Mô hình cây tiến hóa cổ sinh do Ernst Haeckel đưa ra năm 1879. Lịch sử tiến hóa của các loài được mô tả như là một “cây” với nhiều chi nhánh phát sinh từ một thân cây duy nhất. Cây Haeckel có thể hơi lỗi thời, nhưng nó minh họa rõ các nguyên tắc phát sinh loài, mà phần tái dựng hiện đại phức tạp hơn có thể che khuất. Tiến trình tiến hóa của loài người vạch ra các sự kiện lớn trong sự phát triển của loài người (Homo sapiens), và sự tiến hóa của tổ tiên loài người. Nó bao gồm giải thích ngắn gọn về một số loài, chi, và các cấp bậc cao hơn của các loài được nhìn thấy ngày nay là tổ tiên có thể có của con người hiện đại. Biểu thời gian này được tổng kết dựa trên các nghiên cứu nhân loại học, cổ sinh vật học, sinh học phát triển, sinh học hình thái, và từ số liệu về giải phẫu và di truyền. Nó không giải quyết vấn đề nguồn gốc sự sống, mà cuộc thảo luận được cung cấp bởi phát sinh luận, nhưng trình bày một dòng có thể có của nguồn gốc tiến hóa của các loài mà cuối cùng dẫn đến con người hiện đại. Khác với biểu tượng “cây Haeckel” về lịch sử, bài viết này cung cấp không có phân tích Phát sinh chủng loài học (phylogenetics) để giúp khắc họa sự phức tạp, phi tuyến của sự tiến hóa của loài người. Điều quan trọng là các “dòng dõi có thể có nguồn gốc tiến hóa” không nên được hiểu là cung cấp một tiến trình tuyến tính từ đơn vị phân loại rất sớm để (giả định) đến mục tiêu là Homo sapiens. Một trong một vài dòng dõi có thể về nguồn gốc, hoặc bậc phân loại, của Homo sapiens được chỉ ra dưới đây. Cột tiếng Anh để đối chiếu tham khảo. Choanoflagellatea (trùng lông roi phễu) có thể trông giống như các tổ tiên của toàn bộ giới động vật. Cụ thể chúng có thể là tổ tiên trực tiếp của Động vật thân lỗ (Bọt biển, hải miên). Proterospongia (thành viên của Choanoflagellatea) là ví dụ sống tốt nhất về những gì tổ tiên của giới động vật có thể trông như thế. Chúng sống thành tập đoàn, và thể hiện một mức độ nguyên thủy sự chuyên môn hóa của tế bào cho các chức năng khác nhau. Bọt biển (Porifera) là ngành động vật lâu đời nhất về mặt phát sinh chủng loài học còn tồn tại đến ngày nay. Giun dẹp là những sinh vật đầu tiên có bộ não, và là loài động vật đơn giản nhất có đối xứng hai bên, hiện còn tồn tại. Đó cũng là những sinh vật đơn giản nhất với các cơ quan tạo thành từ ba lớp phôi. Phần lớn các ngành động vật bắt gặp trong các mẫu hóa thạch là các loài sinh vật biển trong Bùng nổ kỷ Cambri. Pikaia là tổ tiên mang tính biểu tượng của động vật có dây sống hiện đại và động vật có xương sống. Số khác thì là những thể tiền thân sớm hơn, bao gồm động vật có dây sống Myllokunmingia fengjiaoa, Haikouella lanceolata, và Haikouichthys ercaicunensis. Lưỡng tiêm, vẫn còn tồn tại đến nay, giữ lại một số đặc điểm của động vật có dây sống nguyên thủy. Nó giống như Pikaia. Động vật răng nón (Conodonta) là một loại nổi tiếng của hóa thạch động vật có dây sống đầu tiên, có từ 495 Ma về sau. Nó có hình dạng của một con lươn, có các răng khác thường, và đặc trưng với đôi mắt to, vây có tia vây, cơ bắp hình chữ V và một dây sống. Các động vật này đôi khi được gọi là Conodonta, hoặc là Conodontophorida (mang răng nón) để tránh nhầm lẫn. Các động vật có xương sống đầu tiên xuất hiện: Cá giáp (Ostracodermi), cá không hàm (Agnatha). Chúng liên quan đến dạng ngày nay là cá mút đá và Myxinidae (hagfish). Haikouichthys và Myllokunmingia là những ví dụ về cá không hàm (Agnatha). Chúng không có hàm, bộ xương trong là chất sụn, thiếu các cặp vây ngực và vây chậu như của cá hiện đại. Chúng là tiền thân của cá xương (Osteichthyes). Cá da phiến (Placodermi) là loài cá tiền sử. Placodermi là một số trong những loài cá có hàm đầu tiên (Gnathostomata). Các quai hàm phát triển từ cung mang thứ nhất. Đầu và ngực của Placodermi đã được bao phủ bởi các tấm giáp có khớp nối, các phần còn lại của cơ thể thì có vảy hoặc trần trụi. Tuy nhiên, các mẫu hóa thạch chỉ ra là chúng không có hậu duệ khi kết thúc kỷ Devon, và sự liên quan đến cá xương còn sinh tồn hiện nay còn thua cả cá mập. Cá vây tay đầu tiên xuất hiện. Bộ động vật này đã từng được coi là không còn thành viên còn tồn tại, cho đến năm 1938 mẫu vật sống được phát hiện, và nó thường được gọi là hóa thạch sống. Một số loài cá vây thùy nước ngọt (Sarcopterygii) phát triển chân và dẫn đến sự ra đời động vật bốn chân. Động vật bốn chân đầu tiên phát triển trong môi trường sống nước ngọt đầm lầy và nông. Động vật bốn chân sơ khai phát triển từ loài cá vây thùy “osteolepid Sarcopterygii”, với một bộ não hai thùy trong hộp sọ phẳng, miệng rộng, mõm ngắn, đôi mắt hướng lên trên, cho thấy chúng có kiểu sống ở đáy, và đã phát triển các thích nghi gồm các vây với thịt và xương. Cá vây tay “hóa thạch sống” là cá vây thùy có liên quan nhưng không có các cơ chế thích ứng với môi trường nước nông. Cá bốn chân sử dụng vây như mái chèo trong môi trường nước nông có nhiều cây và mảnh vụn. Các đặc tính loài bốn chân phổ quát, là các chân trước uốn cong ngược ở khuỷu tay, còn chân sau uốn cong về phía trước ở đầu gối, cho thấy có thể truy nguồn đến động vật bốn chân nguyên thủy sống trong vùng nước nông. Panderichthys là cá dài 90–130 cm từ Devon muộn (380 Ma). Nó có đầu lớn như đầu động vật dạng bốn chân. Panderichthys thể hiện các đặc trưng chuyển tiếp giữa cá vây thùy và động vật bốn chân sơ khai. Ấn tượng trên đường đua tiến hóa, là cái gì đó giống như chân tay của Ichthyostega, được hình thành vào 390 Ma, thể hiện trong hóa thạch ở trầm tích thủy triều biển tại Ba Lan. Điều này gợi ý rằng sự tiến hóa động vật bốn chân phải có tuổi lớn hơn tuổi hóa thạch từ Panderichthys cho tới Ichthyostega. Cá phổi giữ lại một số đặc điểm của động vật bốn chân sơ khai. Một ví dụ là cá phổi Queensland. Tiktaalik là một chi cá Sarcopterygii (vây thùy) từ Devon muộn, với nhiều đặc điểm giống động vật bốn chân. Nó cho thấy một liên kết rõ ràng giữa Panderichthys và Acanthostega. Acanthostega là một động vật lưỡng cư đã tuyệt chủng, trong số các loài động vật đầu tiên được nhận biết là có chân tay. Nó được cho là một trong những động vật có xương sống đầu tiên có khả năng tiến vào đất liền. Tuy nhiên nó thiếu cổ tay, và thường kém thích nghi với cuộc sống trên cạn. Các tay chân không thể hỗ trợ trọng lượng của con vật. Acanthostega có cả phổi và mang, cũng cho thấy nó là một liên kết giữa cá vây thùy và động vật có xương sống trên cạn. Ichthyostega là một động vật bốn chân sơ khai. Là một trong những động vật đầu tiên với đôi chân, cánh tay và xương ngón tay, Ichthyostega được xem như là dạng lai giữa cá và động vật lưỡng cư. Ichthyostega có chân nhưng tay chân của nó có lẽ đã không được sử dụng để đi trên cạn. Nó có thể ra khỏi nước trong thời gian ngắn, và sử dụng chân để bò trên bùn. Amphibia là những động vật bốn chân đầu tiên phát triển phổi, có thể đã tiến hóa từ Hynerpeton vào khoảng 360 Ma. Động vật lưỡng cư ngày nay vẫn giữ nhiều đặc điểm của động vật bốn chân sơ khai. Các loài động vật bò sát đầu tiên xuất hiện. Hylonomus là loài bò sát đầu tiên được biết đến, dài 20 cm (bao gồm cả đuôi) và có thể nhìn khá giống với thằn lằn hiện đại. Nó có răng sắc nhọn nhỏ và có thể ăn côn trùng và động vật nhiều chân (như cuốn chiếu). Nó là tiền tổ của Amniota và bò sát dạng động vật có vú sau này. Chất alpha keratin đầu tiên tiến hóa ở đây, được sử dụng trong móng vuốt ở thằn lằn hiện đại, và ở lông móng chim và động vật có vú. Sự phát triển của trứng có màng ối dẫn đến các loài Amniota, là những bò sát có thể sinh sản trên cạn, đẻ trứng trên đất khô, không cần phải trở về nước để sinh sản. Sự thích nghi này cho phép chúng khả năng định cư ở các vùng đất cao. Bò sát có hệ thống thần kinh tiên tiến, so với động vật lưỡng cư. Nó có mười hai cặp dây thần kinh sọ não. Ngay sau sự xuất hiện của các loài bò sát đầu tiên, đã có hai nhánh tách ra. Một nhánh là các Sauropsida, từ đó tiến hóa ra các loài bò sát và chim hiện đại. Nhánh khác là Synapsida, từ đó tiến hóa ra động vật có vú hiện đại. Cả hai đã có các hốc thái dương, một cặp lỗ trên hộp sọ ở phía sau mắt, để tăng không gian cho các cơ hàm. Synapsida có một hốc ở mỗi bên, trong khi Diapsida có hai. Các bò sát dạng động vật có vú sớm nhất là Pelycosauria. Pelycosauria là những sinh vật đầu tiên có hốc thái dương. Pelycosauria chưa phải là Therapsida, nhưng ngay sau đó đã phát triển thành. Therapsida là tổ tiên trực tiếp của động vật có vú. Các Therapsida có hốc thái dương lớn hơn và giống động vật có vú hơn là với Pelycosauria. Răng của chúng có sự khác biệt chức năng nhiều hơn. Các dạng sau này đã phát triển vòm miệng thứ cấp, cho phép các động vật ăn và thở cùng lúc, và là dấu hiệu của cách sống tích cực hơn, có lẽ là kiểu máu nóng. Một nhóm nhỏ của Therapsida, các động vật răng chó (Cynodontia), phát triển các đặc tính giống như động vật có vú nhiều hơn. Các hàm của Cynodontia giống với hàm động vật có vú hiện đại. Rất có thể nhóm các loài thú này có chứa một loài là tổ tiên trực tiếp của tất cả các động vật có vú hiện đại. Từ Eucynodontia (Cynodontia) xuất hiện các động vật có vú đầu tiên. Hầu hết động vật có vú đầu tiên là những động vật nhỏ như chuột chù ăn côn trùng. Mặc dù không có bằng chứng hóa thạch, có khả năng là chúng có nhiệt độ cơ thể ổn định, và có tuyến sữa nuôi con. Vùng vỏ não mới của não tiến hóa đầu tiên ở động vật có vú, và do đó là duy nhất chỉ chúng có. Động vật đơn huyệt (Monotremata) là một nhóm đẻ trứng của động vật có vú, có đại diện hiện đại như thú mỏ vịt và Echidna (thú đơn huyệt lông nhím). Gần đây giải mã bộ gen của thú mỏ vịt chỉ ra rằng gen giới tính của nó gần gũi với chim hơn so với những động vật có vú đẻ con (Theria). So sánh điều này với động vật có vú khác, có thể suy ra rằng các động vật có vú đầu tiên đạt được sự khác biệt về giới thông qua sự có mặt hoặc thiếu gen SRY (sex-determining region Y, tìm thấy trong nhiễm sắc thể Y) đã tiến hóa sau khi dòng dõi Monotremata tách ra khỏi. Một nhóm các động vật có vú ăn côn trùng nhỏ, kiếm ăn đêm và sống trên cây gọi là Euarchonta bắt đầu một sự biệt hóa nào đó dẫn đến các động vật linh trưởng, chuột chù cây và chồn bay. Một trong những dạng linh trưởng gốc sơ khai là Plesiadapis. Plesiadapis vẫn có móng vuốt và đôi mắt nằm hai bên đầu, nên trên mặt đất nó nhanh hơn hơn trên tán cây, nhưng nó bắt đầu dành thời gian dài trên các cành thấp của cây, ăn trái cây và lá. Các Plesiadapiformes rất có khả năng gồm các loài là tổ tiên của tất cả các động vật linh trưởng. Nó đã có ngón tay cầm nắm nhưng mắt không phải là hướng về phía trước. Platyrrhini, khỉ Tân thế giới, có đuôi có khả năng cuộn vào cây và con đực mù màu. Chúng có thể đã di cư đến Nam Mỹ trên các bè dạng thảm thực vật trên Đại Tây Dương khi còn tương đối hẹp (cỡ 700 km). Catarrhini chủ yếu là ở châu Phi khi hai lục địa trôi dạt xa nhau. Catarrhini chia tách thành 2 siêu họ, khỉ Cựu thế giới (Cercopithecoidea) và vượn người (Hominoidea). Khả năng cảm nhận màu ba sắc của chúng ta có nguồn gốc di truyền từ giai đoạn này. Nó có các đặc trưng pha trộn của khỉ Cựu thế giới và của vượn người. Các biểu hiện giống như khỉ của Proconsul bao gồm men răng mỏng, một thể trạng nhẹ với ngực hẹp và chi trước ngắn, và một lối sống bốn chân trên cây. Đặc tính vượn của nó là nó thiếu một cái đuôi, khuỷu tay vượn, và một bộ não lớn hơn một chút so với kích thước cơ thể. Proconsul africanus là tổ tiên có thể của cả hai nhóm vượn lớn và vượn nhỏ, bao gồm cả con người. Pierolapithecus catalaunicus được cho là một tổ tiên chung của loài người và các loài vượn lớn khác, hoặc ít nhất đó là loài gần với tổ tiên chung hơn bất kỳ phát hiện hóa thạch nào trước đây. Nó có sự thích nghi đặc biệt cho leo cây, như con người hay loài vượn lớn khác đang làm ngày nay: khung xương sườn phẳng rộng, xương sống cứng, cổ tay linh hoạt, và xương bả vai nằm dọc theo lưng của nó. Các Hominina, một phân tông của Hominini, hoặc là có họ hàng với, hoặc là tổ tiên của con người, biệt hóa từ tổ tiên của tinh tinh. Cả hai loài tinh tinh và con người có thanh quản mà trong hai năm đầu tiên của cuộc đời nó định vị lại tại chỗ giữa họng và phổi, chỉ ra rằng tổ tiên chung có đặc tính này, một điều kiện tiên quyết cho hình thành khả năng nói ở người. Tổ tiên chung gần đây nhất của người và tinh tinh sống vào khoảng thời gian của Sahelanthropus tchadensis, cỡ 7 Ma. S. tchadensis đôi khi được tuyên bố là tổ tiên chung gần đây nhất của người và tinh tinh, nhưng trong thực tế tuyên bố không được xác lập. Đại diện được biết sớm nhất từ dòng dõi tổ tiên của người sau thời gian chia tách với tinh tinh là Orrorin tugenensis (người thiên niên kỷ, Kenya) cỡ 6 Ma. Ardipithecus đã sống trên cây, có nghĩa là nó đã sống phần lớn thời gian trong rừng, nơi nó cạnh tranh thực phẩm với các loài động vật rừng khác, chắc chắn trong đó có tổ tiên đương đại của tinh tinh.

Summary: Tiến trình tiến hóa của loài người vạch ra các sự kiện lớn trong sự phát triển của loài người (Homo sapiens), và sự tiến hóa của tổ tiên loài người. Nó bao gồm giải thích ngắn gọn về một số loài, chi, và các cấp bậc cao hơn của các loài được nhìn thấy ngày nay là tổ tiên có thể có của con người hiện đại. Biểu thời gian này được tổng kết dựa trên các nghiên cứu nhân loại học, cổ sinh vật học, sinh học phát triển, sinh học hình thái, và từ số liệu về giải phẫu và di truyền. Nó không giải quyết vấn đề nguồn gốc sự sống, mà cuộc thảo luận được cung cấp bởi phát sinh luận, nhưng trình bày một dòng có thể có của nguồn gốc tiến hóa của các loài mà cuối cùng dẫn đến con người hiện đại. Khác với biểu tượng "cây Haeckel" về lịch sử, bài viết này cung cấp không có phân tích Phát sinh chủng loài học (phylogenetics) để giúp khắc họa sự phức tạp, phi tuyến của sự tiến hóa của loài người. Điều quan trọng là các "dòng dõi có thể có nguồn gốc tiến hóa" không nên được hiểu là cung cấp một tiến trình tuyến tính từ đơn vị phân loại rất sớm để (giả định) đến mục tiêu là Homo sapiens.


Cùng tham gia cộng đồng vì sức khỏe và cuộc sống hạnh phúc hơn! Hãy điểm qua những nội dung mới của Hello Bacsi. Cốc nguyệt san (cách gọi dân dã là cốc kinh nguyệt hay cốc đựng kinh nguyệt) là sản phẩm vệ sinh phụ nữ thay thế cho băng vệ sinh hay tampon với nhiều ưu điểm vượt trội. Tuy khá phổ biến ở nhiều nước trên thế giới, cốc kinh nguyệt lại là một sản phẩm còn khá mới mẻ với nhiều bạn gái Việt Nam. Đã từ lâu, băng vệ sinh và tampon là trợ thủ đắc lực của chị em phụ nữ để tránh quần áo bị vấy bẩn trong những ngày “đèn đỏ”. Nhưng hiện nay, cốc nguyệt san đã và đang thay thế dần 2 sản phẩm trên. Vậy cụ thể cốc nguyệt san là gì? Cách sử dụng cốc nguyệt san là gì? Có nên dùng cốc nguyệt san thay băng vệ sinh không? Hãy tham khảo bài viết sau của Hello Bacsi để hiểu hơn về sản phẩm này nhé. Cốc nguyệt san là một sản phẩm vệ sinh phụ nữ được thiết kế để đặt vào âm đạo trong suốt thời kỳ hành kinh và được tái sử dụng nhiều lần. Mỗi chiếc cốc có thể dùng từ 5 – 10 năm tùy thuộc vào thương hiệu của nhà sản xuất. Cốc nguyệt san dùng để làm gì? Nó được dùng để hứng máu kinh trong lòng cốc thay vì thấm hút máu kinh như băng vệ sinh hay tampon nên không gây mùi khó chịu. Cốc đựng kinh nguyệt thường được làm bằng cao su hoặc silicone, có dạng giống như một chiếc phễu. Cốc đựng kinh nguyệt có nhiều màu sắc và kích cỡ khác nhau. Do đó, bạn nên tìm hiểu kỹ thông tin sản phẩm trước khi mua sử dụng. Khi bạn dùng cốc nguyệt san đặt vào trong âm đạo, cốc sẽ mở ra như trạng thái ban đầu và đựng kinh nguyệt theo lượng máu ra tự nhiên của cơ thể, ngăn máu kinh rò rỉ ra ngoài. Hơn nữa, nếu đặt đúng cách, bạn gần như không cảm thấy sự tồn tại của nó trong cơ thể. Việc đưa cốc đựng kinh nguyệt vào âm đạo cũng tương tự như đặt vòng tránh thai. Khi thay cốc, bạn chỉ cần dùng tay nắm cuống của cốc nhẹ nhàng lấy ra, đổ máu kinh đi, dùng nước hoặc dung dịch rửa phụ khoa rửa sạch rồi lại tiếp tục sử dụng. Vào cuối chu kỳ, bạn khử trùng cốc bằng nước sôi, cất đi để tiếp tục sử dụng cho chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo. Giống như bất kỳ sản phẩm nào, bạn có thể mua cốc đựng kinh nguyệt trực tuyến hoặc tại các nhà thuốc lớn với nhiều thương hiệu và xuất xứ khác nhau. Giữ cốc nguyệt san và nhẹ nhàng đặt vào trong âm đạo rồi xoay nhẹ cho cốc vừa khít với âm đạo. Nếu thấy cuống cốc quá dài, bạn nên cắt bớt để cuống cốc không thò ra ngoài gây khó chịu. Nhẹ nhàng nắm chặt núm của cốc, bóp nhẹ một phần đáy cốc và từ từ kéo nó ra. Lưu ý, bạn nên chú ý đến tư thế của tay cầm cốc nhằm tránh tình trạng nghiêng đổ. Nhằm tránh tình trạng viêm nhiễm phụ khoa khi sử dụng cốc kinh nguyệt, bạn nên dùng dung dịch vệ sinh phụ nữ dạng dịu nhẹ để rửa cốc 2 lần/ngày trong suốt kỳ kinh. Sau khi hết kỳ kinh, bạn rửa cốc và tiệt trùng bằng nước sôi, hong khô, cất vào túi vải sạch. Giảm chi phí và hạn chế rác thải: cốc đựng kinh nguyệt có thể tái sử dụng trong nhiều năm giúp tiết kiệm chi phí so với sản phẩm băng vệ sinh, tampon làm từ giấy, bông hoặc hạt siêu thấm. Nếu không muốn tái sử dụng nhiều lần, bạn vẫn có thể mua loại sử dụng một lần. Hãy chắc chắn rằng bạn đọc thông tin sản phẩm cẩn thận trước khi mua loại sử dụng nhiều lần. Có thể để trong cơ thể đến 12 giờ: Băng vệ sinh cần phải được thay cái mới sau mỗi 3 – 8 giờ tùy thuộc vào lượng máu kinh nhiều hay ít nhưng cốc kinh nguyệt thì lâu hơn. Bạn có thể để cốc qua đêm rất an toàn mà không cần phải dùng thêm băng vệ sinh, không sợ tràn ra ngoài do cử động trong lúc ngủ. Dung tích chứa nhiều hơn: Một chiếc cốc kinh nguyệt có thể chứa gấp đôi lượng máu kinh so với băng vệ sinh siêu thấm hoặc tampon, giúp bạn thoải mái hơn trong những ngày máu kinh ra nhiều. Giữ vệ sinh khi quan hệ tình dục: Với loại cốc làm bằng silicone hay nhựa y tế, bạn cần phải lấy ra khỏi âm đạo trước khi quan hệ. Thế nhưng, bạn không phải làm điều đó khi sử dụng loại cốc dùng một lần có tên là softcup. Nó sẽ giúp bạn tận hưởng khoái cảm mà không lo vấy bẩn. Softcup trông giống như một màng ngăn, có hình mái vòm thay vì hình phễu thông thường. Hạn chế mùi hôi: Máu kinh sẽ có mùi khi tiếp xúc với không khí trong khi cốc đựng kinh nguyệt giúp bạn tránh được tình trạng trên. An toàn: Các chuyên gia cho rằng cốc đựng kinh nguyệt an toàn hơn so với băng vệ sinh, tampon vì nó giúp phụ nữ tránh các nguy cơ mắc hội chứng sốc nhiễm độc, nhiễm khuẩn, phát ban, phồng rộp. Cân bằng pH âm đạo và giữ lại vi khuẩn có lợi: Băng vệ sinh, tampon hấp thụ tất cả các dịch âm đạo của bạn cùng với máu kinh nên có thể làm ảnh hưởng đến độ pH và các vi khuẩn tốt trong âm đạo. Không tốn thời gian đi mua: Việc sử dụng cốc khiến bạn không mất nhiều thời gian đi mua mỗi tháng như dùng băng vệ sinh hay tampon. Thoải mái hơn so với dùng băng vệ sinh hay tampon: Nếu được đặt đúng cách, bạn không cảm thấy sự hiện diện của cốc đựng kinh nguyệt trong âm đạo. Cốc không gây hiện tượng rát, ẩm ướt như khi bạn dùng băng vệ sinh hay tampon. Với những ưu điểm và tác dụng của cốc nguyệt san vừa nêu, bạn có thể mạnh dạn quyết định mình có nên dùng cốc nguyệt san thay băng vệ sinh hoặc tampon. Để củng cố quyết định của mình, bạn có thể cân nhắc tiếp những nhược điểm của cốc đựng kinh nguyệt dưới đây. Chi phí mua cốc nguyệt san khá cao: Việc chi một khoản tiền từ 450 – 1 triệu đồng để mua một cái cốc khiến nhiều bạn e dè. Có thể gây kích ứng: Người dùng cốc có nguy cơ bị kích ứng vùng kín hơn những người mang băng vệ sinh do tay không sạch hoặc cốc không được rửa sạch. Vì vậy, điều quan trọng là phải bạn rửa tay kỹ, làm sạch cốc trước khi sử dụng và đổ cốc ít nhất từ 2 – 3 lần/ngày. Khó khăn trong việc lựa chọn kích cỡ phù hợp: Cốc có nhiều kích thước khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi, lượng máu kinh và tình trạng đã sinh con hay chưa nên việc tìm ra loại có kích thước phù hợp với âm đạo là một thách thức. Nếu không thích ứng với cơ thể, cốc có thể làm rò rỉ máu kinh. Cách duy nhất để biết bạn có phù hợp với cốc hay không là phải thử mua và trải nghiệm. Rút ra có thể gây tràn: Bạn sẽ thấy dễ dàng lúc đặt cốc nhưng việc rút ra đôi khi lại khiến bạn gặp “tai nạn bất ngờ” như làm đổ dịch. Gây ra một vài bất tiện nhỏ: Nếu bạn đang ở trong một nhà vệ sinh công cộng, việc đổ cốc và dùng lại có thể khiến bạn gặp khó khăn. Gây tác động tới vòng tránh thai: Một số nhà sản xuất khuyên bạn không sử dụng cốc kinh nguyệt nếu đang đặt vòng tránh thai vì cốc có thể làm xê dịch hoặc làm rớt nó. Tốt nhất là nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi kết hợp cả hai. Tẩy rửa và bảo quản: Sau mỗi kỳ kinh, bạn phải rửa sạch cốc và khử trùng bằng nước sôi để đảm bảo vệ sinh. Ngoài ra, các bạn gái chưa lập gia đình hay chưa quan hệ tình dục cần cân nhắc việc sử dụng cốc kỳ kinh nguyệt hoặc chọn size phù hợp để tránh ảnh hưởng đến màng trinh. Như vậy, việc có nên dùng cốc nguyệt san thay băng vệ sinh hay không tùy thuộc vào nhu cầu, điều kiện và hoàn cảnh của từng người. Điều quan trọng là bạn phải được an toàn khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào nên hãy cân nhắc kỹ nhé!. Do quá căng thẳng: Việc nhét cốc kinh nguyệt vào âm đạo đôi khi khiến bạn cảm thấy không thoải mái, nhất là lần đầu tiên bạn sử dụng. Tình trạng quá căng thẳng khiến các cơ co lại làm cho việc nhét cốc vào bị cản trở. Cách gấp cốc sai hoặc chưa phù hợp: Bạn hãy đọc kỹ hướng dẫn sử dụng cốc nhằm tránh tình trạng gấp cốc sai hay chưa phù hợp khiến không thể nhét cốc vào âm đạo được. Có nhiều cách gấp cốc và mỗi người phù hợp với một cách khác nhau, bạn nên thử gấp cốc theo nhiều cách để biết mình phù hợp với cách nào nhất. So với băng vệ sinh hoặc tampon, việc dùng cốc được bảo đảm và giảm thiểu viêm nhiễm vùng kín hơn rất nhiều. Song nếu bạn bị viêm nhiễm, kích ứng vùng kín khi sử dụng sản phẩm vệ sinh này rất có thể tay bạn không được sạch khi sử dụng cốc, cốc không được vệ sinh đúng hoặc bạn mua phải loại kém chất lượng. Bạn đặt cốc chưa đúng cách: Sau khi nhét cốc vào âm đạo, bạn hãy nắm cuống cốc, xoay nhẹ để miệng cốc bung đều vừa khít với âm đạo. Bạn chọn sai kích thước: Việc chọn kích thước cốc không phù hợp với cơ thể là một trong những nguyên nhân khiến máu kinh bị rò rỉ. Bạn để cốc quá lâu trong cơ thể khiến lượng máu kinh quá nhiều cũng là nguyên nhân khiến hiện tượng rò rỉ mấu kinh xảy ra. Đa phần các nhà sản xuất đều khuyên nên đổ cốc 2 – 3 lần/ngày. Luu ý là vào những ngày máu kinh chảy ra nhiều, bạn nên thường xuyên đổ cốc để tránh hiện tượng rò rỉ. Đây là một điều hết sức bình thường và không ảnh hưởng gì đến chất lượng của cốc nếu bạn vệ sinh, tiệt trùng và bảo quản cốc đúng cách. Qua bài viết này, Hello Bacsi tin rằng bạn đã biết rõ cốc nguyệt san là gì cũng như cách sử dụng sản phẩm vệ sinh này. Sử dụng cốc kinh nguyệt là cách tốt để bạn hạn chế rác thải và bảo vệ môi trường. Vì vậy, bạn hãy thử sử dụng nhé, biết đâu, bạn lại “ghiền” thì sao?. Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của bạn, xác định những ngày dễ thụ thai nhất để tăng cơ hội thụ thai hoặc áp dụng biện pháp tránh thai. Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Hello Bacsi mong muốn trở thành nền tảng thông tin y khoa hàng đầu tại Việt Nam, giúp bạn đưa ra những quyết định đúng đắn liên quan về chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ bạn cải thiện chất lượng cuộc sống.

Summary: Cốc nguyệt san (tiếng Anh: menstrual cup) là một dụng cụ vệ sinh được đưa vào âm đạo trong chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ. Mục đích chính là chứa chất lỏng kinh nguyệt (máu từ niêm mạc tử cung) và ngăn chặn chất lỏng rò rỉ ra quần áo. Những loại cốc thường được làm bằng silicon y tế, mủ cao su hoặc đồng phân nhiệt dẻo. Sản phẩm có hình dạng gồm phần phễu và cuống. Phần cuống được sử dụng chỉnh vị trí của cốc trong âm đạo và khi cần tháo ra. Phần cốc sẽ được giữ tại thành âm đạo ngay dưới cổ tử cung. Cứ sau 4 giờ 12 giờ (tùy thuộc vào lượng máu), cốc được lấy ra, đổ bỏ chất lỏng, tráng sạch và lại đưa vào. Sau mỗi chu kỳ, cốc nguyệt san phải được khử trùng bằng nước sôi. Không giống băng vệ sinh thông thường và băng vệ sinh dạng ống (tampon), cốc nguyệt san đựng dung dịch lỏng thay vì thấm hút. Một chiếc cốc có thể tái sử dụng đến 10 năm. Điều này làm cho chi phí dài hạn của cốc thấp hơn so với băng vệ sinh hoặc miếng lót dùng một lần, mặc dù chi phí ban đầu cao hơn.


Để phân biệt được các loại da đòi hỏi bạn phải có nhiều kinh nghiệm. Đó lá lý do tại sao chúng tôi thường xuyên nhận được những câu hỏi về những loại da của khách hàng. Họ muốn chắc chắn rằng chiếc túi của minh được làm từ da crocodile, da alligator hay caiman. Hơn nữa, kỹ thuật dập nổi ra đời làm cho các loại da giả trông giống với các loại da chính hãng. Nếu như chỉ nhìn thoáng qua, nhất là khi không có con mắt tinh tường thì bạn sẽ không thể phân biệt được hai loại da này. Chỉ có sự chênh lệch về giá sẽ khiến bạn phải xem xét kỹ hơn về sự lựa chọn của mình. Sự chênh lệch giá của da các loại bò sát và các loại da dập vân là khá lớn. Vì vậy khách hàng nên cảnh giác trong việc phân biệt hai loại da này. Đôi khi chuyện nhầm lẫn này vẫn xảy ra, có thể do sự mất tâp trung hoặc do sự thiếu hụt thông tin hay chỉ là do gắn mác sai trong sản phẩm nhằm đánh lừa những người mua thiếu kinh nghiệm- da alligator thật có thể bị thay thế bởi da crocodile hoặc thậm chí là da caiman – chất lượng kém hơn trong các loại bò sát, do đó là loại da rẻ nhất. Không thể tin được rằng đôi khi những nghệ nhân cũng gặp phải lỗi này, họ không có ý định lừa gạt khách hàng nhưng họ không hiểu được tầm quan trọng của việc này. Vì lý do này, chúng tôi sẽ cố gắng cung cấp cho bạn một vài kiến thức về các loại da cá sấu cao cấp giúp bạn trở nên thông minh hơn khi mua sắm. Tuy nhiên, giải pháp tốt nhất là mua các sản phẩm cao cấp từ một địa chỉ đáng tin cậy. Phân loại da cá sấuGiá của da cá sấuĐối với cá sấu nuôiĐối với cá sấu hoang dã. Các sản phẩm từ da cá sấuPHÂN BIỆT DÂY DA ĐỒNG HỒ CÁ SẤU THẬT GIẢ– Cấu trúc dây da đồng hồ cá sấu– Màu dây da đồng hồ cá sấu– Mùi dây da đồng hồ cá sấu– Độ đàn hồi dây da đồng hồ cá sấu– Độ thấm hút nước của dây da đồng hồ cá sấu– Độ chịu nhiệt của dây da đồng hồ cá sấuPHÂN BIỆT BÓP VÍ NAM DA CA SẤU+ Ví cá sấu gai lưng+ Ví cá sấu gù đầu+ Ví cá sấu da bụng, da hông+ Bóp da cá sấu nguyên conVậy ví da cá sấu phần nào tốt nhất ? Kiểm tra độ mềm của daCách nhận biết dây nịt làm từ da cá sấu thật. Da đã đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền văn minh. Từ thời tiền sử người ta đã sử dụng da động vật để thỏa mãn nhu cầu cơ bản của mình. Con người đã sử dụng da để làm quần áo, nơi trú ẩn, thảm và thậm chí trang phục trang trí. Đối với người phụ nữ Ai Cập, một mảnh lông thú được đánh giá cao như đồ trang sức. Từ da, con người đã làm giày dép, thắt lưng, quần áo, túi đựng cho chất lỏng, thuyền và thậm chí áo giáp. Da cá sấu là loại da sang trọng, được biết đến vì độ bền, mềm mại, linh hoạt. Trên thực tế, nó là một trong những loại da đẹp nhất bởi cấu trúc vảy vân độc đáo. Dầu tự nhiên xuất hiện trong da giúp cho độ bền, ngăn ngừa nứt, thậm chí ở nhiệt độ khắc nghiệt và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Tồn tại ở hầu hết các khu vực trên thế giới, sống trong các sông ngòi và đất ngập nước. Chúng là động vật ăn thịt mạnh, thường ăn các động vật khác như cá, động vật có vú và các loài bò sát khác. Cá sấu là một trong những loài sống lâu đời nhất trên trái đất, khoảng hơn 200 triệu năm. Đuôi mạnh mẽ của nó giúp di chuyển nhanh chóng qua nước hoặc tấn công con mồi. Trong thời điểm khác có thể nhìn thấy chúng rất chậm chạp khi di chuyển trên cạn. Cá sấu có hàm răng rất khỏe và sắc bén để xé con mồi. Một hành vi phổ biến của cá sấu là “quay” hoặc “lăn” trong nước sau khi kẹp chặt để xé thịt con mồi. + Da lưng: da có những dãy gai chạy dọc theo mình cá sấu, gai được cấu tạo chủ yếu là chất sừng nên rất cứng và chắc. + Da đuôi: gồm những vẫy đuôi hình cánh buồn chạy dọc phần đuôi cá sấu, khi thuộc da thì những chiếc vây này được ép sát bề mặt da để tiện trong việc gia công sản phẩm. Vây đuôi cấu tạo từ da và thịt nên mềm và chắc. + Da bụng: là phần da mặt dưới bụng cá sấu, bề mặt da phẳng, các đường chỉ tạo nên những ô vân da như hình vuông. Da bụng rất mềm mại và bền. + Da hông: là da phần bên hông cá sấu, bề mặt da tương đối phẳng. Điểm nổi bật là các ô vân da giống 1 phần viên bi nổi lên nên người ta hay gọi là da bông bi. Về mặt cảm quan: da cá sấu mềm, vân da không đồng nhất, độ đàn hồi rất tốt. Nếu da được thuộc với công nghệ cao thì nhìn bề mặt da bóng tự nhiên, bề mặt da rất mịn và đẹp. được cho là “kim cương” trong những loại da thuộc. Da cá sấu được đánh giá là mỏng, độ thoáng khí cao, không tĩnh điện, cách nhiệt tốt với lớp vẩy đanh khá chắc chắn nhưng lại rất dai và không dễ bị ảnh hưởng xấu từ môi trường, nhờ vậy mà độ bền của nó rất lâu. Hơn nữa, da cá sấu có độ mềm dẻo, co dãn tốt, đàn hồi cao, bề mặt da không bị nứt, khi uốn cong, gấp lại vì thế, những sản phẩm từ da cá sấu có độ bền vượt trội hơn hẳn các loại da thông thường khác. Da cá sấu được đánh giá cao một phần không chỉ vì chất lượng mà còn bởi chính họa tiết vân vảy đắt giá trên bề mặt da. Mỗi chú cá sấu đều có những đặc điểm riêng biệt tạo nên những đường vân khác biệt, nổi bật và sắc nét. Người thợ gần như không bỏ bất kỳ phần nào trên bộ da cá sấu, tất cả đều được tận dụng làm thành những sản phẩm thời trang mang nét đẹp hoang dã của loài động vật quý hiếm này. Da phần gù, phần lưng, phần bụng, hay chân của cá sấu đều mang lại một giá trị thẩm mĩ khác nhau trên mỗi sản phẩm được sản xuất ra thị trường. Da cá sấu có giá thành khá cao. Và đến thời điểm hiện nay, sản phẩm từ da cá sấu bị làm giả và buôn bán hỗn loạn trên thị trường. Người tiêu dùng sản phẩm đồ da cần tỉnh táo khi mua hàng và trang bị kiến thức về đồ da để phân biệt được hàng thật – hàng giả. Mỗi cách mổ lại có một kết cấu độc đáo: lưng cá sấu – da rất thô, dày và có kết cấu gồ ghề. Mặt da lưng rất lý tưởng cho việc nhấn mạnh các bề mặt với vẻ ngoài hoang dã, có kết cấu cao hoặc khi cần bề mặt rất bền – một bộ da da cá sấu rất bền và sẽ tồn tại trong nhiều năm. Bụng cá sấu – có cấu trúc da tương đối mỏng, bề mặt mịn, các vân vảy bằng phẳng nên tạo cảm giác cầm nắm tốt hơn khi chạm vào. Đây thường là da được lựa chọn cho các phụ kiện cá nhân như túi xách, ví, và giầy ủng của các hãng thời trang nổi tiếng như hermes, gucci,… Tuy nhiên với người châu Á, sản phẩm từ da lưng cá sấu với đường vảy vân gồ ghề lại được ưa chuộng hơn cả. Da cá sấu phần lớn được phân loại dựa vào vị trí và kích cỡ khuyết tật trên da. Ví dụ: ở phần da bụng, với da loại 1, hầu như không tồn tại khuyết điểm trên mảnh da này và vị trí đực ưa chuộng là phần da màu trắng; ở phần da lưng, da loại 1 ở phần gai lưng kéo dài từ phần gù đến phần đuôi, vảy vân đều, không sứt sẹo. Giá của da cá sấu tăng lên theo cấp số nhân với kích thước mảnh da liền: Một thiết kế cho một túi xách 16 cm sẽ đòi hỏi một mảnh da cá sấu 40-44cm. Một tấm da kích thước này phải lấy từ một con cá sấu có ít nhất 3 tuổi. Hay một chiếc ví da nam, nếu được sản xuất từ mảnh da cá sấu liền, mặt trong ví đồng bộ từ 1 phần da sẽ có giá thành cao hơn so với những chiếc ví được ghép nối từ những mảnh da nhỏ. Chúng lớn lên nhờ sự gia tăng lương thực và thời gian chăm sóc. Khi cá sấu trưởng thành, chúng thường tiêu thụ nhiều hơn hai – ba lần lượng thực phẩm. Cá sấu là những kẻ săn mồi nên chúng cũng trở nên hung dữ hơn khi chúng lớn lên. Thông thường, cá sấu lớn phải được đặt trong phòng riêng nên da cá sấu nuôi ít sẹo. Cá sấu nuôi ở Việt Nam da mỏng ít hóa xương, mềm, vẩy nhỏ có giá trị cao trên thị trường thế giới (40 – 50 usd/10cm chiều rộng bụng). Tuy không cần cho ăn và chăm sóc nhưng chúng có nguy cơ cao hơn bị chấn thương thể xác trong môi trường tự nhiên. Một con cá sấu 3 năm hoặc nhiều hơn mà không có vết sẹo trên trán của họ là một sự hiếm có. Tuy nhiên, để có được da từ một con cá sấu hoang dã rất hiếm và đắt đỏ. Ngày nay, hầu hết mọi nơi trên thế giới đều có luật nghiêm cấm săn bắt và buôn bán động vật hoang dã. Pháp luật về nhập khẩu và xuất khẩu da cá sấu khác nhau trên khắp thế giới. Tại Hoa Kỳ, da cá sấu có thể được nhập khẩu và xuất khẩu hợp pháp miễn là tuân theo các quy định của CITES. Tuy nhiên, vẫn có một số hạn chế thương mại. Chẳng hạn, cá sấu nước ngọt Siamese từ Thái Lan, Việt Nam hoặc Campuchia bị nghiêm cấm nhập khẩu hoặc tàng trữ và bán tại Hoa Kỳ bất kể nộp giấy tờ CITES đúng cách. Đổi với da cá sấu, tại Việt Nam tuyệt đối nghiêm cấm săn bắt và buôn bán cá sấu hoang dã. Ngày nay, nhiều cơ sở nuôi cá sấu với mục đích kinh doanh thịt và da được phổ biến ở khắp các tỉnh thành. Những cơ sở này cần cần phải tuân theo quy định của pháp luật đối với việc nuôi và tiêu thụ cá sấu và mỗi năm cần thả ra thiên nhiên 10% lượng cá sấu nuôi nhằm đảm bảo đúng bộ luật về chăn nuôi kinh doanh cá sấu. Những cách nhận biết như: ngửi mùi da, kiểm tra độ dày của da, nhận biết qua màu sắc hay giá cả giờ đây đều đã trở lên vô tác dụng khi chọn đồ da thật. Bởi kỹ thuật sản xuất đồ da giả ngày càng tinh vi khiến việc phân biệt trở lên khó khăn hơn bao giờ hết. Dưới đây, chúng tôi sẽ cung cấp những cách phân biệt dễ nhớ và chính xác nhất. Bước quan trọng đầu tiên là xem những thứ chúng ta đang cầm trên tay có thực sự là một sản phẩm da thật hay không. Liên quan đến câu hỏi này, có rất nhiều bài viết mà chúng tôi khuyên bạn nên đọc, để xác định xem họ sử dụng da chính hãng hay da dập vân. Về mức giá, mặc dù da dập vân cũng có thể có chất lượng cao và trông rất giống da cá sấu chính hãng, nhưng nó không bao giờ có giá như nhau, nên được bán với giá rẻ hơn rất nhiều. Một khi bạn chắc chắn rằng bạn đang xem một sản phẩm da, chúng ta có thể xem xét sự khác biệt giữa crocodile (hay alligator) và caiman. Mặc dù da caiman đã ngày càng phổ biến trong vài năm qua, nhưng việc giành được một chỗ đứng trên thị trường, một nhãn giả mạo được đánh dấu sai hoặc cố ý bên trong sản phẩm có khả năng đánh lừa người mua, những người cần phải luôn luôn biết rõ. Nhìn vào sự khác biệt chính giữa da alligator, da crocodile và da caiman, chúng tôi có thể khẳng định rằng da cá sấu alligator và da cá sấu crocodile có giá cao hơn và chất lượng cao hơn da caiman. Da của chúng mềm mại và linh hoạt hơn so với da caiman. Nếu bạn gấp chúng lại, bạn sẽ thấy rằng nhiều vết nứt nhẹ sẽ ngay lập tức xuất hiện trên da. Khi chạm vào các loại da này cũng khác nhau, nếu túi của bạn quá cứng và thô, điều đó có nghĩa là túi xách của bạn không được làm từ cá sấu alligator hoặc cá sấu crocodile, mà là caiman.

Summary: Nuôi cá sấu hay mô hình trang trại cá sấu là việc thực hành chăn nuôi để khai thác, sử dụng các nguyên liệu, sản phẩm của cá sấu như da cá sấu, thịt cá sấu và các sản phẩm khác hoặc cung cấp để dùng cho mục đích câu cá sấu giải trí, trong đó da cá sấu là mặt hàng thượng hạng cho công nghiệp thuộc da và thời trang. Việc chăn nuôi cá sấu thường thông qua một cơ sở cho chăn nuôi theo hình thức trang trại và thường được bảo vệ an toàn nghiêm ngặt vì cá sấu là loài vật nuôi hung dữ, nếu sơ suất không an toàn thì đã có nhiều vụ cá sấu xổng chuồng, gây nguy hiểm cho cộng đồng. Mặc dù không thực sự thuần hóa, nhưng cá sấu đã được nuôi trong các trang trại ít nhất là từ đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, đại đa số các doanh nghiệp đầu là các trang trại chủ yếu là để nhốt giữ cá sấu và cá sấu như một điểm thu hút khách du lịch thông qua hoạt động tham quan và câu cá sấu giải trí. Cá sấu Mỹ được đặt dưới sự bảo hộ chính thức vào năm 1967 cho nên cá sấu nuôi cho da trở thành lựa chọn khả thi nhất cho việc sản xuất thuộc da (ngoài săn bắn bất hợp pháp).


Vật lý hiện đại, đóng góp đắc lực cho sự phát triển nhận thức khoa học và cũng chính nó lại có vai trò tích cực nêu lên những giới hạn của tri thức. Đại thể là nhận thức chủ yếu dựa trên nền tảng suy luận và quan sát. Nhưng suy luận bị hạn chế theo “định lý bất toàn Godel” nói rằng một hệ thống logic bất kỳ không thể tự hiểu bản thân nó. Còn quan sát thì bị hạn chế vì tính “bất định Heisenberg”, cho rằng không thể xác định chính xác đồng thời các đại lượng vật lý liên kết như vị trí và tốc độ hay năng lượng và thời gian. Có thể nói rằng, đứng bên trong thế giới duy lý, con người không thể hiểu biết hết mọi thứ. Thế giới quả thực có quá nhiều thứ lạ lùng. Chỉ khi nào đứng bên ngoài nó thì may ra mới đạt đến viễn cảnh sâu xa hơn để nhìn thấu bên trong nó. Đã đến lúc mà tư duy cơ giới với tất định luận, suy luận duy lý và qui giản… không còn tỏ ra phù hợp nữa. Con người cần phải được bổ sung những quan điểm tư duy mới, vận dụng những năng lực cảm thọ khác để tìm hiểu các đối tượng nhận thức của mình. Tuy vậy, trong kỷ nguyên mới, nền công nghệ phát triển với tộc độ phi mã, thường xuyên xuất hiện các cố gắng dùng vật lý hiện đại để lý giải các hiện tượng dị thường. Chẳng hạn nhà vật lý Kip Thorn ở Viện Công nghệ California đưa ra khái niệm “lỗ sâu đục” (wormhole) dựa trên lý thuyết hấp dẫn Einstein, thì đã có người xem đó là đường hầm không – thời gian, để du hành tới mọi vùng của vũ trụ hay quay lui về quá khứ. Hiệu ứng lượng tử có khả năng dùng để viễn tải đồ vật, con người có thể đi xa vạn dặm, con người có thể phân thân, hoá thân. Vật chất tối, năng lượng tối để giải thích linh hồn, ma quỉ.v.v. Chẳng hạn, khi ném một viên đá va vào một bức tường, theo định luật Newton về tác lực và phản lực thì viên đá dội trở lại ngay. Đó là điều bình thường. Nhưng khi viên đá được thu nhỏ đến kích cỡ của điện tử thì nó có thể “xuyên qua“ vật chắn, vì bây giờ nó có tác dụng như sóng. Ta ngạc nhiên về hiện tượng “ma quái” này – cơ học lượng tử gọi là hiệu ứng “đường hầm“ (tunelling effet). Theo Louise de Broglie sóng này có độ dài l = h/mv với h là hằng số Planck, m là khối lượng, v là tốc độ. Như vậy những vật cực nhỏ thì bước sóng l lớn mới xảy ra hiệu ứng này. Cái mịt mù trong thế giới lượng tử sẽ sáng tỏ hơn khi ta đặt cái ảo giác của ta trong các nhìn triết học Phật giáo khi mà bản chất vô ngã, vô thường của vật chất lúc sóng, lúc hạt. Đường biên giới giữa thế giới Newton và thế giới lượng tử, giữa tất định và bất định rất “nhạt nhoà”, tuỳ thuộc vào điều kiện thí nghiệm và môi trường chung quanh. Thuyết duyên sinh của Phật học nói đến sự hỗ tương của vạn hữu: “Cái này sinh thì cái kia sinh / cái này diệt thì cái kia diệt“. Vì duyên sinh nên vô ngã. Đường biên giới mờ ảo, lúc ẩn, lúc hiện cũng không ngoài sự chi phối của lý duyên sinh bao trùm vũ trụ. Con người mãi mãi thao thức nhưng chẳng bao giờ có thể trực nhận được cái bí ẩn mà vũ trụ đã giấu kín trong lòng nó. Nhà vật lý học vũ trụ Stephen Hawking nổi tiếng, cũng đã than thở: “Thượng đế không chỉ chơi trò xúc xắc, mà đôi khi còn vứt bỏ những con xúc xắc đó ở đâu mà chúng không bị nhìn thấy“. Một lúc khác, ông nói thêm: “Khoa học vật lý có thể hoàn thành sứ mệnh của mình mà không có câu trả lời cho vài câu hỏi cơ bản nhất về tự nhiên”. Tương tự như vậy những câu hỏi ngàn đời khác của nhân loại, “trả lời chúng có thể là câu hỏi không bao giờ chấm dứt” trong âm vang tắt dần như “tiếng vạc kêu sương”. Tuy vậy, có không ít người quan niệm rằng cái nhìn của khoa học về thế giới là nền tảng của tất cả các trí thức và đó cũng là tất cả vốn trí thức của con người. Đây là cách tư duy theo chủ nghĩa duy vật khoa học. Quan điểm của chủ nghĩa này cho rằng tất cả mọi khía cạnh của thực tại đều qui giản về vật chất, các hạt vật chất, điều này dẫn dắt đến một thế giới quan khô cằn đượm chất hư vô. Tri thức khoa học như nó đã thể hiện đến ngày nay, là không hoàn chỉnh, dù rằng nó tỏ ra kỳ diệu trong việc khám phá hiện thực, đóng góp tích cực để cải cách tri thức con người, mở rộng chân trời nhận thức. Quan kiến Phật học cho rằng, sự hiểu biết con người trong lộ trình của phương pháp thực nghiệm, nghiêm ngặt, được quan trắc, suy luận và xác minh, chứng thực của những người khác được xem là có giá trị. Tuy vậy còn có nhiều khía cạnh của hiện thực như sự phân biệt thiện – ác, tốt – xấu, sáng tạo nghệ thuật, thi ca, âm nhạc, hội hoạ. Các biệt tài đó gần như kỳ diệu, xuất thần mà trí tuệ không lý giải nổi, rõ ràng nó phải nằm ngoài phương pháp của khoa học. Giáo pháp của đức Phật bao hàm trong 2 nhóm, một là các giáo pháp về trí tuệ hay phần lý thuyết và hai là các giáo pháp về phương tiện hay phần thực hành. Chính đức Phật thường so sánh đạo của Ngài như đôi cánh chim, để bay được thì phải cần 2 cánh. Trí tuệ là cần thiết vì nếu không có một ý niệm nào đó về chí hướng của mình thì việc thực hành sẽ mù quáng, vô ích và tuỳ tiện. Đây cũng là nỗ lực trực nhận tiềm năng vốn có của mỗi người trong việc đạt đến hạnh phúc. Khoa học hiện đại, đặc biệt là vật lý lượng tử và thần kinh học, đã góp một phương thức tiếp cận với trí tuệ theo thể cách biểu đạt bằng những chứng minh cụ thể, tỏ ra dễ chấp nhận với những người ở thế kỷ 21 hơn là “tuệ giác của Phật học” thuyết giảng về bản chất thực tại được diễn đạt qua những phân tích chủ quan. Phương thức hiện đại không những giúp ta giải thích được các pháp môn của đạo Phật, lại mang đến kết quả kỳ diệu, xét từ những phân tích khoa học. Hiểu được điều thế giới lượng tử mô tả, sẽ gợi mở cho chúng ta hình dung và liên tưởng được các điều đã viết trong Kinh điển về các vị Bồ tát, các vị Phật, đã phân thân ra vô số hoá thân đi khắp ba ngàn đại thiên thế giới để giáo hoá và cứu độ chúng sanh. – Với cái nhìn theo vật lý cổ điển, thế giới của chúng ta là duy nhất, không thời gian là 2 thực thể độc lập và như nhau trong toàn thể vũ trụ. – Với thuyết tương đối, trong vũ trụ tồn tại nhiều thế giới khác nhau tuỳ thuộc trọng lực hay vận tốc di chuyển giữa hệ thống được quan sát bởi chủ thể quan sát. – Với lượng tử, tồn tại nhiều thế giới song hành, tại một thời điểm nhất định một hạt cơ bản xác suất hiện diện ở bất kỳ thế giới nào. – Đối với Phật học, giáo lý Duyên khởi hiển bày vô vàn thế giới đan chéo lồng vào nhau, dung thông, dung nhiếp với nhau mà vẫn vô ngại với nhau, vì tất cả là cái bóng của Thực tại. Thế giới là Thực tại được nhận thức theo cách riêng của “Nghiệp thức” ở mỗi chúng sinh. Thói quen nhận thức một cách thiên lệch gọi là nghiệp thức. Nghiệp thức được huân tập từ vô thuỷ, cho đến hiện tại vẫn còn huân tập thêm lên. Sự hình thành của nghiệp thức mỗi chúng sinh được giảng trình trong bài Kinh “Thập Nhị Nhân Duyên“. Tất cả chúng sinh đều cho rằng nhận thức của mình (của Ta) là đúng. Do “ngã kiến” này mà thế giới xuất hiện. Đó gọi là “thế giới Vật – ngã” hay là thế giới của các sự vật thiết lập từ “ngã kiến” của mỗi chúng sinh. Nhưng Thực tại chính là Không tính, nó cho phép vô vàn thế giới hữu tính, hiện khởi như những cái bóng qua gương hay nói cách tương tự, thế giới đó là phóng ảnh của tâm thức lên “bề mặt Thực tại“. Chẳng hạn, trong Kinh luận Phật giáo có nói đến 3 cõi thế giới và theo lập trường của A tỳ đạt ma nhìn trên góc độ vật lý thì: cõi vô sắc giới đã hoàn toàn ly khai mọi quan hệ vật chất, chỉ còn lại cái đương thể thuần tinh thần độc lập nên vượt ra ngoài hiện tượng luận. Cõi sắc giới là nơi tuy lòng dục không mạnh, nhưng vẫn chưa hoàn toàn thoát ly sự ràng buộc của vật chất, loại vật chất vi tế. Cõi dục giới là thế giới ta đang hiện hữu cùng với mọi tồn tại khác. Tuy vậy, để đạt được cái thấy như thế, chúng ta cần phải cố gắng quan sát sâu hơn vào lĩnh vực khoa học, mới khám phá được một số điểm tương đồng này. Chẳng hạn, khi nói về tánh không, người học Phật không muốn nói là “không có gì cả“ mà thật ra là chỉ thị cho một tiềm năng vô hạn, khiến bất cứ một sự việc gì cũng có thể xuất hiện, biến chuyển hay diệt mất. Hình thái này trong vật lý hiện đại gọi là “chân không lượng tử“, là trạng thái nền tảng các hạt không ngừng xuất hiện và biến mất. Tuy có vẽ như trống không, nhưng thật ra rất năng động, tràn ngập tiềm năng sản sinh bất kỳ sự vật nào. Trạng thái “Chân không lượng tử“ cũng có vài đặc tính với “Tính Không của Tâm thức” nó thách thức mọi sự mô tả xác thực, nhưng lại có vô hạn khả năng tiềm tàng những niệm tưởng, cảm xúc và cảm thọ đều sinh khởi và diệt mất không ngừng. Trong lịch sử khoa học, các nhà vật lý chứng kiến một cuộc tranh luận giữa các bộ óc vĩ đại của nhân loại chung quanh vấn đề cơ học lượng tử. Chúng ta biết rằng cơ học cổ điển chỉ vận hành và hoạt dụng trong thế giới vĩ mô. Đối với thế giới vi mô hay thế giới hạ nguyên tử tức là thế giới các hạt cơ bản thì cơ học cổ điển không hoàn toàn thích hợp, mà phải ứng dụng cơ học lượng tử. Lý thuyết lượng tử là lý thuyết đẹp, cho nhưng kết quả được kiểm nghiệm với độ chính xác cao. Tuy vậy, Einstein và một số ít các nhà vật lý tài năng cho rằng nó là một lý thuyết chưa hoàn chỉnh và bi quan đối với cách đoán nhận của cơ học lượng tử. Einstein nói “Tôi chẳng tin rằng Chúa lại chơi trò xúc xắc với số phận của vũ trụ”. Năm 1935, đỉnh điểm của sự bi quan đã bộc lộ của ông và 2 đồng nghiệp là Podolski và Rosen qua bài báo: “Liệu sự mô tả thực tại vật lý bằng cơ học lượng tử có thể xem là đầy đủ hay không” (Can QM description of Physical Reality be Considered Complete). Sau này gọi vắn tắt là “Nghịch lý EPR“. Có thể tóm gọn trong thí nghiệm tưởng tượng như sau:. Giả định có thể chế tác một cặp hạt “liên đới lượng tử“ (quantum entangled) theo một ý nghĩa toán học là một cặp hạt mà lấy tích 2 hàm sóng f1, f2 của chúng không đúng là hàm sóng f của hạt. Nói cách khác là tính chất của hạt không độc lập mà lại tương quan nhau. Đem cặp hạt này tách xa nhau. Lúc đo toạ độ của hạt thứ nhất thì sẽ biết toạ độ của hạt thứ hai vì chúng liên đới nhau. Nếu lại đo xung lượng của hạt thứ hai ta lại có thể biết xung lượng của hạt thứ nhất. Như vậy trái với “nguyên lý bất định Heisenberg” của cơ học lượng tử, vì nguyên lý bất định cho rằng không thể biết cùng lúc toạ độ lẫn xung lượng của mỗi hạt. Về sự tồn tại của cặp hạt “liên đới lượng tử“ trong thí nghiệm nói trên đã được Alain Aspect chế tạo qua thí nghiệm: bắn một tia laser vào một tinh thể mang tính chất “phi tuyến” thì một photon biến thành một cặp photon liên đới. – Giả thiết hạt có tính chất khách quan trước khi đo đạc chúng. Đây là loại giả thiết hiện thực. – Giả thiết phép đo trên hạt này không gây ảnh hưởng đến hạt kia tức là giả thiết định xứ. Lập tức nửa tháng sau, Bohr có lời đáp ứng phủ nhận giả thiết hiện thực và cho rằng sẽ là vô nghĩa khi gán cho hạt một tính chất nào đó mà lại tách rời nó khỏi các điều kiện thí nghiệm cho phép sự tham dự của đo đạc. Cuộc tranh luận giữa 2 nhóm nhà vật lý: một bên do Einstein đại diện và bên kia do Bohr chủ đạo chưa đến hồi kết và mỗi bên chưa xây dựng được một công cụ toán học thuyết phục để minh chứng. Mãi đến năm 1964, John Bell tìm được một bất đẳng thức gọi là bất đẳng thức Bell qua đó chứng minh được rằng “tính hiện thực” và “tính định xứ“ đều không phù hợp với cơ học lượng tử. Gần đây, vào năm 2003, nhà vật lý giải Nobel, Anthony Leggett cũng đã tìm ra một bất đẳng thức khác, thực hiện đối với các phép đo đạc của thí nghiệm đều phủ nhận tính hiện thực lẫn tính định xứ trong nghịch lý EPR. – Qua ý tưởng của John Bell, cùng hàng loạt các thí nghiệm kiểm chứng sau đó đã làm nảy sinh các vấn đề mới như: thông tin lượng tử, mật mã lượng tử gần đây nhất là viễn tải lượng tử, đã được nghiên cứu ứng dụng. Nói cách khác, chúng đều bắt nguồn từ “nghịch lý EPR” năm 1935. + Bài báo EPR đã vô tình chỉ ra rằng cơ học lượng tử là một lý thuyết hoàn chỉnh và tách biệt hoàn toàn với thế giới hiện thực được mô tả bởi cơ học Newton. Nguyên lý về Tính bổ sung nêu lên các nhân tố cơ bản của vật chất (như electron…) là những thực thể hai mặt đối ngẫu sóng – hạt. Hai cách mô tả phản bác nhau, nhưng nhà vật lý cần cả hai một lúc. Heisenberg là người đầu tiên hiểu được rằng tính bổ sung đã làm cáo chung “nhị nguyên luận“ của Descartes về sự tách đôi giữa vật chất và tinh thần: cái này lẫn cái kia đều là những yếu tố bổ sung của cùng một hiện thực duy nhất. Một tiền đề xuyên suốt của thuyết lượng tử là tiền để tính đối ngẫu của vật chất (diality). Nội dung của nó là mọi vật thể vi mô cùng một lúc thể hiện 2 tính chất tương phản nhau – tính chất hạt và tính chất sóng. Nhà vật lý nổi tiếng Niels Bohr đề xuất qua “nguyên lý bổ sung” (Bohr Complementarity) nổi tiếng sâu sắc cho đến bây giờ trên phương diện nhận thức triết học về nhân văn, về vũ trụ…. Nhà vật lý Đức, Max Born đề xuất sóng kết hợp với hạt cơ bản được gọi là “sóng xác suất“, ông đã nhận giải Nobel vì ý tưởng đột phá này. Khi phân tích sự chuyển động của một hạt cơ bản, ta không nên xem nó tương tự như một hòn sỏi chuyển động đây đó mà phải hình dung nó là một sóng nhấp nhô đây đó. Tại đỉnh hay hỏm sóng là các điểm mà hạt thường hay xuất hiện. Ở các điểm còn lại của sóng thì hạt ít xuất hiện.

Summary: Nghịch lý Einstein–Podolsky–Rosen hay nghịch lý EPR năm 1935 là một thí nghiệm lớn trong cơ học lượng tử của Albert Einstein và các đồng nghiệp của ông - Boris Podolsky và Nathan Rosen. Năm 1935, Albert Einstein, Boris Podolsky và Nathan Rosen (EPR) đã công bố một bài báo trên tạp chí Physical Review, nội dung của bài báo nay đã trở thành kinh điển và là đề tài tranh luận của không chỉ giới vật lý mà còn thu hút sự quan tâm của hầu hết những nhà khoa học máy tính đầu ngành, cũng như những nhà triết học khi đó. Bài báo EPR khởi nguồn cho việc khám phá tính chất vô định xứ (nonlocality) trong thế giới lượng tử, làm đau đầu hầu hết những triết gia khi đó vì tính chất định xứ bấy lâu nay tưởng chừng vững chắc như chân lý. Việc tìm lời giải thích thỏa đáng trong nghịch lý EPR đã khai sinh ra một lĩnh vực có ý nghĩa cách mạng đến tận thời điểm này, đó là công nghệ lượng tử (máy tính lượng từ, truyền thông lượng tử, bảo mật lượng tử…), bằng việc khai thác những kết quả mà cơ học lượng tử dự đoán và mang lại.


Và lý do tại sao giáo dục khai phóng là chìa khóa thành công trong cuộc Cách mạng 4.0, qua lời giải thích của một chuyên gia giáo dục tại Việt Nam. Dưới tác động của cuộc Cách mạng 4.0, rất nhiều thay đổi lớn đã được dự đoán trong cách sống và làm việc của con người. Thay vì gắn bó với một công việc cả đời, trong tương lai, hơn 65% số lượng học sinh tiểu học hiện nay sẽ được tuyển dụng vào những công việc thậm chí còn chưa xuất hiện. Song song với xu hướng đổi mới giáo dục, khái niệm giáo dục khai phóng (liberal arts education) ngày càng nhận được sự quan tâm từ các bậc phụ huynh bởi bản chất chú trọng “dạy người”, thay thế cho xu hướng “dạy chữ” (dạy kiến thức) như cách giáo dục đại học truyền thống. Cùng Vietcetera làm sáng tỏ 4 hiểu lầm về giáo dục khai phóng ở Việt Nam với sự chia sẻ từ chị Đinh Vũ Trang Ngân, Giám đốc chương trình Cử nhân tại Đại học Fulbright Việt Nam. “Giáo dục khai phóng gồm những môn được tổng hợp từ các ngành khác nhau trên tinh thần tư duy tự do – suy nghĩ tự do – lựa chọn tự do để lựa chọn những ngành nghề phù hợp nhất,” chị Ngân cắt nghĩa. Mark Zuckerberg, nhà sáng lập của Facebook, là một ví dụ điển hình về giáo dục khai phóng. Cấp Ba anh học tiếng Latin, lên đại học anh học chuyên ngành tâm lý, ra trường anh làm việc liên quan đến môn kỹ thuật máy tính và môn hành vi của người tiêu dùng. Nhờ có chuyên môn ở nhiều lĩnh vực bổ trợ cho nhau, Mark thành công khi thành lập và điều hành trang mạng xã hội có lượng người dùng lớn nhất thế giới hiện nay. Các bố mẹ người Việt Nam thường nhầm lẫn rằng các trường khai phóng chỉ dạy các ngành khoa học nhân văn, khoa học xã hội. Trên thực tế, các chương trình đào tạo khai phóng rất đa dạng, nhưng nhìn chung bao gồm 4 lĩnh vực chính:. Ở một trường đại học khai phóng, bạn thường được yêu cầu lấy các lớp từ đủ 4 lĩnh vực trên trước khi chọn chuyên ngành của mình. Nhờ nền giáo dục chú trọng kiến thức liên ngành, sinh viên từ đại học khai phóng được cung cấp một nền tảng kiến thức rộng vừa đủ để lựa chọn chuyên ngành phù hợp với bản thân mình. Về cơ bản, giáo dục liên ngành và toàn diện là một phần của đại học khai phóng, nhưng định nghĩa ‘toàn diện’ hoàn toàn dựa vào góc nhìn và lựa chọn của sinh viên. Với chị Ngân, giáo dục toàn diện có nghĩa là cơ hội được học các lớp văn và nhạc mặc dù chị chuyên Lí trong suốt những năm cấp ba. Nhưng đối với bạn khác, có thể bạn đã tự tin với kiến thức khoa học xã hội và muốn học thêm các kiến thức về coding và kỹ thuật máy tính để thỏa trí tò mò, thì đó là toàn diện với bạn. “Giáo dục khai phóng giống như tình yêu ấy. Hỏi tình yêu là gì thì ai cũng biết nhưng khi phải giải thích nó là gì thì mỗi người sẽ giải thích một góc cạnh khác nhau, tùy thời điểm và tuỳ con người,” chị Ngân cười. Về chiết tự, “khai” mang ý nghĩa khai mở, mở rộng ra các lựa chọn khác nhau, “phóng” là giải phóng khỏi những quan điểm, tiêu chuẩn mà mình nghĩ là bắt buộc có để thành công. Thay vì dạy học một cách toàn diện, đại học khai phóng định hướng để sinh viên không chú trọng vào duy nhất một lĩnh vực chuyên môn và tự mở ra cơ hội để học nhiều thứ khác nhau. Nhiều người cho rằng giáo dục khai phóng là một sự lãng phí vì sinh viên học cả những môn không trực tiếp liên quan đến chuyên ngành. Tuy nhiên, một nghiên cứu của Richard A. Detweile chỉ ra rằng, 31-72% học sinh lấy các lớp khác với chuyên ngành của mình có nhiều khả năng leo lên vị trí quản lý và thu nhập cao hơn 100,000/năm. Đặc trưng của giáo dục khai phóng là dạy những kỹ năng giúp người học có thể thành công trong bất kỳ môi trường nghề nghiệp nào. Sứ mệnh của giáo dục đại học xét cho cùng để “giúp cho người học hiểu được và quản lý được những thay đổi đang diễn ra trong xã hội”. Các sinh viên tốt nghiệp đại học khai phóng có các kỹ năng thay đổi linh hoạt cần thiết để thích ứng với môi trường làm việc hay thay đổi, đồng thời có khả năng sáng tạo vượt trội. Vì vậy, đại học khai phóng là một khoảng đầu tư hợp lý cho một bạn trẻ 18 tuổi với nhiều băn khoăn và khao khát khám phá bản thân mình trước khi khám phá nhu cầu việc làm của thế giới. Chị Ngân chia sẻ, “Ba câu hỏi: em biết gì, em có thể làm được gì, và em là con người có phẩm chất như thế nào là kim chỉ nam để Fulbright xây dựng trải nghiệm học đại học toàn diện.”. Không có bất cứ nền giáo dục nào đảm bảo 100% sinh viên tốt nghiệp sẽ có việc làm, lương cao. Điểm lợi của giáo dục khai phóng chính là tư duy mở, khả năng thích nghi cao và cách nhìn vấn đề toàn diện, nhiều khía cạnh. Vì vậy, nhiều CEO top đầu trong lĩnh vực công nghệ đánh giá cao các sinh viên tốt nghiệp đại học khai phóng. Người Việt thường nghĩ rằng giữa ngành với nghề là quan hệ một – một, nghĩa là học một ngành và ra làm chỉ một ngành đó. Trái lại, trên thực tế, một văn phòng luật vẫn thuê sinh viên tốt nghiệp ngành Văn học Anh hoặc sinh viên ngành Triết học để làm những vị trí khác nhau tùy vào kiến thức và kỹ năng thực tế của họ. Tại Mỹ, chỉ 27% những người đã tốt nghiệp làm việc trong lĩnh vực liên quan đến chuyên ngành ở đại học. Giáo dục khai phóng góp phần phá vỡ mối quan hệ một – một đó. Từ một ngành, sinh viên có thể làm rất nhiều nghề, một nghề có thể đến từ nhiều ngành học khác nhau. Chị Ngân giải thích, “Trong giáo dục khai phóng, mối quan hệ một – một này trở thành mối quan hệ nhân – quả: một quả có thể có nhiều nhân, một nhân có thể trồng thành cây và từ đó mở ra rất nhiều quả, tùy vào điều kiện duyên lành khác nhau ươm dưỡng cho mầm cây đó.”

Summary: Trường Đại học Giáo dục khai phóng (tiếng Anh: liberal arts college) là một loại hình trường đại học nhấn mạnh đến việc dạy học ở bậc cử nhân bởi các giáo sư trong các ngành khai phóng và khoa học. Một số ít trường đại học khai phóng còn có một số chương trình sau đại học cấp bằng thạc sĩ hay tiến sĩ trong các ngành như quản trị kinh doanh, điều dưỡng, y khoa, và luật. Bằng cử nhân của các trường Đại học Giáo dục khai phóng có giá trị tương đương với các đại học nghiên cứu thông thường, không có sự khác biệt nào. Các trường khai phóng thường có sĩ số nhỏ, tạo điều kiện cho giáo sư và sinh viên có thể tương tác 1-1 trong học tập và nghiên cứu. Mặt khác, tại các trường đại học nghiên cứu lớn, sinh viên bậc cử nhân đôi khi chỉ được giảng dạy bởi các sinh viên tiến sĩ thay vì giáo sư; cơ hội cho sinh viên cử nhân được tương tác với các giáo sư khá ít do nhiệm vụ chính của họ là nghiên cứu và đào tạo bậc thạc sỹ và tiến sỹ.


– Mô hình kiến trúc là một công trình thu nhỏ của các dự án kiến trúc như nhà biệt thự, chung cư, nhà hàng, khách sạn, trường học,… Mô hình kiến trúc thể hiện được cấu tạo của công trình đó, giúp người quan sát có thể thấy được những ưu điểm của dự án nếu khởi công và sau khi hoàn thành. Ngoài ra, những mô hình và sa bàn còn giúp ích khá nhiều trong công cuộc nghiên cứu, học tập hoặc các kiến trúc sư muốn mô phỏng ý tưởng thiết kế của mình cho các nhà đầu tư bất động sản. Mô hình kiến trúc được chia ra làm nhiều loại khác nhau, được sử dụng trong từng mục đích cụ thể khác nhau. Những mô hình phổ biến nhất trong lĩnh vực này bao gồm:. Mô hình quân sự: là những mô hình mô phỏng các yếu tố cần thiết trong một một căn cứ quân sự, thể hiện được ưu và nhược điểm của địa hình căn cứ, các khu vực ẩn nấp và kho lương thực,… Mô hình quân sự ngày xưa thường được áp dụng nhiều trong các trận chiến, giúp quân ta có thể đưa ra phán đoán chính xác và tiêu diệt địch thành công nhờ nắm rõ địa hình. Mô hình nội thất: là những mô hình nhằm mô phỏng lại nội thất bên trong của một ngôi nhà, một biệt thự hay một khách sạn nào đó. Nói chung, mô hình nội thất sẽ thể hiện ra những vật dụng nội thất cần thiết có trong một không gian nhà ở, văn phòng,… qua đó chủ dầu tư sẽ có cái nhìn chi tiết hơn. Mô hình thương mại: là những mô hình nhằm mô phỏng những khu trung tâm mua sắm, thương mại, khu phức hợp hay nhà xưởng,… Đây là những loại mô hình khá phức tạp khi thiết kế vì có nhiều chi tiết khó và cần độ tỉ mỉ cùng chính xác cao. Mô hình quy hoạch: là các mô hình nhằm mô phỏng lại các công trình lớn, nhỏ của một thành phố, một tỉnh như các khu dưỡng nghỉ dưỡng, các công trình trường học, chung cư, nhà ở, khu công nghiệp, khu quân sự,… sau khi đã được quy hoạch. Thường thì, mô hình quy hoạch đã bao gồm những loại mô hình nói trên để đưa ra một cái nhìn tổng thể cho các chủ đầu tư quy hoạch. Những mô hình kiến trúc trên được tạo ra với khá nhiều mục đích khác nhau, như đã đề cập. Chúng có thể được dùng để nhìn nhận sự tương tác giữa các công trình khác nhau, từ đó nhà đầu tư và bên thầu sẽ đưa ra những giải pháp chính xác cho công trình kiến trúc hay bản quy hoạch của mình. Ngoài ra, một số nơi còn có triển lãm trưng bày những mô hình kiến trúc hoàn chỉnh nhằm thu hút sự đầu tư của các ông chủ bất động sản lớn đổ tiền vào dự án của họ. Nếu may mắn, tác phẩm vừa bán được, dự án thật cũng được đầu tư thêm tiền. Mặt khác, nhiều công trình mô hình như mô hình thương mại, mô hình nội thất được các sinh viên kiến trúc hoặc các kỹ sư làm ra phục vụ cho nhu cầu học tập nghiên cứu, thuyết trình trước giảng viên hay nhà đầu tư của mình. Mỗi loại mô hình kiến trúc khác nhau phù hợp với từng loại nguyên vật liệu khác nhau. Tuy nhiên, cũng có nhiều công trình mô hình sử dụng hầu hết các loại vật liệu xây dựng mô hình kiến trúc để làm cho mô hình trở nên đặc sắc và thu hút sự chú ý quan sát của nhiều người hơn. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học hiện đại, nhiều loại vật liệu mới ra đời làm cho lĩnh vực thiết kế mô hình ngày càng phát triển hơn nữa. Đó là các loại nhựa như nhựa tổng hợp, hợp chất Utherane, nhựa lỏng,… Những loại nhựa có ưu điểm đặc trưng giúp các thợ thi công hoàn thành tác phẩm mô hình một cách nhanh chóng hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí tối đa. Trong những công trình mô hình liên quan đến nhà ở, khách sạn,… có những chi tiết như đồi nội thất, chổi, người, đèn mô hình, ô tô,… là những chi tiết đã được sản xuất sẵn mà không cần phải dùng đến các công cụ để tạo ra. Việc này cũng tiết kiệm kha khá thời gian để hoàn thành một tác phẩm mô hình hoàn chỉnh đến tay các chủ đầu tư. Các sa bàn khá giống với những mô hình kiến trúc đã được đề cập, song mang tính chuyên môn hơn cả. Sa bàn là một mô hình thu nhỏ dùng để chỉ đến một vị trí cụ thể hay một đối tượng nào đó với mục đích là phục vụ công tác tìm hiểu nghiên cứu đối tượng, vị trí đó. Sa bàn, cũng giống như mô hình kiến trúc có khá nhiều loại khác nhau, phục vụ cho từng mục đích cụ thể khác nhau. Thông qua những mô hình sa bàn được dựng hoàn chỉnh, nhiều người sẽ có cái nhìn bao quát và chi tiết hơn về đối tượng hay vị trí mà mình đang nghiên cứu, từ đó đưa ra các phương án giải quyết hoặc các ý tưởng phù hợp cho công việc nghiên cứu, học tập của mình. Phổ biến nhất vẫn là các mô hình sa bàn chiến tranh. Hầu hết trong những bảo tàng quân sự hiện nay, chỗ nào cũng có ít nhất một sa bàn quân sự cho từng cuộc chiến cụ thể trong quá khứ. Khác với mô hình quân sự, sa bàn quân sự thường dùng để phục chế lại diễn biến của những trận chiến cam go nhiều hơn. Những sa bàn quân sự được phục chế thường rất sinh động, kèm theo những chi tiết nổi bật mà trong sách không hề đề cập đến. Sa bàn quân sự đem đến cho người xem những kiến thức hữu ích về các trận chiến của nước ta trong quá khứ một cách sinh động và chân thật nhất. Một loại sa bàn khác là sa bàn quy hoạch. Sa bàn quy hoạch có nhiều điểm tương đồng với mô hình kiến trúc quy hoạch. Sa bàn quy hoạch cho phép thể hiện bao quát được những ưu và nhược điểm trên một khu đất có diện tích rộng hơn so với mô hình. Thông qua sa bàn quy hoạch, nhiều chủ đầu tư có thể nhìn thấy được mặt tích cực và tiêu cực của vị trí địa lý, dân cư,… tạo điều kiện dễ dàng hơn trong việc phân tích các dự án, xác định các bước quan trọng trong quá trình khởi công và thi công công trình. Sa bàn nội thất: những mô hình sa bàn thể hiện được yếu tố nội thất bên trong của các công trình nhà ở, căn hộ cao cấp,… một cách chi tiết nhất. Sa bàn chiến thuật: một loại sa bàn quân sự dùng trong các trận chiến trong quá khứ. Tùy vào từng mục đích khác nhau mà các loại sa bàn sẽ được thiết kế khác nhau, phù hợp với những yêu cầu và mong muốn của khách hàng. Những mô hình sa bàn đem đến lợi ích rõ nhất là:. – Sa bàn quy hoạch giúp các chủ đầu tư thấy rõ những mặt tốt và xấu của vị trí mình đang đầu tư, đưa ra những giải pháp đầu tư thích hợp nhất nhằm đem lại lợi nhuận tối đa cho bản thân mình. – Sa bàn quân sự với những chi tiết sinh động, nổi bật đem lại những kiến thức bổ ích cho người quan sát, không chỉ là học sinh mà còn là những công dân muốn tìm hiều về lịch sử Việt Nam. Nhìn chung, sa bàn cũng như mô hình kiến trúc đều phục vụ cho một mục đích lớn nhất là mô phỏng các công trình còn là dự án, đem đến một cái nhìn gần như thực tế nhất cho những người quan sát. Dĩ nhiên, những mô hình kiến trúc đẹp hay các thiết kế sa bàn đẹp sẽ thu hút nhiều sự chú ý và rất có thể thu hút sự đầu tư nhiều hơn. Lĩnh vực mô hình kiến trúc và thiết kế sa bàn chứng kiến sự ra đời của hàng loạt công ty khác nhau chuyên về thiết kế mô hình này. Tuy nhiên, Công ty Mô Hình Bách Việt là một trong những công ty lớn và uy tín nhất tại Tp. HCM. Với bề dày nhiều năm kinh nghiệm và những công trình mô hình thu nhỏ được nhiều phản hồi tốt nhất từ phía khách hàng, Công ty Mô Hình Bách Việt tự tin mang đến cho quý khách hàng những sản phẩm mô hình thực tế và chi tiết nhát với giá cả hợp lý.

Summary: Mô hình khái niệm là một đại diện của một hệ thống, được tạo thành từ các thành phần của các khái niệm được sử dụng để giúp mọi người biết, hiểu hoặc mô phỏng một chủ đề mà mô hình đó đại diện. Mô hình khái niệm cũng là một tập hợp các khái niệm. Một số mô hình là các đối tượng vật lý; ví dụ, một mô hình đồ chơi có thể được lắp ráp và có thể được chế tạo để hoạt động giống như đối tượng mà nó làm đại diện. Thuật ngữ mô hình khái niệm có thể được sử dụng để chỉ các mô hình được hình thành sau quá trình khái niệm hóa hoặc khái quát hóa. Các mô hình khái niệm thường trừu tượng hóa mọi thứ trong thế giới thực cho dù đó là vật chất hay xã hội. Các nghiên cứu ngữ nghĩa có liên quan đến các giai đoạn khác nhau của sự hình thành khái niệm. Ngữ nghĩa cơ bản là về các khái niệm, ý nghĩa mà con người biết suy nghĩ đưa ra cho các yếu tố khác nhau của kinh nghiệm của họ. Thuật ngữ mô hình khái niệm là bình thường.


Theo quy định của pháp luật về Hôn nhân và gia đình thì cho đến hiện nay vẫn chưa có một khái niệm cụ thể thế nào là ly thân. Tuy nhiên có thể hiểu một cách đơn giản; ly thân giữa hai vợ chồng mô tả quan hệ vợ chồng theo đó một người hay cả hai không còn muốn sống chung với nhau. Biện pháp này thường nhằm mục đích để các cặp vợ chồng có thời gian bình tĩnh, suy nghĩ lại, từ đó có thể giải quyết các mâu thuẫn, xung đột. Đây là một biện pháp nhằm hạn chế, giảm thiểu việc vợ chồng nóng giận, thiếu suy nghĩ dẫn đến việc có quyết định ly hôn vội vã gây hối hận về sau. Ngược lại, nhiều trường hợp lại trở nên tiêu cực do tâm lý muốn tạo sự ràng buộc cho bên kia cảm thấy phải ăn năn; hối hận không muốn giải thoát cho đối phương; lợi dụng việc không chung sống với nhau để có thể tiến hành ly hôn một cách dễ dàng hơn. Theo khoản 14 Điều 3 Luật hôn nhân và gia đình nêu rõ: Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Tòa án là cơ quan duy nhất có trách nhiệm ra phán quyết chấm dứt quan hệ hôn nhân của vợ chồng. Phán quyết ly hôn của Tòa án thể hiện dưới hai hình thức: bản án hoặc quyết định. Nếu hai bên vợ chồng thuận tình ly hôn thỏa thuận với nhau giải quyết được tất cả các nội dung quan hệ vợ chồng khi ly hôn thì Tòa án công nhận ra phán quyết dưới hình thức là quyết định. Nếu vợ chồng có mâu thuẫn, tranh chấp thì Tòa án ra phán quyết dưới dạng bản án ly hôn. Khi mâu thuẫn vợ chồng làm cho quan hệ hôn nhân lâm vào tình trạng nghiêm trọng; đời sống hôn nhân không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được tuy nhiên xét về mức độ trầm trọng thì chưa đến mức để đôi bên phải ly hôn. Cả hai trường hợp này xét về mặt tình cảm của hai bên vợ chồng đều đã không còn mặn nồng với cuộc hôn nhân, đã đến mức không còn muốn chung sống hay sinh hoạt cùng nhau như cặp vợ chồng khác. Luật Hôn nhân và gia đình vẫn chưa ghi nhận điều chỉnh chế định ly thân. Tuy nhiên, ta có thể hiểu ly thân là tình trạng hai bên vợ chồng vẫn chưa chấm dứt quan hệ hôn nhân và có nghĩa vụ đối với con chung, tài sản chung và những nghĩa vụ khác trong quan hệ hôn nhân, nhưng không còn nghĩa vụ sống chung với nhau. Ly hôn là một chế định quan trọng được điều chỉnh bởi luật Hôn nhân và gia đình. Theo quy định tại luật Hôn nhân và gia đình thì ly hôn được hiểu là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án; quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Tư đó, ta có thể thấy ly thân không chịu sự ràng buộc của pháp luật mà là sự thỏa thuận của vợ chồng; còn ly hôn được đặt dưới sự kiểm soát của luật Hôn nhân và gia đình. Nhân thân là quyền dân sự gắn liền với bản thân của mỗi người; được hình thành, phát sinh, thay đổi; chấm dứt bằng những quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Và kết hôn là một sự kiện phát sinh quyền nhân thân của công dân. Ly thân không làm chấm dứt quan hệ vợ chồng. Theo đó các quyền và nghĩa vụ nhân thân của vợ chồng vẫn được pháp luật bảo vệ. Ly hôn là sự kiện pháp lý làm chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án; quyết định ly hôn của tòa án có hiệu lực pháp luật. Có nghĩa là quan hệ hôn nhân chấm dứt; các quyền và nghĩa vụ về nhân thân bị chấm dứt hoàn toàn. Về thủ tục ly thân, Luật Hôn nhân và gia đình chưa có quy định nào điều chỉnh. Do đó, thủ tục ly thân cũng không cần tuân theo một trình tự; thủ tục quy định của pháp luật mà dựa trên sự thỏa thuận của hai vợ chồng. Về thủ tục ly hôn, vợ chồng khi ly hôn phải tuân theo đúng trình tự thủ tục được quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự 2015. Như vậy, khi vợ chồng không còn muốn tiếp tục chung sống với nhau thì không cần phải viết đơn xin ly thân cũng như thực hiện thủ tục xin ly thân như khi yêu cầu giải quyết ly hôn và quan hệ hôn nhân giữa họ cũng không chấm dứt như khi giải quyết ly hôn. Có nghĩa là, trong giai đoạn ly thân vợ; chồng không có quyền kết hôn; chung sống như vợ chồng với người khác vì họ vẫn là người đang có vợ/có chồng. Ngoài ra, vợ chồng có thể thỏa thuận về việc nuôi dưỡng con cái, tài sản,. trong thời kỳ ly thân. Tuy nhiên, về mặt pháp luật hai bên vẫn có trách nhiệm và nghĩa vụ với nhau. Hệ quả pháp lý của việc ly hôn là một nội dung quan trọng của chế định ly hôn. Thời điểm bản án hay quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp lực chính là thời điểm phát sinh hệ quả pháp lý của nó. Quan hệ nhân thân của vợ chồng chấm dứt – chấm dứt quan hệ vợ chồng; quyền và nghĩa vụ nhân thân đi kèm. Theo Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình; những người có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn bao gồm:– Vợ, chồng; cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.– Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình; đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.– Để bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ và đứa trẻ, pháp luật quy định chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. – Đơn xin ly hôn đơn phương ( theo mẫu);– Đăng ký kết hôn (bản chính); nếu không có thì có thể xin cấp bản sao…– Bản sao có chứng thực Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân… của vợ và chồng; sổ hộ khẩu của gia đình;– Bản sao chứng thực giấy khai sinh của con (nếu có);-Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung. Thủ tục ly hôn đơn phương được thực hiện như thủ tục của một vụ án dân sự. Do đó, theo quy định của BLTTDS 2015, thời gian ly hôn đơn phương phải trải qua các giai đoạn: Chuẩn bị xét xử, mở phiên tòa…Trong trường hợp thông thường, thời gian giải quyết một vụ án ly hôn đơn phương thường là ít nhất 04 tháng. Tuy nhiên, thực tế có rất nhiều trường hợp phức tạp, vì nhiều lý do bất khả kháng… mà có thể kéo dài hơn

Summary: Ly thân mô tả quan hệ vợ chồng theo đó hai người không còn chung sống, ăn ở với nhau, nhưng vẫn chưa ly hôn. Vợ chồng thường tự thỏa thuận với nhau để sống ly thân chứ không cần phải ra tòa, và trên pháp lý thì họ vẫn là vợ chồng. Ly thân tạo cơ hội cho vợ hay chồng sống riêng biệt mà không phải cần ly dị. Mục đích của ly thân là để giảm thiểu những căng thẳng, xung đột gay gắt giữa vợ và chồng, đồng thời để các bên có thời gian suy ngẫm, ăn năn hối lỗi, khắc phục lỗi lầm, tha thứ cho nhau… để sau đó vợ chồng lại đoàn tụ, tiếp tục chung sống. Ly thân không làm chấm dứt mối quan hệ pháp lý giữa vợ và chồng nên trong thời gian sống ly thân, các bên vẫn có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ đối với con chung và tài sản. Như vậy, ly thân là để hướng đến sự đoàn tụ, chứ không phải để hướng đến ly hôn. Với ý nghĩa đó, ly thân không phải là bước đệm để tiến hành ly hôn mà là cơ hội để tái gắn kết quan hệ vợ chồng.


Hắc ín tiếng Anh là Tar là một nhớt đen lỏng. Hắc ín có nguồn gốc từ chưng cất phá hủy các chất hữu cơ. Tar là một chất lỏng màu đen nhớt được tạo thành từ các hydrocacbon có thể hình thành theo nhiều cách. Do đó, thành phần hóa học của hắc ín khác nhau, mặc dù nó luôn được tạo ra từ một số loại chất hữu cơ. Hầu hết hắc ín được sản xuất từ than đá như một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất than cốc, nhưng nó cũng có thể được sản xuất từ dầu mỏ, than bùn hoặc gỗ. Từ "hắc ín" được sử dụng để mô tả một số chất riêng biệt. "Hố hắc ín" xuất hiện tự nhiên (chẳng hạn như Hố Tar La Brea ở Los Angeles) thực sự chứa nhựa đường, không phải hắc ín, và được gọi chính xác hơn là hố nhựa đường. Trầm tích cát Tar chứa nhiều hỗn hợp cát (hoặc đá) với bitum hoặc dầu thô nặng hơn là hắc ín, cũng như Đường hầm Tar ở Shropshire. Các thuật ngữ "tar" và "pitch" đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, cao độ có bản chất rắn hơn, trong khi hắc ín thường là chất lỏng. Trong tiếng Anh và tiếng Pháp, "hắc ín" là một chất chủ yếu có nguồn gốc từ than đá. Nó trước đây là một trong những sản phẩm của một xưởng khí đốt. Tar làm từ than đá hoặc dầu mỏ được coi là chất độc và gây ung thư vì hàm lượng benzen cao. Tuy nhiên, ở nồng độ thấp, nhựa than đá được dùng làm thuốc bôi ngoài da. Nhựa than đá và nhựa dầu mỏ đều có mùi hắc. Ở Bắc Âu, từ "hắc ín" chủ yếu dùng để chỉ một chất có nguồn gốc từ gỗ, được sử dụng ngay cả như một chất phụ gia trong hương liệu của kẹo và các loại thực phẩm khác. Nhựa gỗ có tính diệt vi sinh và có mùi dễ chịu. Việc đun nóng (chưng cất khô) gỗ thông làm cho hắc ín và cao độ chảy ra khỏi gỗ và để lại than củi. Vỏ cây bạch dương được sử dụng để làm hắc ín đặc biệt tốt (tökötti). Các sản phẩm phụ của nhựa gỗ là nhựa thông và than củi. Khi gỗ cây rụng lá bị chưng cất hủy hoại, các sản phẩm phụ là metanol (rượu gỗ) và than củi. Tar được sử dụng để điều trị bệnh da vảy nến, trong đó nhựa than là hiệu quả nhất. Tar cũng là một chất khử trùng nói chung. Nhựa dầu mỏ cũng được sử dụng trong quá trình ướp xác của người Ai Cập cổ đại 1000 TCN. Tar hay hắc ín cũng được sử dụng làm chất trám trét cho các tấm lợp và đóng các vỏ tàu, thuyền. Trong nhiều thiên niên kỷ, hắc ín gỗ được sử dụng để chống thấm cho buồm và tàu thuyền, nhưng ngày nay những cánh buồm làm từ các chất tổng hợp vốn không thấm nước đã thay thế việc sử dụng hắc ín. Nhựa gỗ vẫn được sử dụng để đóng các con thuyền gỗ truyền thống và mái của các nhà thờ lợp bằng ván lợp lịch sử, cũng như sơn tường bên ngoài của các tòa nhà bằng gỗ. Ở Phần Lan, hắc ín đã từng được coi là một loại thuốc chữa bách bệnh, được cho là có thể chữa lành "ngay cả những vết thương bị cắt đôi giữa chừng." Theo một câu ngạn ngữ của Phần Lan, "nếu tắm hơi , rượu vodka và hắc ín không giúp ích được gì, bệnh sẽ gây tử vong." Việc sử dụng nhựa cây gỗ trong y học cổ truyền Phần Lan là do đặc tính diệt vi sinh vật của nó. Trộn hắc ín với vecni dầu lanh sẽ tạo ra sơn hắc ín. Sơn Tar có màu nâu mờ và có thể được sử dụng để làm bão hòa và làm săn gỗ và bảo vệ gỗ khỏi tác động của thời tiết. Sơn Tar cũng có thể được phối màu với nhiều loại bột màu khác nhau, tạo ra màu trong mờ và giữ được kết cấu gỗ. Với đặc tính giống như sơn, không nên chạm vào hắc ín ướt bằng da trần, vì nó có thể khô và tạo ra vết ố. Tuy nhiên, vết bẩn có thể được loại bỏ hiệu quả khỏi da bằng cách thoa một lớp sơn mỏng hơn. Nhựa than đá được liệt kê ở vị trí thứ 1999 trong danh sách hàng hóa nguy hiểm của Liên hợp quốc.

Summary: Hắc ín, còn gọi là dầu hắc, là một chất lỏng nhớt màu đen thu được từ chưng cất có tính phá hủy cấu trúc của các chất hữu cơ. Phần lớn hắc ín thu được từ than như là sản phẩm phụ của việc sản xuất than cốc, nhưng nó cũng có thể được sản xuất từ dầu mỏ, than bùn hay gỗ. Các "mỏ hắc ín" tự nhiên (ví dụ mỏ hắc ín La Brea ở Los Angeles) trên thực tế là nhựa đường (asphalt), chứ không phải hắc ín, và nếu chính xác hơn phải gọi là mỏ nhựa đường. Trong tiếng Anh và tiếng Pháp, "hắc ín" mang nghĩa chủ yếu là các sản phẩm thu được từ than, nhưng ở Bắc Âu, nó chủ yếu là để gọi sản phẩm thu được từ chưng cất gỗ, được sử dụng để tạo mùi cho kẹo (cùng với một số hương liệu khác). Hắc ín là thành phần quan trọng trong các loại đường được trải nhựa đầu tiên nhất. Nó cũng được sử dụng như là chất gắn cho các ván ốp trần và để xảm thân tàu thủy và thuyền. Nó cũng được sử dụng để chống thấm nước cho thuyền buồm, nhưng ngày nay các loại thuyền buồm được làm từ các chất tổng hợp có khả năng chống thấm nước tự nhiên đã làm mất đi nhu cầu xảm thuyền.


"Đại dịch" không nói về mức độ nghiêm trọng của một căn bệnh, mà chỉ cho biết rằng một căn bệnh đang lan truyền rộng rãi. Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết cơ quan y tế này rất lo ngại về tốc độ lây nhiễm đáng báo động của COVID-19. Đồng thời, ông Tedros cũng tuyên bố rõ rằng việc WHO coi COVID-19 là đại dịch không đồng nghĩa với việc các quốc gia nên từ bỏ các nỗ lực nhằm kiểm soát virus corona chủng mới này. Tính đến sáng 11/3, COVID-19 đã lây nhiễm cho hơn 120.000 người và giết chết hơn 4.300 trên toàn thế giới. Ông Tedros nói: "Những gì WHO muốn nói là các quốc gia nên cố gắng gấp đôi và áp dụng những biện pháp cứng rắn hơn". Việc chính thức tuyên bố COVID-19 là đại dịch sẽ thúc đẩy chính phủ các nước kích hoạt các kế hoạch chuẩn bị, hoặc thậm chí là các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ công chúng, chẳng hạn như tăng cường hạn chế đối với việc đi lại hoặc hoạt động thương mại. Tại Mỹ, Bộ An ninh Nội địa thông báo rằng mọi người nước ngoài đã từng đến châu Âu trong vòng 14 ngày sẽ bị cấm nhập cảnh vào Mỹ. Trước đó, WHO đã công bố COVID-19 là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu. Và từ lúc dịch bệnh chưa lan rộng ra nhiều nước khác ngoài Trung Quốc, nhiều quốc gia đã chuẩn bị và sửa sang lại bệnh viện, phòng khám. Việc chuẩn bị sẵn các cơ sở y tế sẽ giúp ích các quốc gia cho trường hợp phải điều trị cho một lượng lớn bệnh nhân nhiễm COVID-19 nhưng đồng thời vẫn đảm bảo khả năng chữa trị cho những căn bệnh thông thường khác. Tiến sĩ Michael Ryan của WHO cảnh báo rằng việc gọi bùng phát COVID-19 là đại dịch "không có ý nghĩa gì khác ngoài việc kêu gọi các quốc gia hành động mạnh mẽ và quyết liệt hơn". Tuy nhiên, cách gọi này có thể sẽ làm dấy lên lo ngại toàn cầu, điều mà WHO muốn tránh. Trước đây, chính ông Tedros cũng thừa nhận rằng bản thân từ "đại dịch" cũng "có thể tạo ra sự sợ hãi" nhưng không giúp ngăn ngừa được một ca nhiễm bệnh hay cứu được một mạng người nào cả. Chính xác thì không có tiêu chuẩn cụ thể nào về số ca nhiễm để xếp loại một căn bệnh là đại dịch. Thông thường, WHO chú ý đến bùng phát bệnh kéo dài trong cộng đồng tại nhiều lục địa. Nói cách khác, rủi ro đối với những người có mặt tại các khu vực mà virus đang lưu hành đã được biết trước. Nếu ai đó nhiễm bệnh, việc truy tìm những mối liên hệ với người này là dễ dàng. Miễn là các quan chức y tế có thể lần ra được các liên kết này, bùng phát bệnh vẫn được coi là nằm trong diện đang được kiểm soát. Nguy hiểm là khi mọi người bắt đầu bị nhiễm bệnh mà không có mối liên hệ rõ ràng nào với các trường hợp xác nhận trước đó. Điều này báo hiệu rằng căn bệnh đã lan nhiễm rộng hơn trong một cộng đồng và là yếu tố chủ chốt trong quyết định tuyên bố đại dịch. WHO thường phân loại một loại cúm là đại dịch khi virus mới lan ra hai khu vực trên thế giới. Trong khi đó, các trường hợp nhiễm COVID-19 hiện đã xuất hiện tại 4 khu vực. Căn bệnh cuối cùng (trước COVID-19) mà WHO tuyên bố là đại dịch là một chủng cúm mới xuất hiện hồi năm 2009, ban đầu được gọi là "cúm lợn". WHO quyết định coi H1N1 là đại dịch sau khi bệnh cúm này lan rộng ở nhiều quốc gia trong khoảng 6 tuần. Hiện nay, H1N1 được coi là "bệnh lưu hành địa phương" trên toàn thế giới, nghĩa là nó luôn xuất hiện trong mỗi đợt bùng phát cúm theo mùa. Đây là lần đầu tiên một chủng virus corona được "gắn mác" là đại dịch. Ông Tedros cho biết: "nhưng đồng thời, WHO tin rằng đây cũng sẽ lần đầu tiên đại dịch virus corona được ngăn chặn hoặc kiểm soát". Bùng phát bệnh là sự gia tăng đột biến số trường hợp nhiễm bệnh ở một khu vực cụ thể. Dịch bệnh là một bùng phát bệnh qui mô lớn. Đại dịch là dịch bệnh toàn cầu. Các chuyên gia chỉ ra rằng từ "đại dịch" chắc chắn sẽ tạo ra ấn tượng lớn, dù rằng nhiều người không hiểu được ý nghĩa của nó. Theo ông Ian Mackay, người nghiên cứu virus tại Đại học Queensland của Australia: "Từ đại dịch chưa được giải thích rõ ràng và đầy đủ cho công chúng. Nó ít khi được nhắc đến và chỉ được sử dụng trong thời điểm tồi tệ nhất. Vậy nên, dĩ nhiên nó gây ra sợ hãi cho mọi người. Đại dịch là một từ đáng sợ, nhưng nó không liên quan gì đến mức độ nghiêm trọng của căn bệnh. Nó chỉ có nghĩa rằng một căn bệnh đang lây lan với tốc độ nhanh. Một đại dịch có thể chỉ là một căn bệnh nhẹ, ví dụ như cúm H1N1 năm 2009. Tỉ lệ tử vong của cúm mùa thông thường là 0,1%. Chưa có số liệu rõ ràng rằng virus corona chủng mới này nguy hiểm đến đâu. Ngoài ra, tử lệ tử vong do COVID-19 tại những khu vực khác nhau có thể sẽ không giống nhau, đặc biệt là trong thời gian đầu các nước phải đối phó với số lượng bệnh nhân nhiễm COVID-19 tăng vọt. Nhưng COVID-19 dường như ít gây chết người hơn so với các loại virus corona cùng họ với nó, ví dụ như SARS - hội chứng hô hấp cấp tính nặng và MERS - hội chứng hô hấp vùng Trung Đông. Tuy nhiên, COVID-19 dễ lây lan hơn so với hai bùng phát virus corona này. Đối với hầu hết các trường hợp, COVID-19 chỉ gây ra những triệu chứng vừa và nhẹ, ví dụ như sốt và ho. Hầu hết người nhiễm bệnh sẽ bình phục sau vài tuần. Nhưng trong một số ít các trường hợp, đặc biệt là với người già và người có các vấn đề về sức khỏe khác, nó có thể gây ra triệu chứng nặng hơn, bao gồm viêm phổi.

Summary: Đại dịch COVID-19 là một đại dịch bệnh truyền nhiễm với tác nhân là virus SARS-CoV-2 và các biến thể của nó đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Khởi nguồn vào cuối tháng 12 năm 2019 với tâm dịch đầu tiên tại thành phố Vũ Hán thuộc miền Trung Trung Quốc đại lục, bắt nguồn từ một nhóm người mắc viêm phổi không rõ nguyên nhân. Giới chức y tế địa phương xác nhận rằng trước đó họ đã từng tiếp xúc, chủ yếu với những thương nhân buôn bán và làm việc tại chợ bán buôn hải sản Hoa Nam. Các nhà khoa học Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu và phân lập được một chủng coronavirus mà Tổ chức Y tế Thế giới lúc đó tạm gọi là 2019-nCoV, có trình tự gen giống với SARS-CoV trước đây với mức tương đồng lên tới 79,5%.Các ca nghi nhiễm đầu tiên ở Vũ Hán được báo cáo vào ngày 31 tháng 12 năm 2019. Trường hợp tử vong do SARS-CoV-2 đầu tiên xảy ra ở Vũ Hán vào ngày 9 tháng 1 năm 2020. Các ca nhiễm virus đầu tiên được xác nhận bên ngoài Trung Quốc bao gồm hai người phụ nữ ở Thái Lan và một người đàn ông ở Nhật Bản.


Các tôn giáo tại Nhật Bản là Thần giáo, Phật giáo, Công giáo, Hồi giáo, Khổng giáo. Thông báo: Tổng khai giảng khoá học online tiếng Anh, Hàn, Hoa, Nhật, tương tác trực tiếp với giáo viên 100%, học phí 360.000đ/tháng, liên hệ: 0902 516 288 cô Mai >> Chi tiết. Thần đạo là tôn giáo bản xứ của người Nhật Bản. Đó là tôn giáo chính của Nhật Bản bên cạnh Phật giáo. Thần đạo không có người sáng lập, cũng không có các loại kinh kệ riêng như kinh Thánh hay kinh Phật. Tư tưởng của Thần đạo khác với những tôn giáo khác ở chỗ không cấm buộc con người làm gì, mà chỉ khuyên nên hướng tới sự trong sáng và tránh điều ác. Phật giáo lần đầu tiên đến Nhật Bản vào thế kỷ thứ VI, được giới thiệu tới Nhật vào năm 538 từ vương quốc Baekje ở Triều Tiên. Nhưng đến năm 587, Phật giáo mới được triều đình Nhật Bản chấp nhận. Năm 2014 đã có hơn 377.000 tu sĩ Phật giáo, đại đức và các nhà lãnh đạo Phật giáo tại Nhật Bản. Đạo Công Giáo được du nhập vào Nhật Bản năm 1945 và được phát triển nhanh chóng trong khi đất nước đang không được ổn định, có nhiều xung đột. Ngày nay, có khoảng 2 triệu người Nhật theo cơ đốc giáo tức chiếm 1% dân số của Nhật Bản trong đó bao gồm có tín đồ tin lành và Thiên Chúa. Đạo hồi được người Nhật biết đến lần đầu vào năm 1877. Điều này giúp Hồi giáo tìm được một chỗ đứng trong đời sống tinh thần của người Nhật, nhưng chỉ trên phương diện kiến thức và một phần lịch sử văn hóa. Khổng giáo được du nhập vào Nhật Bản ở đầu thế kỷ VI và có ảnh hưởng lớn đến nếp suy nghĩ cũng như cách ứng xử của con người Nhật Bản lúc bấy giờ, theo thời gian sự ảnh hưởng này đã bị suy yếu dần. Đạo khổng không được tiến hành như một tôn giáo, nhưng trên thực tế thì đạo khổng khá quan trọng đối với con người Nhật Bản bởi nó thể hiện cho tư cách chuẩn mực đạo đức của con người nơi đây. Bài viết các tôn giáo tại Nhật Bản được tổng hợp bởi giáo viên trung tâm tiếng Nhật Sài Gòn Vina.

Summary: Tôn giáo ở Nhật Bản, được thống trị bởi hai tôn giáo chính: Thần đạo - Shinto (tôn giáo dân gian của người Nhật) và Phật giáo với các tổ chức liên quan. Theo cuộc điều tra được thực hiện vào năm 2006 và năm 2008, dưới 40% dân số của Nhật Bản tự nhận đi theo một tôn giáo có tổ chức: khoảng 35% là Phật giáo, 3% đến 4% là tín đồ của Thần đạo và các tôn giáo phái sinh từ Thần đạo, và ít hơn 1% đến 2.3% dân số theo Kitô giáo. Hầu hết người Nhật (50% đến 80% khi xem xét đến liên hệ phức tạp với Phật giáo, shinbutsu-shūgō) thờ cúng tổ tiên và các vị thần (神 kami, shin, hoặc jin) ở các đền thờ Thần đạo hoặc đền thờ cá nhân trong khi không xác định mình là người theo "Thần đạo" khi được phỏng vấn. Lý do là những từ này ít có ý nghĩa đối với phần lớn người Nhật hoặc những từ này có ý nghĩa là các hội viên chính thức của các tổ chức giáo phái Thần đạo. Thuật ngữ "tôn giáo" (宗教 shūkyō) trong văn hóa Nhật Bản chỉ có nghĩa là các tôn giáo có tổ chức (tôn giáo với học thuyết cụ thể và yêu cầu hội viên phải gia nhập).


Hiệu ứng Mpemba là một hiện tượng mà trong một điều kiện nhất định nào đó (đôi lúc xảy ra) – khi cùng làm lạnh, nước nóng có thể đóng băng nhanh hơn nước lạnh. Hiện tượng này phụ thuộc vào nhiệt độ và đang có tranh cãi về các điều kiện để có thể quan sát hiện tượng xảy ra cũng như bản chất của nó. (thực tế không phải luôn đạt được như vậy – trong các thí nghiệm hiệu ứng chỉ thể hiện trên một số mẫu thử – tùy thuộc vào những điều kiện nhất định mà đến nay chưa kiểm soát được). Hiện tượng nước nóng đóng băng nhanh hơn nước lạnh được gọi là “hiệu ứng Mpemba” – được đặt theo tên học sinh trung học Erasto B.Mpemba người Tanzania. Mpemba tình cờ bắt gặp hiện tượng này lần đầu năm 1963 trong một lớp học nấu ăn tại trường cấp 2 Magamba, khi anh làm lạnh món kem trộn nóng (hỗn hợp trộn để làm kem – vẫn còn nóng trước khi cho vào tủ lạnh) và để ý thấy rằng nó đông cứng nhanh hơn kem trộn lạnh. Một lần, hiệu trưởng trường này đã mời Tiến sĩ Denis G. Osborne từ đại học ở thành phố Dar Es Salaam (from the University College in Dar Es Salaam) đến giảng bài về vật lý học. Kết thúc bài giảng, Erasto Mpemba đã hỏi vị Tiến sĩ một câu: “Nếu ta có 2 cốc nước bằng nhau, một cốc nước nguội 35°C và một cốc nước nóng 100°C, cùng cho cả hai cốc vào trong tủ đá thì cốc nước nóng lại đóng băng trước – Vậy giải thích tại sao?” – và chỉ nhận được sự chế nhạo của các bạn cùng lớp, và cả của thầy giáo. Nhưng sau chút ngạc nhiên ban đầu, tiến sĩ Denis G. Osborne đã tiến hành thí nghiệm lại phát kiến đó tại nơi làm việc của mình, và đã xác nhận phát hiện của Erasto. Sau đó họ đã cùng công bố kết quả vào năm 1969. Từ năm 2002, Erasto Mpemba đã nghỉ hưu sau khi công tác tại “Ủy ban Rừng và Động vật hoang dã châu Phi”. Hiện tượng kỳ lạ này đã làm đau đầu giới khoa học trong nhiều năm. Các nhà vật lý học từng đưa ra nhiều giả thiết về hiệu ứng Mpemba (liên quan đến sự bay hơi, sự đối lưu, quá trình đóng tuyết, sự làm chậm đông và các tạp chất hòa tan). Tuy nhiên các giải thích khác nhau đều không thuyết phục mọi người, bởi vì mặc dù các yếu tố trên đều có ảnh hưởng nhất định nhưng chưa đủ mạnh để gây nên hiệu ứng, cũng như chưa ai đưa ra được bằng chứng xác thực để chứng minh. Ngày 29/03/2010 trên tạp chí New Scientist đã đăng một bài của James Bulangliqi, được cho là đã làm sáng tỏ được nguyên nhân của hiệu ứng này. Theo James Bulangliqi (Đại học State, New York, Mỹ), hiện tượng trên có mối quan hệ với một số tạp chất ở trong nước. James Bulangliqi cho rằng, chính các tạp chất có trong nước mới là nhân tố then chốt dẫn tới tốc độ đóng băng nhanh của nước nóng. Trong thời gian 10 năm liền, James Bulangliqi đã tiến hành hàng trăm thí nghiệm có liên quan đến hiệu ứng Mpemba. Cuối cùng, ông đã phát hiện chứng cứ chứng minh hiệu ứng Mpemba xuất phát từ hiện tượng supercool (làm chậm đông) bất ổn định. James Bulangliqi đã tiến hành thí nghiệm đối với hai mẫu nước máy ở cùng nhiệt độ 20 °C. Trước tiên ông bỏ mẫu nước vào trong ống nghiệm, sau đó đưa vào tủ lạnh để làm đông. Hỗn hợp ngẫu nhiên của tạp chất đã làm cho hai mẫu nước này có điểm đông khác nhau, trong đó có một mẫu có điểm đông cao hơn. Nếu như sự khác biệt này đủ lớn, thì hiệu ứng Mpemba sẽ xuất hiện. James Bulangliqi lựa chọn mẫu nước có điểm đông tự nhiên cao hơn và tiến hành tăng nhiệt tới 80 °C, mẫu nước còn lại chỉ tăng nhiệt bằng nhiệt độ trong nhà, sau đó lại đưa hai ống nghiệm vào tủ lạnh. Ông James Bulangliqi cho biết, nếu như điểm đông của nước nóng cao tối thiểu 5 °C, thì tốc độ đóng băng của nó sẽ nhanh hơn nhiều so với nước lạnh.

Summary: Hiệu ứng Mpemba là một hiện tượng mà trong một điều kiện nhất định nào đó (đôi lúc xảy ra) - khi cùng làm lạnh, nước nóng có thể đóng băng nhanh hơn nước lạnh. Hiện tượng này phụ thuộc vào nhiệt độ và đang có tranh cãi về các điều kiện để có thể quan sát hiện tượng xảy ra cũng như bản chất của nó. Tạp chí New Scientist khuyến nghị nên thí nghiệm với các mẫu nước ở 35 °C (95 °F) và 5 °C (41 °F) để tối đa hóa hiệu ứng. Hiện tượng nước nóng đóng băng nhanh hơn nước lạnh được gọi là "hiệu ứng Mpemba" - được đặt theo tên học sinh trung học Erasto B.Mpemba người Tanzania. Mpemba tình cờ bắt gặp hiện tượng này lần đầu năm 1963 trong một lớp học nấu ăn tại trường cấp 2 Magamba, khi anh làm lạnh món kem trộn nóng (hỗn hợp trộn để làm kem lạnh – vẫn còn nóng trước khi cho vào tủ lạnh) và để ý thấy rằng nó đông cứng nhanh hơn kem trộn lạnh. Sau khi tốt nghiệp, Mpemba chuyển lên học tại trường Mkwawa, tỉnh Iringa, Tanzania. Một lần, hiệu trưởng trường này đã mời Tiến sĩ Denis G. Osborne từ đại học ở thành phố Dar Es Salaam (from the University College in Dar Es Salaam) đến giảng bài về vật lý học.


Ủy hội được thành lập năm 1949 và có một sự nhấn mạnh đặc biệt trên các tiêu chuẩn pháp lý, nhân quyền, sự phát triển dân chủ, pháp quyền và việc hợp tác văn hoá. Ủy hội có 47 quốc gia thành viên với khoảng 800 triệu công dân. Ủy hội khác biệt với Liên minh châu Âu (EU) nơi có các chính sách chung, các luật ràng buộc và chỉ có 27 nước thành viên. Tuy nhiên 2 tổ chức cùng chia sẻ một số biểu tượng của châu Âu chẳng hạn như lá cờ châu Âu. Các thiết chế theo luật định của Ủy hội là Uỷ ban Bộ trưởng bao gồm các bộ trưởng ngoại giao của mỗi nước thành viên, Hội đồng Nghị viện của Ủy hội châu Âu gồm các nghị sĩ từ Quốc hội của mỗi quốc gia thành viên, và Tổng thư ký đứng đầu nha thư ký của Ủy hội châu Âu. Ủy viên Nhân quyền là một thiết chế độc lập trong Ủy hội châu Âu, được ủy nhiệm để thúc đẩy việc nhận thức và tôn trọng nhân quyền trong các quốc gia thành viên. Việc làm của Ủy hội châu Âu đã dẫn tới việc lập ra các tiêu chuẩn, điều lệ và quy ước để tạo thuận lợi cho việc hợp tác giữa các quốc gia châu Âu và việc hội nhập nhiều hơn nữa. Ngôn ngữ chính thức của Ủy hội là tiếng Anh và tiếng Pháp. Uỷ ban Bộ trưởng, Hội đồng Nghị viện và Hội nghị Ủy hội châu Âu cũng sử dụng tiếng Đức, tiếng Ý, và tiếng Nga cho một số công việc của họ. Năm 1945, vào cuối thế chiến thứ hai, châu Âu mang dấu vết của sự tàn phá chưa từng có và nỗi đau khổ của con người. Nó phải đối mặt với những thách thức mới về chính trị, đặc biệt là việc hoà giải giữa các dân tộc của châu Âu. Tình trạng này thuận lợi cho ý tưởng lâu nay về việc hội nhập châu Âu thông qua việc lập ra các thiết chế chung. Trong bài diễn văn nổi tiếng ở Đại học Zürich ngày 19.9.1946, Sir Winston Churchill đã đòi có một Hiệp chúng quốc châu Âu (United States of Europe) và việc lập ra một Ủy hội châu Âu. Ông ta đã nói tới một Ủy hội châu Âu ngay từ năm 1943 trong một buổi nói chuyện truyền thanh với quốc dân. Cấu trúc tương lai của Ủy hội châu Âu đã được thảo luận tại một hội nghị chuyên biệt gồm hàng trăm chính trị gia hàng đầu, các đại diện chính phủ và xã hội dân sự tại Den Haag, Hà Lan, vào năm 1948. Có hai xu hướng khác nhau: một số ủng hộ một tổ chức quốc tế cổ điển gồm các đại diện của các chính phủ, trong khi những người khác ưa thích một diễn đàn chính trị gồm các nghị sĩ. Cả hai xu hướng cuối cùng đã kết hợp thông qua việc lập ra Ủy ban Bộ trưởng và Hội đồng nghị viện theo Quy chế của Ủy hội châu Âu. Cấu trúc kép liên chính phủ và liên nghị viện này sau đó được sao chép cho Cộng đồng châu Âu, NATO và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE). Nhiều nước đã gia nhập tiếp, nhất là sau các chuyển tiếp dân chủ ở Trung Âu và Đông Âu trong đầu thập niên 1990. Ủy hội châu Âu hiện nay bao gồm mọi quốc gia châu Âu, ngoại trừ Belarus, Kazakhstan, thành Vatican và các nước bị công nhận hạn chế (chưa được nhiều nước công nhận). Điều 1(a) của Quy chế nói rằng “Mục tiêu của Ủy hội châu Âu là là đạt được một sự thống nhất lớn hơn giữa các thành viên của mình nhằm mục đích bảo vệ và thực hiện những lý tưởng và nguyên tắc là di sản chung, và tạo điều kiện cho sự tiến bộ kinh tế và xã hội“. Do đó, chức hội viên được mở cho tất cả các nước châu Âu muốn tìm kiếm việc hội nhập châu Âu, chấp nhận các nguyên tắc pháp quyền và có khả năng cùng sẵn sàng bảo đảm dân chủ, các nhân quyền cơ bản và các quyền tự do. Trong khi các nước thành viên của Liên minh châu Âu chuyển giao quyền hành pháp và lập pháp cho Ủy ban châu Âu và Nghị viện châu Âu trong các lĩnh vực chuyên biệt theo luật Cộng đồng châu Âu, thì các nước thành viên của Ủy hội châu Âu vẫn giữ chủ quyền của họ, nhưng tự cam kết thông qua các công ước (tức là công pháp quốc tế) và hợp tác trên cơ sở các giá trị chung và quyết định chính trị chung. Những công ước và các quyết định đó được triển khai bởi các nước thành viên làm việc cùng nhau tại Ủy hội châu Âu, trong khi luật thứ yếu của Cộng đồng châu Âu được lập ra bởi các cơ quan của Liên minh châu Âu. Cả hai tổ chức hoạt động như những vòng tròn đồng tâm quanh các nền tảng chung cho việc hội nhập châu Âu, trong đó Ủy hội châu Âu hoạt động ở khu vực địa lý rộng hơn. Liên minh châu Âu có thể được xem như hoạt động ở khu vực địa lý nhỏ hơn, với mức độ hội nhập cao hơn thông qua việc chuyển giao các quyền lực từ cấp quốc gia cho cấp Liên minh châu Âu. Là một phần của công pháp quốc tế, các công ước của Ủy hội châu Âu cũng có thể được mở để ký với các quốc gia không là thành viên để tạo điều kiện cho việc hợp tác bình đẳng với các nước ngoài châu Âu (xem chương bên dưới). Thành tựu nổi tiếng nhất của Ủy hội châu Âu là Công ước châu Âu về Nhân quyền, được chấp nhận năm 1950 theo một báo cáo của Hội đồng nghị viện của Ủy hội châu Âu. Toà án này giám sát việc tuân thủ Công ước châu Âu về Nhân quyền và do đó có chức năng như là tòa án cao nhất châu Âu về nhân quyền và tự do cơ bản. Nếu một người châu Âu cho rằng các quyền cơ bản của mình bị một nước thành viên vi phạm, thì họ có thể kiện nước thành viên đó trước tòa án này. Các hoạt động rộng rãi và các thành tựu của Ủy hội châu Âu có thể được tìm thấy trong từng chi tiết trên trang web chính thức của Ủy hội. Tóm lại, Ủy hội châu Âu làm việc trong các lĩnh vực sau:. Bảo vệ pháp quyền, tạo thuận lợi cho việc hợp tác pháp lý thông qua khoảng 200 công ước và hiệp ước khác, trong đó có các văn kiện hàng đầu như Công ước về tội phạm mạng Internet, Công ước phòng chống khủng bố của Ủy hội châu Âu, Công ước chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức, Công ước về hành động chống buôn người, và Công ước về nhân quyền và y sinh học. Bảo vệ dân chủ qua việc kiểm soát nghị viện và giám sát các cuộc bầu cử bởi Hội đồng nghị viện cũng như giúp đỡ các cải cách dân chủ, đặc biệt bởi Ủy ban châu Âu về Dân chủ qua Luật pháp (cũng gọi là Ủy ban Venezia). Khuyến khích hợp tác văn hóa và đa dạng theo Công ước văn hóa năm 1954 của Ủy hội châu Âu và nhiều công ước về bảo vệ di sản văn hóa cũng như thông qua Trung tâm Ngôn ngữ hiện đại của Ủy hội ở Graz, Áo, và Trung tâm Bắc-Nam ở Lisboa, Bồ Đào Nha. Khuyến khích quyền được giáo dục theo Điều 2 của Nghị định thư đầu tiên của Công ước châu Âu về Nhân quyền và nhiều công ước về việc công nhận việc học và các bằng cấp đại học. Khuyến khích nền thể thao ngay thẳng (fair sport) thông qua Công ước Anti-Doping (Chống sử dụng thuốc kích thích) và Công ước chống bạo hành khán giả. Khuyến khích các giao lưu giới trẻ châu Âu và hợp tác thông qua các Trung tâm giới trẻ ở Strasbourg và Budapest, Hungary. Làm thăng tiến chất lượng thuốc chữa bệnh trên toàn châu Âu bởi Ban giám đốc châu Âu về chất lượng thuốc chữa bệnh và Dược điển châu Âu của Ủy hội. Tổng thư ký, người được Hội đồng nghị viện bầu cho một thời hạn 5 năm, lãnh đạo Nha thư ký của Ủy hội châu Âu. Tổng thư ký hiện nay là cựu thủ tướng Na Uy, Thorbjørn Jagland, nhậm chức từ ngày 1.10.2009. Hội đồng nghị viện (PACE), gồm các nghị sĩ quốc hội của mọi nước thành viên. Hội đồng này bầu một chủ tịch cho nhiệm kỳ 1 năm, với khả năng có thể tái ứng cử cho năm sau. Tháng Giêng năm 2010, Mevlüt Çavuşoğlu của Thổ Nhĩ Kỳ được bầu làm chủ tịch Hội đồng nghị viện. Các đoàn đại biểu nghị sĩ quốc gia trong Hội đồng nghị viện phải phản ánh hình ảnh chính trị của nghị viện quốc gia mình, tức bao gồm chính phủ và các đảng đối lập. Hội đồng nghị viện bổ nhiệm các thành viên làm báo cáo viên với nhiệm vụ chuẩn bị các báo cáo Hội đồng nghị viện về các chủ đề cụ thể. Nghị sĩ Anh Sir David Maxwell-Fyfe là báo cáo viên về việc soạn thảo Công ước châu Âu về Nhân quyền. Các báo cáo của Dick Marty về bí mật các nơi giam giữ tù nhân và các chuyến bay bí mật của CIA ở châu Âu trở nên khá nổi tiếng trong năm 2007. Các báo cáo viên khác là phương tiện đem lại – ví dụ – việc bãi bỏ hình phạt tử hình ở châu Âu, tình trạng chính trị và nhân quyền ở Chechnya, các người mất tích ở Belarus, tự do ngôn luận trên báo chí và nhiều vấn đề khác. “Đại hội viên chức chính quyền địa phương và vùng của châu Âu” (Congress of Local and Regional Authorities of Europe) được thành lập năm 1994 gồm các đại diện chính trị từ các viên chức chính quyền địa phương và vùng trong mọi nước thành viên. Các công cụ có ảnh hưởng lớn nhất của Ủy hội châu Âu trong lãnh vực này là Công ước châu Âu về Tự trị địa phương năm 1985 và Hiệp định khung châu Âu về hợp tác xuyên biên giới giữa các cộng đồng lãnh thổ hoặc các chính quyền năm 1980. Tòa án Nhân quyền châu Âu, được thành lập theo Công ước châu Âu về Nhân quyền năm 1950, gồm mỗi nước thành viên một thẩm phán được Hội đồng nghị viện bầu chọn cho nhiệm kỳ 6 năm có thể được tái cử và được lãnh đạo bởi một chủ tịch Tòa án được bầu ra. Từ năm 2007, thấm phán Jean-Paul Costa người Pháp đảm nhiệm chức chủ tịch Tòa án này. Theo Nghị định thư mới số 14 của Công ước châu Âu về Nhân quyền, thì nhiệm kỳ của các thẩm phán sẽ là 9 năm và không được tái cử. Việc phê chuẩn Nghị định thư số 14 bị Nga hoãn nhiều năm, nhưng đã được phê chuẩn trong tháng 1 năm 2010. Ủy viên Nhân quyền, được lập ra năm 1999, do Hội đồng nghị viện bầu chọn cho nhiệm kỳ 6 năm không được tái cử. Chức này do Thomas Hammarberg người Thụy Điển giữ từ năm 2006. Các tổ chức phi chính phủ có thể tham gia Hội nghị các Tổ chức phi chính phủ của Ủy hội châu ÂuConference of INGOs., theo Nghi quyết số 8 (2003) của Ủy ban Bộ trưởng ngày 19.11.2003.

Summary: Ủy ban châu Âu (tên chính thức Ủy ban các cộng đồng châu Âu) (tiếng Anh: European Commission, tiếng Đức: Europäische Kommission) là cơ quan cao nhất ngành hành pháp của Liên minh châu Âu. Ủy ban này chịu trách nhiệm về đề nghị lập pháp, thi hành các quyết định, duy trì các hiệp ước Liên minh châu Âu và điều hành công việc chung hàng ngày của Liên minh. Ủy ban hoạt động theo phương pháp một nội các chính phủ, với 27 ủy viên châu Âu. Mỗi nước thành viên trong Liên minh có một ủy viên, tuy nhiên các ủy viên này buộc phải đại diện cho các quyền lợi của toàn Liên minh, hơn là quyền lợi của nước mình. Một trong số 27 uỷ viên làm chủ tịch Ủy ban châu Âu (Jean-Claude Juncker) được bổ nhiệm bởi Hội đồng châu Âu với sự đồng ý của Nghị viện châu Âu. Chủ tịch Jean-Claude Juncker nhận chức ngày 1.11.2014 trong nhiệm kỳ 5 năm. Từ "Ủy ban" có thể có nghĩa là Đoàn ủy viên như nói trên, hoặc nghĩa rộng hơn là cơ quan thể chế của Liên minh, gồm cả cơ quan hành chính quản trị khoảng 25.000 người thuộc ban gọi là Nha Tổng Giám đốc.