mô bắt nguồn từ các học thuyết kinh tế chính trị. Nó kế thừa hệ thống tri thức của môn kinh tế chính trị. Kinh tế học vĩ mô hình thành từ những nỗ lực tách các quan điểm chính trị ra khỏi các vấn đề kinh tế.


Giờ Trái Đất (có tên tiếng Anh là Earth Hour) là một sự kiện quốc tế hằng năm do Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (World Wildlife Fund) khuyên các cơ sở kinh doanh, các hộ gia đình thực hiện hành động tắt các thiết bị điện không cần thiết trong vòng 60 phút. Trong bài viết này Hoatieu xin chia sẻ mục đích của giờ trái đất cũng như nguồn gốc của sự kiện ý nghĩa này. Giờ Trái đất (tên Tiếng Anh: Earth Hour) là một chiến dịch thường niên có quy mô toàn cầu do Quỹ Quốc tế bảo vệ thiên nhiên (World Wildlife Fund, viết tắt là WWF) khởi xướng, kêu gọi người dân và doanh nghiệp tắt đèn 1 tiếng từ 20 giờ 30 phút đến 21 giờ 30 phút ngày thứ Bảy cuối cùng của tháng 3 hàng năm. Mục đích của Giờ Trái đất nhằm đề cao việc tiết kiệm điện năng, vì vậy làm giảm lượng khí thải dioxit cacbon, một khí gây ra hiệu ứng nhà kính, đồng thời thu hút sự chú ý của mọi người về ý thức bảo vệ môi trường. Chiến dịch Giờ Trái đất cũng nhằm khẳng định quan điểm cho rằng mỗi một hành động cá nhân khi được nhân lên trên diện rộng có thể giúp làm thay đổi môi trường sống của chúng ta theo hướng ngày càng tốt hơn. Giờ Trái đất là chiến dịch kêu gọi sự tham gia tự nguyện của đông đảo người dân, công sở, tòa nhà công cộng có thể tắt bớt đèn và các thiết bị điện không cần thiết vào Giờ Trái đất. Đây là một hành động đơn giản mang tính biểu trưng để nhắc nhở cộng đồng và cá nhân hãy quan tâm và hành động để thích ứng và giảm thiểu BĐKH. Năm 2021 là năm thứ 13 Việt Nam chính thức tham gia sự kiện lịch sử này kể từ tháng 3/2009. Sự kiện Giờ Trái Đất được khởi xướng lần đầu tiên tại Sydney – Úc vào năm 2007. Số người tham gia sự kiện này khi đó chỉ khoảng 2 triệu người. Tuy nhiên, nhờ các phương tiện truyền thông, sự kêu gọi của các tổ chức mà đến năm 2008 số người tham gia đã lên tới con số 50 triệu người; năm 2009 là hơn 1 tỷ người thuộc hơn 4.000 thành phố trên thế giới và tới năm 2010 đã có tới 126 quốc gia tham dự sự kiện này. Theo con số thống kê tới thời điểm hiện tại, sự kiện Giờ Trái Đất đã thu hút được sự tham gia của hơn 7.000 thành phố thuộc 172 quốc gia với trên 2,2 tỷ người. Ý nghĩa giờ trái đất ở nước ta: hằng năm vào ngày thứ 7 cuối tháng 3 vào lúc 20h30 phút, toàn nước sẽ tắt điện thắp sáng bằng nến để thể hiện việc tiết kiệm nguồn năng lượng điện. Và việc thắp nến không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn có cả các nước trong khu vực và trên thế giới. Hãy thử nhớ lại, đã bao nhiêu lần chúng ta thắp quá nhiều bóng đèn cho một căn phòng. Bao nhiêu lần chúng ta bật tivi nhưng lại chẳng để ý gì đến nội dung mà nó đang phát. Bao nhiêu lần chúng ta sử dụng máy lạnh trong khi hoàn toàn có thể mở cửa sổ ra mà đón luồng gió trời… Từ đó hãy thử thay đổi thói quen ấy và so sánh kết quả. Như vậy, không chỉ hưởng ứng Giờ Trái đất mà chúng ta hãy cùng nhau làm nhiều hơn cho hành tinh này. Những thay đổi lớn, tốt đẹp hơn đôi khi chỉ bắt đầu từ một hành động nhỏ như hãy tắt bớt một bóng đèn trong phòng hay hạn chế sử dụng túi ni lông khi đi chợ. Chúng ta nhiều cách để tham gia ủng hộ sự kiện Giờ Trái đất, đơn giản từ việc tắt đèn và các thiết bị điện không cần thiết trong nhà mình trong đêm diễn ra sự kiện cho đến việc thay đổi thói quen hằng ngày nhằm giảm thiểu lượng phát thải khí nhà kính lên bầu khí quyển, đóng góp giải pháp cho vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu. Hãy vận động gia đình, bạn bè, đồng nghiệp… cùng tham gia hưởng ứng Giờ Trái đất./. Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Tài liệu của Allavida.org.

Summary: Trái Đất hay Địa Cầu (chữ Hán: 地球, tiếng Anh: Earth), là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời, đồng thời cũng là hành tinh lớn nhất trong các hành tinh đất đá của hệ Mặt Trời xét về bán kính, khối lượng và mật độ của vật chất. Trái Đất còn được biết tên với các tên gọi "hành tinh xanh", là nhà của hàng triệu loài sinh vật, trong đó có con người và cho đến nay nó là nơi duy nhất trong vũ trụ được biết đến là có sự sống. Hành tinh này được hình thành cách đây khoảng 4,55 tỷ năm và sự sống xuất hiện trên bề mặt của nó khoảng 1 tỷ năm trước. Kể từ đó, sinh quyển, khí quyển của Trái Đất và các điều kiện vô cơ khác đã thay đổi đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phổ biến của các vi sinh vật ưa khí cũng như sự hình thành của tầng ôzôn-lớp bảo vệ quan trọng, cùng với từ trường của Trái Đất, đã ngăn chặn các bức xạ có hại và chở che cho sự sống. Các đặc điểm vật lý của Trái Đất cũng như lịch sử địa lý hay quỹ đạo, cho phép sự sống tồn tại trong thời gian qua.


RBA là chữ viết tắt của Responsible Business Alliance – Bộ Quy Tắc Ứng Xử của Liên Minh Doanh Nghiệp Có Trách Nhiệm. Phiên bản trước của RBA là Bộ quy tắc EICC – của Liên minh các công ty điện tử (Electronic Industry Citizenship Coalition - EICC). Bộ quy tắc RBA đưa ra các tiêu chuẩn để đảm bảo rằng điều kiện làm việc trong ngành hoặc các ngành điện tử, trong đó điện tử là thành phần chính yếu và các chuỗi cung ứng của ngành điện tử được an toàn, người lao động được đối xử tôn trọng và bình đẳng và các hoạt động kinh doanh được tiến hành có trách nhiệm với môi trường và tuân thủ đạo đức kinh doanh. Được coi là một phần của ngành điện tử và trong phạm vi của Bộ Quy tắc này là tất cả các tổ chức thực hiện việc thiết kế, tiếp thị, sản xuất, cung cấp hàng hóa và dịch vụ được sử dụng để sản xuất hàng điện tử. Bộ Quy tắc có thể được bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực điện tử tự nguyện chấp nhận và sau đó được doanh nghiệp đó áp dụng cho chuỗi cung ứng và các nhà thầu phụ của mình, bao gồm cả các nhà cung cấp lao động hợp đồng. Để thông qua Bộ Quy Tắc RBA và trở thành một bên tham gia ("Bên Tham Gia"), doanh nghiệp cần xác nhận việc ủng hộ thực hiện Bộ Quy Tắc RBA và tích cực theo đuổi việc tuân thủ Bộ Quy Tắc RBA và các tiêu chuẩn thiết lập trong Quy Tắc phù hợp với một hệ thống quản lý tại đây. Các bên tham gia phải coi Bộ Quy Tắc RBA là sáng kiến của toàn bộ chuỗi cung ứng. Ở mức tối thiểu, Bên Tham Gia cũng cần yêu cầu các nhà cung cấp chính ở bậc tiếp theo thừa nhận và thực hiện QuyTắc RBA. Điều cơ bản để áp dụng Bộ Quy Tắc RBA là hiểu được rằng một doanh nghiệp, trong mọi hoạt động của mình, phải tuân thủ đầy đủ pháp luật, các quy tắc và quy định của các quốc gia nơi doanh nghiệp đó hoạt động. Bộ Quy Tắc RBA khuyến khích Bên Tham Gia thực hiện tốt hơn các yêu cầu của pháp luật sở tại, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế được công nhận để nâng cao trách nhiệm về môi trường và xã hội cũng như đạo đức trong kinh doanh. Phù hợp với Các Nguyên Tắc Hướng Dẫn về Quyền Kinh Doanh và Con Người của Liên Hiệp Quốc, các quy định trong Bộ Quy Tắc RBA được bắt nguồn từ các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế chính yếu bao gồm Tuyên Bố Các Nguyên Tắc Cơ Bản và Các Quyền Tại Nơi Làm Việc của ILO (Tổ Chức Lao Động Quốc Tế) và Tuyên Ngôn về Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc. Bộ Quy Tắc RBA cam kết lấy ý kiến đóng góp thường xuyên từ các bên liên quan trong quá trình tiếp tục phát triển và thực hiện các Quy Tắc Ứng Xử của RBA. Bộ Quy Tắc RBA bao gồm 5 phần. Phần A, B và C lần lượt vạch ra các tiêu chuẩn về Lao động, Y tế và An toàn và Môi trường. Phần D bổ sung các tiêu chuẩn liên quan đến đạo đức trong kinh doanh; Phần E vạch ra các yếu tố của một hệ thống được chấp nhận để quản lý việc tuân thủ Bộ Quy Tắc RBA này. Tại bước này, ITVC sẽ hỗ trợ khách hàng thành lập ban RBA, quy định chức năng nhiệm vụ cụ thể của từng vị trí trong ban. Sau khi đã thành lập ban RBA, khách hàng sẽ tổ chức 1 buổi họp kickoff dự án, để giới thiệu các thành viên trong ban RBA với tư vấn, thiết lập các kênh thông tin để triển khai dự án. Sau khi khởi động dự án, ITVC tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng của nhà máy theo các yêu cầu tuân thủ của RBA. Sau khảo sát, tư vấn sẽ tổng hợp và đưa ra báo cáo đánh giá thực trạng hệ thống quản lý TNXH theo RBA của doanh nghiệp, mô hình hóa hệ thống quản lý, đưa ra các khuyến nghị cần cải tiến và danh mục tài liệu cần thiết lập. Lập kế hoạch triển khai dự án (chi tiết). - Đào tạo về các hạng mục tuân thủ Hệ thống quản lý về TNXH theo RBA cho toàn bộ nhân viên trong công ty (các chính sách, quy trình, thực hành tốt…về tuân thủ TNXH). - Các chế độ chính sách của công ty về thời gian làm việc, lao động trẻ em, thù lao, môi trường làm việc. - Các hoạt động xã hội như các chương trình từ thiện, hỗ trợ người nghèo. - Thực hiện đánh giá hệ thống theo hướng dẫn của RBA. Các hoạt động đánh giá tập trung vào các điểm mấu chốt của tiêu chuẩn bao gồm tuân thủ về lao động, môi trường, an toàn SKNN, đạo đức trong kinh doanh. Để đánh giá được hiệu quả của sự tuân thủ các yêu cầu của RBA - đoàn đánh giá sẽ thực hiện phỏng vấn người lao động một cách riêng rẽ và thu thập các bằng chứng về sự tuân thủ. Báo cáo đánh giá được lập đi kèm với các yêu cầu hành động khắc phục cho các lỗi được phát hiện trong quá trình đánh giá. - Thực hiện hành động khắc phục: Mỗi phiếu yêu cầu hành động khắc phục sẽ được ban RBA xem xét và tiến hành các hành động cụ thể để thực hiện khắc phục các điểm không phù hợp. Các báo cáo về hành động khắc phục được đưa ra sau khi hoàn thiện việc thực thi các hành động khắc phục. Sau khi hoàn tất việc thiết lập và áp dụng hệ thống, Ban RBA thực hiện việc xem xét của lãnh đạo về tính hiệu lực và hiệu quả của Hệ thống quản lý TNXH theo RBA. Các quyết định của lãnh đạo sẽ được ghi nhận trong Báo cáo xem xét của lãnh đạo và được thực hiện. Tùy theo dự án – sẽ có đánh giá tuân thủ của Khách hàng hoặc đánh giá chứng nhận của bên thứ 3 cho Hệ thống quản lý TNXH theo RBA. Sauk hi đánh giá, công ty sẽ có thời gian khắc phục là 30 ~ 60 ngày để đóng các điểm không phù hợp. ITVC Toàn Cầu sẽ hỗ trợ công ty trong hoạt động đóng phiếu CAR. Sau khi hoàn tất việc thiết lập và áp dụng Hệ thống quản lý TNXH theo RBA, Ban RBA phải tiến hành các hoạt động kiểm tra sự tuân thủ thường xuyên để duy trì hiệu lực của hệ thống trong toàn doanh nghiệp. Mời các bạn quan tâm download Bộ quy tắc ứng xử theo RBA tại đây.

Summary: Bộ quy tắc ứng xử là một tập hợp các điều luật điều chỉnh tố tụng trọng tài nêu rõ các trách nhiệm hoặc cách hành xử thích hợp của một cá nhân, một bên hoặc một tổ chức. Các khái niệm liên quan bao gồm quy tắc đạo đức (tiêu chuẩn đạo đức) và quy tắc danh dự. .là "những nguyên tắc, giá trị, tiêu chuẩn hay các quy tắc hành vi có tác dụng hướng dẫn cho các quyết định, các quy trình và các hệ thống của một tổ chức theo cách (a) đóng góp cho phúc lợi của những cổ đông/người liên quan chủ chốt, và (b) tôn trọng quyền của tất cả những người uỷ thác quyền lợi bị ảnh hưởng bởi các hoạt động của tổ chức đó.


Ngoài những viên kim cương thật có giá trị đắt đỏ, các nhà khoa học đã phát triển thành công kim cương nhân tạo. Vậy, kim cương nhân tạo là gì?. Trong vài năm trở lại đây, kim cương nhân tạo nhanh chóng trở thành xu hướng của người dùng. Cũng bởi, kim cương tự nhiên khai thác không thể đáp ứng được tất cả các nhu cầu hiện nay. Vì thế, việc tìm cách làm ra kim cương nhân tạo sẽ giúp khách hàng dễ dàng sở hữu những món trang sức sang trọng, hiện đại. Nếu bạn đang không biết kim cương nhân tạo là gì, giá bao nhiêu trên thị trường thì hãy cùng nganhangviet.org tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!. Kim cương nhân tạo hay còn được gọi với cái tên kim cương tổng hợp. Đây là một loại kim cương được tạo ra từ phòng thí nghiệm, chứ không phải là kim cương được khai thác ở môi trường tự nhiên. Dựa trên các điều kiện nghiêm ngặt về nhiệt độ, áp suất, kim cương nhân tạo có thành phần hóa học, vật lý giống với kim cương tự nhiên. Bên cạnh đó, kim cương nhân tạo còn có độ trong suốt hoàn hảo, màu sắc đa dạng, đáp ứng mong muốn của nhiều khách hàng. Những viên kim cương nhân tạo được quảng cáo có tính chất giống với kim cương thật. Quả thật, kim cương nhân tạo giống kim cương tự nhiên tới mức các chuyên gia có kinh nghiệm trong ngành cũng khó có thể phân biệt được bằng mắt thường. Như đã nói ở trên, những viên kim cương nhân tạo được các nhà khoa học nghiên cứu và phát triển với thành phần hóa học, tính chất vật lý không khác gì kim cương tự nhiên. Cụ thể, đặc điểm của kim cương nhân tạo như sau:. Thành phần là: Cacbon (C), giống với kim cương tự nhiên, thậm chí độ rắn còn có phần nhỉnh hơn. Cấu trúc: Thuộc vật chất vô định hình giống kim cương tự nhiên, không có trật tự xa hay cấu trúc tuần hoàn về vị trí cấu trúc nguyên tử. Kim cương nhân tạo có nhiều màu sắc đa dạng như xanh lơ, cam nhạt, hồng, tím…Vì thế, kim cương nhân tạo phù hợp với nhu cầu thẩm mỹ, dễ chế tạo ra những món đồ trang sức đẹp, sang trọng. Để có thể tạo ra một viên kim cương nhân tạo, con người cần phải tạo ra một môi trường giống với môi trường kim cương tự nhiên. Cần đáp ứng đầy đủ các yếu tố liên quan đến nhiệt độ, cacbon, áp lực…. Phương pháp cao áp nhiệt HPHT: Sử dụng nhiệt độ và áp suất cao để tạo ra môi trường giống kim cương tự nhiên trong lòng đất. Phương pháp bốc hơi lắng tự hóa học CVD: Sử dụng sự bốc hơi hóa học của Carbon, dưới tác động của nhiệt plasma, đến khi nguyên tử carbon lắng tụ là mầm mống hình thành lên kim cương. Có thể thấy rằng, việc sản xuất kim cương nhân tạo vô cùng tốn kém do tạo ra môi trường giống tự nhiên. Chính vì điều này mà giá thành của kim cương nhân tạo cũng không hề rẻ. Tuy được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm nhưng kim cương nhân tạo có đặc điểm về vật lý, hóa học tương tự như kim cương tự nhiên. Muốn biết kim cương nhân tạo giá bao nhiêu, các bạn hãy xác định những yếu tố sau:. Trọng lượng: Trọng lương của viên kim cương nào lớn hơn thì sẽ có giá cao hơn. Hình dạng: Hình dạng đắt ra nhất là kim cương tròn, khả năng phản xạ ánh sáng hoàn hảo, tỷ lệ hao hụt 50-65%. Chất lượng của vết cắt: Viên cương được cắt xuất sắc sẽ đắt tiền hơn viên được cắt tốt hoặc rất tốt. Màu sắc: Màu sắc của kim cương nhân tạo sẽ được chấm điểm từ D tới Z, kim cương nhạt hoặc không màu sẽ đắt hơn kim cương có màu. Độ trong: Tùy vào số lượng, kích thước tạp chất mà mức giá sẽ khác nhau. Để sản xuất ra một viên kim cương nhân tạo, người ta thường mất rất nhiều thời gian và chi phí. Do đó, giá kim cương nhân tạo thường khá cao, thậm chí là cao hơn kim cương khai thác tự nhiên. Hiện nay, kim cương nhân tạo được sử dụng 80% sản lượng trong ngành công nghiệp kỹ thuật quang học, chip điện tử, 20% sản lượng dùng cho ngàng trang sức. Đến nay, chưa có mức giá cụ thể cho trang sức kim cương nhân tạo. Bởi, giá thành của trang sức kim cương nhân tạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như chất liệu, trọng lượng, màu sắc, tiền gia công sản phẩm…Vì giá thành kim cương nhân tạo cao nên không phổ biến trên thị trường. Trên thị trường trang sức, kim cương nhân tạo không được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, nhiều đơn vị bán trang sức quảng cáo với tên gọi kim cương nhân tạo, thực chất là đá Cubic Zirconia và Moissanite. Với rất nhiều ưu điểm vượt trội, kim cương nhân tạo gây sốt trên thị trường trang sức. Tuy nhiên, do giá thành của loại kim cương này cao nên không xuất hiện phổ biến. Các loại trang sức kim cương nhân tạo được quảng cáo ở các đơn vị kinh doanh trang sức, thực chất chỉ là những viên đá tổng hợp. Những loại đá này thường có độ trong, cứng, lấp lánh và đẹp mắt giống kim cương nhân tạo và kim cương tự nhiên. Thế nhưng, giá của những loại đá Zirconia này thấp hơn viên kim cương cùng loại khoảng 1000 – 2000 lần, đá Moissanite thấp hơn kim cương tự nhiên 15 – 20 lần. Hy vọng qua bài viết trên, các bạn đã biết kim cương nhân tạo là gì, giá bao nhiêu trên thị trường. Nhìn chung, kim cương nhân tạo đang được sử dụng nhiều ở ngành công nghiệp, chưa thực sự phổ biến trên thị trường trang sức. Cơ quan cấp: Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở kế hoạch và Đầu tư TP.HCM. Địa chỉ đăng ký kinh doanh: 134/210/5 Đường Dương Thị Mười - Phường Tân Thới Hiệp - Quận 12 - TP.HCM

Summary: Kim cương nhân tạo hay kim cương tổng hợp là loại đá được sản xuất với ánh quang, tính chất vật lý giống như một viên kim cương tinh khiết và do con người và máy móc hiện đại làm ra, năm 1797 phát hiện kim cương là cacbon tinh khiết. Kim cương nhân tạo có tính chất vật lý và hóa học giống như kim cương thiên nhiên. Kim cương nhân tạo có thành phần là C, trọng lượng riêng là 3,52, chiết suất 2,417. Có những loại kim cương nhân tạo có thể chịu được áp suất gấp 1,3 triệu lần áp suất không khí theo một chiều nhất định, vẫn an toàn dưới áp suất gấp 600.000 lần từ các chiều khác nhau, và rắn hơn kim cương trong tự nhiên. Không giống như kim cương tự nhiên ở dạng tinh thể, kim cương mới thuộc về vật chất vô định hình. Sự hình thành của kim cương tự nhiên đòi hỏi rất cụ thể điều kiện tiếp xúc với các vật liệu carbon chịu áp lực cao, dao động khoảng từ 4.41 đến 5.88 triệu tấn (4,5 và 6 GPa), nhưng ở một phạm vi nhiệt độ tương đối thấp giữa khoảng 900 và 1.300 °C (1.650 và 2.370 °F).