text:
health spa Spa Therapy Talking to the Renowned spa workers | आरोग्यम् 'स्पा'संपदा | Loksatta
आरोग्यम् 'स्पा'संपदा
सोप्या भाषेत सांगायचे तर स्पा हा आपल्या शरीराला आराम मिळावा या गोष्टीसाठी आहे.
लोकसत्ता टीम | December 21, 2018 02:56 am
स्पा ही संकल्पना अगदी पाचशे वर्षांपूर्वीची जुनी. सध्या ही संकल्पना पुन्हा लोकप्रिय झाली असली तरी त्याच्याभोवती सेलेब्रिटींचे किंवा उच्चभ्रू वर्गाचे वलय आहे. बाहेरदेशी भटकंतीचा अनुभव असलेल्या तरुणाईसाठी मात्र स्पा हा सध्या परवलीचा शब्द ठरतो आहे. तरीही स्पा म्हणजे काय, तिथे आरोग्याच्या दृष्टीने नेमकी काय थेरपी घ्यावी, नवनवीन थेरपींबद्दलचे अज्ञान आणि महागडे असेल ही भावना अशा अनेक गोष्टींमुळे इच्छा असूनही तिथे जाण्याबद्दल संभ्रम असतो. स्पा क्षेत्रात काम करणाऱ्या नामवंतांशी बोलताना याचे महत्त्व अधोरेखित होते..
'स्पा' या एका शब्दावरून खरं तर अनेक समज आणि गैरसमज आहेत आणि ते मुख्यत: स्पा संस्कृती, त्याचा खर्च, स्पामध्ये काम करणारे कर्मचारी कसे असतील, अशा अनेक गोष्टींबाबत आहेत. आत्ताची तरुण पिढी स्पाकडे स्टेटसच्या दृष्टीने पाहते, तर दुसरीकडे असा एक वर्ग आहे जो स्पा म्हटलं की खर्च या एकाच विचाराने दूर राहतो. सोप्या भाषेत सांगायचे तर स्पा हा आपल्या शरीराला आराम मिळावा या गोष्टीसाठी आहे. आपल्या जीवनशैलीत सध्या ताणतणाव आहेत, धावपळ आहे मात्र आराम कुठेही नाही.
मुळात स्पामध्ये फक्त सेलेब्रिटी जातात आणि आपल्याला त्याची गरज नाही, हा समज मोडीत निघण्याची गरज आहे, असं मत या क्षेत्रातील तज्ज्ञ मंडळी व्यक्त करतात. स्पा ट्रीटमेंटचे महत्त्व समजावून सांगताना 'स्पाब्युलस' स्पाचे संचालक प्रसाद राणे सांगतात, 'स्पा ही एक अशी ट्रीटमेंट आहे ज्यात तुम्हाला मानसिक आणि शारीरिकदृष्टय़ा आराम मिळतो. एक सोप्पं उदाहरण द्यायचं झालं तर जिम करणारी व्यक्ती आणि जिम न करणारी व्यक्ती दोघांचीही स्वत:ची जीवनशैली असते. मात्र जिमला जाणारी व्यक्ती नियमितपणे स्वत:ला मेन्टेन ठेवते याउलट जिमला न जाणारी व्यक्ती किंवा व्यायाम न करणारी व्यक्ती सतत थकलेली, आजारांना तोंड देणारी असते. अगदी तंतोतंत हाच फरक आहे स्पा थेरपी नियमितपणे घेत असलेल्या व्यक्तींमध्ये आणि स्पाचा शब्दही न उच्चारणाऱ्या व्यक्तींमध्ये.. स्पा थेरपीत मसाजमुळे शरीरातील रक्ताभिसरण संस्था सुरळीत राहण्यास मदत होते'.
वयाची पंचविशी आली की त्यानंतर शरीराला मसाजची गरज असते. आपल्या शरीरातील स्नायूंना मसाजची गरज असते. मसाज करण्याचा फायदा म्हणजे तुमच्या शरीरातील टॉक्सिन्स बाहेर पडतात. त्यामुळे आरोग्याला प्राधान्य देत लोकांनी स्पा संस्कृती एकदा अनुभवायला हवी, थेरपीज समजून घ्यायला हव्यात, असे राणे यांनी सांगितले. स्पा शिक्षणात दर १५ दिवसांनंतर स्पा ट्रीटमेंट घेतली पाहिजे, असे म्हटले आहे. मसाज हा सगळ्यांनी घ्यायला हवा मात्र काही गोष्टींची काळजी घ्यावी लागते. एखाद्याला मुका मार लागला असेल किंवा खूप दुखत असेल, वेदना होत असतील तर त्या वेळी मसाज घेऊ नये, असा सल्लाही प्रसाद यांनी दिला.
स्पा मुळातच आपल्या आणि इतर देशांतही खूप वर्षांपूर्वी रुजलेली संकल्पना आहे. त्यामुळे आपल्याकडे विशेष करून आयुर्वेदिक स्पा ट्रीटमेंट मिळते. अनेकदा हॉटेल-रिसॉर्ट्समध्ये स्पा ट्रीटमेंटची सोय उपलब्ध करून दिलेली असते. त्यामुळे पर्यटनातून त्याचा जास्त प्रसार होतो आहे. मालदीव येथे 'द रेसिडन्स' या इन्स्टिटय़ूटमध्ये स्पा थेरपिस्ट म्हणून काम पाहणारे योगेश सावंत राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पामधील फरक समजावून सांगतात. ते म्हणतात, लोकांना आपण भारतात स्पा घ्यावा की परदेशात याची माहिती नसते. स्पा ही संकल्पनाच परदेशी आहे, त्यामुळे तिथल्याच (पान ३ वर) (पान १ वरून) खर्चीक-महागडय़ा उपचार पद्धती इथे उपलब्ध करून दिल्या जातात, असा लोकांचा गैरसमज आहे. दोन्हीकडे पहिला फरक असतो तो किमतीचा. परदेशात जी ट्रीटमेंट तुम्ही साडेतीन हजार रुपये खर्चून घ्याल ती इथे तुम्ही हजार रुपयात करू शकता. मात्र स्पा काय आहे हे अनुभवण्याच्या अनिच्छेमुळेच त्याभोवती गैरसमजांचे जाळे आहे, असे मत योगेश यांनी मांडले.
'मुळात स्पा उद्योगात काही गैरव्यवहार चालतो का?, या शंकित चष्म्यातूनच स्पाकडे बघितले जाते. स्पाकडून मिळणारी ट्रीटमेंट ही चांगल्या उत्पादनांच्या


बरेच झाले म्हणायचे!
या निवडणुका एकदाच्या संपतील आणि किळसवाणा उद्योग एकदाचा थांबेल असे वाटत होते. पण निवडणुकांना स्थगिती मिळाल्याने तीही आशा नाही. भुक्कडांची भैरवीही लवकर संपत नाही, हेच खरे.


text:
इंडियन मुजाहिद्दीनच्या अतिरेक्याचा आणखी एका गुन्ह्यात सहभाग | National - News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News
इंडियन मुजाहिद्दीनच्या अतिरेक्याचा आणखी एका गुन्ह्यात सहभाग
11 नोव्हेंबर, मुंबईअजित मांढरे, सुधाकर कांबळेमुंबई क्राईम ब्रँचनं इंडियन मुजाहिद्दीनच्या 20 अतिरेक्यांना अटक केली होती. त्या अतिरेक्यांकडून मुंबई पोलिसांना त्यांनी केलेल्या गुन्ह्यांची उकल करण्यात यश येतंय. अशाच एका कोलकात्यातील गुन्ह्यात या अतिरेक्यांचा हात असल्याचं उघड झालं आहे. इंडियन मुजाहिद्दीनचे 20 अतिरेक्यांना मुंबई क्राईम ब्रँचच्या पोलिसांनी देशाच्या कानाकोपर्‍यातून अटक केली आहे. देशात झालेल्या अतिरेकी कारवायात ह्या दहशतवाद्यांचा आहे का, याचा तपास मुंबई क्राईम ब्रँच गेल्या काही दिवसांपासून करत होती. याच तपासातून कोलकात्यात अतिरेक्यांनी केलेल्या एका हल्ल्यात या 20 अतिरेक्यांपैकी एक असलेल्या सादिक याचा हात असल्याचं स्पष्ट झालं आहे. इंडियन मुजाहिद्दीन ही अतिरेकी संघटना स्थापण्यात मोहम्मद सादिकचा महत्त्वाचा वाटा आहे. मोहम्मद सादिक आणि त्याच्या साथीदारांनी 2001 साली कोलकात्यात जो दहशतवादी हल्ला केला होता. त्या हल्ल्यात 5 जणांचा मृत्यू झाला होता. तर, 16 जण गंभीर जखमी झाले होते.
Last Updated: Nov 11, 2008 01:07 PM IST
First Published: Nov 11, 2008 01:07 PM IST

config: mr


text:
ओटावा नदी (; ) ही कॅनडा देशामधील एक नदी आहे. ऑन्टारियो व क्वेबेक ह्या कॅनडाच्या प्रांतांची बरचशी सीमा ह्या नदीवरून आखली गेली आहे.
ओटावा नदी क्वेबेकच्या निर्मनुष्य पश्चिम भागात उगम पावते व नैऋत्येकडे वाहत जाऊन सेंट लॉरेन्स नदीला मिळते. ओटावाची एकूण लांबी १,२७१ किमी (७९० मैल) असून कॅनडाची राष्ट्रीय राजधानी ओटावा तसेच मॉंत्रियाल हे क्वेबेकमधील प्रमुख शहर ओटावाच्या काठांवर वसली आहेत.
कॅनडामधील नद्या

dataset: wikimedia/wikipedia


ी मूल्यांवर अधिक विश्वास होता. त्यामुळे आणीबाणी व्यवस्थित स्थिरस्थावर झालेली असतांना आणि विशेष कोणतीही अनिवार्य परिस्थिती नसतानाही त्यांनी आणीबाणी उठवून निवडणूक जाहीर केल्या. त्यांचे टीकाकार म्हणतात की स्वतःची आंतरराष्ट्रीय प्रतिमा जपण्यासाठी इंदिराजींनी आणीबाणी उठवली पण असे कोणतेही आंतरराष्ट्रीय दडपण इंदिराजींवर नव्हते. या निवडणुकां नंतर सनातनी शक्ती सत्तेमध्ये भागीदार झाल्या. पण हि सत्ता टिकू शकली नाही. मोजक्या समाजवाद्यांना हा जनसंघी कावा समजला होता आणि त्यापैकी एक मधू लिमये होते. त्यांनी दुहेरी सदस्यत्वाच्या मुद्द्यावर ठाम भूमिका घेतल्यामुळे हे सरकार पडले.
राजीव गांधींचा खून - उच्चवर्गीय विचारांचा पगडा असलेल्या शक्तींनी तंत्रिकांशी आणि देशाबाहेरील शक्तींशी हातमिळवणी करून उमद्या राजीव गांधींचा निर्घृण खून घडवून आणला. याचे खापर लिट्टे आणि प्रभाकरनवर फुटेल असा पुराव्यांचा डोलारा उभा केला. नेत्याचा खून घडवून आणल्यावर निर्नायकी झालेल्या पण सहानुभूतीच्या लाटेवर बहुमत मिळवलेल्या काँग्रेस पक्षाचे नेतृत्व करून देश ताब्यात घेण्याचा हा मोठा कट होता. पण काँगेसजनांनी खंबीरपणा दाखवून ती परिस्थिती टाळली. राजीव गांधी सुधारणावादी होते पण राजकारणी म्हणून कच्चे होते. राम जन्मभूमीचे मंदिराचे कुलूप उघडणे, शाहबानो प्रकरणात कायदा बनवणे, श्रीलंकेत शांतीसेना पाठवणे या सारख्या चुका त्यांच्याहातून झाल्या. तरीही संगणक क्रांती, पंजाब करार, नागा करार, मध्यपूर्वेतील राजकारणात अमेरिकेच्या विरुद्ध भूमिका अशा अनेक गोष्टी त्यांच्या खात्यावर जमा आहेत.
पुरोगामी विरुद्ध प्रतिगामी संघर्षातील अजून एक आध्याय अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे नेते डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांचं खून करून सनातन्यानी लिहिलाय. तुम्ही डोक्यात विचार घालता आणि ते आम्हाला पटत नाही म्हणून आम्ही तुमच्या डोक्यात गोळी घालू आणि तुम्हालाच संपवून टाकू असा हा उरफाटा तर्क आहे. सनातन्यांचे इतरांचा बुद्धीभेद करण्याचे तंत्र चांगलं आहे पण ते धार्मिक उन्माद आणि भावनेवर आधारित आहे.
श्रुतिस्मृतिपुराणोक्ताने आखून दिलेल्या रेषेच्या बाहेर थोडंही परिचलन (Deviation) कट्टर वैदिक सनातनी सहन करू शकत नाहीत. या बाबतीत थोडेसेही, कृतीचे तर सोडाच - विचारांचेही स्वातंत्र्य, कोणालाही नाही, हाच सनातनधर्म आहे. सध्याच्या आधुनिक काळात वैदिक सनातनी विचारांचे उच्च वर्णीय लोक, तोंडदेखला सर्वसमावेशकतेचा मुखवटा घेऊन, सतत हिंदुत्वाच्या अस्मितेचे राजकारण करतात आणि प्रत्यक्ष लढायला बहुजन समाजातून अनुयायी मिळवतात. मूळ भारतीय समाज सहिष्णू आहे त्याला उन्मादावस्थेला नेण्याचे राजकारण वारंवार केले जाते. या सनातनी विचारामुळे भारतवर्षाच्या झालेली कुंठित अवस्था, एक हजार वर्षांचे अंधारयुग, पराभवांचा इतिहास, पारतंत्र्य, जातीपातींमध्ये दुभंगलेला समाज, दारिद्र्य, मागासलेपणा हा सगळा परिणामही आपल्या समोर आहेच.
या दरम्यानच्या कालखंडात प्रतिगामी शक्तींनी मोदीजींच्या नेतृत्वाखालची सत्ता मिळवली आहे. वैचारिक असहिष्णुता, धार्मिक तेढ, सामान नागरी कायद्याची चर्चा, अल्पसंख्यांकांना असुरक्षित वाटेल असे सामाजिक वातावरण, धार्मिक उन्माद, राज्यघटनेविषयी बेगडी प्रेम, उच्चवर्गीयांची दादागिरी, भांडवलदार धार्जिणे निर्णय, हुकूमशाहीची भलावण, कायद्याची आणि न्यायव्यवस्थेची खिल्ली उडवणे, युद्धजन्य उन्माद पसरवण्याचा प्रयत्न, देशप्रेमाची स्वघोषित व्याख्या करून विरोधकांवर देशद्रोहाचा शिक्का मारणं, पुरोगाम्यांची निंदा नालस्ती करणं, हे उद्योग देशभर चालू आहेत.
वरील विवेचनाच्या पार्श्वभूमीवर जर मी पुरोगामी विचारांचा असेन तर मला त्याची अजिबात शरम अथवा खंत वाटणार नाही उलट अभिमानच वाटेल हे नक्की. प्रत्येकाने स्वतःची स्वभाववृत्ती तपासून वरील उदाहरणांपैकी आपण कोणाला जवळचे मानतो, आपले मानतो हे नक्की ठरवल्यास गोबेल्स प्रचाराला बळी पडण्यापासून स्वतःला आणि पर्यायाने देशाला वाचवता येईल.


text:
तेरे पोछोव चाल पोक्या, एने चू आखा काजे वारु
कोळ्यु, 16 एने तीनुकाजे जोताल्यु कि मेसेक सामेने मा लावू, 17 काहा कि ज्यो वोचान यशया भविष्य कोरतान लारे कोवायलो होतो, पुरो होयो: 18 "देखू, ज्यु मारु सेवक छ्ये, जिनाके मे नेवाड लु छ्ये, मारु मोगादू, जीनासी मे खुश छ्ये: मे आपणु आत्मा तीनाकाजे आपीस, एने चू दिसरा जातीन नियावोन सुवार्ता कोहसे 19 एने चू नि झोगडू कोरे, एने नि ध्रूम कोरे, नि हाटो मा कुदु तेरु आवाज सोमवे 20 चू छ्योदायला सुटा काजे नि भागे, एने ध्वावू निकवने वार्ची बस्ती काजे नि उलवे, जोतार तोक चू नियाव काजे प्रवल नि कोरे 21 एने दिसरा जातीन तेरेस वावा आश्या कोरसे" 22 तोतार माणसे एक आंधवा-गुंगा काजे जीनामा भूंडली आत्मा होती, तेरेचां लाव्या, एने चू तीनाक वारु कोळ्यु, एने चू बुलने एने देखेण वाज गोयू 23 इना पोरसी आखा माणसे वाहारायीन कोहने वाज गोया, "जू काय दाविदोन पुन्या छ्ये!" 24 वाखीन परशी ज्यो सोमविन कोया, "जुते भूंडली आत्मान सरदार बाजुलोन मोदोत विगुर भूंडलीआत्मा काजे निकाव तेलु" 25 चू तीदरा मोनोन विन्यार जाणीन तीनुकाजे कोळ्यु, "जिना काह्ना राज्यां मा फुट पोडे ती, चो उजाड होय जातलो, एने एका शोहरोमा नीती घोरोमा फुट पोक्तली, टेकिन नि रोहे 26 एने सेंतापुत सोयतान काजे निकावे, ती चू आपणात विरुद्ध मा होय जाये; ओवते तेरो राज कोसो टेकिन रोहसे? 27 एने, ओगोर मी सेंतानोन मोदोत सी भूंडली आत्मा जाजे निकाव तेलु, ती तुमरी सतान कुणीन साहायता सी निकवली? इनान कोरता चेत तुमरु न्याय कोरसे 28 वाखीन ओगोर मे देवोन साहायतासी भूंडली आत्मा काजे निकाव तेलु, ती देवोन राज तुमरेचां आब लागलो छ्ये 29 नीती कोसु काह्नु माणूस कुदा ताकोत वावान घोरमा भोरायीन तेरु माल लुट सोकतेलु जोतार तोक कि पेहले चू तिना ताकोत वावा काजे नि बाध ल्येय? तोतार चू तेरो घोर लुट लेसे 30 जू मारे साते नि होय चू मारा विरुद्ध मा छ्ये, एने जू मारे साते नि चू दृढ़ कोलेलु चू वेरवीदेतलु 31 इनान कोरता मी तुमुकाजे कोयो कि मनुष्यान आखा भातीन पाप एने निदान माफी कोराय जासे? 32 जू कुदु माणूस पुःयान विरुद्धमा काहीन वात कोरसे, तेरु ज्यु गुण माफ कोराय जाये, वाखीन जू कुदु पवित्र आत्मान विरुद्ध मा काहीन कोरसे, तेरा गुणान निते इना मानसोमा एने नि पोरलोग मा माफ कोरायसे 33 "ओगोर झाडोक वारलो कोहे, ती तेरा फोव काजे वारलू कोहू, नि ती रिकामो कोहू 34 हे घोळसान पीला, तुम भूंडला होयीन वी कोसा वारली वाते कोय सोकतला? काहा कि जो मोनोमा भोरलो छ्ये, चोत मुयोमा आवलागतलो 35 नारलू माणस मोनोन वारला भांडरमा गोशू वारली वाते निकावतलु 36 एने तुमुकाजे कोयोकि जे जे रिकामा वाते माणसे कोहसे, नियावोन दाह्ले हर एक तीनी वातोन हिसाव आपसे 37 काहा कि तू आपनी वातोन वोजेसी निर्दय एने आपनी वातोन वोजेसीच गुनादू ठेराय जास 38 इना पोरसी काहाना शाखी एने परशी तीनाक कोया, "हे गुरु, आमु तारे जुवू एक निशानी देखेणे कोरोया" 39 चू तीणूक जोबाव आयू, "इनी कोविन बुरा एने भूंडला विचारोन माणसे निशानी हेरतला, वाखीन योना भविष्य कोरतान निशानी काजे छ्योळीन काहानी ओवी निशानी नि आपाये 40 योना तीन रात तीन दाह्ला पाणीन जंतून पेटोमा रोयू, तोसुच मनुष्यान पुःयू तीन रात तीन दाह्ला धरतीन माहित रोहसे 41 निनवेन माणसे नियावोन दाह्ले इनी कोविन माणसो पुढी उठीन तीणूक गुणावा ठेराव से, काहा कि चे योनान प्रोचार सोमवीन वी मोन नि
किराव्या; एने देखू, यां चू छेड़ जू योना गोथू बी मोटू छे, 42 दक्षीणोन राणी न्यायोन दाह्ल्ये इनी कोविन मानसो पुरी उठीन तीणक गुणावा ठेरावसे काहा कि ची शलमोनोन राजान ग्यान देखनेन कोरता धोरतीन इने धोडे गोथी पोरले धोडे आवी; एने देखू, यां चू छेड़ जू शलमोनोन गोथू बी मोटू छे 43 "जोत्यार भुंडली आत्मा मनुप्यामा गोथी निकवी जातली, ती सुखोन जागामा आराम हेरतली एने जोत्ये नी ती 44 तोत्यार ची कोहोतली छे, जिना घोर मा मे आवली होती मारा तीना घोर मा पोछ्छी जात रोहिस्, एने जोत्यार ची पोछ्छी आवतली छे ती खाली, झाडलो बहारलो सजाड सबरलो देखतली छे 45 तोत्यार चू जायीन आपने गोथीन भुंडली सात आत्मा काजे आपने साते ली आवत

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text:
फोटो अपलोड करत असतो. ते सर्वांना उपलब्ध होतात. सायबर गुन्हे करण्यासाठी गुन्हेगार असे फोटो डाउनलोड करून खोरे प्रोफाईल तयार करू शकतात.
चिंतन करा
आतापर्यंत तुम्ही स्वतःचे कोणकोणते फोटो, कोणासोबत इंटरनेटवर शेअर केलेले आहेत?
ओलख चोरी होण्यापासून सुरक्षितता
- स्वतःची शक्य तेवढी कमी माहिती इंटरनेटवर द्या. अनावश्यक तपशील देण्याची गरज नसते. उदा., जन्मठिकाण, जन्मदिनांक, पत्ता, शिक्षण इ. तपशील देऊ नये.
- वेबस्टिक फोटो इंटरनेटवर अपलोड करू नये. गुपफोटो शेअर करायला हरकत नाही.
- सोशल मिडिया साईटवर आपली माहिती/फोटो फक्त आपल्या मित्रांनाच दिसतील, अशी सेटिंग करा.
चर्चा करा
- स्मार्ट फोनमधील मोबाइल अपच्या परवानगीच्या तपशील काळजीपूर्वक वाचा व चर्चा करा.
(V) माहितीच्या गोपनीयतेचे धोके
सायबर विश्वात फिरती राहणारी माहिती ही गोपनीय ठेवणे हे तंत्रज्ञानाची एक आव्हान आहे. विविध वेबसाइटवरील डेटाबेस सुरक्षित ठेवून ग्राहकांची वेबस्टिक गोपनीयता (privacy) रखणे दिवसेंदिवस अवघड होते चालूले आहे. सायबर गुन्हेगार वेगवेगळ्या बँका, संस्था, यांच्या वेबसाइट्सवर सायबर हल्ल्या करून वेबस्टिक माहिती चारून त्यांचा उपयोग वेगवेगळ्या गुन्हेगारी कृत्यांसाठी करतात. मोबाइल अॅप वेगवेगळ्या परवानगीच्या माध्यमातून मोबाइलमधील वेबस्टिक माहिती गोल्ड करत असतात. त्यामुळे ग्राहकांची वेबस्टिकता धोक्यात येते.
माहितीच्या गोपनीयतेची सुरक्षितता
- मोबाइलमध्ये कमी कमी अॅप ठेवाव्यात. अनावश्यक अॅप डिलीट कराव्यात. डिलीट होत नसतील तर 'डिसेबल' किंवा 'फोर्सफूली स्टप' कराव्यात.
- वेबस्टिक माहिती देण्याआधी कोणत्याही वेबसाइटची विश्वसनीयता तयारून बघावी.
- युजरनेम, पासवर्ड हे गोपनीय ठेवावे.
- सोशल मिडियावर अनेकांची व्यक्तींशी मैत्री करू नये.
सांगा पाहू
तुम्ही कोणकोणते ऑन-लाईन गेम्स खेळल्ले आहेत, ज्यात तुम्ही एका टीमचा भाग होतात?
VI. विद्यातक खेळांसंबंधित धोके
चित्रन करा
सायबर विश्वात अनेक प्रकारचे करमणुकीचे खेळ असतात. जस्तीत जास्त लोकांनी आपले खेळ खेळावे यासारी वेगवेगळ्या युक्त्या केल्या जातात. अशातच लोकांच्या नेतृशयाचा फायदा घेणार गेमसुदृढा अस्तित्वात आहेत. हाणामारी, हल्ल्या, गोल्ड्या घालणे, बॉम्बस्फोट करणे, पशुपक्षांना मारणे, स्वतःता इत्या करणे असे विद्यातक नेमही आहेत. यामध्ये गुन्हेगारी मानसिकता तयार होऊ शकते.
विद्यातक खेळांपासून सुरक्षितता
- प्रत्यक्ष खेळांवर भर द्यावा.
- तापात्मक नैराश्य आल्यास कुटंबातील सदस्य आणि मित्र–मैत्रिणीशी संवाद साधावा, जे प्रत्यक्षात समस्या सोडवण्यात मदत करू शकतात.
- विद्यातक व बुद्धिमंथनाचे खेळ खेळावे.
- महापुरुषंचे चरित्र समजून त्यांनी कशा पद्धतीने समस्या यशस्वीपणे सोडवल्यात हे समजून घ्यावे.
शेअर करा
सोशल मिडियाचा तुम्हाला काही त्रास झाला असल्यास तो शेअर करा
VII. सोशल मिडियाशी संबंधित धोके
- सोशल मिडिया ही काळची गरज झाली आहे. फेसबुकची सदस्य संख्या ३०० कोटीपेक्षा जास्त आहे. यावरून सोशल मिडिया किती लोकप्रिय आहे हे लक्षात येते. इन्स्टाग्राम, यू–ट्यूब, ह्यांट्सअॅप, स्पंचपंट, टीक टोक इ. समाज माध्यमांचा भारतातील मोठ्या प्रमाणात वापर होत आहे.
सोशल मिडियाचे संबंधित धोके खालीलप्रमाणे आहेत.
- काही सोशल मिडिया वापरणा–याकडून एकादशया व्यक्तीला सामूहिकरीत्या त्रास दिला जातो याला ट्रोलिंग असे म्हणतात. एकादशयाने सामाजिक, राजकीय, धार्मिक अशा विषयांमध्ये मत व्यक्त केल्याने त्या व्यक्ती विरूद्ध अन्य विचारधारेचे व्यक्ती सामूहिकपणे टीका टिप्पणी करातात. अशलील शब्द वापरणे, शिव्या देणे, अपमानित
करणे, अशा पद्धतीने ट्रोल केले जाते.
- एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीच्या समाज माध्यमाची प्रत्येक कृतीवर लक्ष ठेवणे याला सायबर स्टॉकिंग असे म्हणतात. त्या व्यक्तीच्या सर्व कृतीवर लक्ष ठेवून मिळालेल्या माहितीचा उपयोग गुन्हांसाठी केला जातो. उदा., एखाद्या व्यक्तीने लाईन्ह लोकेशन शेअर केल्यानंतर ती घरी नाही हे लक्षात येते आणि त्या व्यक्तीच्या घरी चोरी करण्याची संधी घेतली जाऊ शकते.
- सोशल मिडियाच्या अतिरिक्त वापराने त्याचे व्यसन लागते. अकाउंट उडून चांट बघितल्यासाठी चैन पडत नाही. या व्यसनाने अनेक मानसिक व्याधी जडू शकतात. उदा., फोमो FOMO (Fear Of Missing Out) या व्याधीमध्ये आपण ऑफलाईन राहिलो तर सोशल मिडिय


text:
मुंबई-गोवा क्रूझ रत्नागिरीतही थांबणार! | पुढारी Top
होमपेज › Konkan › मुंबई-गोवा क्रूझ रत्नागिरीतही थांबणार!
मुंबई-गोवा क्रूझ रत्नागिरीतही थांबणार!
Published On: Aug 12 2018 10:30PM | Last Updated: Aug 12 2018 10:22PM
केंद्रीय महामार्ग व जलवाहतूक मंत्री नितिन गडकरी यानी पर्यटनाला चालना देण्यासाठी मुंबई-गोवा मार्गावर क्रूझ सफारीची सुरुवात येत्या दि. 3 ऑक्टोबरपासून होत असल्याची माहीती दिली. मात्र, कू्रझची सफर मार्गावरच असलेल्या रत्नागिरीवसीयांना मिळणार की नाही, याबाबत संभ्रम निर्माण झाला होता.
कोकणच्या दृष्टीने रत्नागिरी बंद महत्त्वाचे असल्याने या आलिशान प्रवासी जहाजाला रत्नागिरी थांबा देणार असल्याचे जलवाहतूक मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे.पाचशे पर्यटकांची क्षमता असलेल्या क्रूझमुळे पर्यटनाबरोबर रोजगार उपलब्ध होईल. रत्नागिरी बंदर कोकणच्या दृष्टीने महत्वाचे असल्याने क्रूझने थांबा घेण्याची आवश्यकता आहे, असा आग्रह रत्नाागिरी येथील अ‍ॅड. पाटणे यांच्यासह काही मंडळींनी धरला होता. त्या दृष्टीने क्रूझ हाताळण्याच्यासाठी रत्नागिरीसह सर्व महत्वाच्या बंदरांवर क्रूझ टर्मिनल कार्यान्वित करण्याची स्पष्ट सूचना जलवहातूक मंत्रालयाने दिली असल्याची माहिती उपलब्ध झाली आहे. त्यामुळे दोन महिन्यानंतर सुरु होणार्‍या मुंबई -गोवा क्रूझला रत्नागिरी थांबा मिळणार की नाही, याबाबत गेले काही महिने सुरु असलेला संभ्रम आता दूर झाला आहे.
तसेच कोकणात गुंतवणूकदार पुढे येत नसल्याने बोट खरेदीकरीता केंद्राने शिपिंग कार्पोरेशनला 800 कोटींचा निधी मंजूर केल्याचे ना. गडकरी यांनी सांगितले आहे. मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्गाबरोबर क्रूझ पर्यटनाचा विषय मार्गी रत्नागिरीवासीयांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे.

dataset: uonlp/CulturaX


text:
ल, पोट भरेल असं काहीतरी खायचंय? त्यातही ते संतुलित, पोषक हवंय, तर पोटॅटो टोस्ट हा सगळ्या वेळेसाठीचा उत्तम पर्याय आहे. कुस्करलेला बटाटा, कांदा, मिरच्यांचा हलका तिखटपणा यांपासून बनलेलं, गव्हापासून तयार झालेल्या ब्रेडमध्ये घालून ग्रील्ड किंवा टोस्ट केलेलं पोटॅटो टोस्ट तुम्हाला सगळ्या प्रकारच्या चवींचा आनंद देऊ शकेल.
ब्रेड ऑम्लेट सँडविच
ऑम्लेट एकंदरच प्रसिद्ध असा नाश्त्याचा पदार्थ. त्याला दोन ब्रेडमध्ये घालून सँडविचच्या रुपात मिळालं, तर अजूनच चंगळ आणि खायचाही निरोगी पर्याय. तुम्हाला फक्त एकचं करायचं, रोजच्यासारखं ऑम्लेट तयार करायचं आणि कांदा, टोमॅटो, सिमला मिरचीसोबत एकत्र करून दोन ब्रेडच्या तुकड्यांत भरून घ्यायचं. आवडीनुसार चीज किंवा मेयोनिज घालून अधिक चविष्ट बनवा
पिझ्झा सँडविच
कधीतरी पिझ्झा खायची खूप इच्छा असते; पण पुरेसे पैसे नसतात तेव्हा पिझ्झा सँडविच हा सुंदर पर्याय आहे. ब्रेडच्या तुकड्यावर पिझ्झा सॉस लावून त्यावर वेगवेगळ्या भाज्या टाकून चीज स्लाइस टाकून मायक्रोवेव्हमध्ये गरम करायला ठेवून द्या. जसजसं चीज विरघळून पूर्ण ब्रेडवर पसरेल त्यावर आपल्या आवडत्या सिजनींग्ज (ऑरेगॅनो चिलीफ्लेक्स) टाकून तयार आहे अगदी ५ ते १० मिनिटांत होणारं, चवीचं भांडार असलेलं पिझ्झा सँडविच.
Web Title : sandwiches for bachelors
व्हेज मेयो सँडविच टोस्टेड चिकन सँडविच ग्रील्ड चीज सँडविच veg mayo sandwich toasted chicken sandwich sandwiches for bachelors grilled cheese sandwich
सायकलिंगचा श्रीगणेशापुढची गॅलरी


text:
क्रमांक: D 99 9 9
वय: 60
तिगा: बी |
| 2,146 | WRN2764132 | मतदाराचे पूर्ण: पाचपुले आश्रय मालती
नाव:
वडिलांचे नाव: पाचपुले मालती
घर क्रमांक: D19/9/9
वय: 32
तिगा: पु |
| 2,147 | WRN2127876 | मतदाराचे पूर्ण: खालगे शंकर कोळिडा
नाव:
वडिलांचे नाव: खालगे कोळिडा
घर क्रमांक: D 99 9 2
वय: 49
तिगा: पु |
| 2,148 | WRN2127884 | मतदाराचे पूर्ण: लालांग संतोष शंकर
नाव:
वडिलांचे नाव: लालांग शंकर
घर क्रमांक: D 99 9 2
वय: 48
तिगा: पु |
| 2,149 | WRN0158495 | मतदाराचे पूर्ण: यादव सुशिला अगिल
नाव:
पतीचे नाव: यादव अगिल
घर क्रमांक: D 99 9 3
वय: 48
तिगा: बी |
| 2,150 | WRN2764124 | मतदाराचे पूर्ण: यादव स्तेल अगिल
नाव:
वडिलांचे नाव: यादव अगिल
घर क्रमांक: D19/9/3
वय: 32
तिगा: बी |
| 2,151 | WRN4061779 | मतदाराचे पूर्ण: कुंडकुरी फलारा इमानुअल
नाव:
पतीचे नाव: कुंडकुरी इमानुअल
घर क्रमांक: D 99 9 8
वय: 42
तिगा: बी |
| 2,152 | 150/158/1081 | मतदाराचे पूर्ण: चौधरी वर्धाराम हेसाराम
नाव:
वडिलांचे नाव: चौधरी हेसाराम
घर क्रमांक: D 99 2 9
वय: 46
तिगा: पु |
| 2,153 | 150/158/1082 | मतदाराचे पूर्ण: चौधरी डगरी वर्धाराम
नाव:
पतीचे नाव: चौधरी वर्धाराम
घर क्रमांक: D 99 2 9
वय: 43
तिगा: बी |
| 2,154 | WRN2764157 | मतदाराचे पूर्ण: रावत दिनेशिंग संग्रामसिंह
नाव:
वडिलांचे नाव: रावत संग्रामसिंह
घर क्रमांक: D19/2/9
वय: 49
तिगा: पु |
| 2,155 | WRN2764165 | मतदाराचे पूर्ण: रावत अरुणा दिनेशिंग
नाव:
पतीचे नाव: रावत दिनेशिंग
घर क्रमांक: D19/2/9
वय: 49
तिगा: बी |
| 2,156 | WRN0158514 | मतदाराचे पूर्ण: जाधव तानाजी मनोहर
नाव:
वडिलांचे नाव: जाधव मनोहर
घर क्रमांक: D 99 2 3
वय: 43
तिगा: पु |
| 2,157 | WRN0158522 | मतदाराचे पूर्ण: जाधव रना तानाजी
नाव:
पतीचे नाव: जाधव तानाजी
घर क्रमांक: D 99 2 3
वय: 48
तिगा: बी |
| 2,158 | WRN0158530 | मतदाराचे पूर्ण: साबके रेमा रोहिदास
नाव:
वडिलांचे नाव: साबके रोहिदास
घर क्रमांक: D 99 2 8
वय: 40
तिगा: पु |
| 2,159 | 150/158/1088 | मतदाराचे पूर्ण: गुप्ता अनिल छागनाल
नाव:
वडिलांचे नाव: गुप्ता छागनाल
घर क्रमांक: D 99 3 9
वय: 48
तिगा: पु |
* DELETED - युरवगीनुसार यमकलेले मतदार
| नंबर | वर्णन |
|------|-------|
| 2,160 | मतदाराचे पूर्ण: गुला एक्स अगिल नाव वडिलांचे नाव: गुला अगिल घर क्रमांक: D 94 3 9 वय: 83 तिग: जी |
| 2,161 | मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा चंद्रकुमार रामगोपा नाव वडिलांचे नाव: मिश्रा रामगोपा घर क्रमांक: 94/3 2 वय: 33 तिग: यु |
| 2,162 | मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा आरवी हेमतकुमार नाव पतीचे नाव: मिश्रा हेमतकुमार घर क्रमांक: D 94 3 2 वय: 84 तिग: जी |
| 2,163 | WRN0158554 150/158/1092 मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा रामगोपा मार्केड नाव वडिलांचे नाव: मिश्रा मार्केड घर क्रमांक: D-94-3-2 वय: 89 तिग: यु |
| 2,164 | WRN0158564 150/158/1093 मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा शाविदीदेवी रामगोपा नाव पतीचे नाव: मिश्रा रामगोपा घर क्रमांक: D-94-3-2 वय: 63 तिग: जी |
| 2,165 | WRN0158574 150/158/1094 मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा हेमतकुमार रामगोपा नाव वडिलांचे नाव: मिश्रा रामगोपा घर क्रमांक: D-94-3-2 वय: 90 तिग: यु |
| 2,166 | WRN0158594 150/158/1095 मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा अरणकुमार रामगोपा नाव वडिलांचे नाव: मिश्रा रामगोपा घर क्रमांक: D-94-3-2 वय: 89 तिग: यु |
| 2,167 | WRN6026009 150/158/1096 मतदाराचे पूर्ण: मिश्रा शरिफकला अरणकुमार नाव पतीचे नाव: मिश्रा अरणकुमार घर क्रमांक: D-94-3-2 वय: 86 तिग: जी |
| 2,168 | WRN2127892 150/158/1097 मतदाराचे पूर्ण: गवकी साविता नारायण नाव पतीचे नाव: गवकी नारायण घर क्रमांक: 94/3 3 वय: 84 तिग: जी |
* DELETED - पुरस्वागीयुसार यमकल्लेले मतदार
* दुबार नाव
पृष्ठ 112
| नंबर | वर्णन |
|------|-------|
| 2,170 | मतदाराचे पूर्ण: सावंत प्रणीता नंदुमुगार
नाव: वडिलांचे नाव: सावंत नंदुमुगार
घर क्रमांक: D-68
वय: 38
तिग: ज


text: जुन श्रद्धा व नवीन सुधारणा यांचा संवाद


आनंद कुंभार यांचे घर सोलापूर पूर्व भागातील बोल्ली मंगल कार्यालयाजवळील अशोक चौक परिसरातील एका गल्लीत आहे. मी आणि नितीन अणवेकर त्या छोट्या चाळीवजा इमारतीतील त्यांच्या घराच्या समोरच्या एका खोलीत शिरलो अन् नजर हटणार नाही अशी माझी अवस्था झाली! नितीनचा पुस्तकांच्या त्या स्वर्गात येण्याचा अनुभव नेहमीचा असल्याने त्याच्या चेहऱ्यावर तो मला सोलापूर शहराचा वारसा दाखवत असल्याचा आनंद होता, तर मी त्या अभ्यास मंदिरावरील पुस्तकरूपी शिल्पांनीच मोहरलो होतो. खोली पुस्तके अन् त्या पुस्तकांच्या सावलीत बुडालेली होती आणि ते तर मंदिराचे बाह्यरूप होते. मुखमंडप, सभामंडप, त्यातील देव्हारे, शिखर... सारे मंत्रमुग्ध करणारे. सर्वत्र मासिकांचे अन् पुस्तकांचे गठ्ठे... मंदिराचे अंतराळ अन् गर्भगृह अशी दहा बाय वीसची ती खोली अंगावर रोमांच निर्माण करत होती. आनंद कुंभार यांचे वय पंचाहत्तरीच्या जवळपास... मन मात्र पंचविशीतील. भिंतीवरील दोन शर्ट टांगण्याची जागा फक्त रिकामी असावी. मी धाडसाने 'किती पुस्तके आहेत?' असे विचारले. 'असतील सात-आठ हजार.' 'बापरे इतकी?' असे मी म्हणाल्यावर कुंभार म्हणाले, 'कोठे कोठे ठेवणार? त्यामुळे 1950 पूर्वी प्रसिद्ध झालेली एक हजार दुर्मीळ पुस्तके पुणे विद्यापीठाला भेट म्हणून दिली!"
संत ज्ञानेश्वर यांच्या ज्ञानेश्वरी ग्रंथाचे जन्मस्थान व त्यांच्या अलौकिक कार्याचे प्रतीक म्हणजे पैसाचा खांब होय. त्या खांबालाच 'पैस', 'पैसचा खांब' किंवा 'ज्ञानोबाचा खांब' असे म्हणतात.
'पैसचा खांब' अहमदनगर जिल्ह्यातील नेवासा या प्रवरा नदीच्या तीरावरील गावी आहे. ते स्थळ नेवासे गावाच्या पश्चिमेला आहे. ज्ञानेश्वरांनी 'ज्ञानेश्वरी' त्या खांबाला टेकून बसून लिहिली असे समजतात. ज्ञानदेवांनी त्या स्थळाचे वर्णन 'त्रिभूवनैक पवित्र | अनादी पंचक्रोश क्षेत्र | जेथे जगाचे जीवनसूत्र | श्री महालया असे ||' असे केले आहे.
अकोला जिल्ह्यातील शिंदखेड वरखेड येथे सतिचा स्तंभ आहे. तो गावातील कोणा श्रीमंत घराण्यातील सौभाग्यवती स्त्री सति गेल्यानंतर कोरवून घेतला गेला असावा असा अंदाज अाहे. त्या शिलालेखात एक हात वंदन स्वरूपात असून तो सूर्याला नमन करत आहे. त्या हातात चुडा आहे. बाजूला चंद्रकोरही आहे. म्हणजे जोपर्यंत चंद्रसूर्य आहेत तोपर्यंत तुझी कीर्ती अबाधित राहील असा त्याचा संदेश! जर स्त्री सूर्यवंशी असेल तर तेथे सूर्याला वंदन दर्शवतात व चंद्रवंशी असेल तर चंद्राला वंदन दर्शवतात. म्हणून ती सतिशिळा आहे. लेखावरील कृती कुशलपणे कोरलेल्या नाहीत. जर तो कोण्या राजाने किंवा सरदाराने कोरवून घेतला असता तर तो शिलालेख अधिक कसलेल्या कारागिराकडून कोरवून घेतला गेला असता. शेजारीच, मंदिरातील काही शिल्पे हा सुंदर कलाकुसरीचा नमुना आहेत. शिलालेख मात्र तेवढा कलाकुसरीचा दिसत नाही. त्याला 'वीरगळ' असे सुद्धा म्हणतात. इतिहास अभ्यासक द.ता.कुलकर्णी यांनी सुंदर माहिती त्याबद्दल लिहिली आहे. कोकणात असे वीरगळ खूप देवस्थानांजवळ पाहण्यास मिळतात. लोणारच्या परिसरातही वीरगळ आहेत.
कोल्हापूर जिल्ह्याच्या गडहिंग्लज तालुक्यातील ऐनापूर या गावी यादवकालीन शिलालेख आहे. तेथे शेतात काम सुरू असताना काही दगड, सतीची शिल्पे, गजलक्ष्मी शिल्प, गणेशमूर्ती आणि हा शिलालेख अशा गोष्टी मातीत गाडलेल्या अवस्थेत सापडल्या. शिलालेखावरील बरीच अक्षरे झिजलेली आहेत. शिलालेखाचे प्रथम वाचन डॉ. हरिहर ठोसर आणि अ.ब. करवीरकर यांनी केले. ते राजवाडे संशोधन मंडळ, धुळे येथून प्रकाशित होणाऱ्या 'संशोधक' या त्रैमासिकाच्या सप्टेंबर 1990 च्या अंकात प्रसिद्ध झाले होते. शिलालेखाच्या सतराव्या ओळीत काळाचा उल्लेख आलेला आहे, तर आठव्या ओळीत यादवराजा महादेवराय याचे नाव आलेले आहे. लेखात शके 1992 शुक्ल संवत्सर वैशाख अमावास्या असा काळाचा निर्देश आलेला आहे. 'तथापी गत पंचांगानुसार काल आणि संवत्सर नामानुसार शिलालेखाचा काळ शके 1991 असा धरावा लागेल. तो इसवी सन 1269 असा येईल.' (ठोसर, करवीरकर, 1990 : ३४) म्हणजे शिलालेख ज्ञानेश्वरीच्या अगोदर बारा वर्षांपूर्वी कोरला गेलेला आहे.
अलिबाग ते रेवदंडा हा रस्ता हवाहवासा वाटणारा. नारळ-सुपारीच्या मोठ-मोठ्या वाड्या, टुमदार घरे आणि स्वच्छ समुद्रकिनारे यांमुळे पर्यटकांची वर्दळ तेथे नेहमी असते. तेथ


text: बेळगाव शैक्षणिक जिल्ह्यात केवळ 54.28 टक्के विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले आहेत.


text:
ूशास्त्र-जिऑलॉजी आणि भूप्रदेशाचा समावेश केला आहे.
व्याख्या
जैविक विविधता किंवा जैवविविधता व्याख्येचे अनेक अर्थ निघतात. सामान्य व्याख्येप्रमाणे जैवविविधता म्हणजे जाति विविधता, आणि जातिमधील संपन्नता (जीवशास्त्रीय संपन्नता). जीवशास्त्रज्ञांच्या व्याख्येप्रमाणे " जैवविविधता म्हणजे जनुकांची व्यक्तता, जातीमधील विविधता आणि परिसंस्थेमधील विविधता. जीवशास्त्रीय विविधता म्हणजे व्याख्येप्रमाणे (१). जातीमधील विविधता, (२) परिसंस्थेमधील विविधता आणि (३) जनुकीय विविधता म्हणजे जैवविविधता.
इसवी सनाच्या २००४मध्ये कार्डिफ विद्यापीठाने आणि पेंब्रुकशायर मधील डार्विन सेंटरच्या प्राध्यापक अ‍ॅन्थनी कॅंपबेल यांनी या व्याखेमध्ये रेण्वीय विविधतेची भर घातली.
जैवविविधतेचा विस्तार
जैवविविधता पृथ्वीवर समप्रमाणात पसरलेली नाही. पृथ्वीवरील जैवविविधतेमध्ये विस्ताराची विविधता आढळतेच, एवढेच नव्हे तर एकाच प्रदेशामध्ये सुद्धा सारखेपणा आढळून येत नाही. सजीवांमधील विविधता, तापमानावर, पडणाऱ्या पावसाच्या प्रमाणावर, समुद्रसपाटीपासूनच्या उंचीवर, भूप्रदेशाच्या गुणधर्मावर, आणि सभोवती असलेल्या इतर सजीवांच्या अस्तित्वावर अवलंबून असते. सजीवांच्या देशी जाति आणि अप्रिसंस्थेच्या(?) वितरणाच्या अभ्यासास जैवभूगोल असे म्हणतात.
विषुववृताजवळील उष्णप्रदेशामध्ये विविधता अधिक तर ध्रुवीय प्रदेशामध्ये कमी विविधता आढळते, हे वर आलेच आहे. २००६मध्ये आययूसीएन या संस्थेने दुर्मीळ किंवा अस्तित्व धोक्यात आल्याचे जाहीर केलेल्या सजीवांची संख्या ४०,१७७ एवढी होती. वैज्ञानिकांच्या म्हणण्यानुसार अशा जातींची संख्या दहा लाखांवर पोहोचेल. भूप्रदेशावरील विविधता महासागरी विविधतेपेक्षा पंचवीस पटीनी अधिक आहे.
अक्षवृत्तीय प्रवणता
सामान्यपणे ध्रुवीय प्रदेशापासून विषुववृत्तीय प्रदेशापर्यंत जैवविविधता वाढत जाते. शून्य अक्षवृत्तीय प्रदेशामध्ये समुद्रसपाटीजवळ ती सर्वाधिक असते. विषुववृत्तीय प्रदेशात समुद्रसपाटीपासून उंचावर जैवविधता कमी असते. या प्रकारास जाति विविधतेमधील अक्षवृत्तीय प्रवणता असे म्हणतात. पर्यावरणातील अनेक घटकांचा विविधतेवर परिणाम होतो. पण सर्वाधिक परिणामकारक घटक तापमान हा आहे. कमीतकमी आणि सर्वाधिक तापमानातील फरक जेवढा अधिक तेवढी जैवविधता कमी.
जैवविविधता समृद्ध क्षेत्र (हॉटस्पॉट)
जैवविविधता समृद्ध क्षेत्र अशा ठिकाणांना हॉट स्पॉट म्हणावे ही कल्पना डॉ. सबिना विर्क यानी १९८८मध्ये मांडली. म्हणजे ज्या ठिकाणी मोठ्या संख्येने स्थानिक जातींचे वस्तीस्थान आहे त्यास जैवविविधता समृद्ध क्षेत्र म्हणता येते. बहुतेक समृद्धक्षेत्रे मानवी वस्त्यांजवळ आहेत. समृद्धक्षेत्रे जगभर विखुरलेली असली तरी उष्ण कटिबंधातील वनांत आणि सदाहरित जंगलांत त्यांची संख्या सर्वाधिक आहे.
ब्राझीलमधील अटलांटिक पर्जन्यवन हे त्यांपैकी एक. या वनामध्ये २०,००० प्रकारच्या वनस्पति, १३५० पृष्ठवंशी प्राणी आणि लक्षावधी कीटक आहेत. यातील निम्म्याहून अधिक असे आहेत, की ते इतरत्र कोठेही आढळत नाहीत. मादागास्कर बेटावर एकमेव अरण्य, मादागास्कर शुष्क वन आणि सपाटीवरील पर्जन्यवन आहे. मादागास्कर मूळ आफ्रिकन भूमीपासून साडेसहा कोटी वर्षांपूवी वेगळे झाल्याने या वनातील सजीवांमध्ये प्रदेशनिष्ठता दिसते. मादागास्करच्या भूमीवर अनेक जाती आणि परिसंस्था स्वतंत्रपणे विकसित झालेल्या आहेत. इंडोनेशियामधील १७००० बेटांनी १९,०४,५६० चौरस किलोमीटर क्षेत्र व्यापलेले आहे. या प्रदेशामध्ये जगातील दहा टक्के सपुष्प वनस्पति, बारा टक्के पृष्ठवंशी प्राणी, सतरा टक्के सरपटणारे प्राणी, पक्षी आणि उभयचर प्राणी असे २४ कोटी माणसांच्या वस्त्यांच्या सहवासात आहेत. समृद्ध जैवविविधता असलेले काहीं भाग वैशिष्ट्यपूर्ण प्रदेशनिष्ठ् भागापासून उगम पावलेले असल्याने त्यांच्यामध्ये नेहमीच्या बदलाहून वेगळे बदल घडून आलेले आहेत. उदाहरणार्थ उंच पर्वतावर असलेला आल्पीय प्रदेश,किंवा उत्तर अमेरिकेतील दलदल (पिट बॉग).
जैवविधतेचा अचूक अभ्यास, असा अभ्यास करणाऱ्या वैज्ञानिकांच्या दृष्टिकोनावर अवलंबून असतो असे ध्यानात आले आहे.
जैवविविधता विकास (उत्क्रांति)
आज अस्तित्वात असलेल्या जैवविविधतेमागे ३५० कोटी वर्षांचा इतिहास आह


दैनिक भास्कर
दैनिक भास्कर हे हिंदी भाषेतले एक प्रमुख दैनिक वृत्तपत्र आहे. इ.स. १९५८ सालापासून प्रकाशित होणारे हे वृत्तपत्र भारतातील ६४ शहरांतून एकाच वेळी प्रसिद्ध होते. या वृत्तपत्राचे मुख्य कार्यालय मध्य प्रदेशातील भोपाळ येथे आहे.
दैनिक भास्कराच्या मराठी आवृत्त्या दिव्य मराठी या नावाने, महाराष्ट्रातील औरंगाबाद(पहिला अंक २८ मे २०११), नाशिक आणि जळगांव(पहिला अंक १० सप्टेंबर २०११) या ठिकाणांहून प्रकाशित होतात. कुमार केतकर(की अभिलाष खांडेकर?) हे मराठी आवृत्त्यांचे मुख्य संपादक आहेत. गुजराती आवृत्ती दिव्य भास्कर या नावाने आहे. इ.स.२०११ सालच्या स्थितीनुसार रमेशचंद्र अग्रवाल हे दैनिक भास्कर वृत्तपत्र समूहाचे अध्यक्ष आहेत.
इतिहास[संपादन]
दैनिक भास्कर पहिल्यांदा भोपाळमधून 'सुबह सवेरे' या नावाने इ.स. १९५६ साली, आणि 'गुड मॉर्निंग इंडिया' या नावाने इ.स. १९५७ सालापासून ग्वाल्हेरमधून प्रकाशित होऊ लागले. दोन्ही आवृत्त्या हिंदी होत्या. वृत्तपत्राचे नाव इ.स. १९५८ साली 'भास्कर समाचार' झाले आणि नंतर 'दैनिक भास्कर'. आज दैनिक भास्कर हे खपाच्या बाबतीत भारतातले पहिल्या क्रमांकाचे आणि जगातले अकराव्या क्रमांकाचे दैनिक वृत्तपत्र आहे[ संदर्भ हवा ].
मध्य प्रदेशाबाहेर[संपादन]
दैनिक भास्करने मध्य प्रदेशाबाहेर जाऊन जयपूरमधून आपली आवृत्ती प्रसिद्ध करायचा विचार केला. त्यांचे ध्येय फक्त ५०,००० प्रतींचे होते. पण खपाचा पूर्वअंदाज घेण्यासाठी ७०० स्वयंसेवकांनी हातात दैनिक भास्करच्या प्रस्तावित आवृत्तीची एक नमुना प्रत दाखवून जयपूर शहरातील आणि परिसरातील, दोन लाख कुटुंबांना भेटी देऊन सर्वेक्षण केले. आगाऊ वर्गणी भरली, तर वृत्तपत्र दोन रुपयांऐवजी दीड रुपयाला देण्याचे आणि पसंत न पडल्यास पैसे परत देण्याचे आश्वासन दिले. परिणामी, आवृत्तीच्या प्रकाशनाच्या पहिल्याच दिवशी, म्हणजे १९ डिसेंबर, इ.स. १९९६ रोजी जयपूरमध्ये दैनिक भास्करच्या तब्बल १,७२,३४७ प्रति खपल्या[ संदर्भ हवा ]. त्या शहरातील 'राजस्थान पत्रिका' या आघाडीच्या वृत्तपत्राचा खप त्या काळी मात्र एक लाख प्रति इतका होता. त्याहून जास्त प्रति खपवण्याचा नवा उच्चांक दैनिक भास्करने प्रस्थापित केला.
त्यानंतर चंदीगड(मे २०००), हरियाणा(जून २०००), अहमदाबाद (जून २००३), सुरत-बडौदा(२००९)आणि नंतर राजकोट, जामनगर, भुज, मेहसाणा येथून आवृत्त्या निघू लागल्या. भावनगरहून निघणारे वृत्तपत्र 'सौराष्ट्र समाचार' या नावाने निघते. हिंदी आवृत्त्या भोपाळ, ग्वाल्हेर, इंदूर, जयपूर, जोधपूर, उदयपूर, लुधियाना, रांची आदि शहरांतून निघतात. २०१०-११ मध्ये महाराष्ट्रातील तीन शहरांतून दिव्य मराठी या नावाखाली भास्कर निघू लागले. एसेल ग्रुपच्या सहभागाने मुंबई, पुणे, बंगलोर, अहमदाबाद आणि जयपूर या शहरांमधून भास्कर गटाचे इंग्रजी वृत्तपत्र डीएनए या नावाखाली निघते.
दैनिक भास्कर आणि त्याची सर्व वृत्तपत्रे यांचा भारताच्या उत्तर प्रदेश, कर्नाटक, गुजरात, छत्तीसगड, राजस्थान, जम्मू-काश्मीर, झारखंड, दिल्ली, पंजाब, बिहार, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, हरियाणा, आदि १३ राज्यांतून आणि ६४ शहरांतून होणारा रोजचा खप ३५ लाख प्रतींच्या वर आहे(सन २०११).
बाह्य दुवे[संपादन]
- अधिकृत संकेतस्थळ. (हिंदी मजकूर)


text:
ाळे सुमित्रा फक्याज | 20 | 84 | बी |
| 726 | WXQ7263940 | 249/24/1103 | शाहबाद अम्बुलफर मंजूर | 39 | 84 | बी |
| 727 | WXQ7263791 | 249/24/1104 | उरेशी शपुष्टा म सलीम | 36 | 97 | बी |
| 728 | WXQ7263932 | 249/24/1105 | कानकुली आस्मा समीर | 99 | 86 | बी |
| 729 | WXQ7263965 | 249/24/1106 | कुरेशी गेहा गोस | 29 | 97 | बी |
| 730 | WXQ7263775 | 249/24/1107 | फिरजादे रेखा जावेद अहमद | 30 | 97 | बी |
| 731 | WXQ7263924 | 249/24/1108 | शाहबाद सना मझहर हुसैन | 30 | 84 | बी |
| नंबर | विवरण |
|------|---------|
| 732 | MT/37/216/_PHONE_ 249/25/1 |
| 733 | WXQ1096791 249/25/2 |
| 734 | WXQ7019920 249/25/3 |
| 735 | FHN1740760 249/25/4 |
| 736 | MT/37/216/_PHONE_ 249/25/5 |
| 737 | WXQ7042005 249/25/6 |
| 738 | FHN1691815 249/25/7 |
| 739 | FHN1691823 249/25/8 |
| 740 | FHN1691781 249/25/9 |
| 741 | MT/37/216/_PHONE_ 249/25/10 |
| 742 | FHN1691831 249/25/11 |
| 743 | FHN1690171 249/25/12 |
| 744 | FHN1690163 249/25/13 |
| 745 | FHN1690189 249/25/14 |
| 746 | WXQ7106255 249/25/15 |
| 747 | WXQ2014421 249/25/16 |
| 748 | WXQ1110303 249/25/17 |
| 749 | WXQ6843932 249/25/18 |
| 750 | WXQ2014439 249/25/19 |
| 751 | WXQ2014447 249/25/20 |
| 752 | WXQ2014454 249/25/21 |
| 753 | WXQ6843916 249/25/22 |
| 754 | MT/37/216/_PHONE_ 249/25/23 |
| 755 | FHN0470799 249/25/24 |
| 756 | WXQ6591440 249/25/25 |
| 757 | WXQ6591457 249/25/26 |
| 758 | WXQ7041932 249/25/27 |
| 759 | WXQ7041940 249/25/28 |
| 760 | WXQ7041916 249/25/29 |
| 761 | WXQ7041999 249/25/30 |
*DELETED – पुरुषवीणूसार वगळलेले मतदार*
| नंबर | कोड | पता | वर्ष |
|------|------|------|------|
| 762 | WXQ6591465 | 249/25/31 | मतदाराचे यूनिकोड: मंगलवेडेकर महेदुबाबुलाल नाव वडिलाचे नाव: मंगलवेडेकर बाबुलाल धर क्रमांक: 90 वय: 32 लिंग: पु |
| 763 | WXQ7041981 | 249/25/32 | मतदाराचे यूनिकोड: रंगरेज आकिर जमाल नाव वडिलाचे नाव: रंगरेज सईद अहमद धर क्रमांक: 99 वय: 22 लिंग: पु |
| 764 | MT/37/216/_PHONE_ | 249/25/33 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान अ. रसीद इस्माईल नाव वडिलाचे नाव: बागवान इस्माईल धर क्रमांक: 92 वय: 69 लिंग: पु |
| 765 | MT/37/216/_PHONE_ | 249/25/34 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान महेन्द्रनाथ अ. रसीद नाव पतीचे नाव: बागवान अ. रसीद धर क्रमांक: 92 वय: 49 लिंग: जी |
| 766 | WXQ2014470 | 249/25/35 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान नरेशी अ. अब्बास नाव पतीचे नाव: बागवान अ. अब्बास धर क्रमांक: 92 वय: 54 लिंग: जी |
| 767 | WXQ2014991 | 249/25/36 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान म जामी इस्माईल नाव वडिलाचे नाव: बागवान इस्माईल धर क्रमांक: 92 वय: 26 लिंग: पु |
| 768 | FHN1718303 | 249/25/37 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान सादी अ. रसीद नाव वडिलाचे नाव: बागवान रसीद धर क्रमांक: 92 वय: 36 लिंग: पु |
| 769 | WXQ6948640 | 249/25/38 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान समीर अहमदअली नाव वडिलाचे नाव: बागवान अहमदअली धर क्रमांक: 92 वय: 32 लिंग: पु |
| 770 | WXQ7041973 | 249/25/39 | मतदाराचे यूनिकोड: जमादार बीबी आयशा नाव वडिलाचे नाव: जमादार सादी अहमद धर क्रमांक: 92 वय: 39 लिंग: जी |
| 771 | MT/37/216/_PHONE_ | 249/25/40 | मतदाराचे यूनिकोड: बेंदे अ. रजीफ सज्जनसाब नाव वडिलाचे नाव: बेंदे नजरुलिस्स अ. रसीद धर क्रमांक: 94 वय: 69 लिंग: पु |
| 772 | MT/37/216/_PHONE_ | 249/25/41 | मतदाराचे यूनिकोड: बेंदे अ. रसीद नाव पतीचे नाव: बेंदे अ. रसीद धर क्रमांक: 94 वय: 59 लिंग: जी |
| 773 | WXQ6341465 | 249/25/42 | मतदाराचे यूनिकोड: शेख रोहिद अब्दुलगनी नाव वडिलाचे नाव: शेख अब्दुलगनी धर क्रमांक: 96 वय: 28 लिंग: पु |
| 774 | WXQ6826218 | 249/25/43 | मतदाराचे यूनिकोड: बागवान अतिया अ कप्तान नाव वडिलाचे नाव: बागवान अ कप्तान धर क्रमांक: 22 वय: 32 लिंग: जी |
| 775 | WXQ6591382 | 249/25/44 | मतदाराचे यूनिकोड: चौधरी खेनबी शरफोदीन नाव पतीचे नाव: चौधरी शरफोदीन धर क्रमांक: 30 वय: 67 लिंग: जी |
| 776 | WXQ6591390 | 249/25/45 | मतदाराचे यूनिकोड: चौधरी रमजान शरफोदीन नाव वडिलाचे नाव: चौधरी शरफोदीन धर क्रमांक: 30 वय: 89 लिंग: पु |
| 777 | WXQ6591408 | 249/25/46 | मतदाराचे यूनिकोड: चौधरी शमीमबान


text:
वर्धा नदी मध्य भारतातील एक नदी आहे. ही मध्य प्रदेश राज्यात सातपुडा पर्वतात बेतूलजवळच्या मुलताई येथे उगम पावून, दक्षिणेकडे वहाते व महाराष्ट्रातील वर्धा जिल्ह्यात येते. ती वर्धा जिल्ह्याच्या उत्तर आणि पश्चिम सीमांवरून वाहते आणि चंद्रपूर जिल्ह्यात जाते. तेथे वर्धा नदीला पैनगंगा येऊन मिळते. नंतरची वर्धा नदी, वैनगंगेला मिळून प्राणहिता नदी बनते. ही प्राणहिता, पुढे आंध्र प्रदेश राज्यात जाऊन गोदावरीला मिळते.
वेणा (वुण्णा) ही नागपूर जिल्ह्यातून व हिंगणघाट तालुक्यातून वाहत येऊन सावंगी या गावाजवळ वर्धा नदीला मिळते, तर बाखली नदी आर्वी शहराजवळ मिळते.
यशोदा नदी आर्वी तालुक्यात उगम पावते व देवळी तालुक्यातून वाहत वाहत पुढे वर्धा नदीला मिळते. राजुरा, घुगुस व बल्लारपूर ही ठिकाणे वर्धा नदीच्या काठी वसलेली आहेत.
वर्धा नदी चंद्रपूर जिल्ह्यातून प्रथम पूर्वेस, पुढे आग्‍नेयेस व नंतर महाराष्ट्र-आंध्र प्रदेश राज्यांच्या सीमेवरून पूर्वेस वाहू लागते. त्यानंतर चंद्रपूर-गडचिरोली जिल्ह्यांच्या सरहद्दीवरून दक्षिणेकडे वाहत आलेल्या वैनगंगा नदीला सेवनीजवळ ती मिळते. वर्धा-वैनगंगा यांचा संगमानंतरचा प्रवाह प्राणहिता या नावाने महाराष्ट्र राज्य (गडचिरोली जिल्हा) व आंध्र प्रदेश राज्य यांच्या सरहद्दीवरून दक्षिणेस वाहत जाऊन गोदावरीला मिळतो.
एराई, वेणा, पोथरा, वेंबळा, निर्गुडा, जाम, कार या वर्धा नदीच्या प्रमुख उपनद्या आहेत. वर्धा व तिच्या उपनद्यांना पावसाळ्यात भरपूर पाणी असते, मात्र उन्हाळ्यात त्या कोरड्या पडून अनेक ठिकाणी डबकी तयार होतात.
वर्धा नदीचा प्रवाह-मार्ग खचदरीतून आहे असे मानले जाते (उगमापासून ते पैनगंगा नदीला मिळेपर्यंत वर्धा नदीचे पात्र खोल व खडकाळ आहे). वर्धा नदीचे खोरे सुपीक आहे.
भूवैज्ञानिक दृष्ट्या वायव्येकडील भाग दख्खन ट्रॅपचा, तर दक्षिण, आग्‍नेय भाग निग्‍न, उच्च गोंडवन प्रदेशाचा आहे. वर्धेच्या सखल मैदानी प्रदेशात काळी, सुपीक रेगूर मृदा आहे; तसेच हा स्तरित खडकांचा भाग असल्याने येथे दगडी कोळशाचे साठे विपुल प्रमाणात सापडतात. महाराष्ट्रातील दक्षिण वाहिनी लांबी नुसार मोठी नदी आहे वर्धा ही विदर्भातली प्रमुख नदी असून, महाराष्ट्रातील दक्षिण वाहिनी सर्वात मोठी नदी आहे. महाराष्ट्रातील एकूण लांबी 455 कि मी आहे तर जलवाहिनी क्षेत्र 46,186 चौ कि मी आहे.
वर्धा नदीला मिळणाऱ्या उपनद्या (क्रमाने)
 जाम नदी
 कार नदी
 मदू नदी
 बाखली नदी
 बेंबला नदी
 यशोदा नदी
 वेणा नदी
 निरगुडा नदी
 पैनगंगा
 इराई नदी
पहा : जिल्हावार नद्या
अमरावती जिल्ह्यातील नद्या
गडचिरोली जिल्ह्यातील नद्या
चंद्रपूर जिल्ह्यातील नद्या
नागपूर जिल्ह्यातील नद्या
यवतमाळ जिल्ह्यातील नद्या
वर्धा जिल्ह्यातील नद्या


text:
उन्हाळ्यात कारमधील एसी लावूनही उकाडा जाणवतो ? मग 'हे' टिप्स' वापरून पहा !
उन्हाळ्यात कारमधील एसी लावूनही उकाडा जाणवतो ? मग 'हे' टिप्स' वापरून पहा !
By प्रभात वृत्तसेवा On April 6, 2021 9:42 pm
उन्हाळ्याच्या दिवसात कारमध्ये प्रवास करताना त्याचे एसी आपल्याला सर्वात जास्त दिलासा देते. परंतु बऱ्याचदा कारमध्ये एसी चालविल्यानंतरही उष्णता जाणवते. जर तुम्हालाही अशा प्रकारची समस्या येत असेल तर आज आम्ही तुमच्यासाठी काही टिप्स घेऊन आलो आहोत, ज्याच्या मदतीने तुमची गाडी अगदी छान थंड होईल आणि त्याचा कारच्या माइलेजवरही फारसा परिणाम होणार नाही. पाहुयात, हे उपयुक्त टिप्स.
* नेहमीच स्लो स्पीडमध्ये कारचे एसी सुरू करा :
बरेच लोक कारमध्ये बसून एसी फुल मोडमध्ये बदलतात, हा चुकीचा मार्ग आहे. नेहमीच स्लो स्पीडमध्ये गाडीचे एसी सुरू करा. कारचे एसी फुल मोडमध्ये सुरू केल्यास केवळ त्याच्या इंजिनवर दबाव निर्माण होतो, ज्यामुळे जास्त इंधन खर्च होते. एसी सुरू केल्यावर प्रथम कारची खिडकी उघडा आणि एसी स्लो मोडमध्ये चालू करा. असे केल्याने केबिनमध्ये असलेली सर्व गरम हवा निघून जाईल.
* फास्ट किंवा इमिजिएट कुलिंग वापरू नका :
बहुतांश कंपन्या कारमध्ये फास्ट कुलिंग किंवा इमिजिएट कुलिंग यंत्रणेची सुविधा देतात. आपण कारच्या आत बसताच हे तंत्र आपल्याला त्वरित थंड करते. मात्र, असे केल्याने आपल्या शरीरावर उष्ण आणि थंडीच्या एकत्र अनुभवाचा परिणाम होऊ शकतो आणि यामुळे आपण आजारी पडू शकतो. ही यंत्रणा अत्यंत क्वचितच वापरली पाहिजे. तसेच, उन्हाळ्यात, आपली कार सावलीच्या ठिकाणी पार्क करा. यासह आपल्याला एक्सप्रेस कूलिंग यंत्रणा वापरण्याची आवश्यकता नाही पडणार.
* एसी चा फिल्टर स्वच्छ करा :
उन्हाळ्यात आपल्या कारचे एसी फिल्टर नेहमीच स्वच्छ ठेवा. जर गाडीत एसी सुरू असताना शीतलता कमी करत असेल किंवा मायलेजवर याचा परिणाम होत असेल तर याचा अर्थ असा आहे की एकतर आपल्याला एसी फिल्टर्स बदलावे लागतील किंवा स्वच्छ करावे लागेल. याशिवाय कारला थंड होण्यास काही अडचण येत असेल तर तुम्ही एसीचा गॅसदेखील तपासू शकता. जर आपण उन्हाळ्यात या टिप्सची काळजी घेत असाल तर कारमध्ये प्रवास करताना आपल्याला उकड्याचा सामना करावा लागणार नाही.


म . टा . खास प्रतिनिधी , मुंबई
डिसेंबरच्या सुरुवातीपासून हवेत गारवा आला असला तरी कुडकुडणाऱ्या थंडीची मजा मुंबईकरांना अजूनही अनुभवता आलेली नाही . मात्र , २६ डिसेंबरपासून उत्तर भारतात पुन्हा एकदा थंडी परतण्याचे संकेत मिळाले असून त्यामुळे मुंबईकरांच्या नववर्षाचा आरंभ गारेगार होण्याची शक्यता आहे .
गेल्या दहा वर्षात मुंबईने डिसेंबरमध्ये ११ ते १३ अंश सेल्सिअस दरम्यान किमान तापमान अनुभवले आहे . मात्र , यावेळी पाऊण महिना संपत आला तरी अशा कुडकुडवणाऱ्या थंडीचा अनुभव घेता आलेला नाही . महिनाभरात सांताक्रूझ येथील किमान तापमान हे १८ ते २० अंशांदरम्यान राहिले आहे . राज्यभरात किमान तापमानात गेल्या काही दिवसात दोन ते तीन अंश वाढ झाल्याची नोंद आहे . कमी अधिक प्रमाणात संपूर्ण देशातही हेच अनुभवायला मिळाले आहे .
सध्या उत्तर पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानपर्यंत थंड वारे आले आहेत . २६ डिसेंबरपासून देशाच्या उत्तर भागात पुन्हा एकदा वेस्टर्न डिस्टर्बन्समुळे थंड वारे येणार आहेत , असा अंदाज भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने वर्तवला आहे . वाऱ्याची दिशा अनुकूल राहिल्यास ही थंडी दक्षिणेला मुंबईपर्यंतही पोहोचेल .
या महिन्यात आतापर्यंतचे सर्वात कमी तापमान १३ डिसेंबर रोजी १६ . ४ अंश से . एवढे नोंदवण्यात आले . गेल्या वर्षी २७ डिसेंबरला नोंद झालेले ११ . ४ किमान तापमान हे दहा वर्षातील सर्वात कमी तापमान होते . तर शंभर वर्षातील सर्वात कमी तापमान २० डिसेंबर १९४९ रोजी १० . ६ अंश से . एवढे होते .


text:
| २२ | पु |
| सोनेवणे जानेवर | सोनेवणे जानेवर | - | ३३ | पु |
| जाणवायाच विषयक मंगलसिंग | जाणवायाच मंगलसिंग | १ | ३० | पु |
| जाणवायाच कडूबा | जाणवायाच कडूबा | ९ | ३३ | पु |
| रोटे नामदेव | रोटे नामदेव | ८ | ३३ | जी |
| जाणव शांता प्रकाश | जाणव प्रकाश | १३ | ३३ | जी |
| अंबेकर गणेश | अंबेकर गणेश | ७४ | ३६ | जी |
*DELETED - पुरवणीयुसार यमकलेले मतदार*
| No. | Details |
|-----|-------------------------------------------------------------------------|
| 1,256 | मतदाराचे पूर्व: नागवेदन नितीन महादेव
नाव: वडिलांचे नाव: नागवेदन महादेव
घर क्रमांक: 94
वय: 39
तिंग: पु |
| 1,257 | मतदाराचे पूर्व: गायकवाड लीलाकांबा माहूसाहेब
नाव: पतीचे नाव: गायकवाड माहूसाहेब
घर क्रमांक: 96
वय: 30
तिंग: जी |
| 1,258 | मतदाराचे पूर्व: जोशी दिपक दत्तात्रय
नाव: वडिलांचे नाव: जोशी दत्तात्रय
घर क्रमांक: 96
वय: 89
तिंग: पु |
| 1,259 | मतदाराचे पूर्व: कोलवले कुलकारी सांडू
नाव: पतीचे नाव: कोलवले सांडू
घर क्रमांक: 96
वय: 82
तिंग: जी |
| 1,260 | मतदाराचे पूर्व: कोलवले कुलकारी सांडू
नाव: वडिलांचे नाव: कोलवले सांडू
घर क्रमांक: 96
वय: 89
तिंग: पु |
| 1,261 | मतदाराचे पूर्व: कोलवले शंकर सांडू
नाव: वडिलांचे नाव: कोलवले सांडू
घर क्रमांक: 96
वय: 83
तिंग: पु |
| 1,262 | LXM2961886 106/237/286
नाव: पतीचे नाव: वाघमारे रेखा
घर क्रमांक: 96
वय: 85
तिंग: जी |
| 1,263 | TGG9972142 106/237/287
नाव: पतीचे नाव: वाघमारे सुधारण
घर क्रमांक: 96
वय: 83
तिंग: जी |
| 1,264 | TGG5617972 106/237/288
नाव: पतीचे नाव: उनावचे नेतृ सुदाम
घर क्रमांक: 96
वय: 85
तिंग: पु |
| 1,265 | TGG5617980 106/237/289
नाव: पतीचे नाव: धनेशर सविता महेंद्र
घर क्रमांक: 39
वय: 39
तिंग: जी |
| 1,266 | TGG5618236 106/237/290
नाव: पतीचे नाव: धनेशर सहेंद्र
घर क्रमांक: 39
वय: 39
तिंग: जी |
| 1,267 | TGG5618244 106/237/291
नाव: पतीचे नाव: धनेशर मिश्रन
घर क्रमांक: 39
वय: 36
तिंग: पु |
| 1,268 | TGG5618319 106/237/292
नाव: पतीचे नाव: शिरसाट संजय
घर क्रमांक: H NO 33
वय: 92
तिंग: पु |
| 1,269 | TGG5618392 106/237/294
नाव: पतीचे नाव: शिरसाट सुरुज
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,270 | TGG5618418 106/237/295
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,271 | TGG5618418 106/237/295
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,272 | TGG5618667 106/237/296
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,273 | TGG5618392 106/237/294
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,274 | LXM2975712 106/237/298
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,275 | LXM2975704 106/237/299
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,276 | TGG5618667 106/237/296
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,277 | LXM2968154 106/237/301
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,278 | TGG5618558 106/237/302
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,279 | TGG5618667 106/237/296
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,280 | TGG5618202 106/237/304
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,281 | TGG4450011 106/237/305
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,282 | TGG5618667 106/237/296
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम
घर क्रमांक: 39/A
वय: 95
तिंग: पु |
| 1,283 | TGG5618434 106/237/307
नाव: पतीचे नाव: तेलंगे हनुमान धोरीराम


text:
ुदाखड | 1933 | 507 | 1200 | 71 | 29260 | 870 | 36062| 30 | 0.26 | 0.26 |
| 8 | भोवर | 1936 | 593 | 1368 | 71 | 29058 | 782 | 36701| 30 | 0.26 | 0.26 |
| 9 | उमरी | 1260 | 80 | 260 | 83 | 13608 | 803 | 11206| 30 | 0.26 | 0.22 |
| 10 | पारासार | 186 | 160 | 1612 | 124 | 28285 | 109 | 16163| 30 | 0.26 | 0.22 |
| 11 | विलाली | 189 | 522 | 1361 | 73 | 2002 | 86 | 28066| 30 | 0.26 | 0.26 |
| 12 | नागावल | 166 | 122 | 696 | 106 | 20083 | 182 | 17602| 30 | 0.26 | 0.28 |
| 13 | लाहा | 1108 | 102 | 803 | 28 | 7076 | 226 | 6038 | 30 | 0.26 | 0.26 |
| 14 | केशर | 1023 | 122 | 206 | 18 | 3428 | 160 | 8646 | 30 | 0.26 | 0.2 |
| 15 | मुखड | 1638 | 106 | 166 | 11 | 2066 | 166 | 15850| 30 | 0.26 | 0.3 |
| 16 | रामगर | 1638 | 184 | 166 | 11 | 2066 | 166 | 15850| 30 | 0.26 | 0.4 |
एकूण जिल्हा: _PHONE_ 6816 2663 2663 48066 26681 68066 3.09
आधार - कायाकारी अभियंता, महाराष्ट्र राज्य वोज वितरण कमीटी मर्या.
प्रादेशिक परिवहन व महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन व दलणवलण
| निवडा - नांदुळ | वाहन | एकूण वाहन | इंधनाच्या प्रकारानुसार वाहन | संदर्भ - ३४ मार्च २००१३ |
|-----------------|-------|-------------|-------------------------------|--------------------------------|
| | | | डिझेल | पेट्रोल | सी.एन.जी | गेल्या वाहनातल वाहनाची संख्या | गेल्या बघण्या तुलनेने |
| | | | | | | शेकडा वाह |
### प्रवासी वाहने
| अ. क्र. | वाहन | एकूण वाहन | डिझेल | पेट्रोल | सी.एन.जी | गेल्या वाहनातल वाहनाची संख्या | गेल्या बघण्या तुलनेने |
|--------|-------|-------------|--------|---------|---------|--------------------------------|----------------------|
| 1 | बससम | १७२ | १७२ | - | - | १७२ | ५.२५ |
| 2 | महाराष्ट्री आग्ने स्टेशन वाहनमा | ५८ | ५८ | - | - | ५८ | ० |
| 3 | जाग | १०८४ | १०८४ | - | - | १०८४ | ५.०४ |
| 4 | टॅक्सी | २०७६ | २०७६ | २०७६ | - | २०७६ | ३०.८८ |
| 5 | गौतम शाको वाहन (फर्स्ट) |
| | श्र. १-सोडर | २२४३३ | ५८३० | १६३० | - | २२४३३ | ७.६५ |
| | श्र. २-सोडर | १०७६ | १०७६ | - | - | १०७६ | ३.१४ |
| 6 | दृश्याचा वाहन | १४८५०१ | - | १४८५०१ | - | १४८५०१ | ०.२२ |
| 7 | हाथापाणीकाका | २०० | २०० | - | - | २०० | ३३.९२ |
| 8 | शाकेत्या असस | ११४ | ११४ | - | - | ११४ | ४५.५६ |
### एकूण प्रवासी वाहने
| एकूण वाहने | २२४३३३ | २२०२२ | २२०२२ | - | २२४३३३ | २४.४६ |
### माल वाहतुक-वाहने
| अ. क्र. | वाहन | एकूण वाहन | डिझेल | पेट्रोल | सी.एन.जी | गेल्या वाहनातल वाहनाची संख्या | गेल्या बघण्या तुलनेने |
|--------|-------|-------------|--------|---------|---------|--------------------------------|----------------------|
| 1 | गौतम शाको | ६३३४ | ४७६३ | २०४२ | - | ४७६३ | ३३.५६ |
| 2 | घार शाको | ६३४८ | ५६४८ | - | - | ५६४८ | ३६.४८ |
| 3 | ट्रॅक्टर | ४७६६ | ४७६६ | - | - | ४७६६ | ६.२७ |
| 4 | गड वाहन | १३६८ | १३६८ | - | - | १३६८ | ७.४४ |
| 5 | इंजर | २१६४८ | २०७२ | - | - | २०७२ | २५.७४ |
### एकूण माल वाहतुक-वाहने
| एकूण वाहने | १०६६२ | ३३३४३ | २०४२ | - | ३३३४३ | २.८५ |
### निवड्यात्मक सूचना वाहने
| एकूण वाहने | ३२२४३७ | ५७६३८ | २२०२२ | - | ३२२४३७ | ४८.४८ |
### परम्पराधारकाची संख्या
| अ. क्र. | वाहन | एकूण वाहन | डिझेल | पेट्रोल | सी.एन.जी | गेल्या वाहनातल वाहनाची संख्या | गेल्या बघण्या तुलनेने |
|--------|-------|-------------|--------|---------|---------|--------------------------------|----------------------|
| 1 | हलकला वाहन | २४२२७ | - | - | - | २४२२७ | ०.५४ |
| 2 | गड वाहन | ३८९९६ | - | - | - | ३८९९६ | ०.३६ |
| 3 | एटर्टासा | २२४३३ | - | - | - | २२४३३ | २८.३३ |
आधार - प्रदायक पर्यटन अधिकारी, नांदुळ
### तलका ७.३
**महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाची प्रवासी वाहनक**
| जिल्हा - नांदेड | वाच | २०१०-११ | २०११-१२ | २०१२-१३ | २०१४-१५ स्था तुलननंतर २०१२-१३ मध्ये शेकडा वाढ |
|-----------------|------|------------|------------|------------|----------------------------------|
| १ | वास्तविक अखेरीस मार्गांची संख्या | ३४४ | ३४४ | ३४४ | १.४६ |
| २ | मार्गांची एकूण लांबी (कि.म


text:
कडप्पा (कडाप्पा) संघ – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती
कडप्पा (कडाप्पा) संघ
कडप्पा (कडाप्पा) संघ : भारतातल्या खडकांच्या एका गटाला कडप्पा संघ व त्या संघाचे खडक तयार झाले त्या कालावधीला कडप्पा कल्प असे म्हणतात. वालुकाश्म, शेल, पत्रित माती व स्लेटी (पाटीचे खडक) हे कडप्पा संघाचे मुख्य खडक होत. शेलांबरोबर कधीकधी चुनखडकही आढळतात. कडप्पा कल्पाच्या पूर्वार्धात भारताच्या द्वीपकल्पात प्रचंड ज्वालामुखी क्रिया घडली व बेसाल्टी लाव्हे बाहेर लोटले गेले.
धारवाड कल्पाच्या अखेरीस घडून आलेल्या पृथ्वीच्या कवचाच्या हालचालींमुळे त्या कल्पात समुद्राच्या तळाशी साचलेल्या गाळांचे व लाव्ह्यांचे थर दाबले जाऊन व त्यांना घड्या पडून ते पाण्याबाहेर उचलले गेले व द्वीपकल्पात अनेक पर्वतरांगा निर्माण झाल्या. खडक उचलले जात असताना त्यांच्यात शीलारसाची, मुख्यतः ग्रॅनाइटी शिलारसाची, अंतर्वेशनेही (घुसण्याच्या प्रक्रियाही) झाली. नंतर दीर्घ काल जमिनीची झीज होत राहून पर्वतमय द्वीपकल्पाचे जवळजवळ सपाट मैदानी प्रदेशात रूपांतर झाल्यावर द्वीपकल्प हळूहळू व मधूनमधून खचत राहून त्याचा बराचसा भाग समुद्रात बुडाला. त्या बुडालेल्या भागात (द्रोणीत) गाळ व लाव्हे साचून कडप्पा संघाचे खडक तयार झाले. नंतर पुन्हा कवचाची हालचाल होऊन समुद्राच्या तळाशी साचलेले थर उचलले जाऊन द्वीपकल्पाचे पुन्हा जमिनीत रूपांतर झाले. अरवली प्रदेशाचा अपवाद वगळला, तर या वेळच्या हालचालींमुळे पडणारा दाब द्वीपकल्पाच्या बहुतेक सर्व भागांत दुर्बल होता व उचलल्या गेलेल्या खडकांत म्हणण्यासारखे विक्षोभ (वेडेवाकडे होणे, घड्या पडणे, तुटणे, फुटणे इ.) न होता ते जवळजवळ मूळच्या सारखे राहिले. अरवलीच्या क्षेत्रातील कडप्पा खडकांवर मात्र (त्या खडकांना दिल्ली संघ असे नाव देतात) तीव्र संपीडक (संकोच घडवून आणणारा) दाब पडला व ते बरेच विक्षोभित झाले. दिल्ली संघाचे खडक वगळले तर इतर बहुतेक सर्व क्षेत्रांतले कडप्पा खडकांचे थर सपाट आडवे किंवा किंचित कललेले आढळतात व त्यांचे घटक जवळजवळ मूळच्या स्वरूपात असलेले आढळतात. काही क्षेत्रांतील शेलांचे पाटीच्या खडकांत रूपांतरण झालेले आहे, पण त्यापेक्षा अधिक तीव्र असे रूपांतरण झालेले खडक आढळत नाहीत.
कडप्पा खडकांचे घटक जवळजवळ मूळच्या स्वरूपात टिकून राहिले असले तरी त्यांच्यात कोणतेही जीवाश्म (प्राणी व वनस्पती यांचे शिळारूप अवशेष) आढळत नाहीत. कडप्पा खडकांचे गाळ साचत होते त्या काळी कवचे किंवा इतर टिकाऊ भाग ज्यांच्या शरीरात आहेत असे जीव अस्तित्वात नसावेत असे दिसते. तसे जीव असते तर त्यांचे जीवाश्म कडप्पा खडकांत आढळले असते.
भौगोलिक वाटणी : कडप्पा काळी भारताच्या निरनिराळ्या भागांतील द्रोण्यांत (खोलगट भागांत) साचलेले थर समुद्राच्या बाहेर आणले गेल्यानंतर अतिशय दीर्घ काळ लोटलेला आहे. प्रारंभीच्या राशींचे बरेचसे भाग क्षरणाने (झिजून) नाहीसे झाले आहेत व कित्येत राशी सर्वस्वी नाहीशा झाल्या असण्याचा संभव आहे. आता आढळणारे कडप्पा खडक मूळच्या राशींचे केवळ अवशेष आहेत. त्यांपैकी महत्त्वाचे म्हणजे आंध्रातील कडप्पा व कर्नूल जिल्ह्यांत व त्यांच्या लगतच्या भागात,ओरिसातील जयपूर व बस्तर व मध्य प्रदेशातील छत्तीसगढ यांच्या क्षेत्रांत आणि अरवलीच्या क्षेत्रात आढळणारे खडक, हे होत. भारताच्या बहिर्द्वीपकल्प (द्वीपकल्पाच्या उत्तरेकडील) भागातही कडप्पा खडक असावेत. हिमालयात आढळणाऱ्या अटक स्लेटी, डोग्रा स्लेटी, सिमला स्लेटी इ. नावांच्या खडकांच्या गटांच्या तळाकडचे भाग व इतर काही गटांचे खडक कडप्पा कालीन असण्याचा संभव आहे. पण त्यांची वये निश्चित ठरविता आलेली नाहीत.
कडप्पाची द्रोणी : कडप्पा संघाचे नमुनेदार उदाहरण आंध्रातील कडप्पा व त्याच्या शेजारच्या क्षेत्रात आढळते व तेथल्या खडकांवरूनच कडप्पा संघ हे नाव दिले गेले. या संघाचे अध्ययन प्रथम डब्ल्यू. किंग यांनी केले. द्वीपकल्पाच्या पूर्व किनाऱ्याजवळ व आंध्रामधील कडप्पा व कर्नूल या व त्यांच्या लगतच्या जिल्ह्यांत हे खडक आहेत व त्यांच्या दृश्यांशाचा (पृष्ठावर उघड्या पडलेल्या या खडकांचा) आकार चंद्रकोरीसारखा असून त्या चंद्रकोरीची अंतर्गोल कडा व त


text:
ण एका जागी एक क्षणभरही थांबत नाही.
अशीच एक पक्षीण मला नाचवत होती, तिचं नाव 'व्हाईट ब्रोड फॅनटेल फ्लायकॅचर'… आकार आपल्या चिमणी सारखाच. रंग अक्षरश: मातकट. चटकन दिसूनही येत नाही. पण पाठीमागचा पिसारा फुलवून काय तोèऱ्यात मिरवत असते! एक क्षणभरही स्थिर राहत नाही. तिचा फोटो घेताना दमछाकच झाली. इवलासा जीव, पण काय सुंदर दिसतो… रंग नसेल सुंदर, पण नाजूक पिसारा फुलवून नुसती फुदकत असते इकडून तिकडे. हिचा जोडीदार काही भेटला नाही. एकट्यानेच राहतात म्हणे हे पक्षी…
सोनमोहराच्या पिवळ्याधमक फुलोèऱ्यायावर येणारी सूर्यपक्ष्यांची जोडी तर मनाला प्रसन्न करून जाते. यातही 'ती' अधिक ऐटबाज… जीव केवढा आणि ऐट केवढी…! जणू अख्खं सोनमोहराचं झाड हिच्याच मालकीचं असावं, अशा रुबाबात या फुलांवरून त्या फुलावर बसून आपल्या टोकदार चोचीनं मध ओढून घेत असते. खरंच, काय रुबाब असतो तिचा… किती फोटो काढले तरी समाधान होत नाही… कारण फुलांशी लगट करताना अशी काही उलटीपालटी होऊन फुलोèऱ्यासह झुलत असते, की पाहत राहावं… त्यामानानं नर सूर्यपक्ष्याचं येणं जरा कमीच… त्याचा पाय एकाजागी टिकत नाही…येतो, पण दुसèऱ्याच क्षणी एखाद्या 'सुखोई' विमानाच्या वेगानं दुसèऱ्या झाडाकडे झेपावतो…
या साèऱ्या गदारोळात आजूबाजूच्या मोठ्या वृक्षांच्या गर्दीत कुठंतरी कोकीळ सप्तक लावूनच बसलेला असतो आणि त्याच्या जोडीला तो वटवट्या… सतत याचं किणकिणत्या आवाजात एकसूरी ओरडणं चालूच असतं… या दोघांच्या गोंधळामुळे खरंतर अगदी बारीक आवाज काढीत, हळूहळू या फांदीवरून त्या फांदीवर झेप घेत आपल्याच नादात असणारी 'व्हाईट आय' आल्याचं चटकन कळतही नाही. या पक्ष्याचा आकारही किती चिमुकला आहे… पण काय देखणा पक्षी आहे! पोपटी हिरवा रंग तर दृष्ट लागण्यासारखाच आणि डोळ्यांभोवती पांढरे काजळ कोरल्यागत गोल रिंग. इतक्या नाजूक आवाजात ओरडते- सतारीची तार स्पर्श केल्यावर झंकारते अगदी तशी… हा झंकारल्याचा आवाज कानी पडल्यानंतर शोधाशोध करावी लागते. मग कुठे पानांच्या आड लपलेला हा इवलुसा पक्षी नजरेला पडतो. मात्र कॅमेरा फोकस करेपर्यंत गायब होऊन जातो…
पोपटाच्या कर्कश्श आवाजामुळे त्यांचं अस्तित्व जाणवत राहतं… त्यांचा शोध घेताना कसं कोण जाणे… चारपाचजण एकदम उंबराच्या रिकाम्या फांद्यांवर येवून निवांत विसावले… नर आणि मादी जवळ जवळ बसले होते. यांचे आपापसात चोचीला चोच लावून काय गुफ्तगू चालू होतं नकळे… पण यांच्या जोड्याही कायमसाठी जुळलेल्या असतात म्हणे… नर पोपटाच्या गळ्याभोवती असणारी लालसर गोल रिंग त्याचं वेगळेपण लक्षात आणून देते… हिरवागार रंग किती मनोहर असतो पोपटाचा. देखणं रूप, पण आवाज मात्र कर्कश्शच! साळुंखीनबाई अधूनमधून येत असतातच… पण तिची बहीण ब्राह्मणी मैना त्यामानानं दिसायला उजवी. डोक्यावर काळी टोपी घातलेली ही जोडी छान मिळाली फोटोसाठी… जोडीचं म्हणाल तर बुलबुल पक्ष्यांइतकं प्रेमात रममाण होणारं दुसरं पक्षीद्वय नसेलच… एकमेकांच्या प्रेमात सदैव आकंठ बुडालेले असतात हे पक्षी… याच्यासारखी दुसरी जोडी मी पाहिली ती फक्त हॉर्नबिल पक्ष्यांचीच!
अगदी प्रात:समयी या पक्ष्यांचे स्वत:चे काही नियम असावेत असं मला उगाचच वाटू लागलं आहे… त्यांच्या जागा ठरलेल्या असतात. सूर्याची पहिलं किरणं यायच्या वेळी हे चिमुकले पक्षी आपल्या आवडत्या झाडाच्या शेंड्यावर बसून सूर्यस्नानाची तयारी करतात बहुधा… कारण मी सकाळी जेव्हा टेरेसवर पोहोचते, तेव्हा निलगिरी फ्लॉवर पेकर, सूर्यपक्ष्याची मादी, चिमुकला व्हाईट आय यांना झाड्याच्या शेंड्यावर पाहिलं आहे. सूर्याकडे तोंड करून पंखांची साफसफाई करण्याचं काम अगदी नेटकेपणानं चालू असतं.
इतरवेळी क्षणभरही उसंत न घेणारे हे इवलेसे जीव याक्षणी मात्र पंख फेंदारून अगदी शांतपणे चोचीनं पंखांची आतून-बाहेरून सफाई करत असतात. हे काम कितीतरी वेळ चालू असतं. सूर्यकिरणं अंगावर घेत हे काम अगदी टुकीनं करणाèऱ्या कितीतरी पक्ष्यांना मी न्याहाळलं आहे… अलीकडेच हिरवट पिवळसर रंगांची 'कॉमन आयोरा' पक्ष्यांची देखणी जोडी येून गेली… आकारानं आपल्या चिमणी एवढाच असतो हा पक्षी. मादी सुरेख दिसते. तिचा पिवळसर हिरवा रंग आणि नाज


text:
ॉ. जयसिंगराव देशमुख • डॉ. ललित शीरसागर • डॉ. जयश्री रामदास • डॉ. मानसी राजाध्यक्ष
- श्री. सदाशिव शिंदे • श्री. बाबा सुतार • श्री. अरविंद गुन्ता.
इतिहास विषय कार्यगत सदस्य : • डॉ. शुभागण अत्रे • डॉ. मंजुश्री पवार • प्रा. प्रतिमा परदेशी • प्रा. देवेंद्र इंगले
- प्रा. यशवंत गोसावी • श्री. सजय वडसेकर • श्री. राहुल प्रभू • श्री. संदीप वाचकचेरे • श्री. मुरोगंद्र दुगाणी
- श्री. अरुण हल्के • प्रा. मोहिसिना मुकादम • डॉ. एस.आर.वाजे
भूगोल विषय कार्यगत सदस्य : • श्री. भाईदास सोमवंशी • श्री. विकास झाडे • श्री. टिकाराम संग्रामे
- श्री. गजनन सूर्यवंशी • श्री. पद्माकर प्रल्हादराव कुलकर्णी • श्री. समनसिंह भिल • श्री. विशाल आंधलकर
- श्रीमती रफत सैयद • श्री. गजनन मानकर • श्री. विलास जामथडे • श्री. गोरीशंकर खोबेरे • श्री. पुंडलिक नलवडे
- श्री. प्रकाश शिंदे • श्री. सुनील मोरे • श्रीमती अपरणा फडके • डॉ. श्रीकृष्ण गायकवाड • श्री. अभिजित दोड
- डॉ. विजय भगत • श्रीमती जंजना शिंदे • डॉ. सिमता गांधी
नागरिकशास्त्र विषय कार्यगत सदस्य : • डॉ. श्रीकांत परांजपे • प्रा. साधना कुलकर्णी • डॉ. चेता रेडकर
- डॉ. बाळ कांबले • प्रा. फकरूद्दीन बेन्नू • प्रा. नागेश कदम • श्री. मधुकर नरडे • श्री. विजयचंद्र भट्टे
The following footnotes are applicable :-
1. © Government of India, Copyright 2014.
2. The responsibility for the correctness of internal details rests with the publisher.
3. The territorial waters of India extend into sea to a distance of twelve nautical miles measured from the appropriate base line.
4. The administrative headquarters of Chandigarh, Haryana and Punjab are at Chandigarh.
5. The interstate boundaries amongst Arunachal Pradesh, Assam and Meghalaya shown on this map are as interpreted from the "North-Eastern Areas (Reorganisation) Act.,1971," but have yet to be verified.
6. The external boundaries and coastlines of India agree with the Record/Master Copy certified by Survey of India.
7. The state boundaries between Uttarakhand and Uttar Pradesh, Bihar and Jharkhand and between Chhattisgarh and Madhya Pradesh have not been verified by the Governments concerned.
8. The spellings of names in this map, have been taken from various sources.
शिक्षकांसाठी/पालकांसाठी
इयत्ता तिसरीच्या प्रस्तुत पाठ्यपुस्तकाचे अध्यापन करताना खालील बाबी विचारात च्याव्यात.
- 'माहित आहे का तुझाला' 'जरा डोके चालवा' या चौकटी विद्यार्थ्यांचे कुतूहल जागृत करण्यासाठी दिल्या आहेत. शिक्षकांनी त्यावर मूल्यमापन/परीक्षेत प्रश्न विचारू नवेत.
- 'सांगा पाहू', 'करून पहा', 'जरा डोके चालवा' या शीर्षकांखाली दिलेली माहिती विद्यार्थ्यांनी स्वतः अनुभवांून शिकायची आहे. शिक्षक/पालकांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करायचे आहे.
- 'आपण काय शिकलो' ही चौकट पाठांच्या शेवटी दिलेली आहे. विद्यार्थ्यांनी पाठांतून कोणती माहिती मिळवली याचा सारांश दिलेला आहे.
टीप: या पुस्तकातील राष्ट्रीय रंग प्रमाणित रंगच्छत्रांमाणे नसल्यास ते तात्रिक मर्यादांमुळे झाले आहे.
प्रस्तावना
'बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम-२००१', 'राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखडा-२००५' आणि महाराष्ट्र राज्य अभ्यासक्रम आराखडा २०१०, नुसार राज्यात 'प्राथमिक शिक्षण अभ्यासक्रम – २०१२' तयार करण्यात आला. या गाण्डमानाच्या अभ्यासक्रमावर आधारित पाठ्यपुस्तकांची नवीन माला २०१३–२०१४ या शाळेत वर्षापर्यंत टप्पात्प्रयासे पाठ्यपुस्तक मंडळ प्रकाशित करत आहे. या मालेतील परिसर अभ्यास इच्छता तिसरीचे हे पाठ्यपुस्तक आपल्या हाती देताना आम्हांला विशेष आनंद वाढतो आहे.
सर्व अध्ययन–अध्यापन प्रक्रिया बालकेंद्रित असावी, कृतिप्रधानता व ज्ञानरचनावादार भर दिला जावा, प्राथमिक शिक्षणाच्या अखेरीस विद्याध्यायांने किमान क्षमता आणि जीवनकौशल्ये प्राप्त करवित आणि शिक्षणाची प्रक्रिया रंगक आणि आनंदारी झावी, हा टूट्याकोन समोर ठेवून या पुस्तकाची रचना करण्यात आली आहे. तसेच अभ्यासक्रमात निर्देशित केलेल्या त्या गाभा घटकांना अनुसरून सदर पुस्तकाचे लेखन केले आहे.
या पाठ्यपुस्तकात खूप रंगित चित्रे आहेत. चित्रभाषेच्या माध्यमातून आशयाचे आकलन आणि ज्ञानाची निर्मिती परिणामकारक करण्याचा हा प्रयत्न आहे. या पाठ्यपुस्तकात 'संगा पाहू', 'करून पहा', 'जरा डोके चालूवा' अशा शैर्षकांकाळी कृतीती दिल्या आहेत. त्यामुळे विद्याध्यायाना पाठ्यांशातील संबंध व संकल्पांचे आकलन व त्यांचे टूट्याकरण होण्यास मदत होईल. तसेच हे पाठ्यपुस्तक त्यांच्या परिसरात निरीक्षण करण्यास उद्युक्त करायला लावणारे आहे. कालानुरूप आणि आशयसुसंगत अशी जीवनमूळयेही विद्याध्यायांवर सहजपणे विवरण्याचा प्रयत्न जाणीवपूर्वक केला आहे.
पाठ्यांशातील संबंधांची उजलणी झावी, त्यांचे स्थिरोकरण झावे, स्वयंअध्ययनाला प्रेरणा मिळवाची महणून स्वाध्यायांती विविधता आणणी आहे. स्वाध्य


मुंबई वृत्तान्त
ठाणे वृत्तान्त
महामुंबई वृत्तान्त
- नवी मुंबईची एकहाती सत्ता नाईकांच्या हातातून निसटू लागली
- राष्ट्रवादी काँग्रेस कार्यकर्त्यांच्या चेहऱ्यावर 'थोडी खुशी, जादा गम'
नाशिक वृत्तान्त
नागपूर वृत्तान्त
नगर/पश्चिम महाराष्ट्र वृत्तान्त
- कोल्हापूर महापालिकेची बँक हमी प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडून जप्त
- 'आयआरबी' कर्मचा-यांना टोप गावातून पिटाळले
मराठवाडा वृत्तान्त
रविवार वृत्तान्त
विदर्भरंग
मोस्ट कमेन्टेड
- अफझलखानाचे भूत
- अखंड महाराष्ट्राचे वचन दिले, तरच भाजपला साथ
- राष्ट्रवादी प्रचंड आशावादी!
- शुभेच्छा देण्यासाठी उध्दव ठाकरेंनी केला अमित शहा, मोदींना फोन
- शरद पवारांच्या पलटीचे कारण काय? - कॉंग्रेसचा सूचक प्रश्न
- महाराष्ट्रातील सभांमध्ये मोदी काठावर पास!
- हरलेल्या बाबांची आणि जिंकलेल्या मुलांची कहाणी!
- रिपब्लिकन, स्वाभिमानी, शिवसंग्रामचा धुव्वा; रासपने लाज राखली
मोस्ट रीड
- अफझलखानाचे भूत
- हरलेल्या बाबांची आणि जिंकलेल्या मुलांची कहाणी!
- राष्ट्रवादी प्रचंड आशावादी!
- अमित शहा, गडकरींमध्ये ४५ मिनिटे चर्चा
- शरद पवारांच्या पलटीचे कारण काय? - कॉंग्रेसचा सूचक प्रश्न
- अखंड महाराष्ट्राचे वचन दिले, तरच भाजपला साथ
- विरोधी पक्षनेतेपद कोणत्या पक्षाकडे?
- सोलापुरात संमिश्र निकाल; प्रणिती शिंदेंचा विजय
''एक मिनीट सोनाली. तुझी ओळख करून देतो. ही माझी गर्लफ्रेंड. न्यूयॉर्कला असते.''
''हॅलो. नाव काय तुझं?'' मी विचारलं.
त्यावर ती सुंदरा जे उत्तरली, ते ऐकण्यासारखं आहे-
''अॅक्चुअली माझं नाव मीनाक्षी आहे. पण घरी सगळे मला प्रियांका बोलतात (बोलतात?!) आणि फ्रेंडस्मध्ये मी मॅक्सी म्हणून नोन आहे. (नोन! के.एन.ओ.डब्ल्यू.एन.!) आणि हा (म्हणजे बॉयफ्रेंड) मला मुमू म्हणतो..'' वर ती लाजून मुरकत हसायला लागली. मी चकित होऊन पाहत राहिले. शेकहॅण्डसाठी पुढे झालेला हात स्टॅच्यू घातल्यासारखा अधांतरी तिच्या हातात झुलत राहिला. मीनाक्षी, प्रियांका, मॅक्सी आणि मुमू असलेल्या त्या मुलीला मी सभ्यतापूर्वक खेळकरपणे म्हटलं. ''बाप रे. इतकी नावं? मग मी काय म्हणू तुला? त्यावर गळ्यातले केस घोळवत ती कन्यका वदली. विल यू कॉल मी नक्श? कारण बॉलीवूडमध्ये एन्ट्री घेतल्यावर मी माझं नाव 'नक्ष' लावणार आहे.'' मला शेक्सपीअरच आठवला- नावात काय आहे- म्हणणारा. अगदी गेल्याच आठवडय़ात एक मैत्रीण त्वेषानी नवीन शिकलेला एक फंडा सांगत होती- म्हणे प्रत्येक माणसाला आपापल्या नावाचा अंश मिळतो. जेव्हा काही माणसं म्हणतात ना, की खरं म्हणजे माझ्या आईला माझं नाव अमुक ठेवायचं होतं. पण राहिलंच. अशा व्यक्तिमत्त्वामध्ये अपूर्णता असते म्हणे. कारण अधुरी इच्छा त्यांच्या ओळखीला- म्हणजे नावालाच चिकटून येते.
मधे एकदा आमच्या एका जवळच्या मित्रानी आम्हाला सगळ्यांना फार गंभीरपणे विनंती केली- की मला माझ्या खऱ्या नावानी ओळखा प्लीज! शाळेत असल्यापासून त्याचं एक नाव पडलं होतं. तो त्याच नावानी ओळखला जायचा. इतकं की फोनच्या डायरीत किंवा मोबाइलमधेही टोपणनावानीच त्याचा नंबर सेव्ह केला गेला होता. पंधरा वर्षांच्या ओळखीनंतर आणि घरगुती मैत्रीनंतर आता मला मूळ नावानी संबोधा. हा आग्रह आमच्या पचनी पडायला वेळ लागला. शिवाय तो आग्रह आम्हाला आमच्या आईवडिलांपर्यंत पोचवावा लागला. बऱ्यापैकी कसरत करून सवय बदलावी लागली. अगं तो '..' येऊन गेला असा निरोप सांगताना आईबाबा टोपणनावच घ्यायचे. मग जरा वर्ष-दीड वर्षांनी अंगवळणी पडलं त्याचं खरं नाव. तसंच माझ्या मोठय़ा भावाचंही झालं होतं चुकून. संदीपला मी पहिल्यापासून दादा म्हणते. त्याची ओळखही मी- हा माझा दादा अशी करून द्यायचे. पहाता पहाता माझे मित्रमैत्रिणी, काही सहकलाकार, दिग्दर्शक. सगळेच त्याला 'दादा' म्हणायला लागले. तेव्हा त्यांना आणि स्वत:लाही आठवण करून द्यावी लागली- की त्याचं खरं नाव 'संदीप' हे बाजूला पडून 'दादा' हेच नाव रुळायला लागलंय. नंतर मग मी लक्षात ठेवून 'माझा मोठा भाऊ- संदीप' असं सांगायला लागले.
पण टोपणनावं किती मजेदार वाटतात ना. मधे एका फाइट सिक्वेन्सच्या शूटला एक धिप्पाड स्टंटमॅ


text:
हेत. दहाएक कौउन्सिलरचा पगारी ताफा आहे. गेली तीस वर्षे अज्ञात शक्ती आर्थिक ताकद उभी करत आली आहे. कारण तो सांगतो तसं भारतात मानसिक आरोग्यासाठी देणगीदार मिळत नाहीत. एकूण समाजातच या पेशंटसंबंधी असलेली अनास्था व घृणा खूप खोलवर भिनलेली आहे.
आता थोडा थकवा त्याच्या चेहऱ्यावर दिसत आहे. गेल्या काही वर्षांत अनेक ठिकाणांहून मागणी येत आहे की, तिथं असा एक प्रोजेक्ट त्यानं उभारावा. तशी गरजही आहे. पण भरत थकला आहे – कारण त्याला जरी एका पायावर सीमोल्लंघन करायचं असलं तरी – तरी – हा - तरी- आपल्या सर्वच समाजाला अंतर्मुख करणारा आहे. भरतला महिन्याला लाख रुपये पगार देऊ करत असूनही सायकियट्रिस्ट तरुण मुलं-मुली मिळत नाहीत. सर्व मेडिकल कॉलेजला लिहून झालं आहे. आता सर्वत्र तो आवाहन करत आहे. पण एकूणच वैद्यकीय व्यवसाय जसा धंदेवाईक झाला आहे, त्याचा असा फटका भरतला बसत आहे.
दुसरी त्याची वेदना जी त्याला थकवत आहे. ती त्याला रस्त्यावरून पेशंट उचलून आणायला तर लागतातच, पण सरकारी मेंटल हॉस्पिटलमधूनसुद्धा उचलून आणावे लागतात. तिथं दहा–पंधरा वर्षं हे खितपत पडलेले असतात. त्यांना पाहणारे सायकियट्रिस्ट तिथं असतात, कौउन्सिलरसुद्धा असतात, पण सरकारी अनास्था या पेशंटना सडवत असते. असा एक पेशंट त्यानं चेन्नई मेंटल हॉस्पिटलमधून उचलला, दोन महिन्यांत त्याला त्याच्या घरच्यांना भेटवलंसुद्धा.
एक अजून भीषण वास्तव त्याला अस्वस्थ करतं. जवळपास ९० टक्के पेशंट हे गरीब असतात (काही अति उच्चशिक्षित व मध्यमवर्गातलेसुद्धा असतात). सरकारी आरोग्य व्यवस्थेचं हे दारुण चित्र आहे की, हे पेशंट उपचाराअभावी असे रस्त्यावर आहेत. पण वेड्या नसलेल्या अब्जावधींना जिथं सरकारनं वाऱ्यावर सोडलं आहे वैद्यकीय उपचाराची जबाबदारी झटकून; तिथं मानसिक रुग्ण कसं प्राधान्य असणार? प्रसिद्ध सायकियट्रिस्ट डॉ. हमीद दाभोलकर सांगत होते की, साताऱ्यातल्या मेंटल हॉस्पिटलमध्ये सहा महिने औषधंच नव्हती.
तेव्हा भरत – तू अस्वस्थ आहेस. आम्ही तुझी वेदना समजू शकतो. पण आम्हा सर्वांना तुझा अभिमान आहे. ज्या मायेनं, ओलाव्यानं, समर्पणानं तू उतरला आहेस – आमची माणुसकीवरची श्रद्धा पुन्हा जागी झाली आहे. पुरुष असून समारंभात सहजपणे अश्रू वाहून देणारा तू आमच्या समाजाचं क्षितिज वाढवण्यात महत्त्वाचा वाटा उचलत आहेस.
तुला कर्जतला पेशंटमध्ये पाहणं एक अनुभव असतो. त्या दिवशी ती एक मुलगी – जी अवघ्या दोन महिन्यांपूर्वी रस्त्यावर भणंग म्हणून फिरत होती - ती सारखी पुढे येत विचारात होती – डॉक्टर, तू मला कधी माझ्या घरी घेऊन जाणार? तू हसून तिला विचारात होतास – तू बदल्यात मला काय देणार? ती देत असलेला तो आनंद अन ते अतिव समाधान केवळ तुलाच स्पर्श करत नव्हतं, भरत – ते आम्हाला पण माणूस म्हणून समृद्ध करत होतं.
आम्ही तुझे ऋणी आहोत!
Mon , 29 October 2018
I am Vivek Date of Germantown MD USA. I had no idea of the work of Dr. Bharat Vatwani and was very pleased to read about his receiving Magsaysay Award. This article of Dr. Gadre about his work and motivation is something very outstanding that I never read elsewhere. Thank you Dr. Gadre. I am well aware of the work of Baba, Prakash and Vikas Amte. I have met both Prakash and Vikas during their visit to Virginia USA. I am so happy to read about their common motivation.


text:
२०१८ कॅनेडियन ग्रांप्री - विकिपीडिया
जून १०, इ.स. २०१८
२०१८ फॉर्म्युला वन हंगामातील, २१ पैकी ७ शर्यत.
फॉर्म्युला वन ग्रांप्री हाइनकेन दु कॅनडा २०१८
६८ फेर्‍या, २९६.५४८ कि.मी. (१८४.२६६ मैल)
१:१०.७६४
मॅक्स व्हर्सटॅपन]
६५ फेरीवर, १:१३.८६४
२०१८ कॅनेडियन ग्रांप्री (अधिक्रुत्या फॉर्म्युला वन ग्रांप्री हाइनकेन दु कॅनडा २०१८) हि एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी १० जून २०१८ रोजी माँत्रियाल येथील सर्किट गिलेस विलेनेउ येथे आयोजित करण्यात आली. हि शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची सातवी शर्यत आहे.
६८ फे‍ऱ्यांची हि शर्यत सेबास्टियान फेटेल ने स्कुदेरिआ फेरारीसाठी जिंकली. वालट्टेरी बोट्टास ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी हि शर्यत जिंकली व मॅक्स व्हर्सटॅपन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी हि शर्यत जिंकली.
५ सेबास्टियान फेटेल स्कुदेरिआ फेरारी १:११.७१० १:११.५२४ १:१०.७६४ १
७७ वालट्टेरी बोट्टास मर्सिडीज-बेंझ १:११.९५० १:११.५१४ १:१०.८५७ २
३३ मॅक्स व्हर्सटॅपन रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयर १:१२.००८ १:११.४७२ १:१०.९३७ ३
४४ लुइस हॅमिल्टन मर्सिडीज-बेंझ १:११.८३५ १:११.७४० १:१०.९९६ ४
७ किमी रायकोन्नेन स्कुदेरिआ फेरारी १:११.७२५ १:११.६२० १:११.०९५ ५
३ डॅनियल रीक्कार्डो रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयर १:१२.४५९ १:११.४३४ १:११.११६ ६
२७ निको हल्केनबर्ग रेनोल्ट एफ१ १:१२.७९५ १:११.९१६ १:११.९७३ ७
३१ एस्टेबन ओकन फोर्स इंडिया-मर्सिडीज-बेंझ १:१२.५७७ १:१२.१४१ १:१२.०८४ ८
५५ कार्लोस सेनज जुनियर रेनोल्ट एफ१ १:१२.६८९ १:१२.०९७ १:१२.१६८ ९
११ सर्गिओ पेरेझ फोर्स इंडिया-मर्सिडीज-बेंझ १:१२.७०२ १:१२.३९५ १:१२.६७१ १०
२० केविन मॅग्नुसेन हास एफ.१ संघ-स्कुदेरिआ फेरारी १:१२.६८० १:१२.६०६ ११
२८ ब्रँड्न हार्टले स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो-होंडा रेसिंग एफ१ १:१२.५८७ १:१२.६३५ १२
१६ चार्ल्स लेक्लर्क सॉबर-स्कुदेरिआ फेरारी १:१२.९४५ १:१२.६६१ १३
१४ फर्नांदो अलोन्सो मॅकलारेन-रेनोल्ट एफ१ १:१२.९७९ १:१२.८५६ १४
२ स्टॉफेल वांडोर्ने मॅकलारेन-रेनोल्ट एफ१ १:१२.९९८ १:१२.८६५ १५
१० पियरे गॅस्ली स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो-होंडा रेसिंग एफ१ १:१३.०४७ १९१
१८ लान्स स्टोल विलियम्स एफ१-मर्सिडीज-बेंझ १:१३.५९० १६
३५ सेर्गेई सिरोटकिन विलियम्स एफ१-मर्सिडीज-बेंझ १:१३.६४३ १७
९ मार्कस एरिक्सन सॉबर-स्कुदेरिआ फेरारी १:१४.५९३ १८
१०७% वेळ: १:१६.७२९
^१ - पियरे गॅस्ली received a ten-place grid penalty for his power unit change.
^२ - रोमन ग्रोस्जीन failed to set a फेरी time during qualifying. He was allowed to race at the stewards' discretion.[१]
५ सेबास्टियान फेटेल स्कुदेरिआ फेरारी ६८ १:२८:३१.३७७ १ २५
७७ वालट्टेरी बोट्टास मर्सिडीज-बेंझ ६८ +७.३७६ २ १८
३३ मॅक्स व्हर्सटॅपन रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयर ६८ +८.३६० ३ १५
३ डॅनियल रीक्कार्डो रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयर ६८ +२०.८९२ ६ १२
४४ लुइस हॅमिल्टन मर्सिडीज-बेंझ ६८ +२१.५५९ ४ १०
७ किमी रायकोन्नेन स्कुदेरिआ फेरारी ६८ +२७.१८४ ५ ८
२७ निको हल्केनबर्ग रेनोल्ट एफ१ ६७ +१ फेरी ७ ६
५५ कार्लोस सेनज जुनियर रेनोल्ट एफ१ ६७ +१ फेरी ९ ४
३१ एस्टेबन ओकन फोर्स इंडिया-मर्सिडीज-बेंझ ६७ +१ फेरी ८ २
१६ चार्ल्स लेक्लर्क सॉबर-स्कुदेरिआ फेरारी ६७ +१ फेरी १३ १
१० पियरे गॅस्ली स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो-होंडा रेसिंग एफ१ ६७ +१ फेरी १९
८ रोमन ग्रोस्जीन हास एफ.१ संघ-स्कुदेरिआ फेरारी ६७ +१ फेरी २०
२० केविन मॅग्नुसेन हास एफ.१ संघ-स्कुदेरिआ फेरारी ६७ +१ फेरी ११
११ सर्गिओ पेरेझ फोर्स इंडिया-मर्सिडीज-बेंझ ६७ +१ फेरी


लक्ष्मी
लक्ष्मी ही हिंदू देवमंडळातील ऐश्वर्य, समृद्धी, सौंदर्य यांची अधिष्ठात्री देवी आहे. पौराणिक आख्यायिकेनुसार समुद्रमंथनातून तिची उत्पत्ती झाली. ती विष्णूची पत्नी असून विष्णूच्या रामावतारात सीता म्हणून, कृष्णावतारात रुक्मिणी म्हणून अवतार घेऊन विवाह केला. लक्ष्मी ची आद्र्रा व हिरण्मयी ही अजून नावे आहेत. भारतात कलश हे समृद्धीचे आणि पर्यायाने लक्ष्मीचेच प्रतीक समजले जाते. लक्ष्मीच्या परिवारामध्ये अदिति-निर्ऋति. पृथिवी, शची, राका, सिनीवाली, कुहू, सरमा तसेच यात देवसखा (कुबेर), कीर्ति आणि मणि (म्हणजे यक्ष मणिभद्र) यांचा समावेश आहे. चिक्लीत आणि कर्दम हे तिचे पुत्र होत. बिल्व वृक्ष हा लक्ष्मीचा वृक्ष आहे. लक्ष्मीच्या उपासनेत वेदकाळापासून आजपर्यंत खंड पडलेला दिसत नाही.
ऐतिहासीक[संपादन]
वेदातील श्रीसूक्त यात लक्ष्मीचा उल्लेख आहे. श्रीसूक्त यावर शौनकऋषी लिखित बृहत्देवता या ग्रंथामध्ये या सूक्तावर टीका आहे. सूक्तकारांची इच्छा लक्ष्मीच्या आश्रयाने अलक्ष्मीचा नाश व्हावा अशी आहे (ऋचा ५). मार्कण्डेय पुराणातील दुर्गासप्तशतीत भीमा या महालक्ष्मीच्या अवताराचे वर्णन आले आहे. खिलसूक्तात विष्णुपत्नीचा उल्लेख येतो. मौर्य-शुङग काळात लक्ष्मीची रुपे कोरली गेली. सांची येथे बौद्ध शिल्पात अभिषेक लक्ष्मी दिसून येते. दोन हातांत दोन कमळे घेऊन उभ्या असलेल्या लक्ष्मीवर दोन बाजूला उभे असलेले हत्ती कुंभातून अभिषेक करीत असल्याचे दाखविले दिसते. दुसऱ्या शिल्पात कमळावर लक्ष्मी उभी असून तिच्या दोन्ही हातांत कमळे आहेत असे कोरीवकाम दिसून येते. या शिल्पात् हत्ती हे मेघाचे प्रतीक असून लक्ष्मीने हातात धरलेली कमळे व ती उभी असलेले कमळ ही सर्व सर्जनाची प्रतीके आहेत असे मानले जाते. पितळखोरे लेणे येथे ही लक्ष्मीचे शिल्प आढळते. कुषाण आणि गुप्तकाळात लक्ष्मीचे ठसे असलेली नाणी दिसून येतात.
लक्ष्मीची नावे[संपादन]
- सुवर्णा
- हरिणी
- हिरण्यावर्णा
- आदित्यवर्णा
- पद्मवर्णा
- पिङगला
- प्रभासा
- यशसा
- ज्वलन्ती
- पद्मिनी
- पुष्करिणी
- हेममालिनी
- हिरण्यरजतस्र्रजा
- अश्वपूर्वा
- रथमध्या
- हस्तिनादप्रबोधिनी
- गंधद्वारा
- नित्यपुष्टा
- करीषिणी
- चन्द्रालक्ष्मी


text: विद्यापीठे आणि उच्च शिक्षण संस्थांना २९ सप्टेंबर हा दिवस 'सर्जिकल...


text: स्वस्त India मध्ये लेन्स कलेअर्स _ PriceDekho.com


पुणे, दि. ६ (पीसीबी) – दुबईहून पुणे विमानतळावर आलेल्या एका प्रवाशाकडून सीमा शुल्क विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी गुडघ्याला बसवलेल्या नी कॅपमधून तब्बल २८ लाख ३० हजार रुपये किमतीचे ९२५ ग्राम सोने जप्त केले. ही कारवाई रविवारी (दि.५) पहाटेच्या सुमारास पुणे विमान तळावर करण्यात आली.
मोहम्मद साफिर उमर सोबार (रा. चेन्नई) असे या प्रवाशाचे नाव आहे. पोलिसांनी त्याला अटक केली आहे.
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, रविवारी पहाटेच्या सुमारास फ्लाईट जेट या विमानातून मोहम्मद पुण्याला आला होता. यावेळी त्याच्या दोन्ही गुडघ्याला नी कॅप होत्या. सीमाशुल्क विभागाच्या अधिकाऱ्यांना त्याचा संशय आल्याने त्यांनी त्याची झडती घेतली असता त्याच्या नी कॅपमध्ये चार पॅकेट आढळले. या पॅकेटमध्ये सोन्याची पेस्ट आढळली. पोलिसांनी सोन्याची पेस्ट जप्त केली असून मोहम्मद याला अटक केली आहे.
तर दुसऱ्या एका घटनेत रविवारीच विमानतळावर दाखल झालेल्या स्पाईस जेटच्या फ्लाईटमधून उतरलेल्या सात परदेशी नागरिकांकडून सिगारेट्सचे ८२१ बॉक्स जप्त करण्यात आले. या सिगारेट्सची किंमत १ लाख ६४ हजार रुपये इतकी आहे. या परदेशी प्रवाशांवर दंडात्मक कारवाई करून त्यांना सोडून देण्यात आले, अशी माहिती पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे उपायुक्त भारत नवले यांनी दिली आहे.


वृषभ रास
वृषभ ही राशीचक्राच्या १२ राशींपैकी दुसरी रास आहे. जन्मकुंडलीतील २ आकड्याने दर्शवतात. वृषभ राशीवर शुक्र (ज्योतिष) ग्रहाची मालकी आहे. ही रास कष्टाळूपणा, सोशीकपणा, सतत कार्य करण्याची धमक व दीर्घोद्योग हे बैलाचे नैसर्गिक गुण दर्शवते. ही सम राशी आहे. कुंडलीतील समस्थानात सम राशी सामान्यत: बलवान असते असे मानले जाते. ही स्थिर आणि पृथ्वी तत्वाची राशी आहे. तसेच ही चतुष्पाद राशी आहे. चतुष्पाद राशी दशम भावात बलवान असतात. ही पृष्ठोदय राशी आणि रात्रीबली राशी आहे. ही मध्यम प्रसव आहे.
स्वभाव[संपादन]
वृषभ ही रास चंद्राची रास आहे. या राशीच्या व्यक्ती तेजस्वी, बुद्धीमान असतात. लोकांना आपलेसे करणारी ही रास आहे.
अक्षरे - ब व उ


text:
Information about cereals | तृणधान्यांचे आहारातील महत्त्व | Loksatta
प्रत्येक धान्याचे प्राथमिक रूप हे तृणधान्यच असते.
लोकसत्ता टीम | October 16, 2018 02:46 am
|| डॉ. रेखा भातखंडे
बदलती जीवनशैली आणि खाण्यापिण्याच्या सवयींमुळे स्थूल व्यक्तींना 'होलग्रेन' म्हणजेच तृणधान्ये खाण्याचा सल्ला दिला जातो. १६ ऑक्टोबर या जागतिक अन्न दिवसाच्या निमित्ताने रोजच्या जेवणातील तृणधान्ये आरोग्यासाठी कशी महत्त्वपूर्ण आहेत हे मांडणारा लेख..
तृणधान्य म्हणजे काय?
प्रत्येक धान्याचे प्राथमिक रूप हे तृणधान्यच असते. शेतामध्ये पिकाची वाढ होत असताना त्यात निर्माण झालेले बियाणे म्हणजेच तृणधान्य होय. उदाहरणार्थ, मका, तांदूळ, गहू, ज्वारी, नाचणी इत्यादी. तृणधान्यांमध्ये तीन प्रकारच्या घटकांचा समावेश असतो. एक म्हणजे बाहेरचे टरफल किंवा कोंडा. दुसरे म्हणजे अंकुर आणि शेवटचे ते एन्डोस्पर्म म्हणजेच धान्याचा गाभा. या तीन प्रकारच्या आवरणांमुळे सूर्यप्रकाश, पाणी, रासायनिक खते आणि विविध रोगांपासून तृणधान्याचे संरक्षण होते.
तृणधान्यातील घटकांचे फायदे
कोंडा म्हणजे तृणधान्याच्या सर्वात बाहेरील आवरण असते. यामध्ये अ‍ॅन्टिऑक्सिडंट्स, जीवनसत्त्वे आणि तंतुमय घटक (फायबर) मुबलक प्रमाणात असते. यातील दुसरा घटक असलेल्या अंकुरापासून दुसरे पीक उगवू शकते. या अंकुरामध्ये विविध जीवनसत्त्वे, खनिजे, प्रथिने आणि आरोग्यदायी चरबीचा समावेश असतो. एन्डोस्पर्म हा तृणधान्याचा मुख्य खाद्यपुरवठा करणारा घटक आणि तृणधान्याचा सर्वाधिक भाग याने व्यापलेला असतो. यामध्ये सर्वाधिक प्रमाणात स्टार्च आणि प्रथिने असतात. यामधील स्टार्च हा शरीराला ऊर्जा पुरवतो.
रिफाइन्ड (पॉलिश) तृणधान्ये म्हणजे काय!
रिफाइन्ड तृणधान्ये म्हणजे तृणधान्यातील तीन घटकांपैकी (कोंडा, अंकुर, एन्डोस्पर्म) एखादा घटकाची उणीव असणारे धान्य. रिफाइन्ड धान्य शिजवण्यासाठी सोपे आणि पचण्यासाठी हलके असते. मात्र धान्य ज्या वेळी रिफाइन्ड होते, त्या वेळी त्यातील ३० टक्के प्रथिने, ६० टक्के पोषणमूल्ये निघून गेल्याने पौष्टिकदृष्टय़ा अपुरे असते. चकचकीत पांढरा तांदूळ हे रिफाइन्ड धान्यच आहे. यामधील कोंडा आणि अंकुर हे दोन्ही घटक काढून टाकल्याने त्यात फक्त एन्डोस्पर्म हाच घटक उरलेला असतो. त्यामुळे पांढऱ्या तांदळामध्ये केवळ स्टार्च मोठय़ा प्रमाणात असून काही थोडय़ा प्रमाणात जीवनसत्त्वे असतात. काही तांदळांमध्ये तर तीदेखील नसतात.
उपलब्ध असणारी तृणधान्ये
तांदूळ (पॉलिश न केलेला तांदूळ आणि बदामी रंगाचा तांदूळ), गहू, मका, ज्वारी, रागी (नाचणी), ओट्स, बार्ली
तृणधान्यांमध्ये तंतुमय घटकाचे महत्त्व
तृणधान्यांचे आहारातील महत्त्व असण्याचे एक कारण म्हणजे त्यातून मिळणारे तंतुमय घटक (फायबर). प्रौढ व्यक्तीला दिवसभरात २५ ग्रॅम फायबरची आवश्यकता असते. तृणधान्यामध्ये द्रवात विरघळणारे आणि न विरघळणारे असे दोन प्रकारचे फायबर असून दोन्ही शरीरासाठी फायदेशीर असतात. तृणधान्यापासून बनवलेल्या दोन ब्रेडमधून ६ ग्रॅम फायबर मिळते. तेच पांढऱ्या म्हणजे मैद्याच्या ब्रेडमधून केवळ २ ग्रॅम फायबर शरीराला मिळते. दुसरे उदाहरण म्हणजे बदामी रंगाचा तांदूळ (ब्राऊन राइस) आणि पांढरा तांदूळ. अर्धी वाटी पांढऱ्या तांदळापासून बनवलेल्या भातामध्ये केवळ २ गॅ्रम फायबर असते, तर तेवढय़ाच ब्राऊन राइसमधून ६ गॅ्रम फायबर प्राप्त होते. फायबर शरीराची पचनक्रिया सुलभ करते. तृणधान्यांचे पचन होण्यास वेळ लागत असल्याने लगेचच भूक लागत नाही. यामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रणात राहते. यात हलके म्हणजे बॅड कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण कमी असते, तसेच आहारात तृणधान्यांचा समावेश असल्याने बद्धकोष्ठतेचा त्रासही टाळता येतो आणि मोठय़ा आतडय़ाच्या कर्करोग होण्याचा धोका नसतो.
ग्लुटेन म्हणजे प्रथिनांचे मिश्रण हे धान्यांमध्ये (विशेषत: गहू) आढळते. ज्या व्यक्तींना ग्लुटेनची अ‍ॅलर्जी असते, त्या व्यक्तींनी ग्लुटेनविरहित तांदूळ, मका, ज्वारी, बाजरी, ओट्स ही तृणधान्ये आहारात घ्यावीत.
मिश्रित तृणधान्ये (मल्टिग्रेन)
सर्वच तृणधान्यांमध्ये पोषणतत्त्वे असतात. त्यामुळे एक क


नेपाळी गरुड
नेपाळी गरुड(शास्त्रीय नाव: Aquila nipalensis, ॲक़्विला निपॅलेन्सीस ; इंग्रजी: Steppe Eagle, स्टेपी इगल) हा गृध्राद्य कुळातील एक गरुड आहे. अग्न्येय युरोप, दक्षिण रशिया, ईशान्य चीन, पूर्व मंगोलिया येथे वीण. हिवाळ्यात मध्यपूर्व भागात, पूर्व व दक्षिण आफ्रिकेत व दक्षिण आशियात स्थलांतर.[१] भारतीय उपखंडात तो पाकिस्तान,नेपाळ व उत्तर भारतात येतो. दक्षिणेकडे मुंबई व पूर्वेकडे ओडिशा येथपर्यंत. वायव्य भारत आणि हिमालयात वीण.[२]
वर्णन[संपादन]
आकाराने घारीपेक्षा व पिंगट गरुडापेक्षा मोठा.आकार ७२ ते ८१ सेमी. गर्द उदी वर्ण,माथा आणि मान तपकिरी.पंखांखाली फिक्कट वर्णाचे पट्टे. चोच डोळ्यापर्यंत.
सांस्कृतिक[संपादन]
नेपाळी गरुड हा इजिप्तचा राष्ट्रीय पशु आहे.


text:
ांता यांना िोषी धरण्यात यावे व सौम्य / दकरकोळ दशक्षेची कारवाई करण्यात यावी.
5) व्याप्तीतील बिल असलेल्या आदर् त्याव्यदतदरक्तही अनेक िोष असर्ाऱया "िोषयुक्त" प्रकल्पांची यािी म्हर्ून अहवालास जोिली आहे. अशा 16 प्रकल्पांना मांजुरी प्रस्तादवत केल्याबद्दल सांबांदधत कायणकारी सांचालकांना िोषी धरण्यात यावे व सौम्य/ दकरकोळ दशक्षेची कारवाई करण्यात यावी.
9.5 उपिंा सिंचन योजनांिधील अवनयवितता
1) उपसा ससचन योजनेचे क्षेत्र 2000 हेक्टर पेक्षा जास्त असेल तर त्या उपसा ससचन योजनेस मोठी उपसा ससचन योजना असे सांबोधले जाते. अशा उपसा ससचन योजनांना मुख्यमांत्री अथवा उपमुख्यमांत्री यांची मान्यता असर्े 1999 च्या शासन दनर्णयानुसार आवचयक करण्यात आले आहे. तरी सुध्िा अशी मान्यता घेतली नाही असे 2 उपसा प्रस्ताव सदमतीच्या लक्षात आले. याबाबत सांबांदधत कायणकारी सांचालक यांना िोषी धरण्यात यावे व योग्य त्या कारवाईसाठी दवभागीय चौकशी करण्यात यावी अशी सदमतीची दशफारस आहे.
2) उपसा योजनांच्या आवती वीजदबलांचा खचण प्रकल्पाच्या भांिवली तरतुिीतून भागदवर्े ही मोठी अदनयदमतता आहे. याबाबत सांबांदधत मुख्य अदभयांता यांना िोषी धरण्यात येऊन सौम्य / दकरकोळ दशक्षेची कारवाई करण्यात यावी अशी सदमतीची दशफारस आहे.
3) शासनाने पार्ीपट्टी सोबत दवजबील अांतभूणत करुन उपसा ससचन योजनेचे प्रकल्पश: पार्ीपट्टीचे िर मुख्य अदभयांता यांनी दनश्चचत करावयाचे आहेत. कृष्ट्र्ा खोरे वगळता इतर महामांिळात असे िर दनश्चचत केल्याचे आढळून आले नाही. याबाबत सांबांदधत मुख्य अदभयांता यांना िोषी धरण्यात यावे व त्यांचेवर सौम्य/ दकरकोळ दशक्षेची कारवाई करण्यात यावी, अशी सदमतीची दशफारस आहे.
9.6 प्रकल्पांची िुणित्ता
9.6 कालव्याच्या अस्तरीकरर्ाचे काम चालू असताना पुरेशा क्षेत्रीय भेटी न िेर्े, बराजेसची कामे चालू असताना कामाच्या गुर्वत्तेच्या पुरेशा चाचण्या न घेर्े, कोलग्राऊटचा वापर करुनही धरर्ांतून फार गळती असर्े यासाठी जे अदधकारी जबाबिार असतील त्यांचेवर योग्य त्या दवभागीय चौकशीची कारवाई करावी अशी सदमतीची दशफारस आहे.
9.7 दवदवध प्रकारच्या तांदत्रक चुकांसाठी अांदतम कारवाई करताना ज्या बाबी िुलणदक्षत होऊ नयेत त्याबाबतची एक पूरक दटपर्ी दववरर् पत्र म्हर्ून अहवालाला जोिली आहे.
9.8 शंकास्पद प्रकल्प –
वरील प्रमार्े छाननी करीत असताना सदमती समोर अशा प्रकारच्या अदनयदमततांव्यदतदरक्त ज्या प्रकल्पांच्या कामाच्या हाताळर्ींत शांकेला जागा आहे, असे दिसून आलेल्या 5 प्रकल्पांच्या व्यवहारांची सखोल चौकशी योग्य त्या यांत्रर्ेमाफणत होऊन त्याबाबत यथोदचत कारवाई करावी लागेल असा अदभप्राय सदमतीने व्यक्त केला आहे.
9.9 िंवितीच्या कायचकिेबाहेिील अवनयवितता
सदमतीच्या चौकशीच्या िरम्यान अशा बऱयाच अदनयदमतता सदमतीच्या दनिशणनास आल्या ज्या सदमतीच्या कायणकक्षेत बसत नाहीत. अशा अदनयदमतता म्हर्जे दनदविेतील कलम 38 चा वापर, ठेकेिाराला आगाऊ उचल (mobilization advance), सांकेतांक िेण्याची कायणपध्िती, अांिाजपत्रकांचे अद्ययावतीकरर्, दनदविांमधे बांधकामेतर बाबींचा समावेश, वक्राकार िरवाजे आदर् ठेकेिारांनी केलेली सांकल्पदचत्रे.
या अदनयदमतता प्रकल्पांच्या वाढत्या सकमती व दवलांब यांच्याशी सांबांदधत असल्या तरी पूर्णत: सदमतीच्या कायणकक्षेत बसत नसल्याने या प्रकरर्ांचा वेगळा तपास शासनाला योग्य त्या मागाने कायद्याच्या चौकटीत राहून करावा लागेल. मात्र याबाबतचे सदमतीचे सवणसाधारर् अदभप्राय जोिपत्र म्हर्ून या अहवाला बरोबर सािर केले आहेत.
9.10 महामांिळांनी वा अदधकाऱयांनी केलेली कोर्ती कायणवाही चुकीची आहे वा कोर्ती बरोबर आहे हे ठरवताना सदमतीने मुख्यत: शासनाने दनगणदमत केलेल्या आिेशांचा आधार घेतला आहे. ज्या मुद्यांबाबत स्पष्ट्ट आिेश नाहीत असे लक्षात आले. त्या बाबींसाठी महामांिळाच्या कायद्यातील तरतुिी, महाराष्ट्र जलसांपत्ती
दनयमन प्रादधकरर्ाच्या कायद्यातील तरतुिी सकवा राज्याची जलनीती या क्रमाने सांिभ


text:
Pune Builder Devendra Shah Has Been Shot Dead By Three Bike Borne Assailants On Prabhat Road | पुणे: अज्ञातांचा गोळीबार, बिल्डर देवेंद्र शहांचा मृत्यू; खंडणी प्रकरणातून हल्ला झाल्याचा संशय | Lokmat.Com
पुणे: अज्ञातांचा गोळीबार, बिल्डर देवेंद्र शहांचा मृत्यू; खंडणी प्रकरणातून हल्ला झाल्याचा संशय
बांधकाम व्यावसायिक देवेंद्र शहा यांच्यावर अज्ञातांनी शुक्रवारी रात्री साडे अकरा वाजता गोळीबार केला, यामध्ये देवेंद्र शहा यांचा मृत्यू झाला आहे. प्रभात रोडवरील गल्ली क्रमांक ७ मध्ये सायली अपार्टमेंटमध्ये त्यांचे घर आहे. या ठिकाणी रात्री साडेअकरा वाजता हा प्रकार घडला.
By ऑनलाइन लोकमत | Follow | Published: January 14, 2018 08:26 AM2018-01-14T08:26:59+5:30 | Updated: January 14, 2018 02:11 PM2018-01-14T14:11:25+5:30
पुणे: प्रभात रस्त्यावर शनिवारी रात्री अज्ञातांकडून प्रसिद्ध बांधकाम व्यावसायिक देवेंन्द्रभाई जयसुखलाल शहा यांच्यावर गोळीबार करण्यात आला. या गोळीबारात त्यांचा मृत्यू झाला आहे. डेक्कन पोलिसांनी या प्रकरणी रात्री उशिरा दोन अनोळखी इसमांवर गुन्हा दाखल केला आहे.
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, देवेंन्द्रभाई शहा हे पुण्यातील प्रसिद्ध बांधकाम व्यावसायिक आहे. अंबिका ग्रुप ऑफ रिअल इस्टेट नावाने त्यांचा व्यवसाय आहे. काल रात्री अकराच्या सुमारास शहा हे त्यांच्या प्रभात रोडवरील गल्ली नंबर 7 सायली अपार्टमेंट येथील राहत्या घरी होते. यावेळी दुचाकीवरील आलेल्या दोन अनोळखी इसमांनी अपार्टमेंटमधील खाली असलेल्या इस्त्री दुकानदाराला शिविगाळ करून शहा यांना खाली बोलवून आणण्यास सांगितले. त्यावेळी त्यांनी हा प्रकार शहा यांना सांगितला. हे ऐकूण शहा आणि त्यांचा मुलगा दोन्हीही लिफ्टमधून खाली आले. शहा बाहेर येताच दोन्ही आरोपींनी लागोपाठ 5 गोळ्या झाडल्या. त्यापैकी एक गोळी शहा यांच्या कमरेत आणि दुसरी छातीत लागली. गोळीबार करून दोघेही दुचाकीवरून फरार झाले. या हल्ल्यात जखमी झालेल्या शहा यांना तातडीने पुना हॉस्पिटल येथे उपचारासाठी नेण्यात आले. मात्र, उपचारा दरम्यान त्यांचा मृत्यू झाला.
दरम्यान,याप्रकरणी रात्री उशिरा डेक्कन पोलिसात गुन्हा दाखल करण्यात आला असून तपास सुरू केला आहे. अत्यंत उच्चभ्रू समजल्या जाणार्‍या वस्तीत घडलेल्या या घटनेने रहिवाशांमध्ये खळबळ उडाली आहे.
Web Title: Pune Builder Devendra Shah has been shot dead by three bike borne assailants on Prabhat road
CrimePunePoliceगुन्हापुणेपोलिस
संशयितांकडून साडेसहा लाखांच्या दुचाकी जप्त
तीन वाहनांसह लाखोंचा मद्यसाठा जप्त
नागपुरातील रामबाग झोपडपट्टीत इसमाचा निर्घृण खून
चार उपविभागीय पोलीस अधिकाऱ्यांच्या बदल्या
जमावाच्या मारहाणीत दोन चोरट्यांचा मृत्यू
अफवा पसरविणाऱ्यांवर पोलिसांकडून कारवाई
पश्चिम बंगालच्या स्वदेश मंडलला राष्ट्रीय विक्रमांसह दोन सुवर्ण
कॉपीराइटमुळे गाइड संस्कृतीला अधिकृत मान्यता
गर्दी, रसिकता अन् अभूतपूर्व प्रतिसाद!
आंब्याची निर्यातीत २० कोटींची उलाढाल
महाराष्ट्र बँक नियमबाह्य कर्ज; वरिष्ठ स्तरावरून चौकशी
पुण्यात मिळणाऱ्या दम मिसळची चव तुम्ही चाखलीत का ?


text:
े म्हणून त्यास
प्रथमोपशम सम्यकत्व म्हणत नाहीत, परंतु जेहा जेहा एखादा मिथ्यादृष्टि जीव
औपशेमिक सम्यकत्व प्राप्त करतो, तेव्हा तेव्हा त्यास प्रथमोपशम सम्यकत्व
असेच म्हणण्यात येते. मग भले ते पहिल्यांदा होऊ दे, दुसऱ्यांदा होऊ दे की
असंख्यात्व्या वेळा होऊ दे.
काय झाले? आश्चर्य का वाटले? तुम्ही या भ्रमात राहू नका की एकदा सम्यक्तच झाले की आपले काम झाले. एखाद्या जीवास सम्यक्त होऊन सुटलेल व तो मिथ्यात्वात आला तर अधिकात अधिक अर्धपुद्गलपरावर्तन काळापर्यंत तो मिथ्यात्वातच राहू शकतो. हा अनंत काळ आहे. तत्वश्रद्धानी झाला, आत्मयाचा अनुभव केला तरीदेखील त्यातून पडून जीव परत मिथ्यात्वामध्ये जाऊ शकतो.
हां, द्रव्यानुयोगामध्ये आणि उपदेशाच्या मुख्यतेने जेथे पुरुषार्थची प्रेरणा दिली जाते तेथे पडण्याची वार्ता करत नाहीत. परंतु येथे करणानुयोगात तर वस्तुस्थितत सांगितली जाते. या सर्व गोष्टी केवलीगम्य आहेत. एका जीवामध्येदेखील जर एवढ्या वेळा पुनःपुनः सम्यक्तवातून पडणे आढळत असेल तर ती गोष्ट करणानुयोग जरुर सांगेल.
हे वाचून घाबरण्याचे काही कारण नाही, त्याचप्रमाणे सम्यक्तच झाल्यावर शेक्षी मिरविण्यावीदेखील गरज नाही. कोणी महणल की अशी पडण्याची शक्यता असेल तर मग आम्ही सम्यक्तचा पुरुषार्थ करणार नाही; त्यावर त्याला समजावितात की एकदा का सम्यक्त झाले तर तू अल्पकाळात मुक्त होशीलच, आता तू इच्छा केलीस तरीदेखील अधिक काळ संसारात भटकू शकणार नाहीस. जर सम्यक्त प्राप्त झाल्यानंतर एखाद्याला मोठा अभिमान वाटू लागला, त्याला त्याचा मद झाला तर पर्यायामध्ये आहंकृत्व होण्यामुळे सम्यक्तवातून भक्ष्ट होऊन तो मिथ्यात्वात येईल. त्याला सांगितले जाते की पल्याच्या असंख्यात्या भागप्रमाण वेळा जीव मिथ्यात्वातून सम्यक्तवात व सम्यक्तवातून मिथ्यात्वात जाऊ शकतो, महणून आपल्या परिणामांना सांभाळ, दृढ श्रद्धानी हो.
सम्यक्तच्ये तीन प्रकार आहेत - (१) औपशमिक अथवा उपशम सम्यक्त (२) क्षायोपशमिक किंवा क्षयोपशम सम्यक्त अथवा वेदक सम्यक्त व (३) क्षायिक सम्यक्त.
दर्शनमोहनीय व अनंतानुबंधी कर्माचा उपशम, क्षयोपशम व क्षय झाला असता जीवामध्ये जी अवस्था आढळते त्यास अनुक्रमे औपशमिक, क्षायोपशमिक आणि क्षायिक सम्यक्त महणात.
उपशम चालू असताना या कर्माच्या उदयाचा अभाव असतो. कर्म सतोंमध्ये तर असते परंतु अंतर्मुहूर्त काळापर्यंत दबले जाते, उदयामध्ये येत नाही. क्षयोपशम सम्यक्तवामध्ये मिथ्यात्व, सम्यग्रिमथ्यात्व आणि अनंतानुबंधी चार या सहा प्रकृतींचा उपशम असतो व सम्यक प्रकृतीचा उदय असतो. सम्यक प्रकृति देशघाती असल्याने सम्यक्तवाचा घात करत नाही. क्षायिक सम्यक्तवामध्ये या कर्माचा सतोंमधून पूर्ण नाश झालेला असतो.
औपशिमिक अथवा उपशम सम्यक्तवाचे दोन प्रकार आहेत -
(१) प्रथमोपशम सम्यक्त (२) द्वितीयोपशम सम्यक्त.
पहिल्यांदा होते ते प्रथमोपशम व दुसऱ्यांदा होते ते द्वितीयोपशम असा याचा अर्थ मुलीच नाही. प्रथमोपशम सम्यक्तवासंबंधी चर्चा आपण केलीच आहे. द्वितीयोपशम सम्यक्त कोणाला व केवळ होते हे आता पाहूया. ज्यावेळी क्षयोपशम सम्यक्तवाचे धारक असे सहाय्या, सातव्या गुणस्थानातील मुनिराज उपशम श्रेणी चढण्याच्या अर्थात ८ व्या, ९ व्या, ९० व्या व ९७ व्या गुणस्थानात आरोहण करण्याच्या सन्नुसर होतात तेव्हा ७ व्या गुणस्थानात क्षयोपशम सम्यक्तवामधून पुन्हा त्या कर्माचा उपशम करून ते उपशम सम्यक्तव प्राप्त करतात, त्यास द्वितीयोपशम सम्यक्त रहिणातात.
आपली चर्चा तर प्रथमोपशम सम्यक्तवाचिषी अर्थात मिथ्यातून सम्यक्तव प्राप्त करण्यासंबंधी चालू आहे. सर्वप्रथम आपण हे पाहूया की प्रथमोपशम सम्यक्त कोणाला प्राप्त होऊ शकते व कोणाला प्राप्त होऊ शकत नाही.
'चारही गतिवाला, भव्य, मिथ्यादृष्टि, संज्ञी पंचोंद्रिय, पर्याप्त, गर्भज (मनुष्य व तिर्यंचामध्ये), मंडकषायरूप विशुद्दतेचा धारक, जागृत, साकार ज्ञानोपयोगी जीव पाच लक्ष्यांपूर्वक, पाचव्या करण्यालक्ष्याच्या अनिवृत्तिकरणाच्या अनंतर समयामध्ये प्रथमोपशम सम्यक्तव प्राप्त करतो.'
आता यामध्ये ज्या ज्या गोष्टी पात्रासुरपाने सांगितल्या आहेत त्यांच्याविषयी चर्चा करुया.
मनुष्य, तिर्यंच, देव आणि नारकी या चारही गतितील मिथ्यादृष्टि जीवांना प्रथमोपशम सम्यक्त्व होऊ शकते परंतु भव्य जीवांनाच होईल, अभव्य जीवांना होणार नाही.
तुम्ही विचाराल, 'असा अन्याय का बरे? त्यांच्या कोणत्या कर्माच्या कारणाने ते अभव्य आ


text:
्लिम ह्या सर्वांची काँग्रेसची वोटबँक म्हणून ओळख आहे. यावरून एनडीएवर परिणाम न होता तो काँग्रेसवर होईल. शिवाय दलितांची मते विखुरली जातील. त्यामुळे, ओवेसी व आंबेडकरांची युती ही काँग्रेसच्या मुळावर आहे हे निश्चित.
- अजित परमानंद शेटये, डोंबिवली
स्वच्छतेची सवय
दोन ऑक्टोबरपासून भारतीय स्री-शक्तीने स्वच्छता अभियानाचा एक नवा आयाम समाजासमोर आणला. महिलांना सुरक्षित व स्वच्छ स्वच्छतागृहे सर्व ठिकाणी द्यावी, या मागणीबरोबरच पुरूषांसाठी अशी स्वच्छतागृहे असावीत ही ती मागणी. 'बह जाएगी इज्जत पानी में, खुले में पेशाब ना करो नादानी में' असे आवाहन पुरुषांना करण्यात आले. रस्त्यांवर, कोपऱ्यांवर लघुशंका करणे हा जणू हक्क असल्याप्रमाणे अनेकजण वागतात. प्रत्येक शहरात, गावात, हे दिसते. याबाबत जागृती हवी. पुरुषांच्या या वागण्यामुळे १) अस्वच्छता, दुर्गंधी पसरते. २) वातावरण प्रदूषित होते. ३) सामाजिक आरोग्य तथा स्वास्थ्य बिघडते. ४) महिलांना असुरक्षित, कानकोंडे, अपमानित वाटते. ५) महिलांचे लैंगिक शोषण होऊ शकते. सबब उघड्यावर लघुशंका न करण्याची सवय आयांनी मुलांना लहानपणीच लावावी. तसेच सरकारने सर्व ठिकाणी महिला-पुरूष सर्वांना पुरेशी स्वच्छतागृहे उपलब्ध करून द्यावीत.
- उज्ज्वला करंबेळकर, चेंबूर.
सरकारचे पाप
महात्मा गांधीनी इंग्रजांच्या जुलमी राजवटीला चले जाव चा इशारा दिल्यानंतर इंग्रजांनी निष्पाप लोकांवर क्रूरपणे लाठीमार आणि गोळीबार केला. आताच्या सरकारने शेकडो किलोमीटर शांततेत चालत आलेला शेतकरी मोर्चा अडवून त्यांच्यावर अश्रुधूर, पाण्याचा फवारा, लाठीमार इत्यादी क्रूर मार्गाचा अमानुष अवलंब केला. यामुळे, जगाला शांती आणि अहिंसेचा संदेश देणाऱ्या महात्म्याच्या जन्मदिनीच भारत सरकारने हिंसा घडवून पाप केले.
- विलास लक्ष्मण कोंडविलकर, चारकोप
अण्णांचे उपोषण
अण्णा हजारेंचे उपोषण स्थगित, ही बातमी वाचली. आत्ताचे सरकार हे आपलेच आहे ते काही इंग्रज नाहीत त्यामुळे सरकार वर विश्वास ठेवावा लागेल, हे त्यांनी दिलेले कारण हास्यास्पद वाटते. अण्णांनी उरलेल्या मागण्यांवर उपाय झाले नाहीत तर जानेवारीपासून आंदोलनाचा इशारा दिला आहे. तो इंग्रज राजवटी विरूद्ध का? यापेक्षा अण्णांनी आणखी खेडी दत्तक घेऊन ती आदर्श करावीत.
- श्रीनिवास स. डोंगरे, दादर, मुंबई.
गंमतीदार नावे
मराठी दैनिकांत प्रसिद्ध होणाऱ्या भारतीय व्यक्तींच्या नावांबद्दल अनेकदा गंमतीदार प्रकार घडतात. याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांच्या इंग्रजी शब्दवर्णावरून (स्पेलिंग) ते घेतले जातात आणि मग मूळ नाव काहीही असले तरी चुकीचे उच्चार रूढ होतात. अनेक उदाहरणे असली तरी वानगीदाखल ही दोन. यापैकी एक सत्यजीत राय आणि दुसरे क्रिकेटक्षेत्रातील उगवता तारा पृथ्वी साव याचे. राय यांचे नाव सर्वप्रथम मराठी दैनिकांना ज्ञात झाले ते इंग्रजीत. त्यांच्या आडनावाच्या स्पेलिंगमधे 'आरएवाय' ही इंग्रजी आद्याक्षरे असल्याने त्यांचे आडनाव जे 'रे' (अर्थ किरण) करून टाकले ते आजतागायत चालू आहे. पृथ्वी सावच्या स्पेलिंगमधे 'एसएचएडब्ल्यू' ही चार आद्याक्षरे आहेत. तो विरारच्या (तालुका : वसई) मराठी कुटुंबातील आहे; पण आपल्या डोक्यात 'जॉर्ज बर्नार्ड शॉ' हे महान नाव पक्के बसले असल्याने पृथ्वीचे आडनावही 'साव'ऐवजी 'शॉ' झाले.
- अनिल रा. तोरणे, मुंबई
फक्त एक सेकंद जगण्याचा..!महत्तवाचा लेख
Web Title : spacing


बीड : दोन दिवसापासून गेलेली वीज मध्यरात्रीच्या सुमारास अचानक आल्याने नजरचुकीने चालू राहिलेल्या हिटरमधील पाणी उकळून बाहेर आले. त्यामुळे हिटर कलंडल्याने उकळते पाणी अंगावर पडून उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यानिमित्त मामाच्या गावी आलेल्या दोन मुलींसह त्यांच्या मामाच्या मुलीचा होरपळून दुर्दैवी अंत झालाय. हि हृदयद्रावक घटना बीडच्या अंबाजोगाई तालुक्यातील भतानवाडी येथे शुक्रवारी मध्यरात्री घडली. या दुर्घटनेत मामीदेखील गंभीर भाजली असून त्यांच्यावर लातूर येथे उपचार सुरु आहेत.
दुर्गा बिभीषण घुगे (वय 10, रा. सोनपेठ, जि. परभणी), धनश्री पिंटू केदार (वय 8, रा. व्हट्टी, ता. रेणापूर, जि. लातूर) आणि आदिती संभुदेव भताने (वय 4) अशी या दुर्दैवी बलीकांची नावे आहेत. दुर्गा आणि धनश्री या दोघीजणी उन्हाळ्याच्या सुट्टीनिमित्त अंबाजोगाई तालुक्यातील भतानवाडी येथील त्यांचे मामा संभुदेव दत्तात्रय भताने यांच्याकडे आल्या होत्या. शुक्रवारी रात्री दुर्गा, धनश्री, आदिती आणि संभुदेव यांच्या पत्नी संगीता या घरात झोपल्या होत्या तर इतर कुटुंबीय बाहेर झोपले होते. गावात दोन दिवसापासून वीज नसल्याने सकाळी सुरु केलेल्या पाण्याच्या हिटरचे बटन तसेच चालू अवस्थेत होते. मध्यरात्रीच्या सुमारास अचानक वीज आली आणि हे हिटर सुरु झाले. त्यातील पाणी उकळून बाहेर आले. हे पाणी पडून हिटर ठेवलेल्या स्टूलखालील सिमेंटचे गट्टू खचले आणि हिटर कलंडून उकळते पाणी जवळच गाढ झोपेत असणाऱ्या मुली आणि त्यांच्या मामींच्या अंगावर पडले. अचानक घडलेल्या या घटनेत चौघीही गंभीररित्या भाजल्या. त्यांचा आरडाओरडा ऐकून जागे झालेल्या कुटुंबीयांनी त्यांना तत्काळ अंबाजोगाई येथील स्वाराती रुग्णालयात दाखल केले. परंतु, उपचारादरम्यान आदितीचा मृत्यू झाला. प्रकृती चिंताजनक झाल्याने दुर्गा, धनश्री आणि संगीता यांना लातूर येथे पुढील उपचारासाठी हलविण्यात आले.
दैनिक प्रभातचे फेसबुक पेज लाईक करा
दरम्यान या ठिकाणी उपचार सुरु असताना मंगळवारी दुर्गाचा आणि बुधवारी धनश्रीचा मृत्यू झाला. त्यांच्या मामी संगीता भताने यांच्यावर सध्या उपचार सुरु असून त्यांची प्रकृती स्थिर असल्याचे समजते. बर्दापूर पोलिसांनी घटनास्थळी भेट देऊन पंचनामा केला. आदिती, दुर्गा, आणि धनश्री यांच्या मृत्यूप्रकरणी पोलिसात आकस्मिक मृत्यूची नोंद करण्यात आली आहे. या दुर्दैवी घटनेमुळे संपूर्ण भतानवाडी परिसरावर शोककळा पसरलीये..


अनलॉकच्या काळात, अनेक मालिकांची आणि कार्यक्रमांची बदललेली रूपे आपण बघितली. कुठे कथानकाने काही वर्ष पुढे उडी घेतली होती तर काही मालिकांमधले कलाकार बदलले. त्यात आपल्या सगळ्यांचा आवडता 'चला हवा येऊ द्या' हा कार्यक्रमही होता. या लोकप्रिय कार्यक्रमाने अनलॉकच्या काळात एका नवीन पर्वाची सुरुवात केली. 'लेडीज झिंदाबाद' म्हणत झी मराठीवरील नायिकांना या निमित्ताने एकत्र आणलं गेलंय. यातील एक आघाडीचं नाव म्हणजे सरिता मेहेंदळे-जोशी. सरिताला आपण 'भागो मोहन प्यारे' या मालिकेतील मधुवंती या भूमिकेसाठी ओळखतो. मधुवंती म्हणजे एक हडळ असते आणि तिच्या गंमती जंमतींनी या मालिकेत धमाल उडवली होती. या आधी आपण मराठी गप्पावर याच मालिकेत 'गोडबोले मॅडम' हि एक प्रमुख भूमिका साकारणाऱ्या, दीप्ती केतकर यांच्यावरील लेख वाचला आहेच. त्या लेखाला दिलेल्या प्रतिसादाबद्दल, मराठी गप्पाच्या टीमकडून वाचकांना धन्यवाद. याच मालिकेतील, मधुवंती विषयी म्हणजे सरिता मेहेंदळे-जोशी हिच्या अभिनय कारकिर्दीचा आज आपण थोडक्यात आढावा घेऊ.
सरिता मुळची सांगलीची. तिथेच तिचं लहानपण गेलं. शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षणही तिथेच झालं. लहानपणापासून अभिनयाची आवड आणि हीच आवड जोपासण्यासाठी तिने रंगभूमीवरून एकांकिका आणि नाटके करण्यास सुरुवात केली. पुढे मालिकाविश्व तिला खुणावू लागलं. तिने अनेक गाजलेल्या मालिकांमध्ये भूमिका साकारल्या आहेत. असे हे कन्यादान, सरस्वती, नकुशी, दुहेरी, एका लग्नाची दुसरी गोष्ट, सारे तुझ्याचसाठी या तिची भूमिका असलेल्या मालिकांची नावे. यापैकी काही मालिकांमध्ये ती नायिका होती, तर काहींमध्ये खलनायिका. पण सगळ्याच भूमिकांमध्ये तिने समरसून काम केलं. तिच्या अनेक भूमिकांना प्रेक्षक पसंती मिळाली. असे हे कन्यादान, सरस्वती या दोन्ही मालिकांतील तिच्या भूमिका गाजल्या. नकुशी मधील तिची तन्वी हि व्यक्तिरेखासुद्धा गाजली.
एकीकडे मालिका आणि ती करत असलेल्या भूमिकांना प्रेक्षक पसंती मिळत होती. पण त्याचबरोबर नाटक हे पहिलं प्रेम असल्याने ते करावं असंही वाटत होतं. याचवेळी तिला एका नाटकात काम करायची संधी मिळाली. 'अर्धसत्य' हे ते नाटक. लोकप्रिय अभिनेते आणि खासदार डॉ. अमोल कोल्हे यांची यात प्रमुख भूमिका होती. हे नाटक यातील कलाकारांचा अभिनय आणि कथानक यांच्यामुळे गाजलं. या नाटकासोबतच 'ए चल असं नसतं रे', 'सपने अपने अपने', 'साडे सहा रुपयांचं काय केलंस ?' हि तिची काही गाजलेली नाटके आणि एकांकिका. याव्यतिरिक्तही तिने अनेक एकांकिका आणि नाटकांमधून काम केलं आहे. तिच्या याच कामाची दखल, अखिल भारतीय नाट्य परिषदेने आपल्या कलारजनी या कार्यक्रमात घेतली. तिला या कार्यक्रमात सर्वोत्कृष्ठ अभिनेत्री म्हणून, 'रंगप्रतिभा' हा पुरस्कार देण्यात आला. तसेच, झी मराठी अवॉर्ड २०१९ या मानाच्या सोहळ्यातही तिला भागो मोहन प्यारे मधील भूमिकेसाठी पुरस्कार मिळाला होता. नाटक, मालिका या क्षेत्रांसोबत तिने जाहिरातीतही काम केलं आहे. एका ज्वेलर्सच्या जाहिरातीत तिने अमिताभ बच्चन आणि जया बच्चन यांच्यासोबत काम केलं होतं. हा अनुभव भन्नाट होता आणि खूप काही शिकवून जाणारा होता असं तिने एका मुलाखतीत नमूद केलं होतं.
भागो मोहन प्यारे सीरिअलमध्ये मोहन सोबत लग्नासाठी मागे लागणारी मधुवंती खऱ्या आयुष्यात विवाहित आहे. सरिताचे लग्न सौरभ जोशी ह्यांच्यासोबत झालेले आहे. दोघांचे एकमेकांवर खूप प्रेम आहे. दोघेही सोशिअल मीडियावर अनेकदा एकमेकांचे फोटोज शेअर करत असतात. सरिताच्या आईस्क्रीम खूप आवडतं. सरिताने एकदा दोघांचा फोटो शेअर करत कॅप्शन मध्ये 'आईस्क्रीम पेक्षा पण जास्त आवडणारी गोष्ट' असं म्हणत सौरभबद्दल प्रेम व्यक्त केले होते. तिच्या अभिनयासोबतच चर्चा होते ते तिच्या सुंदर व्यक्तिमत्वाची. हे छाप पाडणारं व्यक्तिमत्व जपण्यासाठी उत्तम पण मर्यादित जेवण आणि व्यायाम करण्याकडे तिचा कल असतो. या सोबतच व्यस्त दिनचर्येतून वेळ मिळाला कुटुंबाला वेळ द्यायला आणि भटकंती करायला आवडतं. अशी हि गुणी अभिनेत्री मालिका, नाटक, जाहिरात यांच्या मधून आपल्या भेटीस आलीच आहे. आता तर 'चला हवा येऊ द्या' सारखा गेले कित्येक वर्ष महाराष्ट गाजवणाऱ्या कार्यक्रमाची ती भाग आहे. यापुढेही ती अनेक दर्जेदार कार्यक्रम, म


text:
ठळक घटना आणि घडामोडी
सहावे शतक
 ५३३ - टिकामेरोनची लढाई - व्हॅन्डाल राजा जेलिमर आणि रोमन सेनापति बेलिसारियस यांच्या सैन्यात.
सातवे शतक
 ६८७ - संत सर्जियस पहिला पोपपदी.
तेरावे शतक
 १२५६ - मोंगोल सेनानी हुलागु खानने ईराणमधील अलामतचा बालेकिल्ला हश्शाशिन काबीज करून ऊध्वस्त केले. मोंगोलांची ईशान्य आशियातील आगेकूच सुरू.
अठरावे शतक
 १७९१ - व्हर्जिनीयाच्या विधानसभेने मान्य केल्यावर अमेरिकन नागरिकांचा हक्कनामा कायदा म्हणून अस्तित्वात आला.
विसावे शतक
 १९११ - नवी दिल्लीचा पायाभरणी समारंभ सम्राट पंचम जॉर्जच्या हस्ते झाला.
 १९४५ - दुसरे महायुद्ध - जनरल डग्लस मॅकआर्थरने हुकुमनाम्याद्वारे जपानमधील शिंटो धर्माची राज्यधर्म म्हणूनची मान्यता काढूल घेतली.
 १९६१ - ऍडोल्फ ऐकमनला पंधरा आरोपांखाली मृत्यूदंड. आरोपांमध्ये ज्यूंचे शिरकाण, मानवतेविरूद्ध गुन्हे आणि बेकायदा संस्थाचे सदस्यत्व, वगैरेची गणना.
 १९७० - व्हेनेरा - ७ हे सोवियेत संघाचे अंतराळयान यशस्वीपणे शुक्र ग्रहावर उतरले. पृथ्वी सोडुन इतर कुठल्याही ग्रहावर उतरणारे हे पहिलेच यान होते.
 १९७६ - सामोआला संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्यत्व.
 १९९१ - चित्रपट दिग्दर्शक सत्यजित रे यांना ऑस्कर पारितोषिक जाहीर
 १९९४ - नेटस्केप नॅव्हिगेटर या आंतरजाल न्याहाळकाची पहिली आवृत्ती प्रकाशित.
 १९९४ - पलाउला संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्यत्व.
 १९९७ - शारजाजवळील वाळवंटात ताजिकीस्तानचे टी.यु.१५४ जातीचे विमान कोसळले. ८५ ठार.
 १९९८ - बँकॉक येथील आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताला कबड्डीमधे सलग तिसऱ्यांदा सुवर्णपदक
 २००० - चेर्नोबिलची अणुभट्टी अखेर कायमस्वरूपी बंद.
जन्म
 ३७ - नीरो, रोमन सम्राट.
 १३० - लुसियस व्हेरस, रोमन सम्राट.
 १२४२ - राजकुमार मुनेताका, जपानी शोगन.
 १९०३ - स्वामी स्वरूपानंद, रत्‍नागिरीजवळच्या पावस गावातील गुरू.
 १९०५ - इरावती कर्वे, साहित्य अकादमी व महाराष्ट्र शासन पुरस्कार विजेत्या मानववंशशास्त्रज्ञ, समाजशास्त्रज्ञ व शिक्षणतज्ञ .
 १९३२ - टी.एन. शेषन, भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त.
 १९३५ - उषा मंगेशकर, भारतीय पार्श्वगायिका व संगीतकार.
 १९७६ - बैचुंग भुतिया, भारतीय फुटबॉलपटू.
मृत्यू
 १०२५ - बेसिल दुसरा, बायझेन्टाईन सम्राट.
 १०७२ - आल्प अर्स्लान, तुर्कीचा राजा, पर्शिया (ईराण) मध्ये.
 १२६३ - हाकोन चौथा, नॉर्वेचा राजा.
 १७४९ : छत्रपती शाहू महाराज
 १९५० : सरदार वल्लभभाई पटेल – स्वातंत्र्य सेनानी, स्वतंत्र भारताचे पहिले उपपंतप्रधान व पहिले गृहमंत्री, भारताचे लोहपुरुष, भारतरत्‍न (मरणोत्तर - १९९१)
प्रतिवार्षिक पालन
 जागतिक चहा दिन
बाह्य दुवे
डिसेंबर १३ - डिसेंबर १४ - डिसेंबर १५ - डिसेंबर १६ - डिसेंबर १७ - (डिसेंबर महिना)
लाल दुवे असणारे लेख


text:
आमच्या हिंदू राष्ट्रवादात हाच शिष्टाचार – Kalamnaama
January 4, 2015In : झाडाझडती
0 27 0 second read
रिलायन्स, अदाणी किंवा एस्सार या कंपन्यांना गुजरातमध्ये नरेंद्र मोदी यांनी भरपूर सुविधा दिल्या अशी चर्चा केली जात होती परंतु याबाबत ठोस अशी माहिती देऊन त्याविरोधात वृत्तपत्रादी माध्यमांमधून ब्रही काढला जात नाही. हे व्हायचंच असं आपण सर्वांनी नाही तरी इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांनीही गृहीत धरलंच आहे. या उद्योगांना गुजरात सरकारने नियम गुंडाळून ठेवून मदत केल्याचं कुणी ऐरेगैरे म्हणतात असंही नाही, तर ते प्रत्यक्ष कॅगच्या महालेखापालांचंच म्हणणं आहे. विनोद राय नावाचे अधिकारी या कॅगचे प्रमुख होते, तेव्हा त्यांनी मनमोहनसिंग सरकारने टूजीची बँडविड्थ लिलाव न करता दिली आणि सरकारचं म्हणजे देशाच्या जनतेचं करोडो रुपयांचं नुकसान केलं अशी बातमी माध्यमांना दिली होती. त्यानंतर कोळसा खाणींचं वाटप करण्यात प्रचंड घोटाळा झाल्याचंही या कॅगनेच उघडकीस आणलं होतं. या सर्व गोष्टी केंद्र सरकारच्या अखत्यारीतल्या होत्या. त्यांना केंद्रातील त्यावेळचं यूपीएचं म्हणजे काँग्रेसचं आघाडी सरकार जबाबदार होतं. या प्रकरणांमध्ये प्रत्यक्षात घोटाळा झाला किंवा नाही आणि झाला असल्यास त्याला प्रत्यक्षात जबाबदार कोण हे अद्याप सिद्ध व्हायचंच आहे. परंतु या तथाकथित घोटाळ्यांच्या प्रसिद्धीमुळे केंद्रातल्या काँग्रेसच्या सरकारचे तीनतेरा वाजले. गुजरात सरकारने अदाणी, रिलायन्स किंवा एस्सारला मदत केली आणि त्यामुळे त्या राज्य सरकारचं प्रत्यक्ष नुकसान झालं, याची माहिती त्याच कॅगने जाहीर करूनही त्याबाबत फारशी बोंबाबोंब कोणी केली नाही.
'रिलायन्स इंडस्ट्रिज् लिमिटेड' या कंपनीसमवेत गुजरात राज्य पेट्रोनेट लिमिटेडने नैसर्गिक वायू वाहून नेण्याबाबत वायुवाहतूक करार केला होता. या करारान्वये गुजरात पेट्रोनेटला देय असलेली रक्कम त्यांनी रिलायन्सकडून वसूलच केली नाही. भडभूत येथील नैसर्गिक वायू निर्मिती केंद्रापासून हा वायू भडोच जिल्ह्यातील रिलायन्सच्या जामनगर येथील शुद्धीकरण केंद्रापर्यंत नेण्याबद्दलचं शुल्क गुजरात पेट्रोनेटने वसूलच केलं नाही. ही गोष्ट आजकालची नाही तर २००७ सालापासून सुरू असलेली गोष्ट आहे. त्या संपूर्ण काळात नरेंद्र मोदी गुजरातचे मुख्यमंत्री होते. त्याच काळात रिलायन्सला दुसर्या तेलनिर्मिती केंद्रातून नैसर्गिक वायू वाहून न्यायचा होता. त्यासाठी त्यांच्या मूळ वायू वाहतूक करारातील अटींनुसार नव्या दराने शुल्क आकारणी केली जाणं अपेक्षित होतं. तसंही करण्यात आलं नाही. यातून गुजरात राज्याचं किती नुकसान झालं याची आकडेवारी देण्यात आलेली नाही कारण त्यासाठी कराराची अंमलबजावणीच करण्यात आली नव्हती. याबाबतचा उल्लेख कॅगच्या अहवालात करण्यात आलेला आहे.
याच पद्धतीने अदाणी मालक असलेल्या 'अदाणी पॉवर लिमिटेड' या कंपनीने गुजरात ऊर्जा विकास निगमसमवेत केलेल्या वीज खरेदी करारातील अटींचं पालन न केल्याबद्दल त्यांच्याकडून १६० कोटी २६ लाख रुपये वसूल करणं आवश्यक होतं. ते तर केलेच नाहीत परंतु त्यांना झालेल्या दंडाच्या रकमेतही सूट देऊन त्यांच्याकडून फक्त ७० कोटी ८२ लाख रुपये वसूल करण्यात आले असा आक्षेप कॅगने नोंदवलेला आहे. अदाणी पॉवरकडून करायची ही वसुली त्यांनी कबूल केल्याप्रमाणे वीजपुरवठा केला नाही याबद्दलच्या दंडाची होती. गुजरातमध्ये भारनियमन केलं जात नाही, २४ तास अव्याहत वीजपुरवठा केला जातो वगैरेचा प्रचार जोरात केला गेला, परंतु वस्तुस्थिती वेगळीच होती.
सुरतजवळ हाजिरा इथे 'लार्सन अॅण्ड टुब्रो'च्या जागेजवळच एस्सार स्टील या कंपनीने सात लाख २४ हजार ८९७ चौरस मीटर जागा सरळ सरळ अतिक्रमण करून बळकावलेली आहे. त्या जागेची बाजारभावाप्रमाणे जी किंमत लावायला हवी होती त्यात गुजरात सरकारने वारेमाप सवलत देऊन सरकारचं नुकसान केल्याचा आक्षेप कॅगने नोंदवलेला होता. त्यानंतर फोर्ड इंडिया या कंपनीलाही ४६० एकर जागा बहाल केली. या जागेची किंमत किमान २०५ कोटी रुपये एवढी झाली असती असं नमूद करून कॅगने ही बाब गुजरात सरकारच्या निदर्शनास आणल्यानंतर सरकारने या जागेचा प्रती चौरस फूट ११०० रुपयांचा दर राज्यस्तरीय मंजुरी समितीने मान्य केल्याचं उत्तर सरकारने दिलं. त्यावर अशा समितीला अशाप्रकारे दर ठरवण्याचा अधिकारच नसल्याचं निदर्शनास आणल्य