text:
चीदेखील खरी ओळख होण्यास मदत होईल. दोन-तीन तास गप्प राहणे खरे म्हणजे तसे अवघडच आहे- विशेषतः बायकांसाठी, पण प्रयत्न केलात तर जमेल. आणि स्वतः न बोलता ऐकत राहण्यात काय अनुभव असतो त्याचा आनंद घ्या. जास्त श्रमू नका. पण एक झाड स्वतः अवश्य लावा, खड्डे कमी पडले तर निराश नका होऊ, आपण तेही खणून काढू असा आत्मविश्वास बाळगा.
वटपौर्णिमा जरी सोमवारी (तारीख २८ जून) असली, तरी आपल्या सोयीसाठी हा कार्यक्रम आदल्या दिवशी म्हणजे २७ जून १९९९ रोजी सकाळी सात वाजता ठेवला आहे. मातीत हात भरतील, कपडे खराब होतील, पावसाने भिजू अशी भीती बाळगणांचा सगळ्यांनाच बरोबर घेऊन या. आल्यावर मार्गदर्शन होईल- त्या दिशेने आणि त्या ठिकाणी जाऊन दिले जाईल. त्या झाडाचे रोप लावा, अमुकच झाडाचे रोप लावीन असा हड्ड धरू नका, रसू सका. झाड लावताना ऋषेदातील एखादी कळा अथवा प्रार्थना येत असली तर अवश्य म्हणा, पण हल्लू आवाजात बोला. झाड लावून
34 / आहे ठणे माझे सुंदर, तरीही...!
झाळ्यावर पडतया अथवा बाहत्या पाण्यात हातपाय स्वच्छ धुवा आणि
नियोजित स्थली येऊन बसा. एकमेकांच्या चेह्न्यावरील आनंद बघून
स्वतःचा आनंद द्विगुणित करा.
येताना स्वतःच्या वापरासाठी पाणी भरलेली एक बाटली, माफक नाशता,
कॅमेरा, दुर्बिंग, इत्यादी घेऊन या. परत जाताना आपण लावलेल्या
झाडाशिवाय आणि आपल्या सहवासाच्या सुगंधाशिवाय काहीही मागे सोडू
नका. अगदी रिकाम्या बाटल्या, प्लॅस्टिकच्या पिशव्या, राही कागद,
सिगारेटचा धूप इत्यादी काहीही मागे ठेवून जाऊ नका. येणान्या लोकांमध्ये
मिसल्यून त्यांचा परिचय करून घ्या.
आणि हो! पुन्हा-पुन्हा या, येत राहा. आपण लावलेल्या झाडांना, आपण
जन्म दिलेल्या बाळांना असेच का वान्यावर सोडून देणार? त्यांची काळजी
घ्यायला, देखभाल करायला पुन्हा-पुन्हा येत जा. कुठे ते सांगायचं राहिलंच
की! कोकणीपाडा-मानपाडा विभागातील संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानात आकार
घेत असलेल्या हरियाली आदर्शवनातील दर्शनी तलाव गणेशागरजवल.
आपल्याकडे काही चांगली रोपे तयार असली तर तीदेखील येताना घेऊन या.
सकाळ, २६ जून १९९९
* * *
मित्रांनो, सर्व निसर्गप्रेमीचे तेच तर दुःख आहे! आपल्या ठाणे शहराच्या परिसरात एकदी सुरेख ठिकाणे आहेत. आणि इथे काय नाही? धबाधबा पडणारे धबधबे, ख्वालव्हत बाहत जाणाच्या पावसाळी नदुकल्या, निसर्गनिर्मित तसेच मानवनिर्मित तलाव, घनदाट वृक्षराई, पावसाळी फुलांच्या वनस्पती, बिबल्याच्या गुहा आणि सुंदरसुंदर पक्षी, एक काळी सुरेख असलेली आणि आता; प्रदूषणाचे मूर्तिमंत उदाहरण असलेली २० किलोमीटर लांबीची खाडी. आम्ही या निसर्गरम्य परिसरात कधी चुकूनमाकून गेलोच तर तिथेदेखील प्लॅस्टिकच्या पिशव्या, भेळ्युपरीचे कागद आणि पेप्सीच्या रिकाम्या बाटल्या आणि प्लॅस्टिकचे डबे यांच्या स्वरूपात आपली आठवण म्हणून ठेवून येतो. आम्ही आमच्या या घाणेरड्या सवयी बदलणार आहोत की नाही, कधी?
36 / आहे ठाणे माझे सुंदर, तरीही...!
कोकणीपाडच्या तलावाच्या पार्श्वभूमीवर लेखक आणि तत्कालीन मुख्य वनसंरक्षक (प्रदेशिक) ठाणे वनवृत्त, श्री. श्रीभगवान
कोकणीपाडा परिसरातील हरियालीविकसित एक सुंदर पक्षीसरोवर
सदरची तिन्ही छायाचित्रे आहेत ठाण्याच्या मानपाडा विभागातील हरियाली डोंगरांच्या कुशीतील, हरियाली विकसित तलावांची. हे तलाव निर्माण झाले आहेत शाळा-कॉलेजातील विद्यार्थ्यांच्या श्रमदानातून. त्याच्बरोबर तिथे वाढताहेत अशा पद्धतीने लावलेले हजारो वृक्ष आणि आकार घेत आहे एक सुरेख राष्ट्रीय उद्यान. सकाळी लवकर गेलात तर विविध पक्ष्यांचे सुंदर कूजन ऐकायला मिळते. ठरावीक ठिकाणी रात्रीच्या टेह्लणीसाठी बसलात, तर जगलराजांचे दर्शनदेखील होते. कधी तरी सहज फिरायला या. काय हरकत आहे आपणी आपापल्या परिसरात वर्षातून प्रत्येकी किमान दहा-दहा झाडे लावायला? काहीही न करता त्यातले एक तरी वाढेल ना?
दैनिक समित्र, १ ऑक्टोबर १९९८
* * *
पृथ्वी, आप, तेज, वायू आणि आकाश ही पंचमहाभूते आपल्या पर्यावरणाचे मूळभूत घटक आहेत. या पाचही घटकांचा सुरेख वरदहस्त ठाणे जिल्ह्याला लाभलेला आहे. वार्षिक सरासरी ८० इंचाहून अधिक पाऊस (अगदी २५ वर्षांपूर्वीपर्यंत हा आकडा शंभरावर होता) सरासरी एक हजार मीटर उंचीचे सुंदर आणि वृक्षाच्छादित डोंगर, औषधी बनस्पतीं


शनी शिंगणापूर
अहमदनगर जिल्ह्यातील शिर्डीजवळ वसलेल्या एक प्रमुख आणि जागृत क्षेत्र म्हणून शनि शिंगणापूर हे संपूर्ण महाराष्ट्नला परिचित आहे. शनी मंदिरामुळे गावाच्या नावात शनी जोडले गेले. अहमदनगरपासून 30 किलोमीटर अंतरावर नेवासे तालुक्यात सोनई गावापासून जवळच शनिचे शिंगणापूर हे प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे. येथे शनिदेव स्वयंभू पाषाण रूपात विराजमान आहेत. येथे श्रीशनैश्वराचे स्वयंभू जाज्वल्य देवस्थान असून शनैश्वराची मूर्ती ५ फूट ९ इंच उंचीची आहे. या मंदिरात असलेला दगडी स्तंभास शनिदेवाची मूर्ती मानली जाते. सुमारे दीडशे वर्षांपूर्वी एका पुरात ही शिळा वाहत सोनई गावाजवळ आली. या स्तंभाला तसा वेगळा आकार नाही. त्या रात्री शनिदेवाने एका गावकर्याला दृष्टांत देऊन 'मामा-भाच्यांनी मिळून माझी स्थापना करा', असा दृष्टांत दिला आणि गावकर्यांनी ती शिळा उभी करून तिची पूजा करण्यास प्रारंभ केला. विशेष म्हणजे हा देव उघड्यावरच एका चौथऱ्यावर आहे. देव आहे पण देऊळ नाही असे या देवाचे वैशिष्ट्य होय. एका व्यापार्याने नवस बोलल्यानंतर त्याला शनिदेव प्रसन्न झाल्याने त्याने शिळेभोवती चौथरा बांधला आहे. मूर्तीच्या डोईवर वृक्ष पण नाही. नजिकच्या लिंबाच्या वृक्षाची फांदी डोईवर आली तर ती गळून पडते. शनिदेवास निवारा आवडत नसल्याने या पाषाण शिळेवर कोणताही निवारा नाही. वर्षप्रतिपदा आणि वर्षातील प्रत्येक महिन्याचे चारही शनिवार येथे यात्रा भरते. शनी देवाला खूश करण्यासाठी येथे तेल वाहिले जाते. रोज हजारो लीटर तेल शनिदेवाला अर्पण केले जाते. शनि अमावास्या व गुढीपाडवा या दिवशी येथे मोठी यात्रा असते. शनि जयंतीस (वैशाळी अमावस्या) येथे उत्सव साजरा होतो.
आख्यायिका[संपादन]
या स्वयंभू मूर्तीबद्दल अनेक आख्यायिका भाविकात प्रचिलित आहेत. येथील कथाही रोचक आहे. शनी देव येथेच वास्तव्य करतात, असे मानले जाते. त्यामुळे येथे चोरी होत नाही, असे सांगितले जाते. त्यामुळे गावातील घरांनाही कुलपे नाहीत. एवढ्या वर्षांत घरातून कधी एक खिळाही चोरीला गेलेला नाही, असे येथील लोक गौरवाने सांगतात. या लहानशा गावाची लोकवस्ती सुमारे ३००० असेल पण येथील घरांना दरवाजे नाहीत याचे आश्चर्य वाटते. शनीच्या या नगरीची रक्षण खुद्द शनी देव करतात असे लोक मानतात. चोरी केल्यावर,कोणीही चोर या गावाची सीमारेषा जिवंत अवस्थेत पार करूच शकत नाही असेही सांगितले जाते. तेथे चोरी केल्यास अंधत्व येत असल्याची आख्यायिका भाविकांमध्ये प्रचलित आहे. शिंगणापूर गावाच्या हद्दीच्या आत साप चावल्यास संबंधित व्यक्तीला शनिदेवाच्या मूर्तीजवळ घेऊन गेल्यास विष उतरते, असे येथे सांगतात. अगदी जगावेगळे असलेले हे देवस्थान चमत्कारांमुळे खूप प्रसिद्ध पावले आहे.
येथील मंदिरात दर्शनाचे नियम अतिशय कडक आहेत. देव दर्शन दिवसातून कोणत्याही वेळेस घेता येते. शनी बाल ब्रह्मचारी असल्याने महिला दूरूनच दर्शन करतात. स्त्रियांना मात्र चौथऱ्यावर जाऊन दर्शन घेण्यास मनाई आहे. दुरून दर्शन घेता येते. दर्शनापूर्वी आंघोळ करून शुचिर्भूत होणे आवश्यक असते. आंघोळीची व्यवस्था देवस्थानाच्या आवारात कायम आहे. पुरूष स्नान करून, ओल्या कपड्यांनीच दर्शन घेतात. त्यानंतर शनीच्या मूर्तीवर तीळाचे तेल वाहून प्रदक्षिणा घालतात. दर्शन घेतल्यानंतर भाविक तिथे असलेल्या दुकानातून घोड्याची नाल तसेच काळ्या कपड्यांनी बनलेली शनी देवाची बाहुली खरेदी करतात. घोड्याची नाल घराच्या बाहेर लावल्याने दृष्ट लागत नाही, असे मानले जाते. शिवाय घरात सुख-समृद्धी नांदते.
कसे पोहचाल[संपादन]
हवाई मार्ग : शनी शिंगणापूरपासून सर्वांत जवळचे विमानतळ असलेले शहर पुणे येथून 160 किमी अंतरावर आहे.
रेल्वेमार्ग : येथील सर्वांत जवळील रेल्वे स्टेशन श्रीरामपूर आहे.
रस्ता मार्ग : नाशिकहून या ठिकाणासाठी बस, टॅक्सी या सुविधा आहेत. मुंबई, पुणे, अहमदाबाद येथूनही या सुविधा आहेत. शिर्डीला गेल्यानंतर शनी शिंगणापूरला जाणे उत्तम.


text:
इतिवुत्तक (Etivuttak) – मराठी विश्वकोश
इतिवुत्तक (Etivuttak)
इतिवुत्तक : बौद्ध साहित्यानुसार पाली तिपिटकामधील सुत्तपिटक या भागातील खुद्दकनिकायतील चौथा ग्रंथ म्हणजे इतिवुत्तक होय. या ग्रंथातील काही अपवादात्मक सुत्त वगळता प्रत्येक सुत्ताची सुरूवात ही "वुत्तं हेतं भगवता, वुत्तमरहता ति में सुतं" म्हणजे 'भगवंतांकडून असे म्हटले गेले, अर्हन्तानी बोललेले असे मी ऐकले' अशाप्रकारे होते. यामुळेच या ग्रंथाचे नाव इतिवुत्तक असे आहे. या ग्रंथामध्ये एकूण ११२ सुत्त आहेत जे चार प्रकरणांमध्ये (निपात) विभागले आहेत.
इतिवुत्तक ग्रंथामधील सुत्तांची रचना ही गद्य व पद्य मिश्रित असून आकाराने लहान आहेत. सुत्ताच्या सुरुवातीला गद्य भाग व नंतर त्याच अर्थाची किंवा त्याला सहाय्यक अशी पद्य रचना (गाथा) दिली आहे व हेच या ग्रंथाचे वैशिष्ट्य आहे.यातील गद्य भाग हा मूळ बुद्धवचन असून त्याला पुरक अशी पद्य रचना संगीतिकारांनी केली आहे. तसेच अंगुत्तर निकायाप्रमाणे निपात पद्धतीने याची रचना केली आहे. प्रत्येक निपातातील सुत्त हे त्या निपाताच्या नावानुसार त्या संख्येशी संबंधित आहेत.सुत्तांची शैली व भाषा अतिशय सोपी व सुगम आहे.
एकक निपातातील प्रथम वर्गात लोभ, द्वेष, मोह, क्रोध, अहंकार यांचा त्याग केल्याने अनागामी (अर्हत पदाच्या आधीची अवस्था) फळ प्राप्त होते तसेच दुःखाच्या नाशाची शक्यता आहे असे म्हटले आहे. द्वितीय वर्गात अविद्या व तृष्णेचा नाश, मैत्रीच्या भावनेने क्लेषांचा नाश तर धम्माचे सुक्ष्म चिंतन केल्याने निर्वाण लाभणे सोईस्कर होते. तसेच संघ विघटन हा साधनेमधील एक अडथळा आहे असे सांगितले आहे. तृतीय वर्गात पुण्ण्यकर्मांमुळे सुखप्राप्ती, प्रसन्नचित्त व्यक्तीला स्वर्गसुखाची तर पापी व्यक्तीला दुःखाची प्राप्ती होते. तसेच दानाचे व मैत्री भावनेचे महत्त्व विशद केले आहे.
द्विक निपातातील प्रथम वर्गामध्ये इंद्रियसंवर व भोजनाची मात्रा न जाणणारा दुर्गतीला जातो, दुराचारीला नरक प्राप्ती होते, आळशी व्यक्तीला निर्वाण लाभणे अशक्य तर शीलाचारीला स्वर्गप्राप्ती लाभते, साधनेचा वापर लाभ, सत्कार वा लबाडीसाठी करण्यास मनाई, प्रसन्न चित्ताने व प्रयत्नशील राहत ध्यानसाधना करावी असे म्हटले आहे. द्वितीय वर्गात ध्यान करणाऱ्याचे वितर्क विचार, अविद्येमुळे अकुशल गोष्टींची निर्मिती, एकांतात साधनेचे महत्त्व, जागृत राहून साधना करणे इत्यादी उपदेश केले आहेत.
तिकनिपातातील पाच वर्गांमध्ये लोभ, द्वेष व मोह ही तीन अकुशलाची मूळे आहेत, त्रिविध वेदना (सुख, दुःख, अदुःख-असुख) ज्ञानाने आस्रवक्षय व निर्वाणप्राप्ती, त्रिविध धातु (रूप, अरूप, निरोध), त्रिविध इच्छा (काम, भव, ब्रह्मचर्य), त्रिविध आस्रव (कामासव, भवासव, विभवासव), त्रिविध तण्हा (काम, भव, विभव), माराला पराजित करणारे त्रिविध गुण (शील, समाधी, प्रज्ञा), तीन प्रकारचे सुचरित आणि दुश्चरित असे विविध वर्णन केले आहे.
चतुक्क निपातामध्ये चार आर्यसत्य जाणणाराच खरा श्रमण वा ब्राह्मण व त्याचे जागृतपणे आचरण करणारा आस्रवमुक्त होऊन निर्वाण प्राप्त करतो, भिक्षूंच्या चार आवश्यक गोष्टी व त्याच्या लोभापासून दूर रहावे, चार प्रकारच्या शीलांनी संपन्न भिक्षू अशा इतर विषयांचे वर्णन आले आहे.के. आर. नॉर्मन या विद्वानाच्या मतानुसार चौथा निपात त्रिपिटकातील इतर साहित्यातून संकलित केला आहे आणि निपात म्हणून या ग्रंथामध्ये नंतर जोडले गेले आहे. त्यांच्यामते या ग्रंथाची एक जुनी चिनी आवृत्ती की जी मूळ प्राकृत किंवा संस्कृतपासून भाषांतरित केली असावी त्यामध्ये चौथ्या निपाताचा अभाव आहे, मात्र तिसऱ्या निपातामध्ये जास्तीची सुत्ते आहेत जी पाली आवृत्तीमध्ये नाहीत. या चिनी आवृत्तीचे मूळ सर्वास्तिवादी शाखेशी संबंधित असण्याची शक्यता आहे असेही म्हटले आहे.
- इतिवुत्तकपाळि सुत्तनिपातपाळि, धम्मगिरि-पालि-गन्थमाला, विपश्यना विशोधन विन्यास,धम्मगिरी, इगतपुरी, १९९५.
समीक्षक : मैत्रेयी देशपांडे
Tags: बौद्ध साहित्य
सासनवंस (Sasanvansh)

config: mr


भरधाव इनोव्हा कारच्या धडकेत पादचारी महिला गंभीर जखमी झाल्याची घटना औरंगाबाद-सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गावरील देवगाव फाटा (ता.पैठण) येथे रविवारी (ता.१३) रोजी सात वाजेच्या सुमारास घडली.
आडुळ (जि.औरंगाबाद) : भरधाव इनोव्हा कारच्या धडकेत पादचारी महिला गंभीर जखमी झाल्याची घटना औरंगाबाद-सोलापूर राष्ट्रीय महामार्गावरील देवगाव फाटा (ता.पैठण) येथे रविवारी (ता.१३) रोजी सात वाजेच्या सुमारास घडली. पारूबाई मोहन पवार (वय ५०, राहणार थापटीतांडा, ता.पैठण) ही शेतकरी महिला शेतातील दिवसभराची कामे आटोपून घरी येत असताना औरंगाबादकडुन भरधाव वेगाने येणारी इनोव्हा कारने जोराची धडक दिली.
यात या महिलेच्या डोक्याला जबर मार लागला असुन त्यांना आडुळ येथील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात आणले असता येथील तीन वैद्यकीय अधिकाऱ्यांपैकी एक ही उपस्थित नव्हते. त्यामुळे जखमी महिलेला येथील १०२ रुग्णवाहिकेचे चालक विजय भालेराव यांनी औरंगाबाद येथील शासकीय दवाखान्यात दाखल केले. अपघात होताच इनोव्हा कारचा चालक कारसह पाचोडच्या दिशेने फरार झाला.
अपघात होताच किरण काळे, विजय गायकवाड यांनी मदतकार्य केले. या अपघाताची नोंद पाचोड पोलिस ठाण्यात घेण्यात आली आहे. अपघाताची माहिती मिळताच आडुळ बिट जमादार सुधीर ओव्हाळ व फिरोज बरडे यांनी घटनास्थळी धाव घेऊन जखमीला उपचारासाठी आडुळ येथे पाठविले.
गुटखा विक्री करणारा ठोक विक्रेता अटकेत
औरंगाबाद : बेकयदेशीरपणे गुटखा विक्री करणाऱ्या राजाबाजार येथील एका व्यापाऱ्याला पोलिसांनी छापा मारुन अटक केली. त्याच्या ताब्यातून एक लाख ६०४ रुपयांचा गुटखा, सुंगधीत तंबाखू जप्त करण्यात आली. प्रणय जवाहरलाल जैन (रा. प्रगती कॉम्पलेक्स, सातारा परिसर) असे संशयिताचे नाव आहे. त्याला मंगळवार पर्यंत (ता. १५) पोलिस कोठडीत ठेवण्याचे आदेश प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी बी. डी. तारे यांनी रविवारी (ता. तेरा) दिले. सिटीचौक पोलिस ठाण्याचे पोलिस नाईक संजय मोहन नंद यांनी तक्रार दिली. १२ सप्टेंबर रोजी रात्री दहा वाजता उपनिरीक्षक श्री. पाथरकर यांना मिळालेल्या माहितीवरुन त्यांनी अन्न औषध प्रशासनाच्या मदतीने रात्री दहा वाजता कुंदन ट्रेडींग कंपनीवर छापा मारला. त्यावेळी कारवाईत तब्बल एक लाख ६०४ रुपये किंमतीचा गुटखा व सुगंधित तंबाखू जप्त करण्यात आला होता. न्यायालयात सहाय्यक सरकारी वकील अशोक सोनवणे यांनी बाजू मांडली.
संपादन - गणेश पिटेकर


युक्रेनमध्ये विध्वंस ते इराणमधील हिजाब वाद; या आठवड्यातील घायाळ करणारे Photo
50 वर्षात बिकिनीतून बुरख्यात कसा गेला इराण? हिजाबवरुन का जातोय महिलांची जीव?
हिजाब घातला नाही म्हणून पोलिसांकडून भयंकर शिक्षा, 22 वर्षीय अमिनीचा दुर्देवी...
सलमान रश्दी: ज्यांच्या पुस्तकामुळे जगभरात उडाली खळबळ; फतवा अन् शिरच्छेदाची धमकी
इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची माघार, भारत दौऱ्यावर येताच 'तो' मजकूर डिलिट
इराणने डोंगराखाली चक्क बोगदे बनवून लपवलेत प्राणघातक हल्ला करणारे ड्रोन!
एका हातात पत्नीचं कापलेलं मुंडकं, दुसऱ्या हातात चाकू आणि चेहऱ्यावर हसू...
Yemen मधलं Internet अखेर सुरू, जनता भोगतेय Air Strike चे Side Effects
Abu Dhabi वर पुन्हा मिसाईल हल्ला, UAE नं जारी केला खतरनाक VIDEO
भ्रष्टाचाराचा विरोध केल्याबद्दल चँपियन बॉक्सरला मृत्यूदंड
इथं जेवणात मीठ नव्हे, तर माती आणि वाळू घालतात; काय आहे नेमकं कारण?
'हे' देश आहेत अमेरिकेचे कट्टर शत्रू! काही लहान असूनही देतायेत आव्हान
VIDEO गैरसमजूतीतून इराणी सैनिक आणि तालिबानी सैनिक यांच्यात हिंसक संघर्ष
भाषण सुरू असतानाच एकाने राज्यपालांच्या श्रीमुखात भडकावली, कारण वाचून व्हाल थक्क
ऐकावे ते नवलच! या बेटावरील माती लोक मसाल्याप्रमाणे खातात
पिझ्झा स्त्रिया टीव्हीवर दिसता कामा नयेत; तालिबान नव्हे, तर 'या देशाचा नवा फतवा
तालिबानी नेत्यांनी युके आणि इराणसमोर पसरला पदर; आर्थिक संकट गंभीर
गोंधळाचा नवा अंक : काबुल एअरपोर्ट बंद, पाकिस्तान-इराण सीमेवर नागरिकांची झुंबड
बापरे! भारतानं कोट्यवधी डॉलरची गुंतवणूक केलेलं चाबहार बंदर धोक्यात?
बापरे! 'या' देशात Corona च्या पाचव्या लाटेमुळे हाहाकार; दररोज 600 जणांचा मृत्यू
इराणमध्ये अडकलेल्या मुलाला परत आणण्यासाठी मुंबईतील बापाची पंतप्रधानांना साद
हा आहे चालता फिरता जिवंत Magnet, याच्यावर प्रत्येक वस्तू चिकटते; पाहा VIDEO
'या' देशाचा बंदोबस्त करण्यासाठी इस्रायल अमेरिकेशीही संघर्ष करण्यास तयार
हिजाब न घालता शेअर केला फोटो; विद्रोहींनी केलं अपहरण, आता व्हर्जिनिटी टेस्ट!


text:
महाराष्ट्र शासन
नियोजन विभाग
अर्थ व सांख्यिकी संचालनालय, मुंबई
जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन २०१३
जिल्हा : नांदेड
| तकनीक क्र.. | विषय | पृष्ठ क्र.. |
|------------|-------|---------|
| | भाग १ - समालोचन. | |
| | १. जिल्द्याचा समप्र आदावा | २ |
| | २. हांदिशेपात जिल्द्या | २४ |
| | ३. जिल्द्या योजनेचा आदावा | |
| | जिल्द्याचा नकाशा | २८ |
| | निवडक निर्देशकांवर आधारित आलेख | २९ |
| | भाग २ - साहित्यकोष तकनी | |
| १ | निवडक निर्देशक | |
| १.१ | जिल्द्याताली विविध आर्थिक व सामाजिक बाबोंचे निवडक निर्देशक | ३३ |
| १.२ | जिल्द्याताली महत्त्वाची साहित्यकी | ३७ |
| २ | जिल्द्या उत्पन्न अंदाज | |
| २.१ | क्षेत्रवार जिल्द्या उत्पन्न व दरडाई जिल्द्या उत्पन्न - चालू किमतीनुसार | ३९ |
| २.२ | क्षेत्रवार जिल्द्या उत्पन्न व दरडाई जिल्द्या उत्पन्न - स्थिर (२००४-०५) किमतीनुसार | ४१ |
| ३ | किमती व सार्वजनिक वितरण व्यवस्था | |
| | किमती विषयक आकडेवारी | |
| ३.१ | जिल्द्याताली महत्त्वाच्या वस्तुनुसार त्रिमासिक सरासरी किमती | ४३ |
| | सार्वजनिक वितरण व्यवस्था | |
| ३.२ | रास्तभाव धान्य दुकाने आणि रेशनकार्ड धारकांची संख्या | ४५ |
| ३.३ | अंत्योदय अन्न योजना, दारिद्र्य रेखांतील (अंत्योदय अन्न योजना वगळून) व दारिद्र्य रेखांतील कुटुंबांसाठी अन्नधान्याचे नियतन व उचल | ४६ |
| ४ | जमीन व इतर महसूल, स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे उत्पन्न/खर्च, बॉक्स, विमा, बचत गट | |
| | जमीन व इतर महसूल | |
| ४.१ (अ) | गोळ्या केलेला महसूल (जमीन महसूल, वाढीव, संकरण, जि.प., ग्राप., पं.स., सेंस, इ.जी.एस., शिक्षण, अकृष्णीक, सिटी सर्वे, वस्तीवाद व नक्सल) | ४७ |
| ४.१ (ब) | गोळ्या केलेला महसूल (खाण्या, गोष्टीविनिज, मल्या, कांट फो व मुद्रक, बो.बो.डा.आर., नादणापत्र, महसूली, कमरण्यूक, जाहिरात इत्यादी) | ४९ |
| ४.१ (क) | गोळ्या केलेला महसूल (तगाई, आर्थिक धान्य, मुद्र संधारण, वनजमिन कर्ज, अकृष्णीक कर्ज, आर्शी गृहनिम्नांण, परिचय पाकिस्तानानुसार आलेले निवर्तित स्वांची मोडतोड, प्रकल्पग्रस्तांना, कृत्यांना दिलेले कर्ज, पूर्णग्रस्त, जमीन सुधारणा इत्यादी) | ५० |
| | स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे उत्पन्न/खर्च | |
| ४.२ | स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे उत्पन्न व खर्च | ५१ |
| ४.३ | नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे २००४-०५ मधील उत्पन्न व खर्च | ५२ |
| ४.४ | ग्रामपंचायतीचे उत्पन्न व खर्च | ५३ |
| तक्ता क्र.. | विषय | पृष्ठ क्र.. |
|----------|-------|---------|
| ४.५ | जिल्हा परिषदेचे उत्तरण व खर्च | ५४ |
| | बँक व विमा | |
| ४.६ | तालुकानिहाय बँक कार्यालय, व्यापूरूत बँकाची संख्या, ठेवी व काँजे | ५५ |
| ४.७ | जिल्द्यातील आयुर्विमा विषयक आकडवारी | ५७ |
| | बचत गट | |
| ४.८ | जिल्द्यातील बचत गटावावतची माहिती | ५९ |
| ४.९ | जिल्द्यातील जिल्हा प्रामण विकास वंशग्रंथ व महिला आर्थिक विकास महामंडळ यांच्या माफत स्थापित बचत गटावावतची माहिती | ६० |
| ५ | कृषी व संलग्न सेवा | |
| | कृषी | |
| ५.१ | जमीनच्या वापराविषयी माहिती | ६१ |
| ५.२ | निरनिराळ्या पिकोखालील क्षेत्र | ६२ |
| ५.३ | राज्यात वितरित करण्यात आलेले विषय | ६३ |
| ५.४ | रासायनक खालचा वापर | ६४ |
| ५.५ | निरनिराळ्या पिकांचे उत्पादन | ६५ |
| ५.६ | मुख्य पिकांचे दर हेक्टरी अंतर्जित उत्पादन | ६६ |
| ५.७ | तालुकानिहाय पंजन-दिवसांची संख्या व एकूण पंजन | ६७ |
| | पदुळ | |
| ५.८ | कृषिम रेलन कार्यक्रमाची प्रगती | ६८ |
| ५.९ | कृषिम रेलन व दुर्घ उत्पादनांची तालुकानिहाय प्रगती | ६९ |
| ५.१० | पशुवेद्यक य संस्थावावतची माहिती | ७० |
| ५.११ | मान्यताप्राप्त पशुवेद्य गृह आणि त्यात कताल केलेल्या पशुवेद्य संख्या | ७१ |
| ५.१२ | मुजल मस्त्यवस्याविषयक माहिती | ७२ |
| ५.१३ | सगारी मस्त्यवस्याविषयक माहिती | ७३ |
| ५.१४ | शाळकोष आणि सकारी दुर्घ शाळांमध्ये दुर्घ उपउत्पादन | ७४ |
| ५.१५ | दुर्घ विकास सहकारी संस्थावावतची माहिती | ७५ |
| | जलसंपदा व लाभ क्षेत्र | |
| ५.१६ | जिल्द्यातील सिंचनाच्या व पाणी उपसा करण्याच्या सोबत | ७६ |
| ५.१७ | विविध साधनाखालील आलिलाचे क्षेत्र | ७७ |
| ५.१८ | सिन्न विहिरीविषयक माहिती |

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text: प. महाराष्ट्र


text: मी माझ्या बापाची !


text: OMG : 'या' कारणामुळे लिओनार्दो डिकॅप्रियोने परत केला आॅस्कर!!


बेसिक एगलेस केक - Eggless sponge cake
Eggless Vanilla Cake in English पूर्वतयारी - २५ ते ३० मिनीटे । बेकिंगसाठी - ३५ ते ४० मिनीटे नग: १...
पूर्वतयारी - २५ ते ३० मिनीटे । बेकिंगसाठी - ३५ ते ४० मिनीटे
नग: १० लहान तुकडे
साहित्य:
३/४ कप मैदा (१०० ग्राम)
२०० ग्राम कंडेन्स मिल्क (१/२ कप + २ ते ४ चमचे)
१/४ कप बटर (मिठविरहित) (६० ग्राम)
१/२ टिस्पून बेकिंग पावडर
१/२ टिस्पून बेकिंग सोडा
१/२ टिस्पून वनिला इसेंस
१/२ कप प्यायचा सोडा (सोडा वॉटर) (१२० मिली)
ओव्हन नसल्यास प्रेशर कुकरमध्येही केक बनवता येईल. रेसिपीसाठी इथे क्लिक करा.
कृती:
१) प्रथम ओव्हन ३५० F (१८० C) ला प्रिहिट करत ठेवावे. तसेच केक टीनला (बेक करण्यासाठीचा डबा) आतून बटरचा हात लावून तयार ठेवावा.
२) नंतर मैदा, बेकिंग सोडा, आणि बेकिंग पावडर एकत्र करून चाळून घ्यावे. जर बेकिंग पावडरचे लहान गोळे असतील तर ते मोडून घ्यावे.
३) एका खोलगट मध्यम बाऊलमध्ये मऊ झालेले बटर आणि कंडेन्स मिल्क एकत्र करावे. हॅंड मिक्सरने व्यवस्थित फेटून घ्यावे. मिश्रण एकजिव झाले कि त्यात एकूण मैद्यापैकी १/२ भाग मैदा आणि १/२ भाग सोडा वॉटर घालून हॅंड मिक्सरने फेटून घ्यावे. पिठाच्या गुठळ्या राहू देवू नयेत.
४) नंतर उरलेला मैदा आणि सोडा वॉटर, तसेच वनिला इसेंस घालून परत फेटावे. अजून एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे उगाचच मिश्रण फेटत राहू नये. गरजेनुसार मिश्रण एकदम स्मूथ होईस्तोवर फेटावे.
५) तयार मिश्रण केक टीनमध्ये ओतावे. अतिरीक्त हवेचे बुडबूडे निघून जाण्यासाठी, केक टीन ओट्यावर हलकेच ठोकावा (३-४ वेळा). केक टीन ओव्हनमध्ये मधल्या रॅकवर ठेवावा आणि ३५ ते ४० मिनीटे केक बेक करावा. ३५ मिनीटे होईस्तोवर ओव्हन अजिबात उघडू नये. ओव्हन बेकिग करताना मधेमधे उघडल्यास ओव्हनचे तापमान कमी होते व पदार्थ हवा तसा बेक होत नाही.
६) साधारण ३५ ते ३७ मिनीटांनंतर केकच्या मध्यभागी टूथपिकने किंवा सुरीने खालपर्यंत टोचून तशीच टूथपिक बाहेर काढावी. जर टूथपिकला ओलसट मिश्रण चिकटले नसेल तर केक बेक झाला असे समजावे. जर टूथपिकला ओलसट मिश्रण लागलेले असेल तर अजून थोडावेळ केक बेक करावा.
एकदा का केक बेक झाला कि ५ मिनीटांनी डब्याच्या बाहेर काढून जाळीवर काढून ठेवावा. गार झाला कि सुरीने कापून सर्व्ह करावा.
टीप:
१) केक टीनचे बरेच आकार मार्केटमध्ये उपलब्ध असतात, जसे की बदाम, गोल, अंडाकृती, चौकोन इत्यादी. तसे केकटीन वापरून विविध आकारात आपण केक बनवू शकतो.
२) वरील प्रमाणातून २ ते ३ जणांसाठी केक बनवता येईल. जर जास्त प्रमाणात केक बनवायचा असेल तर दुप्पट किंवा तिप्पट प्रमाण घेऊन केक बनवावा.
३) वरील प्रमाणासाठी लहान केकटीन वापरावा. मी ८" लांब x ३" रूद असा केकटीन वापरला होता. मिश्रण टीनमध्ये ओतल्यावर, तळापासून दिड ते २ इंच उंचीपर्यंत टीन भरला होता. वरील प्रमाणासाठी लहान केकटीन वापरावा. जर तुमच्याकडे मोठा केकटीन असेल तर मिश्रण दुप्पट घ्या.
४) प्लेन सोडा वॉटरच वापरावे. सोडा वॉटरमुळे केक हलका होतो. कोक, पेप्सी, जिंजर एल, लेमन सोडा वापरू नये. यामुळे केकच्या चवीत फरक पडेल.
५) सर्व साहित्य एकत्र करून झाल्यावर मिश्रणाची चव पाहावी. जर मिश्रण अगोड वाटले तर काही चमचे कंडेन्स मिल्क घालून मिक्स करावे आणि मगच बेक करावे.


text:
ाह्मणांच राज्य होतं आणि झाबुलमध्ये राजपूतांची सत्ता होती. ११ व्या शतकात याकूब-ई-लाईस नावाच्या यवनाने दोन्ही राज्य जिंकली आणि आपली सत्ता स्थापन केली तिथे गझनी नावाचा किल्लाही बांधला. आणि त्याच नावाची नगरी निर्माण केली. गझनी म्हणजे रत्न-जवाहीर. याच गझनी या नावाशी भारताचा फार मोठा इतिहास जोडलेला आहे. भूकंपाचं केंद्र एके ठिकाणी असावं आणि वित्तहानी, मनुष्य हानी, इमारती कोसळण दुसरीकडेच व्हावं तसंच हे होतं. तुर्कच्या या स्वायत्त भारतातील हिंदूची राज्य डळमळीत करून गेल्या.
भारतीयांना माहीत आहे तो गझनीचा महमंद. त्याने सोमनाथावर १७ वेळा स्वारी केली. गझनीवर अल्पतगीन नावाचा तुर्की राज्य करत होता. त्यानंतर त्याचा गुलाम सुबुक्तगीन प्रमुख झाला. त्याने भारतावर पहिली स्वारी केली. दौलत मिळवणं एवढाच त्याच उद्देश होता. त्याचा मुलगा महमंद. अस्यंत उग्र स्वभावाचा. मारपीट, जीव घेणं त्याला सोपं होतं. हिमालयाच्या रंगा ओलांडून, सिंधचं वाळवंट पार करत, पर्वत, जंगलं, नद्या पार करून भारतावर हल्ला करायचा. त्याचे अनेक सैनिक प्रवासात हाल होऊन मरत. पण त्याला त्याची फिकीर नक्हती. सोमनाथ म्हणजे आजचं तिरुपतीच्या बालाजीसारखं अमाप संपतींच तीर्थस्थळ. हा महमंद
अमाप लूट घेऊन गेला. शिवलिंग आणि इतर मूर्ती फोडून गेला. गंगेच्या काठावरची संपन्न राज्य आणि राजे यांना उजाड करून गेला. पण त्याने या देशात राज्य केलं नाही.
गळ्याच्या महंमदानंतर घोरी राजवट गळ्यानीत सुरू झाली. आणि त्यातील महंमद घोरी हा भारतावर राज्य करणारा पहिला तुर्की. अजमेरचा राजा पृथ्वीराज चौहान याचा ई. स. ११९१ मध्ये पराभव करून त्याने दिल्लीतल्या सल्तनतीचा पाया घातला. त्याने कुतुबुद्दीन ऐबक या आपल्या गुलामाला दिल्लीचा कारभार सांभाळ्यायला ठेवल आणि तो गळ्यानीला निघून गेला. त्यानंतर गुलाम वंश, खिलजी, तुघलक, सय्यद, लोदी अशी सत्ताधान्यांची लाट भारतात पसरली. त्यांना संपवलं बाबर या मुघलाने. मग आले इंग्रज. भारताची साडेसातशे वर्षांची गुलामीची साडेसाती घोरीपासून सुरू झाली. ते ग्रहण १५ ऑगस्ट १९४७ या दिवशी संपलं.
भारतातील राजा-महाराजांना या परकीय हल्लेखोरांचं युद्धतंत्र नवीन होतं. चपल्य, थोराड सशक्त घोडे, खड्ग, तलवार, तोफा, हे त्यांचं बलस्थान होतं. हे तुर्की जातिवंत योद्धे होते. नवीन युद्धसामग्रीही त्यांच्या एकमुखी युद्धनीतीला पोषक होती. क्रौंच हा त्यांचा सहजभाव होता. त्याउलट प्रचंड सैन्यसंख्या आणि हत्ती घोडे ही भारतीय राजांची शक्ती होती.
सल्तनतीच्या या काळ्यात भारतात उत्तरेपासून दक्षिणेपर्यंत अनेक राजघराणी नांदत होती, राज्यविस्तार करत होती. राजपूत हे शूर, पराक्रमी राजे उत्तर भारतात सत्ता गाजवत होते. अजमेर सांबरचे चाहमान म्हणजे चौहान, माळव्याचे परमार, बुंदेलखंडाचे चंदेला, चेदीचे कलचुरी, गुजराथचे चालुक्य, मगधचे पलाश, कनोजाचे राठोड, अशी अनेक घराणी सत्ता गाजवत होती. दिल्लीवर आलेल्या अफगाणी, तुर्कीशी झुंजत होती.
१३ व्या शतकात अल्लाउद्दीन खिलजीपासून दक्षिणेच्या राजस्थांचा दिल्लीच्या सुल्तानांना परिचय झाला. उत्तरेकडून वादळाचे ढग भूमी व्यापत पुढे
पुढे सरकावेत, त्याप्रमाणे अल्लाउद्दीन खिलजीमुळे विध्य पर्वतरांगाच्या दक्षिणेचा भारतही या इस्लामी परकीय आक्रमणानी झाकोल्ला. तुघलक सरदार हसन गंगू बहामनीमुळे इस्लाम धर्म दक्षिण गिळ्याला लागला. त्यामुळे दक्षिणेत राजकीय चक्राला जोरात गती मिळली. निजामशाहीची स्थापना झाली. या मुस्लिम धर्मसत्तांना टककर देण्यासाठी विजयनगराची स्थापना, स्वराज्याची स्थापना, अशा एकेका शतकात एकेक राजसत्ता उदयाला आत्या. दक्षिणेची रणभूमी या झंझावातात अस्तित्वासाठी लढत राहिली. या काळात भारतीय समाज, संस्कृती, युद्धशास्त्र, युद्धनीती, युद्धसामग्री, सारंच ढवलून निघालं. इस्लामी जेत्यांच्या सक्तीच्या धर्मतिरामुळे अर्ध रक्त हिंदू, अर्ध रक्त इस्लामी अशी नवीन प्रजा निर्माण झाली. त्यातच दक्षिण भारताच्या किना-यावर १६ व्या शतकापासून नवीन युरोपियन व्यापारी उतरायला लागले होते, पण त्यांचा परिणाम अजून दिसायचा होता.
दिल्लीच्या सुलतानांचं राजकारण मुख्यत्वेकरून दिल्लीपासून राजपूत, बंगाल, आणि मुलतानपर्यंतचा प्रांत, यातच फिरत राहिलं. महमंद घोरीच्या विजयापासून बाबरने इब्राहिम लोदीचा पराभव करून आग्रा जिंकण्यापर्यंत, ११९


text:
महिपतगड किल्ला - मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन
महिपतगड किल्ला
महिपतगड किल्ला - [Mahipatgad Fort] ३०९० फूट उंचीचा महिपतगड किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील महाबळेश्वर कोयना डोंगररांगेतील महिपतगड किल्ला ट्रेकर्स च्या दृष्टीने मध्यम समजला जातो.
उत्तरेकडचा महिपतगड हा सर्वात उंच आणि विस्ताराने सुद्धा प्रचंड आहे
महिपतगड किल्ला - [Mahipatgad Fort] ३०९० फूट उंचीचा महिपतगड किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील महाबळेश्वर कोयना डोंगररांगेतील महिपतगड किल्ला ट्रेकर्स च्या दृष्टीने मध्यम समजला जातो. खेड तालुक्याच्या पूर्वेस १२ मैलांवर रसाळगड-सुमारगड आणि महिपतगड ही डोंगररांग उभी आहे. या मध्ये उत्तरेकडचा महिपतगड हा सर्वात उंच आणि विस्ताराने सुद्धा प्रचंड आहे. किल्ल्याचे क्षेत्रफळ १२० एकर आहे. हे तीन किल्ले एकमेकांच्या जवळजवळ असल्यामुळे अनेक ट्रेकर्स महिपतगड-सुमारगड-रसाळगड असा ट्रेक देखील करतात.
महिपतगड किल्ल्यावर पहाण्यासारखी ठिकाणे
महिपतगड हा नावाप्रमाणेच महिपत आहे. किल्ला तसा आकाराने फार मोठा आहे. चहुबाजूंचे कडे तुटलेले असल्यामुळे प्रत्येक ठिकाणी तटबंदीची गरज भासत नाही. काही ठिकाणी जिथे कडा चढण्यास सोपा आहे तिथे तटबंदी उभारली आहे. सध्या मात्र ही तटबंदी पडून गेलेली आहे. किल्ल्याला एकूण सहा दरवाजे आहेत. ईशान्येकडे लालदेवडी दरवाजा, पूर्वेस पुसाटी दरवाजा, दक्षिणेकडे खेड दरवाजा, पश्चिमेस शिवगंगा दरवाजा, उत्तरेकडे कोतवाल दरवाजा, आग्नेयेस यशवंत दरवाजा.
सद्य:स्थितीला हे दरवाजे नाममात्र उरलेले आहेत. हे सर्व दरवाजे होते याच्या खुणा फक्त उरलेल्या आहेत. शिवगंगा दरवाजा जवळ एक शिवाची पिंड आहे. पुसाटी दरवाजा जवळ एक शिडी आहे. कोतवाल दरवाजा जवळ, मारुतीचे एक छोटेसे मंदिर आहे. पारेश्वराचे एक मोठे मंदिर किल्ल्यावर आहे. या मंदिरात राहण्याची सोय होते. मंदिराच्या समोरच पिण्याच्या पाण्याची विहीर आहे. या व्यतिरिक्त किल्ल्याचे पठार म्हणजे एक जंगलच आहे. अनेक प्रकारचे अवशेष या झाडीत लपलेले आहेत. या सर्वांचा अभ्यास होणे फार आवश्यक आहे. या किल्ल्यावर एक आगळावेगळा प्रकार दिसतो. तो म्हणजे न वापरलेल्या चुन्याचे अवशेष येथे पडलेले दिसतात. गड फिरण्यास दोन ते तीन तास पुरतात.
महिपतगड गडावर जाण्याच्या वाटा
खेडवरून वाडीजैतापूरला जाणारी गाडी पकडावी. वाडी जैतापूरास उतरल्यावर मळलेल्या वाटेने वाडी बेलदार गावात यावे. वाडीजैतापूर ते वाडीबेलदार हे अंतर दोन ते अडिच तासांचे आहे. वाडिबेलदारहून गडमाथा गाठण्यास १ तास पुरतो. वाट चांगली मळलेली असल्याने चुकण्याचा संभव नाही.
रसाळगडवरून सुमारगड मार्गेसुद्धा महिपतगड गाठता येतो. हे अंतर साधारणतः ७ तासांचे आहे. जंगल वाट असल्याने वाट चुकण्याचा फार संभव आहे.

dataset: uonlp/CulturaX


text:
विन्स्टन चर्चिल (इंग्लिश: Winston S. Churchill) (नोव्हेंबर १०, इ.स. १८७१ - मार्च १२, इ.स. १९४७) हा इंग्लिश भाषेतील अमेरिकन कादंबरीकार होता. त्याला समकालीन असलेल्या विन्स्टन चर्चिल या प्रसिद्ध ब्रिटिश राजकारण्याशी गल्लत टाळण्यासाठी अमेरिकन चर्चिल या नावाने त्याला उल्लेखिले जाते.
बाह्य दुवे

इंग्लिश लेखक
इ.स. १८७१ मधील जन्म
इ.स. १९४७ मधील मृत्यू

dataset: wikimedia/wikipedia


ाथा सपाट करून घ्यावा आणि मग लागवड करून घ्यावी.
लागवडीचा हंगाम आणि लागवड : हळदीची लागवड साधारणपणे एप्रिल महिन्याच्या मध्यापासून जून महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत करावी. ठिकठिकाणच्या स्थानिक प्राप्त परिस्थितीनुसार लागवडीचा कालावधी मागेपुढे होतो. लागवडीसाठी वापरले जाणार्या बियाणांची सुप्तावस्थ संपलेली असावी. बियाणाचे डोळे नकळत फुगलेले असावेत. कुजलेले, अर्धवट सडलेले बियाणे लागवडीसाठी वापरू नये. लागवडीसाठी हळकुंड बियाणे वापरले तरी चालतात. मात्र हळकुंड बियाणे ३० ग्रॅमपेक्षा वजनाने मोठे असावेत. सरी वरंबा पद्धतीने लागवड करावयाची झाल्यास वरंब्याच्या दोन्ही बाजूस ३० सें.मी. अंतरावरती गड्डे कुदळीने अगर्या घेऊन लावावेत किंवा वाकुरी पाण्याने भरल्यानंतर गड्डे पाण्यामध्ये वरंब्यात ३ ते ५ सें.मी. खोल दाबून घ्यावेत. रुंद वरंबा पद्धतीने ३० x ३० सें.मी. अंतरावरती गड्डे लावून घ्यावेत. लागवडीच्या वेळी गड्डे पुर्ण झाकले जातील याची दक्षता घ्यावी.
बेणे : एकरी १००० किलो बेणे लागते. लागवड मातृकंदापासून करतात. या कंदापासून तयार केलेल्या ३० दिवसाच्या वयाच्या रोपापासूनही लागवड करतात. कन्याकंदही लागवडीसाठी वापरतात.
बीजप्रक्रिया : १ लि. जर्मिनेटर १०० लि. पाण्यामध्ये घेऊन त्यामध्ये १०० किलो बेणे १० मिनिटे भिजवून नंतर ते सुकवून लावावे. हे द्रावण २ ते ३ वेळा वापरता येते. त्यामुळे कंद (बेणे) लवकर, एकसारखे उगवून मर होत नाही.
आंतरमशागत (भरणी करणे) : हळदीच्या लागवडीनंतर २.५ ते ३ महिन्यांनी भरणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. सरीमधील माती किंवा लागण केलेल्या दोन्ही गड्ड्यांच्यामधील मोकळ्या जागेमधील माती १.५ ते २ इंच शिपीच्या कुदळीने खणून दोन्ही बाजूंच्या गड्ड्यांना लावणे म्हणजे 'भरणी करणे' होय. माती लावताना संपूर्ण कंद झाकला जाईल अशा पद्धतीने माती लावावी. भरणी केल्यानंतर पिकास हलकेसे पाणी द्यावे. भरणी केल्यामुळे नवीन येणारे हळकुंड झाकले जातात व त्यांची चांगली वाढ होते. मात्र याउलट भरणी न केल्यास जमिनीच्या बाहेर आलेल्या हळकुंडाची वाढ होत नाही. थोडीफार झाली तरी ती निकृष्ट दर्जाची होते आणि उत्पादनामध्ये जवळजवळ १० ते १५ टक्क्यांनी घट येते.
पाणी व्यवस्थापन : हळदीची लागवड एप्रिल -मे महिन्यामध्ये होत असल्याने सुरुवातीच्या काळात पावसाची सुरुवात होईपर्यंत पाण्याची अत्यंत आवश्यकता असते. कारण दरम्यानच्या काळात मुळांकडून स्थिरता प्राप्त होणे हा महत्त्वाचा कालावधी असतो, म्हणून लागवडीनंतर आंबवणीचे पाणी लगेच ४ ते ६ दिवसांच्या अंतराने द्यावे. जमिनीच्या प्रतिनुसार हा कालावधी कमी -जास्त ठेवावा. पावसाला सुरू झाल्यानंतर पावसाचेह पाणी जमिनीमध्ये साठून राहणार नाही, याची दक्षता घ्यावी. पावसाळ्यानंतर हिवाळयामध्ये पाण्याच्या २ पाळीमधील अंतर १२ ते १५ दिवस ठेवावे. मात्र पीक काढणीच्या १५ दिवस अगोदर अजिबात पाणी देऊ नये.
खते : हळद पिकासाठी खतामधील सर्व घटकांची कमी- अधिक प्रमाणात गरज असते. मात्र हळद पिकासाठी रासायानिक खते वापरलेल्या हळदीच्या कंदावरती अनिष्ट परिणाम होतो. असा अनुभव शेतकर्यांचा आहे. तेव्हा हळदीला शक्य तेवढ्या प्रमाणात सेंद्रिय खतांचा वापर करावा. यामध्ये पुर्ण कुजलेले शेणखत एकरी १० टन (२० बैलगाड्या) आणि कल्पतरू सेंद्रिय खत ७५ ते १०० एकरी किलो दिन हप्त्यातून (लागवडीवेळी अर्धी मात्र आणि भरणीच्यावेळी अर्धी मात्रा याप्रमाणे) द्यावे. त्याचवेळी हेक्टरी २०० ते ३०० किलो करंजी किंवा निंबोळी पेंड द्यावी आणि भरणी करून द्यावी. या पिकास भरणीनंतर कोणतीही खते देऊ नयेत.
आंतरपिकांची लागवड : मुख्य पिकाशी स्पर्धा न करता हळद पिकाच्या उत्पादनामध्ये वाढ करणार्या आंतरपिकांची निवड करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ही पिके हळद पिकापेक्षा उंचीने कमी तसे च पसार्याने कमी जागा व्यापणारी असावीत. हळद पिकाची लागवड केल्यापासून ३ ते ३.५ महिन्यांनी फुटवे येउन कंद पोसण्यास सुरुवात होते. त्यासाठी हळकुंड येण्याच्या कालावधीपूर्वी आंतरपिकाची काढणी होणे फायदेशीर ठरते, महणून हळद पिकामध्ये श्रावणघेवडा, मिरची, कोथिंबीर या पिकांची ल


text: कोणीतरी कॉल 112 आणि गजर ऑपरेटर एक अपघात म्हणून अपघात गटवारी, ब्रँड, बुडू लागले किंवा Holms आत संशयित हृदयक्रिया बंद पडणे "गजर क्षेत्र" आपोआप एक मजकूर संदेश स्वयंसेवक संदेश पाठवू. हे लोक पहिल्या पण करण्यात सक्षम आहेत तर करू शकता (कोणतेही बंधन अस्तित्वात). क्षेत्र आहे 15 Holm च्या चर्च किमी, पण बदलले जाऊ शकते म्हणून ती वाढवलेला किंवा सहभागी मोबाइल फोन आहे अवलंबून होते.


ोत्सव साजरा करण्याच्या मन:स्थितीत नाही, असेही ते म्हणाले.
मंगळवारी अचानक संध्याकाळी बधवार पार्कवर पोलीस बंदोबस्त वाढविण्यात आला. विचारणा केली असता नेहमीप्रमाणे बंदोबस्त ठेवण्यात आल्याचे सांगण्यात येत होते. परंतु वाढविण्यात आलेल्या पोलीस बंदोबस्तामागील कोडे आज उलगडले असे येथील स्थानिक रहिवाशी सांगत होते.


नेटभेटची वाचकांसाठी पुस्तक भेट !
नेटभेटचे सभासद व्हा (मोफत) आणि जिंका दोन मराठी पुस्तके - "प्रकाशवाटा" आणि "ईडली ऑर्कीड आणि मी"
नेटभेट सुरु करुन आता जवळपास सहा महीने उलटले आहेत. गेल्या सहा महिन्यात आम्ही सुमारे २१५ लेख नेटभेटवर लिहिले आणि १३० हुन अधिक कमेंट्स या ब्लॉगला मिळाल्या. मराठी जनतेला आपल्या भाषेत संगणकाची, इंटरनेटची आणि इतर उपयुक्त गोष्टींची माहीती व्हावी या उद्देशाने नेटभेट च्या लिखाणाला आम्ही सुरुवात केली.
वाचकांचा प्रतीसादामुळेच आम्हाला रोज नवनविन आणि उपयुक्त माहीती नेटभेटवर देण्याची स्फुर्ती मिळते. वाचकांच्या प्रेमामुळेच केवळ सहा महीन्यांच्या कालावधीत "नेटभेट"ला भेट देणार्या वाचकांची संख्या एक लाखाहुन अधिक झाली. दररोज सुमारे ५०० वाचक जगभरातुन नेटभेटचे वाचन करतात आणि त्यापैकी ५०% वाचक हे नेटभेटवर पुन्हा पुन्हा येणारे असतात.
आतापर्यंत १५८ मराठी वाचकांनी नेटभेटचे ईमेल सभासदत्व घेतले आहे. म्हणजेच नेटभेटवर प्रकाशित झालेला प्रत्येक लेख हा त्वरीत १५८ वाचकांपर्यंत ईमेल द्वारे पोहोचवला जातो. नियमीत वाचकांमुळेच आम्ही नेटभेट ब्लॉगद्वारे आतापर्यंत २० डॉलर्स (१००० रुपये) इतकी कमाई जाहीरातींद्वारा मिळवलेली आहे.
जाहीरातींद्वारे मिळालेली ही छोटीशी रक्कम मराठीच्या सेवेसाठी अर्पण करण्याचे आम्ही योजीले आहे.
वाचकांच्या प्रेमाचं रीटर्न गीफ्ट म्हणुन आम्ही नेटभेटच्या सभासदांना एक भेट देण्याचे ठरवीले आहे. २१ ऑक्टोबर २००९ म्हणजे बरोबर एक महीन्यानंतर नेटभेटच्या सर्व सभासदांमधुन दोन भाग्यवान विजेते निवडण्यात येणार आहेत.
पहील्या क्रमांकास श्रीयुत प्रकाश आमटे आणि सौ. मंदाकिनी आमटे यांचे "प्रकाशवाटा" हे पुस्तक व
दुसर्या क्रमांकास श्री विठ्ठल कामत यांचे "ईडली ऑर्कीड आणि मी" हे पुस्तक
नेटेभेटतर्फे भेट म्हणुन देण्यात येणार आहे.
मग वाचकहो, जर तुम्ही नेटभेटचे (मोफत) सभासदत्व अद्याप घेतले नसेल तर लगेचच येथे क्लिक करुन सभासदत्व घ्या किंवा खालील रकान्यात आपला ई-मेल पत्ता द्या आणि संभाव्य बक्षीसपात्र सभासदांच्या यादीत सामील व्हा.


text:
कलम ४ (१)(ब) (i)
मुंबई विद्यापीठ विद्यानगरी येथील पालिं विभागातील कार्यवाहकत्वाचे तपशील
| कार्यालयाचे नाव | पालिं विभाग |
|-----------------|-------------|
| पत्ता : | पालिं विभाग, राणडे भवन, तिसरा मजला, विद्यानगरी, सांताकुड़ा (पूर्व), मुंबई - ४०० ०९२. |
| कार्यालय विभाग प्रमुख | डा योजना भगत |
| शासकीय विभागाचे नाव | पालिं विभाग, मुंबई विद्यापीठ |
| कोणत्या मंत्रालयातील खात्याच्या अधिनस्त | उच्च व तत्र शिक्षण विभाग महाराष्ट्र शासन |
| कार्यक्षेत्र | मुंबई, विद्यानगरी परिसर |
| भौगोलिक | संपूर्ण भारत |
कार्यस्वरूप
| विशिष्ट कार्य | १)एम.ए, एम फिल्याकरिता प्रवेश देणे, २)प्रमाणप्रत्र अभ्यासकमाकरिता प्रवेश देणे ३)पदवीका अभ्यासकमाकरिता प्रवेश देणे |
| विभागाचे ध्येय/धोरण | उच्चशिक्षित, सुसंस्कृत आणि चांगले विद्यार्थी तयार करणे विद्याध्याय उच्चशिक्षणासाठी प्रोत्साहन करणे |
सर्व संबंधित कर्मचारी
| नाव | पदनाम | कार्य |
|-----|--------|-------|
| प्रा.डॉ योजना भगत | सहायक प्राध्यापक व विभाग प्रमुख | विभागाची शैक्षणिक व प्रशासकीय जबाबदारी सभाळणे, अभ्यासक्रम पुस्तकांची कामे, परिषेसंबंधीची सर्वकामे, नेमून दिल्लेल्या विषयांचे अध्यापन, विभागातील कार्यशाळा, चर्चसित्रे, परिसंवाद अयोजित करणे, प्रबंध तिलहण्यास मार्गदर्शन करणे, पुस्तक समित्त्रण, शैक्षणिक सहल आयोजित करणे |
| कु. विद्या शां करडक | सहायक प्राध्यापक | अभ्यासक्रम पुस्तकांची कामे, नेमून दिल्लेल्या विषयांचे अध्यापन, परिषेसंबंधीची सर्वकामे. विभागातील कार्यशाळा चर्चसित्रे परिसंवाद अयोजित करण्यास मदत करणे, |
| नाव | पदनाम | कार्य |
|----------------------|----------------------|----------------------------------------------------------------------|
| श्री नंदकुमार गोविंद आग्रे | वरिष्ठ टकलिपिक | विभाग प्रमुखाच्या समतीने येणारी सर्व कामे करणे. कार्यालयातील कामे दिलेल्या वेळेवर कर्मचा-यांकडून करून घेणे. विद्याधर्याकडून परोक्षांची फी घेऊन त्यांचे अर्ज परोक्षाभवनात सादर करणे. लेखा विभागातील सर्व कामे उदा. अंदाजपत्र, विविध कार्यक्रमासाठी लागणारे कुलगस्तूची मंजुरी, विभागामध्ये होणारी चर्चासारे, कार्यशाळा, अभ्यागत प्राध्यापकांची व्याख्याने या करिता लागणारी अग्रीम स्तकम लेखा विभागाकडून मिळवून त्याचा योग्य तो विनियोग करणे. एम.ए विद्याधर्याच्या आणि संशोधन विद्याधर्याची प्रवेशप्रक्रियेसंबंधी सर्व कामे, शिष्यवृत्ती संबंधीची सर्व कामे आवक व जावक प्रात्रसंबंधी नोंद करणे. |
| कृ. अनिता दा. चव्हाण | कर्निष्ठ टकलिपिक (हंगामी) | विभाग प्रमुखाच्या समतीने येणारी सर्व कामे करणे. विभागात येणा-या सर्व परिपक्तकांची माहिती पाठवणे विद्याधर्याच्या सरकारी अनुदानासंबंधीची कामे करणे, एम.ए. विद्याधर्याच्या आणि संशोधन विद्याधर्याची प्रवेशप्रक्रियेसंबंधी सर्व कामे, शिष्यवृत्ती संबंधीची सर्व कामे, सर्व प्रकारची टकलेखनाची कामे. |
| श्री. महेंद्र धुमाळे | शिपाई (गैरहजर) | कार्यालयातील सर्व काम, पेपर फायलिंग करणे, पोस्टाची कुरियरी कामे करणे तसेच इतर विभागसंबंधीची पत्ते त्या-त्या विभागात सादर करणे, ग्रंथालयातील कामे, कार्यक्रमाची पूर्व तयारी करणे. |
| श्री. विनय स. शेडगे | शिपाई (हंगामी) | कार्यालयातील सर्व काम, पेपर फायलिंग करणे, पोस्टाची कुरियरी कामे करणे तसेच इतर विभागसंबंधीची पत्ते त्या-त्या विभागात सादर करणे, ग्रंथालयातील कामे, कार्यक्रमाची पूर्व तयारी करणे. |
| मालमत्तेचा तपशील | संगणक 3, लॅपटॉप 3, संगणक टेबल 2, संगणक खुर्चा 2, लाकडी टेबल 3, फायलिंग कपाट 2, लोखंडी रेक 4, कपाटे 4, बुककेस 13, कॅनिंग खुर्चा 12, रिवॉल्युंग खुर्चा 2, विद्याधरी खुर्चा 14, नोटिस बोर्ड 3, मल्टीपरपज टेबल 2, कॅश पेटी 1, प्लॅस्टिक टेबल 1, प्रोजेक्टर 2, जेरॉक्स मशीन 1, वायरलेस माईक 1, माईक विध स्पिकर 1, माईक विध स्टॅंड 1 |
| --- | --- |
| इमारती व जागेचा तपशील | राणडे भवन, 3 ला मजला, एकूण 3 खोल्या |
| उपलब्ध सेवा | एम.ए, एम.फिल. पदव्युत्तर पदवी अभ्यासकम, प्रमाणप्रत्र अभ्यासकम, पदवीका अभ्यासकम |
संस्थेच्या संरचनात्मक तकन्यामध्ये कार्यक्षेत्राचे प्रत्येक स्तरावरचे तपशील:-
कार्यालयीन दूरध्वनी कमांक व वेळा | २६५२२५०६
वेळ: सकाळी १०.२० ते ६.००
जेवणाची वेळ दुपारी १ ते १.३०
साप्ताहिक सुट्टी व विशिष्ट सेवसाठी ठरविलेल्या वेळा | सर्व संविवार, दुसरा आणि चौथा शनिवार व सार्वजनिक सुट्ट्या. |
कलम ४ (१)(ब)(ii)


text: कोकणात परब जाऊन अरब येतील - राज ठाकरे


अंगावर घालण्यासाठीही पुरेसे कपडे नसलेल्या भारतातील कष्टकरी समाजाला थंडीचे दिवस म्हणजे मोठे संकट असते. या दिवसात थंडीपासून बचाव करण्यासाठी त्यांना साधे स्वेटर्ससुद्धा उपलब्ध होत नाहीत, ती खरेदी करण्याचे सामर्थ्यही त्यांच्यामध्ये नसते. थंडीच्या लाटेत मृत्यु झाल्याच्या घटना, बातम्या आपल्या वाचनात येत असतात. यामध्ये लहान मुले आणि वयोवृद्ध नागरिकांचा मोठ्या प्रमाणावर समावेश असतो. अशा मंडळींना 'वात्सल्याची ऊब' या सेवेअंतर्गत विणलेले स्वेटर्स दिले जातात.
सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांच्या मार्गदर्शनाखाली 'अहिल्या संघा'तर्फे 'वात्सल्याची ऊब' हा उपक्रम राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमात लोकरीच्या विणकामाची सेवा श्रद्धावान करतात. या सेवेत सहभागी असलेले श्रद्धावान लोकर व दोन सुयांच्या सहाय्याने स्वेटर्स विणतात. नवजात बालके, दहा वर्षांखालील मुले तसेच ज्येष्ठ नागरिकांसाठी स्वेटर्स विणले जातात. स्वेटर्स व्यतिरिक्त कानटोप्या, टोपरी, मोजे आणि मफलर ही विणले जातात. आतापर्यंत (२०१८ पर्यंत) श्री अनिरुद्ध उपासना ट्रस्ट व संलग्न संस्थांद्वारे सुमारे २२,००० स्वेटर्सचे वाटप करण्यात आले आहे.
ज्या स्त्री श्रद्धावानांना स्वेटर्सचे विणकाम करण्याची इच्छा आहे, अशा स्त्रियांना अहिल्या संघातर्फे विनामूल्य विणकामाचे प्रशिक्षण दिले जाते. हे प्रशिक्षण आठवड्यातून दोन वेळा दिले जाते. प्रशिक्षणाचा कालावधी साधारण सहा महिन्यांचा असतो.
साधारपणे वयाच्या पन्नाशीनंतर बर्याच गृहिणी कौटुंबिक जबाबदारीतून मुक्त झालेल्या असतात. अशा गृहिणींकडे मोकळा वेळ असतो. हा वेळ त्या स्वेटर्स विणकामासाठी वापरू शकतात. बर्याच स्त्री श्रद्धावान याचा लाभ घेतात. प्रेमाने व निरपेक्ष भावनेने विणलेल्या स्वेटरला नुसती लोकरीची ऊब नाही, तर त्याला वात्सल्याचीदेखील ऊब असते. अनेक स्त्री श्रद्धावान भगवंताचे व सद्गुरुंचे नामस्मरण करीत ही सेवा करतात, त्यामुळे या सेवेला भक्तीची जोडही मिळते. अशा सेवेतून निर्माण होणारी ही ऊब माणसाला आयुष्यात तग धरून राहण्यास मदत करते.


म . टा . प्रतिनिधी , नाशिक
शहराच्या विविध भागांत चेन स्नॅचिंग करणा - या स्थानिक टोळीला अंबड पोलिसांनी मंगळवारी जेरबंद केले . सध्या पोलिस कोठडीत असलेल्या या सहा जणांच्या टोळीकडून पोलिसांनी ३४ तोळे सोने , तीन मोटरसायकल्स असा तब्बल १० लाखांचा मुद्देमाल हस्तगत केला आहे .
या कामगिरीसंदर्भात अंबड पोलिस स्टेशनमध्ये झालेल्या पत्रकार परिषदेत पोलिस उपायुक्त डी . एस . स्वामी यांनी ही माहिती दिली . पोलिसांच्या हाती आलेल्या माहितीवरून गुन्हेशोध पथकाने ठिकठिकाणी सापळा रचून संशयितांची माहिती संकलित केली व खात्री झाल्यानंतर त्यातील सिडकोच्या सेंटर लॉरेन्स स्कूलजवळ राहणाऱ्या लखन सुरेश ठाकुर याला ताब्यात घेतले . तपासात त्याने चेन स्नॅचिंगची कबुली देतानाच सहकाऱ्यांची नावेही सांगितली . त्यानंतर पोलिसांनी साईव्हिला अपार्टमेंटमधील कुणाल ज्ञानदेव भामरे , सावतानगरातील अमोल केवल मोरे , सेंटर लॉरेन्स स्कूलजवळील निखिल बाळू जमदाडे व रोहीत ज्ञानदेव भांगरे यांना अटक केली . त्यांनी ११ गुन्ह्यांची कबुली दिल्याने इंदिरानगर व नाशिकरोड भागातील अनेक गुन्हे उघडकीस आले असल्याचेही पोलिस उपायुक्त स्वामी यांनी सांगितले .
या टोळीला अटक झाल्यामुळे चेन स्नॅचिंगच्या घटनांमुळे पाचावर धारण बसलेल्या नाशिककरांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे . अंबड पोलिस स्टेशनचे वरिष्ठ पोलिस पोलिस निरीक्षक बाबासाहेब बोरकर यांच्यासह टोळीला जेरबंद करणारे अधिकारी उपस्थित होते .


"दुर्गम भागांमधील हिंसक कारवायांचे पालनपोषण करणारा शहरी नक्षलवाद सध्या वेगाने फोफावतो आहे. छोट्या संघटनांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांशी संपर्क वाढवून अनुयायी वर्ग उभा केला जात आहे. शत्रूराष्ट्रांच्या मदतीने हा राष्ट्रदोह होत आहे,' असे प्रतिपादन सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांनी आज (गुरूवार) येथे केले.
येथील रेशीमबाग मैदानावर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या विजयादशमी उत्सवात ते बोलत होते. यावेळी नोबेल विजेते कैलाश सत्यार्थी यावेळी प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. डॉ. भागवत म्हणाले, 'सोशल मीडियावर येणारा चिथावणीखोर मजकूर पाकिस्तान, इटली, अमेरिका येथून येतो की काय अशी शंका येते. "भारत तेरे टुकडे होंगे" असे नारे देणाऱ्या आंदोलकांमागे काही प्रमुख चेहरे आहेत. चिथावणीखोर भाषणांमुळे तेही लोकांना माहित झालेले आहेत. दहशतवादाशी संबंध ठेवणाऱ्या या लोकांच्या मनात अचानक पीडितांबद्दल संवेदना कशा निर्माण झाल्या, याचाही विचार व्हायला हवा.'
तत्पूर्वी स्वयंसेवकांचे पथसंचलन व कवायतीही झाल्या. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, केंद्रीय रस्ते व भूपृष्ठ वाहतूकमंत्री नितीन गडकरी, पालकमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे, पद्मश्री उस्ताद रशीद खाँ व त्यांच्या पत्नी सोहा खान, केरळचे केंद्रीय राज्यमंत्री के.जे. अँथोन्स, आळंदीचे रामूजी महाराज आदींची उपस्थिती होती. व्यासपीठावर प्रांत संघचालक राम हरकरे, महानगर संघचालक राजेश लोया, महानगर सहसंघचालक श्रीधर गाडे यांची उपस्थिती होती.
राम मंदिरासाठी कायदा करा
लोक म्हणतात तुमचेच सरकार आहे तर मंदिर का बनत नाही. पण सरकार बदलल्याने मागण्या पूर्ण होतात हा भ्रम आहे आणि तो आजही कायम आहे. राजकारण आडवे आले नसते तर राममंदिर कधीचेच झाले असते. आता सरकारने लवकरात लवकर राम मंदिर बांधण्यासाठी कायदा करावा. यासंदर्भात देशात संत महात्मा जे पाऊल उचलतील, आम्ही त्यांच्यासोबत आहोत, असे स्पष्ट मत सरसंघचालकांनी व्यक्त केले.
मतदान करून पश्चाताप ओढवून घेऊ नका
येत्या निवडणुकांमध्ये पुढील पाच किंवा अनेक वर्षे पश्चाताप होणार नाही, याचा विचार करून मतदान करा, असे आवाहन सरसंघचालकांनी केले. उपलब्ध उमेदवारांपैकी सर्वोत्तम निवडा अन्यथा नोटाचा पर्याय आहे. पण नोटा वापरताना तो आत्मघाती ठरणार नाही, याचीही काळजी घ्या, असेही सरसंघचालक म्हणाले.
पोर्नोग्राफीवर बंदी हवी : कैलाश सत्यार्थी
सीमेवरील सुरक्षेसोबत अंतर्गत सुरक्षा देखील आवश्यक आहे. आजही देशात अल्पवयीन मुलींवर बलात्कार होतात. भाऊ बहिणीवर, बाप मुलीवर अत्याचार करतोय. याला इंटरनेटवरील पोर्नोग्राफीदेखील तेवढीच कारणीभूत आहे. हा काळा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात फोफावला असून, त्यावर बंदीची आवश्यकता आहे. संयुक्त राष्ट्र महासभेत जगभरातील अनेक देशांनी एकत्र येऊन याविरोधात पाऊल उचलण्याची तयारी केली आहे, असे प्रतिपादन नोबेल विजेते कैलाश सत्यार्थी यांनी केले.


text:
प्रश्न वेगवेगळा विचारले व पुढे च्या प्रश्नाकडे जाण्यापूर्वी त्याची उत्तरे सविस्तर सांगेल.
शेवटचे सत्र
एक दिवसीय कार्यशाळेची समाप्ती प्रत्येक सन्तातुन दोन महत्त्वाचे संदेश सांगुनु शकत या. सहा सन्तासाठी ठाण्टील झा पद्धतीने प्रशिक्षणाश्याच्या सहा गट तयार करा. प्रत्येक गटाने पाच मिनीटे चर्चा क शवी आणि त्याना दिलेल्या सन्तामधुन दोन महत्त्वाचे संदेश सांगावे.
प्रशिक्षक ने प्रशिक्षणाश्याच्या आभार मानावत आणि प्रशिक्षणाश्याच्या क माया जागी स्तनपान आणि पूरक आहाराला व सहकार्य करण्यासाठी प्रोत्साहन करावे.
लक्षात ठेवण्यासाठी काही गोष्टी
09. जन्मानंतर लगेच बाळाला मातोकडे द्यावे. जेणेकरून बाळ आणि आई एक मेक अंच्या जवळ येऊन त्वचेशी संपर्क रत येतील. नवजात बाळकाळा एक तासाच्या आत स्तनपानास सुरुवात करावी.
02. जन्मानंतर अर्धकासाठी पहिले ६ महिने मातचे दूध हाच सर्वोत्तम आहार तसेच पेय आहे. या काळावधीत इतर कोणतेच अन्य पदार्थ किंवा द्रव पदार्थ, पाणीसुधा बाळासाठी गरजेचे नाही.
03. स्तनपान नवजात शिशू आणि बाळकांचे विविध आजारापासून संरक्षण करते. तसेच माता व बाळ यांच्यामध्ये जिव्हाळ्याचे बंध निर्माण करते आणि बाळाचा बुध्यांक वाढप्यास मदत होते.
08. सर्व माता यशस्वीपणे बाळाला स्तनपान करू शकतात. सर्व मातांना मुख्यतः ज्यांना स्तनपानाबाबत शंका असतील किंवा आत्मविश्वास नसेल त्यांना बाळांच्या वडीलंकडून आणि कुटुंबियांकडून प्रोत्साहन आणि मदतीची गरज असते. सर्व आरोग्य कर्मचारी, सामाजिक कार्यकर्ते, महिलांचे विविध गट, आशा, अंगणवाडी कार्यकर्ते इत्यादी सर्वांनी स्तनपानास समर्थन व प्रोत्साहन दिले पाहिजे.
04. ६ महिने पूर्ण होऊन बाळाले पूरक आहार घेण्यास सुरुवात केल्यावर आहारासोबतच स्तनपानसुधा २ वर्षांपर्यंत आणि त्यापुढे ही सुरु ठेवावे करणे स्तनपान बाळासाठी सर्वोत्तम आहार तसेच ऊर्जेचा स्रोत असून स्तनपानामुळे बाळाचे विविध आजारापासून संरक्षण होते.
08. सहा महिने पूर्ण झाल्यावर बाळाला मागेल त्यानुसार स्तनपान सुरु ठेवावे आणि स्तनपानासोबत पूरक आहार सुरु करावा.
6 ते 12 महिन्यांमध्ये कोणत्याही प्रकारचा पूरक आहार देण्याआधी प्रथम स्तनपान करण्यात यावे व त्यानंतर पूरक आहार द्यावा.
कमीत कमी वयाच्या दोन वर्षापर्यंत स्तनपान करणे हे बाळाच्या आहाराचा महत्त्व पुर्ण भाग आहे.
बाळाला चहा, कॉफी, थंडपेय (उदा. सोडा, रंगीत पेय, साखरेचे पाणी इ.) देऊ नये.
बाळाला नेहमी स्वच्छ व उघडच्या तोडाच्या कपातून खायला द्यावे. बाटली किवा बंद तोडांची भांडी वापर नयेत.
बाळाला नियमीतपणे वजन घेण्यासारखे, लसीकरणासारखे, जीवनसत्य अ चे डोस देण्यासाठी जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात/ आरोग्य केंद्रात घेऊन जावे.
बाळ आजारी असत्यास त्याला कमी प्रमाणात पण जास्त वेळा आहाराची गरज असते. तसेच अधिक प्रमाणात स्तनपान, द्रवपदार्थ याची आवश्यकता असते. बाळाच्या आवडीचे पदार्थ त्याला धा आणि ते खाण्यासाठी त्याला प्रोत्साहित करा.
आजारपणांतर बाळाला कमीत कमी दोन आठवडे जास्त प्रमाणात व जास्त वेळा जेवण द्यावे.
| आहाराची सुरूवात केल्या केली ? |
|----------------------------------|
| ६ महिन्यांच्या आत |
| ७ व्या महिन्यांत |
| ८ व्या महिन्यांत |
| ९ व्या महिन्यांत |
| १० महिने पूर्ण झाल्यावर |
| आता स्तनपान चालू आहे का ? |
|-------------------------------|
| हो : वेळा / २४ तासात |
| नाही : महिने स्तनपान दिलं. |
| वरचे दृश : मिळी २४ तासात |
|-----------------------------|
| कसे पाजता : वाटी/पेला/वाटी |
| चमचा/बोंडल/सीपर/बाटली |
| आहार कसा दिला जातो ? |
|--------------------------|
| समग्व्याबरोबर - हो / नाही |
| गाणी गोषी सांगत - हो / नाही |
| मोबाइल टी.व्ही. इ. - हो / नाही |
| जबदस्तीने - हो / नाही |
| एका जागी बसून - हो / नाही |
| कोण देतं :- |
| स्वच्छता : |
|------------|
| बाळाची व भरवणाची नख व |
| दातांची तपासणी |
| बाळाच्या दातांची स्वच्छता |
| १० फूड गुप्स: काय देता ? |
|---------------------------|
| गेल्या २४ |
| तृणधन्य | कहडधन्य |
| स्तनपानाच्या वेळा |
|-------------------|
| १. |
| २. |
| ३. |
| ४. |
| बाळासाठी काय शिजवता ? |
|--------------------------|
| डालीचे/तांदुळाचे पाणी |
| /फुटजूस/खिमट/ |
| नाचपी सांच |
| अन्य कसे मऊ केले |
|-------------------|
| जाते हाताने/मिक्सर |
| ग्राइडर |
| कसे मऊ करता ? |
|-----------------|
| वरण/दूष/दहात |
| कालन्यून |
| एका वेळेच्या आहाराचे |
|------------------------|


text:
्या कार्यक्रमांती आंदा, तरी हुयांची विकारणी जाताना जागाबदार कर्मचारी ब्रोबर चेंडून जाईलशेव्हे आवार एकत्रयाने सोडूनयास अनुमती न देणे, आजारपणांच्या काणपाही लक्षणांची निर्मित वैद्यकिय तपासणी करून घेणे व, कामात प्रवास्य देणे.
५. चस्तितमूळचे दैनिकदिन व्यवहार करताना आपापसांती आदरभाव व जागाबदारी मध्ये सहभाग असणे वा आधारे व्यावहारण निर्मिती करण्यास जागाबदार राहिल.
६. निर्देशांची विद्याधारांचा व्यक्तिमित्यांचा विकास होण्याच्या दृष्टिने कार्यक्रमांचे निर्मित रचन्याची जागाबदारी राहिल.
७. निर्देशांची विद्याधारांचा समावेश नाही व दूरपर संस्थाकांचे जेवणांची विशेष काढली घेऊन व मूल्याना या तिन्हीं बाजी येणेल पुरविल व त्या विकारणी समक्ष हजार सहून विद्याधारांची जेवणांची हजारी घेऊन.
८. निर्देशांची विद्याधारांची परवर्त व राजीनी प्रस्तुत वेळांपकाक्रमांचे चेंडून राजीच्या वेळांपकाक्रमांचे चेंडून राजीच्या प्रदर्शनांच्या वेळी विद्याधारांची समृद्ध आणि आजारी सुरूवाती चीकी करून व्याची काढली घेऊन.
९. व्यवस्थापन व मुख्याध्यक्ष योगी मूल्याने केल्यापकामांचे वस्तिमूळ प्रशासनांची संचालन कोणतेही अन्य काम करून यांचे सहेज तयार राहिल.
१०. मुख्याध्यक्षांच्या परवर्तानीमी रुज्जर गेल्यास रुज्जर अर्जी ड्रेक जाईल व परवर वेळांपक शाळेल आपल्या कामाच्या हजार राहिल.
११. शाळेच्या आवारात राहण्यांची सांग असल्यास कुट्टासाह तेव्हा राहिल व राजी प्रार्थना हार्मोनी आणि विद्याधारांचे इंगेप्यान्यांतर आपले शाळेच्या घरी जाईल.
१२. आवारात राहण्यांची सांग नसल्यास शक्ती शाळेच्या जावल्यां घर चेंडून राहिल.
१३. राजी शाळेच्या आवारात राजू पडल्यास जाणे वेळांपकाक्रम राहिल.
१४. स्वच्छता, समाधानकारक जेवणांची व्यवस्था, गुडपाट, पाक्षेत्र कर्मक्रम नियमित उपस्थिती व सर्वेक्षणांग शिक्षा याकारिता जागाबदार असेल.
१५. वर्गीन प्रमाणे कर्तव्य व्यातीरिक कर्तव्यात वाढ करण्याचे तसंच नर्दीन कर्तव्य समावेश करण्याचे सर्व अधिकार शासन, आयुक्त आविष्कारी विकास, अपर आयुक्त आविष्कारी विकास याना राहिल व व्याप्रमाणे कर्तव्य घार पाडल्याची लागूनील,
स्थापक/-
(स्मिर्नांद गवांडे)
अपर आयुक्त
आदिवासी विकास दाखे


text:
Homeमहाराष्ट्रअहमदनगरBlog | वृक्षारोपणाने करा वसुंधरेचे संरक्षण
July 2, 2019 Team Krushirang अहमदनगर, औरंगाबाद, कोल्हापूर, ट्रेंडिंग, नागपूर, नाशिक, पुणे, महाराष्ट्र, मुंबई 0
सर्वसामान्य नागरिकांना मुळातच निसर्ग जपण्याची आंतरिक ओढ असते.त्यांच्या या आंतरिक भावनेला हात घातला त्यांना सजग केल तर खरोखरच मोठ काम होऊ शकत.दर वर्षी ५ जून हा दिवस जागतिक पर्यावरण दिन म्हणून साजरा केला जातोय परंतु ही तारीख आपल्या हवामानाला सुसंगत अशी वाटत नाही. कारण आपल्याकडे हवामानातील बदलांमुळे मृग नक्षत्राचा पाऊस बेभरवशाचा झाला आहे. दोन-तीन पाऊस पडून गेल्यावर जर रोप लावली तर ती तग धरण्याची,जगण्याची शक्यता अधिक असते. म्हणून मृगाचा आणि आद्राचा पाऊस पडून गेल्यावर म्हणजेच जुलै महिन्यात झाडे लावली आणि त्यांची निरंतर जोपासना केली तर अधिक फायदेशीर ठरेल.
यंदाच्या वर्षीचे असह्य करून टाकणारे तापमान,पाण्याची असणारी तीव्र टंचाई आणि न भूतो न
भविष्यती असा भीषण दुष्काळ व त्यामुळे एकंदर जनमाणसावर,सुष्टीवर आणि अनेक घटकांवर उद्भवलेल्या अनेकविध समस्यांचा वेध घेत असताना हे प्रश्न सोडविण्यासाठी केवळ एकच उपाय आहे तो म्हणजे झाडे लावणे त्यांची जोपासना करणे, त्यांना जगविणे. झाडांची संख्या वाढली तरच या समस्या सुटणार आहेत. एका पर्यावरण भूशास्त्रज्ञाने सिद्ध केले आहे की, झाड म्हणजे अवकाशाला जमिनीचे निरोप देणारे टॅावर आहेत. झाडामार्फत ठराविक काहीतरी संदेश यंत्रणा कार्यान्वित आहे, जी पाऊस-उन-वारा याला नियंत्रित करते अस त्याने सप्रमाण सिद्ध केल.झाड अवकाशाला निरोप देतात ! नुसत विचार केला तरी सद्य परिस्थितीत निसर्गाला वाचवण्याचे अनाहूत प्रयत्न मनापासून करावेसे वाटतात. पर्यावरणाचे रक्षण ही केवळ शासनाची जबाबदारी नाही तर समाजातील सर्वच घटकांनी त्यासाठी प्रयत्न करायला हवेत.आपल्या भावी पिढ्यांच्या भवितव्यासाठी ते फार आवश्यक आहे.पर्यावरण संरक्षणाच्या विषयीची केवळ पर्यावरण दिनीच आठवण येत असेल तर ती आपल्यासाठी एक भयंकर चूक ठरेल.जग बदलत राहणार, नवनवीन शोध आणि तंत्रज्ञान आपल्या जीवनात परिवर्तने घडवतच राहणार.मोठ मोठी शहरे उभारली जाणार, आपले जीवन अधिक सुखमय व्हावे म्हणून प्रयत्न करीत राहणार.याचा अर्थ निसर्गाचे चक्र रोखण्याचा परवाना आपल्याला मिळाला असे नाही. ग्लोबल वार्मिगची चर्चा केवल जागतिक स्तरावर किंवा राष्ट्रीय पातळीवर करण्यासाठी नाही.तर त्यावर आपल्या सर्वानी मिळून मात करण्यासाठी शाश्वत रक्षणाचा मार्ग अवलंबवल्यास हिताचे ठरेल.मागील पिढी शाळेत शिकली त्यावेळी निसर्गच मुख्य शिक्षक होता.पर्यावरण, वन्यप्राणी, झाडे-वनस्पती जंगले हे आताच्या पुस्तकातले विषय मागच्या पिढीचे सोबती होते. ग्रामीण भागात अजूनही पर्यावरणाचे नैसर्गिक जतन केले जाते,परंतु छोट्या–मोठ्या शहरांमध्ये दिवसेंदिवस प्रदूषण वाढतच आहे.या दृष्टीने शाळेपासूनच अगदी गाभिर्याने याविषयी शास्त्रशुद्ध ज्ञान मिळावे यासाठी प्रयत्न करावे लागणार आहेत.
आयआयटीएम या संस्थेच्या अभ्यासात नुकतेच असे आढळले आहे की आपण आयुष्यातील सरासरी साडेतीन वर्ष प्रदुषित हवेमुळे कमी करत आहोत.एका दृष्टीने ही आत्महत्याच म्हणावी लागेल! वाहनांमुळे उत्सर्जित होणाऱ्या प्रदुषित वायू मनुष्याच्या श्वसनात गेल्यामुळे श्वसनाचे विकार होण्याचे प्रमाण राज्यात ७ टक्के आहे. त्यामुळे आपण काही छोट्या गोष्टी आताच केल्या तर त्याचे दीर्घकालीन परिणाम नक्कीच दिसतील. संतुलित पर्यावरणामुळे निसर्गाचे चित्र बिनभोबाटपणे फिरत राहते.जैवविविधता सुद्धा या चक्रातील एक महत्वाचा भाग आहे. जंगलाची भूमिका तर अत्यंत महत्वाची आहे. राष्ट्रीय वननिती १९८८ च्या धोरणानुसार एकूण भैागोलिक क्षेत्राच्या ३३ टक्के क्षेत्रावर वन वृक्षाच्छादित असणे गरजेचे असताना राज्यात हे प्रमाण साधारण 20 टक्के आहे. महाराष्ट्र हे राज्य देशातील प्रगतशील आणि आघाडीचे राज्य आहे.राज्यातील ३ कोटी ७ लाख हेक्टर क्षेत्र वृक्ष लागवडीखाली आहे, परंतु याचे प्रमाण वाढविण्याची गरज ध्यानात घेऊन ३३ टक्के क्षेत्र वृक्ष लागवडीखाली आणण्यासाठी ५० कोटी वृक्षलागवड करण्याचा संकल्प महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने करण्यात आला आहे.वने ही पर्यावरण संतुलनासाठी आणि माणसाच्या विविध गरजांची पूर्तता करण्यासाठी महत्त्वाची आहेत. शुद्ध हवेपासून ते वन उपजांपर्यंत विव


text:
.
हा कांदा आपण घरातचं काढला आहे म्हणजे तुम्ही मी आपल्या भावांनी मिळून.
(४ एकर कांदा बोधावरचा म्हणजे १००० पोती कांदा घरात काढलेला, निम्मा पुन्हा शेतात टाकला.)
आता काढलेला कापायला बाया लागतील, एक बाई दिवसात २ ठिकी कशीबशी हाता पाया पडल्यावर आपली कीव आली तर कापते. १०० ठिकी कांदा कापायला बाया भरतात ५० टोटल.
त्यात मग आपण कापणं आणि ठिक्यात / पोत्यात / बारदाण्यात भरणं धरू .
बारदाणा सगळ्यात मेन, तो असतो दोन प्रकारचा. भारीतली तांबड्या जाळीची पिशवी ५५-६० रुपयाला एक , आपली वाहतूक लांबची नाही आपण साधा बारदाणा घेऊ, १२-१५ रुपयाला एक पिशवी वाला.
वाहतूक फक्त २० किलोमीटर आहे आपली, १०० पिशव्या आपणचं चढवला आणि उतरवला तरी हमाली कट हुनार आहेच.
यार्डात आपला माल पोहोचला आहे.
आता इथपर्यंत चा दुसऱ्या टप्प्यातला खर्च काढू –
खतं / फवारण्या – ७,००० ₹
खुरपनं रोजगार – ३,००० ₹
कापायची मजुरी – १०,००० ₹ ( २०० रुपये ने ५० बाया )
बारदाणा – १,५०० ₹
वाहतूक – ७०० ₹ ( ७₹ पिशवी )
एकूण दुसरा टप्पा – २२,२०० ₹
एकूण संपूर्ण खर्च = ९,३०० +२२,२०० = ३१,५०० ₹
लिलावाचा दिवस उजाडलाय.
हलाल करायला व्यापारी येतायत समोरून धावत घोळका करून. पोती फोडून पडलीयत. त्यातला प्रत्येक शेतकऱ्याजवळच्या पोत्यांच्या थडीतला खाली पडलेला, दबून पिचलेला कांदा उचलतायत पटकन. आडती भाव पुकारतोय .. ५०-१००-२००-३०० .. ३०० म्हणलं कि व्यापारी माना हालवतायत नाही म्हणून, आडती एकमेव असतोय शेतकऱ्याचा सख्खा तिथला, तो तसाच चढवतोय २०० वर व्यापारी पुढं सरकतायत. त्याचा एक नंबर २०० नं गेलेला असतोय. आपलं कान गरम झालेलं असतात, डोळं लाल झालेलं असतात, छाती धडधड करायला लागलेली अस्तिय जसाजसा तो गोंधळ जवळ येईल तसा..
आपल्या समोर सगळे येऊन थांबतात, आपली आपल्या आडत्याशी नजरानजर होतेय, केविलवाणा भाव लपवायचा आपण प्रयत्न करतो, आडती थोडाफार संबंधातला असतोय आपल्या २ पिढ्यांपासून. लावतानाच तो १५० पासून लिलाव सुरु करतो, आपल्या मेंदू चा विस्फोट झालेला असतो, डोक्यातून धूर निघायला लागलेला असतो. पुढंच आपल्या कानात शिरत नाही, आडती चिट्टी देतो हातात २५० नं निम्मा अन निम्मा २०० नं गेल्याची. (५ पैसा किलो गेल्यावर फास लावून घ्यावा.) आपण घाम पुसत बाहेर येतो. यार्डाबाहेरच्या कॅन्टीन वर थांबतो..
पट्टी असते हातात ५० क्विंटल कांद्याची ११,२५० ₹ !
६ किलोमीटर चालत निघतो आपण स्टॅन्ड वर, बाया मजुरीसाठी थांबलेल्या असतात, १० हजार बायांना दिऊन, बारदाण्याची उधारी द्यायची तर २५० रुपये कमी पडत असतात… रडता येत नाही चार चौघात म्हणून मान खाली घालुन आपण निघतो… पुढची गणितं जुळवत… २० हजार नुकसान उचलून आपण स्वतःचा लिलाव केलेला असतो !
हा हिशोब याच्या किमान ५ पटीत करा कारण कमीत कमी तेवढं उत्पन्न आम्ही काढतो. संपूर्ण वर्षाचं उत्पन्न बरबाद झालेलं असतं. रोजचा खर्च भागवायचा कसा आणि शेती करायची कशी !
कांदा काढून कापल्यानंतर सुद्धा त्याला कमीत कमी १०० वेळा हात लागतो…
किलोत १० तर कांदे बसतात तसे, हजार वेळा त्या किलोभाराला स्पर्श झालेला असतो. भाव किती क्विन्टलला तर ५० रुपये, म्हणजे किलोला ५० पैसे …
हे स्पर्श तसे समाजाची आग भागवायला आम्ही करून घेतलेले असतात..
प्रत्येक स्पर्शात एक हुंकार निघतो, निराशेचा, आवेगाचा, अपरिहार्यतेचा, येऊ घातलेल्या दुःखाचा.
तो कांदा ते पिक अब्रू इज्जत इभ्रत असत त्या क्षणाला आमची…
तिचा सरेआम बाजारात लिलाव होतो, अन भाव किती मिळतो ? ५० पैसे किलो…
१००० स्पर्शाचे ५० पैसे ….
यापेक्षा कैकपटीने वेश्येला मिळतात.
आम्ही तर चिरंतन आग भागवतो की पोटाची.
वेश्येवर राग नाही माझा.
या समाज जीवनात सगळ्यात जास्त आदर मला वेश्येचा आहे.
ती प्रामाणिक आहे, नैतिकतेचे बुरखे पांघरून वरबडून खाणाऱ्यातली नाही.
अपेक्षा एवढीच आहे तेवढे १०० स्पर्श करून घेतलेल्या त्या प्रत्येक कांद्याच्या किमान १००० नग असलेल्या १०० किलोच्या क्विंटलला…
१,००,००० स्पर्शाना तिच्या एका स्पर्शा इतका तरी भाव मिळावा…! ……
किमान फायदा जगण्यापूरता घर


मुंबई वृत्तान्त
ठाणे वृत्तान्त
महामुंबई वृत्तान्त
नाशिक वृत्तान्त
नागपूर वृत्तान्त
- दिवाळीत विमान, खासगी बसेसचे भाडे दुप्पट
- ध्वनी प्रदूषणाबाबत निवासी क्षेत्र व फटाक्यांसाठी शासनाचे वेगवेगळे निकष
नगर/पश्चिम महाराष्ट्र वृत्तान्त
- कोल्हापूर महापालिकेची बँक हमी प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडून जप्त
- 'आयआरबी' कर्मचा-यांना टोप गावातून पिटाळले
मराठवाडा वृत्तान्त
रविवार वृत्तान्त
विदर्भरंग
मोस्ट कमेन्टेड
- शिवसेनेला फक्त दोनच मंत्रिपदे!
- अमेरिकन छायाचित्रकाराकडून मोदींच्या फेसबूक पेजवर उचलेगिरीचा आरोप
- गडकरींना दिल्लीश्वरांचा आशीर्वाद
- संघशक्तीच्या मैदानात शिवशक्तीकडून भीमशक्तीचा पराभव
- गड जिंकण्याची घाई
- दूध कसे परवडणार?
- दिवाळीत पोलिसांना उसंत पण सतर्कता कायम
मोस्ट रीड
- भाजपसोबत युती करण्यास कुठलीही अडचण नाही - उध्दव ठाकरे
- सेनानेत्यांची दारातूनच बोळवण
- शिवसेनेला फक्त दोनच मंत्रिपदे!
- संघाचं मुखपत्र म्हणते.. 'गोडसेने गांधींऐवजी नेहरुंना मारायला हवं होतं'
- देवेंद्र फडणवीसच महाराष्ट्राचे नवे मुख्यमंत्री!
- लोकप्रभा दिवाळी अंक २०१४
- गांधी घराण्याव्यतिरिक्त व्यक्तीही भविष्यात कॉंग्रेस अध्यक्ष होऊ शकते - पी चिदंबरम
- उद्धव यांना निमंत्रण नाही
* उभारणीचा खर्च सिडकोने करण्याची सूचना
* रेल्वेचा प्रस्ताव सादर
* संजीव नाईकांनी घेतली सिडको अधिकाऱ्यांची भेट
* नव्याने सर्वेक्षण होणार
ठाणे-वाशी-नेरुळ रेल्वे मार्गावर दिघा आणि बोनकोडे या दोन नव्या रेल्वे स्थानकांच्या उभारणीसाठी रेल्वे प्रशासनाने जोरदार हालचाली सुरू केल्या आहेत. नवी मुंबईतील सर्व रेल्वे स्थानकांची उभारणी सिडकोने केली आहे. त्यामुळे या दोन रेल्वे स्थानकांच्या उभारणीचा खर्च सिडकोने करावा, अशा स्वरूपाचे पत्र मध्य रेल्वेचे महाव्यवस्थापक सुबोध जैन यांनी सिडकोला पाठविले आहे. यासाठी आवश्यक अशी जागा संपादन करण्याचे कामही केले जावे, अशी विनंतीही या पत्रात करण्यात आली आहे.
ठाणे-तुर्भे-वाशी रेल्वे मार्ग सुरू झाल्याने नवी मुंबईत उपनगरीय रेल्वे सेवेचे एक वर्तुळ केव्हाच पूर्ण झाले आहे. या रेल्वे मार्गाचा विस्तार करत सिडकोने ठाणे-तुर्भे-नेरुळ तसेच ठाणे-तुर्भे-पनवेल अशा दोन नव्या मार्गावरही एव्हाना सेवा सुरू केली आहे. ठाणे-तुर्भेदरम्यान नव्या रेल्वे स्थानकांची उभारणी करताना सिडकोने ऐरोली, रबाळे, घणसोली, कोपरखैरणे, तुर्भे अशा पाच रेल्वे स्थानकांची उभारणी केली आहे. यापैकी रबाळे रेल्वे स्थानक प्रवाशांसाठी उशिराने सुरू करण्यात आले. ठाणे-बेलापूर औद्योगिक पट्टय़ातील वेगवेगळ्या उद्योगांमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांसाठी हा रेल्वे मार्ग खूप सोयीचा ठरला आहे. रबाळे रेल्वे स्थानकामुळे औद्योगिक पट्टय़ातील प्रवाशांसाठी प्रवासी वाहतुकीचे एक नवे दालन खुले झाले. असे असले तरी अजूनही या मार्गावरील दोन स्थानकांमध्ये मोठे अंतर असल्याचा मुद्दा मध्यंतरी ठाण्याचे खासदार संजीव नाईक यांनी उपस्थित केला होता. तुर्भे ते कोपरखैरणे या दोन स्थानकांदरम्यान बोनकोडे तर ऐरोली आणि ठाणेदरम्यान दिघा या नव्या स्थानकाची निर्मिती केली जावी, अशा स्वरूपाचा प्रस्ताव खासदार नाईक यांनी रेल्वेचे व्यवस्थापक सुबोध जैन यांच्यापुढे ठेवला होता. रेल्वे बोर्डाच्या अध्यक्षांनी मध्यंतरी मुंबईतील रेल्वे प्रश्नांसंबंधी एक बैठक आयोजित केली होती. या बैठकीतही खासदार नाईक यांनी या नव्या रेल्वे स्थानकांच्या उभारणीचा मुद्दा लावून धरला होता. ठाणे-तुर्भे रेल्वे स्थानकांदरम्यान ठाणे-ऐरोली या दोन स्थानकांमधील अंतर मोठे असून वेळापत्रकानुसार हे अंतर कापण्यास लोकल गाडीस आठ मिनिटांचा वेळ लागतो. ऐरोली पलीकडे दिघा या उपनगरात गेल्या काही वर्षांत मोठी लोकवस्ती उभी राहिली आहे. त्यामुळे दिघा स्थानकाची आवश्यकता वेळोवेळी व्यक्त होते. या पाश्र्वभूमीवर या दोन्ही स्थानकांची कितपत गरज आहे, याची चाचपणी करण्यासाठी नव्याने सर्वेक्षण हाती घेतले जाणार आहे, अशी माहिती रेल्वेतील वरिष्ठ सूत्रांनी वृत्तान्तला दिली. या स्थानकांची उभारणी करावयाची झाल्यास त्यासाठी लागणारा खर्च सिडकोने उचलावा, अशा स्वरूपाचा प्रस्ताव रेल्वेने सिडकोकडे दिला आहे. यासाठी लागणारी जागाही सिडकोने शोधावी, असे रेल्वेचे म्हणणे आह


text: गुन्हेगारी आपली सर्वात महत्वाची साधने आहे


text: आपण स्वत: ला प्रशंसा करू शकता तेव्हा सौंदर्य आहे जेव्हा आपण स्वत: ला प्रेम करता, तेव्हा आपण सर्वात सुंदर असतो. – झो क्रेविट्झ


text: उंदिरांची टोळी तलवारी घेऊन धावत होती, रस्त्यात वाघाने विचारलं, का रे? का धावताय? राडा काय आहे?


भारत स्वातंत्र होवून सत्तर वर्ष उलटली तरीही भटक्या विमुक्त समाजाला विकासाच्या मुख्यप्रवाहात आणणं शक्य झालेलं नाही.धनगर समाजाने यावर प्रमुख उपाय म्हणून एसटीचं आरक्षण लागू करावं या मागणीनं जोर धरला होता. आरक्षण मिळेपर्यंत तातडीच्या कराव्या लागणाऱ्या उपायांकडे लक्ष देणं गरजेचं आहे. यासाठी डॉ बाबासाहेब आंबेडकर रिसर्च अँड ट्रेनिंग इन्स्टीट्यूट (बार्टी) च्या धरतीवर पुण्यश्लोक आहिल्यादेवी होळकर ट्रेनिंग अँड रिसर्च इन्सटीट्यूट (आर्टी) व्हावी अशी मागणी जोर धरतीये.
विधानपरिषदेचे आमदार गोपीचंद पडळकर यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंना पत्र लिहून ही मागणी केलीये. या मागणीमुळं धनगर समाजाचा विकास लढा अधिक प्रगल्भ होतोय असं मत व्यक्त केलं जातंय.
बार्टीच्याच धर्तीवरच आर्टीची स्थापना व्हावी अशी मागणी का आहे?
महाराष्ट्रातले भटके विमुक्त केंद्रात ओबीसी ठरत असले तरी त्यांची सांस्कृतीक आणि सामाजिक ठेवा वेगळा आहे. या जातसमुहांच्या स्वतःच्या परंपरा, लोकगीतं, लोकनृत्य आहेत. त्याच्या संवर्धनासाठी काम करणं गरजेचं आहे. यासाठी संस्कृती, साहित्य संवर्धनासाठी काम करणारी स्वायत्त संस्था असायला हवी अशी मागणी आहे.
बार्टी संस्थे अंतर्गत विविध उपक्रम चालविले जातात. यात स्पर्धा परीक्षा प्रशिक्षण केंद्रे, स्कॉलरशिप, व्यक्तिमत्त्व विकास, फेलोशिप, विविध उपक्रमासाठी प्रशिक्षण,उद्योग चालना आणि बरेच असे कार्यक्रम बार्टी मार्फत राबविले जातात, ज्या आधारे त्या त्या समुहाचे व विशेषतः अनुसूचित जाती,जमातींचे सर्वांगीण उत्थान होण्यास मदत होते. बार्टीच्या धरतीवर मराठा समाजाने स्वतः साठी सार्थी ही शाहू महाराजांच्या नावाने तशीच संस्था महाराष्ट्र शासना कडून फडणवीस काळात मंजूर करून घेतली. नुकताच महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी सदर संस्थेस भरघोस निधीही मिळवून दिला. धनगर समाजासाठी मात्र अशी संस्था नाही. ती मिळावी अशी मागणीये.
आर्टीमुळं 'या' बदलांची आहे अपेक्षा?
अशी संस्था जर धनगर भटके विमुक्त समूहासाठी उभी राहिली तर अनेक अंगाने फायदे होतील. VJNT,NT-B, NT-C आणि NT-D प्रवर्गातील जात सुमहांना याचा सामाजिक विकासासाठी फायदा होईल. उपेक्षित समूहाच्या साहित्याचे संवर्धन होण्यासाठी प्रोत्साहन मिळेल, नव लेखकांना विशेष सहकार्य मिळेल, या समूहाच्या ज्या कला व संस्कृती आहेत. त्या वर संशोधन होऊन ते ही जतन करण्याचे उद्देश्य सहज साधले जाईल. स्पर्धा परीक्षा प्रशिक्षण केंद्रे, अभ्यासिका, शाळा, व्यक्तिमत्त्व विकास, ग्रंथालये यामुळं धनगर समाज परिवर्तनाची मोठी चळवळ या माध्यामातून उभी राहू शकते. असं जाणकारांचं म्हणन आहे.
विद्यार्थ्यांना विशेष स्कॉलरशिप उपलब्ध करून देऊन, देश व देशाबाहेर सुद्धा शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करता येऊ शकतात.
बार्टीचे समता दूत असतात जे या संस्थेच्या विविध योजना अनुसूचित जाती व जमाती पर्यंत पोहोचवण्याचं काम करतात. त्यातून रोजगार चळवळ तर उभी राहतेच, शिवाय तळागाळातील लोकांपर्यंत शासनाच्या कल्याणकारी योजना पोहोचतात.
बार्टीसारखी संस्था भटक्या विमुक्तांना मिळाली तर अश्या स्वयंसेवकामार्फत शासन रानावनात फिरणाऱ्या मेंढपाळांपर्यंत पोहोचवून त्यांच्या आरोग्य, प्राथमिक शिक्षण ,संरक्षण व विविध गोष्टींचा स्तर सुधारण्यासाठी प्रभावी कार्य करु शकणारी यंत्रणा उभी राहील.
स्त्रियांचे बाळंतपण,कुपोषण, पोषणाचे गंभीर प्रश्न आहेत.या सर्वांवर रामबाण उपाय बार्टी सारखी संस्था ठरते.सर्वच प्रश्न ही संस्था सोडवू शकणार नाही ,पण समाजातील तळागाळातील वर्गाच्या परिस्थितीत आमुलाग्र बदल घडविण्याचे सामर्थ्य अशा स्वायत्त संस्थेत असल्यामुळं महाविकास आघाडीकडून या आर्टीच्या प्रस्तावाची तातडीनं अंमलबजावणी अपेक्षित आहे.
वसंतराव नाईक महामंडळ काळ सुसंगत नाहीत.
भटके विमुक्त आणि प्रामुख्यांने धनगर समाजाच्या सर्वांगिण विकासासाठी कार्यरत असणारं 'वसंतराव नाईक भटके विमुक्त विकास महामंडळ.' जितकी उच्च ध्येय आणि धोरणं या मंडळाकडून ठेवण्यात आलीयेत तितक्याच अत्यल्प निधीची तरतूद या महामंडळासाठी केली जाते
.
महामंडळासाठी करण्यात आलेल्या तरतुदी निव्वळ हस्स्यास्पद आहेत. २० वर्षांपूर्वी ज्या सवलती आणि योजना दिल्या होत्या त्याच पुढे कॅरीफॉरर्वड करण्यात आल्यात.माध्यमिक शिक्षण आणि महाविद्यालीय शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देणे हे उद्देश्य वीस वर्षांपूर्वी होतं पण आत


text:
मी पंतप्रधान झाले तर - Marathiinfopedia
रोज वर्तमानपत्र वाचल्यावर कींवा दूरचित्रवाणीवरील बातम्या एकल्यावर अनेकदा संताप येतो, मन उद्विग्न होते. मनात येतं, काय चायलंय आपल्या देशात ? आता आपला देश स्वतंत्र होऊन जवळजवळ एक्काहत्तर वर्षे होत अली, तरी तरी आजही आपल्या स्वराज्याचं सुराज्य का होऊ शकलं नाही. खरकाच मी पंतप्रधान झालो तर या भारतात सुराज्य निर्माण करण्याचा मी प्रयत्न करीन.
जगातील एक मोठे लोकशाही राष्ट्र म्हणून आपला भारत देश ओळखला जातो. पण खरंच आपल्या देशात लोकशाही आहे का ? लोकशाही यशस्वी अन्यसाठी देशातील नागरिक सुशिक्षितीत हवेत, सुजाण हवेत. त्यांना देशाच्या सार्वत्रिक निवडणुकीतील आपल्या एका मताचं महत्त्व कळायला हवं आणि त तेव्हाच कळेल, जेव्हा सगळे लोक सुशिक्षित होतील.मी पंतप्रधान झालेतर देशात शंभर टक्के साक्षरता आणण्याचा प्रयत्न करीन या उपक्रमाला अग्रस्थान देईन.
मला खात्री आहे कि, आपण आपल्या देशातून निरक्षरता हद्दपार केली, तर आपल्या देशातील बऱ्याच समस्यांवर मत करता येईल. आजही आपल्या समाजात अंधश्राद्धा फार मोठ्या प्रमाणात पसरलेली आहे.श्रद्धेच्या नावाखाली अनेक भयानक गोष्टी घडत असतात यात्रेच्या ढिकानी तयार श्रद्धेचा बाजार मांडला जातो आणि कित्येक वेळेला चेंगराचेंगरीत शेकडो जीवांचं मरण ओढवत. मूठभर लोकांकडून अनेक अन्याय केला जातो. पिळवणूक केली जाते. गरिबांना धनिकाकडून पिळलं जातं बालमजुरांची समस्या आजही मोठ्या प्रमाणात आढळते. मी पंतप्रधान झालो तर प्रथम या सर्वच समस्यांच्या मुळाशी जैन अमी त्या हद्दपार करण्यासाठी झटेन
आपल्या देशाला आज ग्रासणारी सर्वात मोठी समस्या म्हणजे 'भ्रस्टाचार'. भारताच्या सर्वांगीण विकासातील हा भ्रस्टाचार फार मोठा अडथडा आहे. हा भ्रस्टाचार मुळापासून उपटून टाकण्यासाठीच मला पंतप्रधान व्हायचे आहे.
माझ्या मनात माझ्या समृद्ध भारतमातेचे एक मनोरम चित्र आहे माझीही मातृभू एक काली सुवर्णभूमी होती, साऱ्या जगत ती ज्ञानाचं केंद्र होती, असे उल्लेख प्राचीन काळातील प्रवाश्यांची लिहून ठवलेले आहेत. ते वैभव मी माझ्या या प्रिय भारतभूल पुन्हा प्राप्त करून देईन.त्या साठी एक दिवस तरी पंतप्रधान झालो पाहिजे !


अलेक्झांडर लुकाशेन्को
अलेक्झांडर ग्रिगोर्येव्हिच लुकाशेन्को (बेलारूशियन: AляkcaHдp PыropaBiч ЛykaшэHka, पोलिश: Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka, रशियन: AлekcaHдp ГpиropbeBич ЛykaшeHko, जन्म: ३० ऑगस्ट, इ.स. १९५४) हा बेलारूस देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. इ.स. १९९४ सालापासून तो ह्या पदावर असून स्वतंत्र बेलारूसचा तो आजवर एकमेव राष्ट्राध्यक्ष राहिला आहे. त्याच्यावर मोठ्या प्रमाणावर मानवी हक्कांची पायमल्ली केल्याचे आरोप झाले आहेत. लुकाशेन्कोने लढलवेल्या निवडणुका अवैध आहेत असे आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे मत आहे. अमेरिकेच्या परराष्ट्रसचिव कॉन्डोलिझा राईस ह्यांनी लुकाशेन्कोचे युरोपात शिल्लक असलेला एकमेव हुकुमशहा ह्या शब्दांत वर्णन केले आहे.


text: त्यामुळे मी करीत असलेले उपद्व्याप आणि माझी रोजची आवश्यक कामं ह्यात मला संतुलन आणणं भाग पडायचं.मला आठवतं,त्या काळात माझ्या कानात सतत पडणारा माझ्या आईच्या तोंडचा शब्द म्हणजे "प्राधान्य".


सत्येंद्रनाथ बोस
सत्येंद्रनाथ बोस (बंगाली: সত্যেন্দ্রনাথ বসু} (_PHONE_) भारतीय शास्त्रज्ञ
बोस-आइन्स्टाईन जोडीतील विश्वविख्यात शास्त्रज्ञ सत्येंद्रनाथ यांचा जन्म जानेवारी १ १८९४ रोजी कोलकाता येथे झाला. त्यांचे वडील सुरेंद्रनाथ हे रेल्वेत नोकरीला होते.
सत्येंद्रनाथ यांचे शालेय ते पदवी पर्यंतचे शिक्षण कोलकाता येथेच झाले. लहानपणापासूनच वर्गात पहिला क्रमांक मिळ्वून उत्तीर्ण होण्याचा जणू त्यांना छंदच होता. पहिला क्रमांक त्यांनी कधीच सोडला नाही. शाळेत असतांना एकदा त्यांना गणिताच्या परिक्षेत १०० पैकी ११० गुण देण्यात आले कारण सगळी गणिते त्यांनी वेगवेगळ्या पद्धतीने आणि अचूक सोडविली होती. त्यांचे मित्रच नव्हे तर इतरही विद्यार्थी म्हणत की सत्येंद्रनाथ शिकत असतांना पहिला क्रमांक सोडून देऊन इतर क्रमांकासाठीच प्रयत्न करता येतील. सत्येंद्रनाथ यांनी प्रेसीडेन्सी कॉलेज मधून १९१५ साली आपली पदवी प्राप्त करतांनाही पहिला क्रमांक सोडला नाहीच, यावेळी ते संपूर्ण विद्यापिठातून प्रथम आले होते. त्यांना जगदीशचंद्र बोस आणि प्रफुल्लचंद्र रॉय यांचे सतत मार्गदर्शन आणि उत्तेजन मिळाले. त्यांना अनेक भाषा येत होत्या आणि व्हायोलीन सारखे एसराज नावाचे वाद्य ते अतिशय उत्तमपणे वाजवु शकत.
१९१५ सालीच सत्येंद्रनाथांनी अल्बर्ट आइनस्टाइन यांचा मूळ जर्मन भाषेतील असलेला सापेक्षता सिद्धांत सर्वप्रथम इंग्रजी भाषेत भाषांतरित केला. १९१६ ते १९२१ या काळात सत्येंद्रनाथांनी कोलकाता येथील विद्यापिठात प्राध्यापक पदावर काम कले. १९२१ साली ते ढाका येथील विद्यापिठातील भौतिक शास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून रुजू झाले.
१९२३ साली सत्येंद्रनाथांनी प्रसिद्ध गणिती मॉल्ट यांच्या समीकरणांशी संबंधित स्वतःचे शोध इंग्लंड येथून प्रकाशित होणारे मासिक फिलॉसॉफीकलकडे पाठविले पण ते शोध छापण्यास त्या मासिकाने नकार कळविला. या घटनेमुळे सत्येंद्रनाथ निराश झाले नाहीत, त्यांनी त्यांचा प्रबंध आइन्स्टाईन यांच्याकडे जर्मनीला पाठविला. आइन्स्टाईन यांनी तो लेख जर्मन भाषेत भाषांतरित करून तेथे तो छापून येण्यास मोलाची मदत केली. लेख जगभरातील गणितींच्या पसंतीस उतरला, त्यामुळे बोस प्रसिद्धिस आले. आपल्या कामाच्या व्यापातून सत्येंद्रनाथ यांनी सुट्टी काढून ते मादाम मेरी क्युरी यांच्यासह पॅरीस येथे १० महिने काम केले. हे काम आटोपून सत्येंद्रनाथ जर्मनीला गेले. तेथे त्यांचे भव्य स्वागत झाले. आइन्स्टाईन यांच्यामुळे इतर वैज्ञानिक जसे मॅक्स प्लांक, एर्विन श्रोडिंजर, वोल्फगांग पॉली, वर्नर हायझेनबर्ग, सोमरपॅण्ड यांच्याशी अनेक विषयांवर विस्तृत चर्चा करता आल्या.
१९४५ साली सत्येंद्रनाथांनी आपली ढाका येथील नोकरी सोडून ते कोलकाता येथे १९५६ पर्यंत प्रोफेसर म्हणून काम केले. या कामातून सेवानिवृत्त झाल्यावर विश्व भारती विद्याल्याचे उपकुलपति म्हणून त्यांची नेमणूक झाली.
भौतिकशास्त्र विषयाचे त्यांनी २४ लेख लिहिले. या विषयातील हे सर्व लेख अत्यंत महत्त्वाचे समजले जातात.
१९५८ साली सत्येंद्रनाथांना भारत सरकारने पद्मविभूषण पुरस्कार देऊन गौरविले आणि त्यांना राष्ट्रीय प्रोफेसर म्हणण्यात येऊ लागले, त्याच वर्षी लंडन येथील रॉयल सोसयटीने त्यांना आपला फेलो म्हणून जाहीर केले.
दि. फेब्रुवारी ४ १९७४ रोजी सत्येंद्रनाथांचे हृदय रोगामुळे निधन झाले.
संदर्भ[संपादन]
- Scienceworld's biography of Satyendra Nath Bose
- Satyendra Nath Bose [मृत दुवा] विदागारातील आवृत्ती(biography at Calcuttaweb)
- साचा:MacTutor Biography
- The Indian Particle Man (audio biography at BBC Radio 4)
- Bosons - The Birds That Flock and Sing Together (biography of Bose and Bose-Einstein Condensation)


घोडा
घोडा हा एक चतुष्पाद प्राणी आहे.
ओळख[संपादन]
मानवाने घोडे माणसाळवून त्यांचा वाहन म्हणून प्राचीन काळापासून उपयोग केला आहे. घोड्यांच्या जगभरात अनेक प्रजाती आहेत. मंगोलिया सारखे काही देश तर तिथल्या आजतागायत अस्तित्वात असलेल्या अश्व-संस्कृतीसाठीच प्रसिद्ध आहेत. जगभरात आढळणा-या घोड्यांच्या काही प्रमुख प्रजाती खालीलप्रमाणे... अरबी घोडा ध्रुवीय घोडा तट्टू स्कॆंडिनेव्हीयन घोडा भारतीय घोडा थरो ब्रेड घोडा इंग्रजी घोडा अमेरिकन घोडा मंगोलियन घोडा ऒस्ट्रेलियन घोडा इ.
भारतीय घोडा भारतवर्षाला अश्वारोहणाचा प्रदीर्घ इतिहास आहे. भारतीय उपखंडाची व्याप्ती पूर्वी ब-याच दूरवर पसरलेली असल्याने,आज ज्या प्रजाती स्थानिक प्रदेशाच्या नावाने ओळखल्या जातात जसे की सिंधी घोडा, हे आजही मूळ भारतीय अश्व म्हणूनच ओळखले जातात. भारतीय अश्वांच्या काही प्रमुख प्रजाती खालील प्रमाणे १) सिंधी घोडा २) मारवाडी घोडा ३) काठियावाडी\काठेवाडी घोडा ४) पंजाबी घोडा ५) भिमथडी तट्टू ६) पहाडी तट्टू ७) भारतीय सेना प्रजातीचा घोडा (ही इंग्रजांच्या काळापासून वेगळेपण जपलेली अशी एक संमिश्र अश्व प्रजाती असून या जातीचे घोडे, भारतीय सेना वगळता संपूर्ण जगात कोठेही आढळत नाहीत.)
प्रकार[संपादन]
घोडे जास्तकरुन शाकाहारी असतात. ते गवत खातात. घोडे २५ ते ३० वर्षे जगतात. १९व्या शत्कातील एक घोडा आजपयॅत सगळ्यात जास्त ६५ वर्षे जगला.


text:
मधमाशीला मिळणार राज्य कीटकाचा दर्जा | पुढारी Top
Sun, Dec 08, 2019 21:52
होमपेज › Belgaon › मधमाशीला मिळणार राज्य कीटकाचा दर्जा
मधमाशीला मिळणार राज्य कीटकाचा दर्जा
Published On: Jun 27 2019 1:31AM | Last Updated: Jun 26 2019 10:53PM
नैसर्गिक परागीभवनाच्या प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावणार्‍या मधमाशीला 'राज्य कीटका'चा दर्जा मिळणार आहे. जैववैविध्य मंडळाने याबाबतचा प्रस्ताव सरकारला पाठवला आहे.
मंडळाची नुकतीच बैठक झाली. यावेळी वन्यजीव तज्ज्ञांचे मत जाणून घेण्यात आले. नैसर्गिक आणि आरोग्याच्या दृष्टीने महत्त्व असणार्‍या मधमाशांचे संवर्धन आवश्यक आहे. शेतकर्‍यांसाठी हा कीटक लाभदायक आहे. जैववैविध्य मंडळाच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिल्यानंतर सरकारकडून राजपत्रित अधिसूचना जारी होणार आहे.
याआधी राज्याचा प्राणी, पक्षी, फुलपाखरु घोषित करण्यात आले आहे. मधमाशीचे नैसर्गिकदृष्ट्या महत्त्व ओळखून सरकारने याआधीच काही योजना लागू केल्या आहेत. त्यासाठी आर्थिक मदत दिली जात आहे. हा उद्योग फायदेशीर असून अनेकजण लाभ घेत आहेत.
जंगलतोडीमुळे वन्यप्राण्यांसह काही महत्त्वाच्या कीटकांवर संकट ओढवले आहे. त्यापैकी एक मधमाशी आहे. वाढत्या शहरीकरणात मधमाशांच्या अस्तित्वाचा प्रश्‍न निर्माण झाला आहे. आज अनेक शहरांत मधमाशा हद्दपार झाल्या आहेत. यामुळे परागीभवनाची नैसर्गिक प्रक्रिया मंदावली आहे. मधमाशीला राज्य कीटकाचा दर्जा मिळाल्यास तिचे जतन करण्याची योजना व उपक्रम हाती घेतले जाणार आहेत. याविषयी जनतेत जागृती केली जाणार आहे. मधमाशांच्या वसाहती असणार्‍या ठिकाणी त्यांच्या रक्षणासाठी विविध उपाययोजना आखल्या जाणार आहेत.
बदाम, स्ट्रॉबेरी, काकडी, कोबी, लिंबूच्या जातीतील फळे, कोथिंबीर, काकडी, गाजर, कांदा, सूर्यफूल, मोहरी, लवंग यांसह शेकडो झाडांचे परागीभवन करण्यात मधमाशी महत्त्वाची भूमिका बजावते.
2016 मध्ये राज्य शासनाने सदर्न विंग बटरफ्लायला राज्य फुलपाखरु म्हणून घोषित केले. त्याआधी हत्तीला राज्य प्राणी, नीळकंठला (इंडियन रोलर) राज्य पक्षी म्हणून घोषित केले आहे. आता राज्य कीटकही लवकरच घोषित केला जाणार आहे.
मधमाशांचा उपयोग
मधमाशीमुळे अनेक झाडांचे परागीभवन होते. मधमाशी पोळे बांधतात. हे पोळे मेणाचे असते. याचा वापर सौंदर्य प्रसाधनात केला जातो. मधाचा वापर प्राचीन काळापासून औषधांसाठी केला जातो. अनेक आयुर्वेदिक औषधांमध्ये मध वापरले जाते.


म. टा. प्रतिनिधी , पुणे
प्रॉपर्टी टॅक्समध्ये सहा टक्के वाढ करण्यास स्थायी समितीने मंजुरी दिल्यानंतर आता पुणेकरांवर आणखी करवाढ होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. प्रॉपर्टी टॅक्सच्या वाजवी भाड्यात देखभाल आणि दुरुस्तीसाठी देण्यात येणारी १५ टक्के सवलत बंद करून १० टक्के करण्याचा प्रस्ताव महापालिकेच्या प्रशासनाने ठेवला आहे. विशेष म्हणजे पानशेतच्या पुरानंतर पुण्यात झालेली परिस्थिती पाहून १९७१पासून ही सवलत दिली जात आहे.
पानशेत धरण फुटल्यानंतर पुण्यातील हलाखीची परिस्थिती लक्षात घेऊन १९७१ मध्ये प्रॉपर्टी टॅक्सबाबत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला होता. प्रॉपर्टी टॅक्सची वार्षिक करपात्र रक्कम ठरवताना वाजवी भाड्यात देखभाल आणि दुरुस्तीसाठी १५ टक्के सवलत देण्यास सुरुवात करण्यात आली. या निर्णयाची अद्यापही अंमलबजावणी केली जात आहे. या वर्षीपासून ही सवलत दहा टक्के करण्याचा प्रस्ताव महापालिका प्रशासनाने विधी समितीसमोर ठेवला आहे.
राज्यातील कोणत्याही महापालिकेमध्ये १५ टक्के सवलत दिली जात नाही. ही सवलत बंद करून २००६ पासूनची वसुली करण्याबाबत वरिष्ठ लेखापरीक्षा अधिकारी कार्यालयाकडून सांगण्यात आले आहे. ही रक्कम सुमारे १११ कोटी ३८ लाख रुपये होत असल्याचे प्रस्तावात म्हटले आहे.
प्रॉपर्टी टॅक्सची वार्षिक करपात्र रक्कम ठरवताना वाजवी भाड्यात देखभाल आणि दुरुस्तीसाठी देण्यात येणाऱ्या १५ टक्के सवलतीऐवजी दहा टक्के केल्यास महापालिकेच्या उत्पन्नात वाढ होईल , असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. हा प्रस्ताव मान्य झाल्यास सहा टक्के दरवाढीबरोबरच आणखी पाच टक्क्यांची भर पडणार आहे.


text:
गंगवाल परिवारातर्फे पुण्यात 'बर्ड फिडर'
Saturday, April 20, 2019 | 04:02 PM
पुणे : शहरातील डॉ. कल्याण गंगवाल परिवारातर्फे भगवान महावीर जयंतीनिमित्ताने पुणे आणि परिसरात मोफत एक हजार आठ बर्ड फिडर व १०८ बर्ड नेस्ट (पक्ष्यांची कृत्रिम घरटी) लावण्यात येणार आहेत.
या उपक्रमात डॉ. गंगवाल यांच्यासह त्यांच्या पत्नी डॉ. चंद्रकला, मुलगे डॉ. पारितोष व डॉ. आनंद, स्नुषा डॉ. सीमा व लिशा, नातवंडे तेजस्विनी, सिद्धार्थ व विहान यांच्यासह सर्व कुटुंब सहभागी झाले आहे. ज्या नागरिकांना बर्ड फिडर हवे आहेत, त्यांना सवलतीच्या दरात डॉ. गंगवाल यांच्या क्लिनिकमधून ते उपलब्ध करून दिले जाणार आहेत. १५० रुपयांचे हे बर्ड फिडर १०० रुपयांत मिळणार आहे.
या विषयी बोलताना डॉ. गंगवाल म्हणाले, 'भगवान महावीरांनी नेहमी अहिंसा आणि जीवदयेचा संदेश दिला. त्यांच्या संदेशाला पुढे नेण्यासाठी जीवदयेचा उपक्रम हाती घेतला आहे. एक हजार आठ बर्ड फिडर व १०८ बर्ड नेस्ट पुणे आणि परिसरात लावणार आहोत. अहिंसा, जीवदया आणि शाकाहार या गोष्टींवर आम्ही गेली अनेक वर्षे काम करीत आहोत.'
बर्ड फिडर घेण्यासाठी पत्ता : गंगवाल क्लिनिक, ५८६ सदाशिव पेठ, उंबऱ्या गणपती चौक, लक्ष्मी रस्ता, पुणे.
संपर्क : डॉ. गंगवाल- ९८२३० १७३४३, सुनील परदेशी- ९८२३२ ०९१८४.
Tags: डॉ. कल्याण गंगवालबर्ड फिडरपुणेPuneBird FeederDr. Kalyan Gangwalभगवान महावीर जयंतीपक्ष्यांची घरटीBird Nestप्रेस रिलीज
'मांज्याने जखमी होणाऱ्या पक्ष्यांच्या बचावासाठी हेल्पलाइन' 'शाकाहार निरोगी आरोग्याचा मूलमंत्र' डॉ. कल्याण गंगवाल यांना आचार्य विद्यासागर संयम पुरस्कार 'श्वानांच्या शर्यतींवर तात्काळ बंदी घालावी' डॉ. गंगवाल यांना 'शाकाहार अहिंसा पुरस्कार' जाहीर


text:
जम्मू- काश्मीरमधील चकमकीत एका दहशतवाद्याला कंठस्नान | 60SecondsNow
जम्मू- काश्मीरमधील चकमकीत एका दहशतवाद्याला कंठस्नान
जम्मू- काश्मीरमधील अनंतनाग येथे सुरक्षा दल आणि दहशतवाद्यांमध्ये चकमक झाली. या चकमकीत एका दहशतवाद्याला कंठस्नान घालण्यात जवानांना यश आले. तर आणखी तीन दहशतवाद्यांना सुरक्षा दलांनी घेरले असून घटनास्थळी अजूनही चकमक सुरू आहे. अनंतनागमधील कोकरनाग येथे दहशतवादी लपून बसल्याची माहिती मिळाल्यानंतर सुरक्षा दलांनी परिसरात शोधमोहीम राबवली होती.
फर्निचर दुकानाला आग, अग्निशामक दलाचा भोंगळ कारभार उघड
सटाणा रस्त्यावरील असलेल्या फर्निचर दुकानाला सकाळी आग लागली. या आगीत 50 लाखांचे फर्निचर जळून खाक झाले आहे. सुदैवाने कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. हे दुकान हाझी युसुफ सय्यद जावेद यांचे आहे. घटनास्थळी पोलीस दाखल झाले. परंतु आग विझविण्यासाठी अग्निशामक दलाने अप्रशिक्षित जवानांना पाठवले. यामुळे नागरिकांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.
विमानात एअर होस्टेसला केलं त्यांन प्रपोझ
चीनमध्ये एका एअर होस्टेसचा बॉयफ्रेंड तिला लग्नासाठी प्रपोज करण्यासाठी फ्लाइटमध्ये चढला. फ्लाइट उडण्याच्या अर्धा तास अगोदर तो गर्लफ्रेंडजवळ गेला आणि गुडघ्यावर बसून लग्नासाठी प्रपोज केलं. एवढंच नाही तर एअर होस्टेसने देखील बॉयफ्रेंडला निराश नाही केला आणि प्रपोज स्विकारलं. या दोघांच नातं जवळपास 1 महिन्यापासून होतं. त्यानंतर त्यांनी लग्न करण्याचा निर्णय घेतला.
रोहित शर्माला पाकिस्तानविरुद्ध विक्रमाची संधी, 'या' खेळाडूला टाकणार मागे
क्रीडा - 23 min ago
आज भारतीय खेळाडूंना कट्टर प्रतिस्पर्धी पाकिस्तानशी सामना करायचा आहे. या सामन्यात कर्णधार रोहित शर्माला एक विक्रम खुणावत आहे. आशिया चषक स्पर्धेत पाकिस्तानविरुद्ध सर्वाधिक धावा करण्याचा भारतीय खेळाडूचा विक्रम विराट कोहलीच्या नावावर आहे. विराटने आशिया चषक स्पर्धेत पाकिस्तानविरुद्ध तीन सामन्यांत 206 धावा केल्या आहेत. विराटचा हा विक्रम मोडण्यासाठी रोहितला अवघ्या तीन धावांची आवश्यकता आहे.


ोग्याच्या बहुतेक समस्या मिटतील व निरागस आरोग्य लाभेल. विरोधक मंडळींचा त्रास व ससेमिरा काही प्रमाणात मिटण्याच्या मार्गावर राहील व विरोधक मंडळी गुप्त रीतीने सहकार्य करण्याचा पवित्रा ठेवून वाटचाल करतील. अंतिम चरणात कोणत्याही बाबतीत अंतिम निर्णय घेणेपूर्वी भावी काळात होणार्या परिणामांचा अंदाज व आढावा घेणे उचित ठरेल व होणारे नुकसान टळू शकेल.
मीन : सप्ताहाच्या प्रथम चरणात संततीबाबत आनंद वार्ता व समाचार हाती येतील व महत्त्वपूर्ण कामांच्या बाबतीत करावा लागणारा प्रवास कार्यसाधक ठरेल. आर्थिक बाजू मजबुतीच्याच शिखरावर राहून आर्थिक टंचाई जाणवणार नाही. अंतिम चरणात निरागस आरोग्याचा लाभ मिळेल व विरोधक मंडळी गुप्त रीतीने सहकार्य करण्याचा पवित्रा ठेवतील. अचानक प्रिय व्यक्तीचे भेटीयोग जुळून येतील व मानसिक आनंद वाढीस लागेल.


text:
प्राण या वैश्विक चैतन्यशक्तीचे नियमन. प्राणायाम ही अष्टांगयोगातील चौथी पायरी आहे.
प्राणाचे विविध अवयवांतील प्रमाण असंतुलित झाल्याने शरिरात रोग उत्पन्न होतात. प्राणायामामुळे प्राण शक्ती संतुलित होऊन रोगांचा नाश होतो. श्वासोच्छवासाच्या नियमनाने प्राणायाम साधता येतो.
प्राणायामातील पारिभाषिक शब्द
पूरक - श्वास आत घेणे.
कुंभक - श्वास आत किंवा बाहेर काही काळ थांबवून (कोंडून) ठेवणे.
रेचक - श्वास संथपणे बाहेर सोडणे.
प्राणायाम म्हणजे काय?
प्राणायाम म्हणजे शरीर, इंद्रिये आणि मन निर्दोष व निरोगी ठेवून समाधीकरिता आवश्यक असलेली योग्यता निर्माण करण्याची साधना. योगसाधनेचा हा एक भाग होय. पतंजलीच्या योगदर्शनात योगाची जी यम, नियम, आसन, प्राणयाम, प्रत्याहार, धारणा, ध्यान व समाधी ही आठ अंगे क्रमाने सांगितली आहेत, त्यांपैकी चौथे अंग प्राणायाम होय.
प्राण म्हणजे श्वासोच्छ्‌वासातला वायू. प्राणाचा वा श्वासोच्छ्‌वासांचा आयाम म्हणजे गति-विच्छेद, अशी पातंजलयोगसूत्रात (२/४९) प्राणायामाची व्याख्या सांगितली आहे.
मनुस्मृतीत (६·७१) म्हटले आहे, की भट्टीत टाकलेले लोखंडादी धातू जसे भात्याने शुद्ध होतात, त्याप्रमाणे इंद्रियांचे मळ प्राणायामाने नष्ट होऊन इंद्रिये शुद्ध होतात.
योगसूत्रात म्हटले आहे, की ज्ञानावरचे आवरण प्राणायामाने क्षीण होऊन मनाला एकाग्रतेची योग्यता प्राप्त होते. (२/५२, ५३). हठयोगाच्या परिभाषेप्रमाणे आसने व प्राणायाम यांनी सर्व नाडींची शुद्धी होते. नाडी म्हणजे मज्जातंतू, असा कुवलयानंद अर्थ करतात. उदा., सुषुम्ना नाडी म्हणजे पृष्ठवंशातून गेलेला मज्जातंतू.
हठयोगप्रदीपिकेत म्हटले आहे, की प्राणायामाचा अभ्यास करू इच्छिणाऱ्या साधकाने शरीर निरोगी असेल, तरच प्राणायामाचा अभ्यास सुरू करावा. हितकारक, सात्त्विक मिताहाराची सवय असावी. पोट प्राणायामाच्या प्रारंभी साफ असावे. जिभेचे चोचले पुरविणाऱ्या तळलेल्या, तिखट, आंबट, जड अशा पदार्थांचे सेवन करू नये. मन प्रक्षुब्ध होईल असे वादविवाद किंवा भांडणाचे प्रसंग टाळावेत. शक्यतो ज्या ठिकाणी गर्दी असते तेथे मिसळू नये, म्हणजे जनसंगपरित्याग करावा. तत्त्वचिंतनपर ग्रंथांचे अध्ययन करावे. इंद्रियसंयम नियमितपणे पाळावा. शरीर स्वच्छ ठेवावे. अंतःकरण शांत व निर्विकार ठेवावे. प्राणायामाचे स्थान निवांत, एकांत, स्वच्छ असावे. वारा, पाऊस, ऊन, थंडी इत्यादिकांचा त्रास नसलेले निरामय असे असावे.
षट्‌क्रिया
धौती, बस्ती, नेती, त्राटक, नौली आणि कपालभाती या सहा क्रिया होत. जो मनुष्य स्थूल आणि कफदोषी असेल त्याने षट्‌क्रियांपैकी आवश्यक त्या क्रिया करून शरीराचे स्थौल्य कमी करावे व कफदोष नाहीसा करावा. काहींच्या मते सर्वांनीच षट्‌क्रियांपैकी आवश्यक ती कर्मे करून शरीर शुद्ध ठेवावे आणि नंतर अभ्यासास प्रारंभ करावा. परंतु या उलट काही योग्यांचे मत असे आहे, की योगासनाने व प्राणायामानेच कफादी दोष जातात आणि स्थौल्य नाहीसे होते. म्हणून षट्‌क्रियांची आवश्यकता नाही.
धौती
सकाळी, चार अंगुले (दोन विती) रुंद आणि १२ हात लांब असा तलम वस्त्राचा पट्टा निर्मळ स्वच्छ पाण्यात बुडवून शेवटचे टोक हातात बोटामध्ये पक्के धरून गिळण्याचा प्रयत्न करावा. काही दिवस गिळताना प्रथम ओकारी येते परंतु प्रयत्नान्ती सवय होते. हा पट्टा काही दिवसांनी अभ्यासानंतर पूर्ण गिळता येतो. गिळल्यानंतर काही मिनिटे पोटात ठेवून हळूहळू बाहेर काढावा. त्याला लडबडून घशातला व पोटातला कफ बाहेर पडतो. पट्टा पोटात असताना अन्नाशयाचे नैसर्गिक रीतीने आपोआप मर्दन होते कारण कोठ्यातील स्नायूंचे स्वाभाविक चलनवलन सुरू होते. सूक्ष्म रुधिराभिसरण होऊन कोठ्याला शक्ती येते कफदोष नाहीसा होतो.
बस्ती
छातीइतक्या पाण्यामध्ये स्थिर जलप्रवाहात रोज उभे राहून गुदद्वारामध्ये गुळगुळीत अशी सहा इंची नळी घालावी उड्डियान बंध करावा पाणी आत घ्यावे आणि सोडावे. गुदद्वाराने मलाशयात पाणी जाते आणि मळ निघून जातो. गुदद्वारातील आतड्यांचा संकोच-विकास होऊन मलाशयाला बळ येते.
नेती
रोज नाकाच्या प्रत्येक छिद्रातून रेशमासारखा मऊ बारीक दोरा घालून घशातून काढावा असे दोन्ही नाकपुड्यांतून करावे, त्यामुळे तेथील स्नायूंची हालचाल होऊन कपालशुद्धी होते आणि दृष्टिदोष उत्पन्न होत नाहीत


आजाराने निधन झाले. सारस्वत बँकेचे शाखा व्यवस्थापक रामचंद्र करंगुटकर यांच्या त्या मातोश्री होत. त्यांचे मागे तीन मुलगे, मुलगी, सुना, जावई, नातवंडे असा परिवार आहे.


ुरू, राहूसारखे ग्रह नाराज असूनही शनी, मंगळातील शुभ... आणखी वाचा
-
मीन:
अनुकूलता उपयुक्त पंचमात गुरू, सप्तमात राहू, दशमात मंगळ, सोमवारचा बुध-गुरू... आणखी वाचा


text:
पुढील काळातील सर्व प्रकारच्‍या निवडणूका स्‍वबळावर.;काँग्रेस जिल्हाध्यक्ष बाळा गावडे - लोकसंवाद न्यूज सेवा
"पुढील काळातील सर्व प्रकारच्‍या निवडणूका स्‍वबळावर लढविण्‍याची पदाधिकारी व कार्यकर्त्यांनी तयारी ठेवावी. आणि आत्‍तापासून कामाला लागावे." असा एकमुखी ठराव आज झालेल्या वेंगुर्ला तालुका कॉग्रेस पक्षाच्‍या विशेष सभेत घेण्‍यात आला.स्‍वामिनी मंगल कार्यालय वेंगुर्ले येथे, सिंधुदुर्ग जिल्‍हा कॉंग्रेसचे अध्‍यक्ष बाळा गावडे यांच्‍या अध्‍यक्षतेखाली सभा घेण्‍यात आली.यावेळी व्‍यासपीठावर महिला जिल्‍हाध्‍यक्षा सा‍क्षी वंजारी तालुका अध्‍यक्ष विधाता सावंत, प्रदेश प्रतिनिधी दादा परब, जिल्‍हा उपाध्यक्ष व प्रवक्‍ते ईर्शाद शेख,ओबीसी सेलचे जिल्‍हा अध्‍यक्ष जगनाथ डोंगरे,पं.स. उपसभापती सिद्धेश परब,प्रदेश प्रतिनिधी दादा परब, वेंगुला शहर अध्‍यक्ष तथा नगरसेवक गटनेते प्रकाश डिचोलकर, महिला शहर अध्‍यक्षा नगरसेविका कृतिका कुबल,ओबीसी सेलचे जिल्‍हा उपाघ्‍यक्ष पांडूरंग नाटेकर उपस्थित होते.सदर सभेत तालुका व शहर निहाय असलेल्‍या बुथ कमिटया कार्यरत करणे, प्रत्‍येक जि.प. विभागात बैठकांचे आयोजन करणे तसेच विविध सेलचे पदाधिकारी नेमून कमिटया तयार करणे आदि विषयांवर चर्चा करून निर्णय घेण्‍यात आले. उपस्थित कार्यकर्त्‍यांमधून, पुढील होऊ घातलेल्‍या नगरपरिषद, जिल्‍हा परिषद व पंचायत समिती निवडणूका कॉंग्रेस पक्षाने स्‍वबळावर लढवाव्‍यात असा आग्रह धरला आहे. त्‍यानुसार तसा ठरावही घेण्‍यात आला. यावेळी जिल्हापरिषद मतदार संघनिहाय जबाबदारीचे वाटप करण्यात आले.रेडी जिल्हापरिषद मतदार संघ सिद्धेश परब, उभादांडा मतदार संघ जगन्नाथ डोंगरे, तुळस मतदार संघ रावजी परब,आडेली मतदार संघ इर्शाद शेख,म्हापण मतदार संघ प्रकाश डिचोलकर अश्या प्रकारे जबाबदारी देण्यात आली.
यावेळी तालुका अध्यक्ष विधाता सावंत यांनी येणा-या नगरपरिषद व जिल्हापरिषद पंचायत समिती निवडणुकांमध्ये काँग्रेस एक नंबरचा पक्ष असेल असा विश्वास व्यक्त केला. जिल्‍हा प्रवक्‍ते ईर्शाद शेख यांनी पक्षाची प्रदेश कॉंग्रेसची भूमिका स्‍पष्‍ट केल्‍यावर जिल्‍हा अघ्‍यक्ष बाळा गावडे यांनी "एकंदरीत राजकिय वातावरणाचा विचार करता, जिल्‍हयातील जनता मोठया प्रमाणावर कॉंग्रेस पक्षाबरोबर राहणार असल्‍याचे चित्र जाणवत असून, आपण सर्वांनी त्‍यांच्‍या पर्यंत पोहोचून त्‍याला चालना दिली पाहिजे." असे मत मांडले. तर महिला जिल्‍हाध्‍यक्षा सा‍क्षी वंजारी यांनी, "महिलांना कॉंग्रेस पक्षाच्‍या माध्‍यमातून विविध प्रकारच्‍या विकासाच्‍या संधी उपलब्‍ध करून देतानाच महिला आरक्षणातूनही महिलांना संधी उपलब्‍ध करून देण्‍यासाठी आपण सर्वांनी प्रयत्‍न करूया." असे विचार व्‍यक्‍त केले. या वेळी तालुका अध्‍यक्ष विधाता सावंत प्रदेश प्रतिनिधी दादा परब, जिल्‍हा उपाध्यक्ष व प्रवक्‍ते ईर्शाद शेख, पं.स. उपसभापती सिद्धेश परब, ओबीसी सेलचे जिल्‍हाध्‍यक्ष जगन्नाथ डोंगरे, प्रदेश प्रतिनिधी दादा परब,वेंगुला शहर अध्‍यक्ष तथा नगरसेवक गटनेते श्री.प्रकाश डिचोलकर, महिला शहर अध्‍यक्षा नगरसेवक कृतिका कुबल, विजय खाडे यांनी चर्चेत भागघेवून आपापले विचार मांडले. या प्रसंगी, तुळस/मातोंड विभागिय अध्‍यक्ष पदी रावजी दुलाजी परब यांची निवड करण्‍यात आले.
यावेळी आरवली विभागीय अध्‍यक्ष मयुर आरोलकर,समिर वंजारी, विजय खाडे, नगरसेवक दादा सोकटे,उत्‍तम चव्‍हाण, रमेश नाईक, समिर नागवेकर, अंकुश मलबारी,पांडूरंग लोणे, प्रशांत परब, सखाराम परब, कृष्‍णा आचरेकर आदी मान्‍यवर कार्यकर्ते उपस्थित होते. प्रास्‍ताविक व आभार दादा सोकटे यांनी केले.


text: ऑस्कर पुरस्कार विजेते चित्रपट


text: या संघटनेने ब्राह्मणांना १० टक्के आरक्षण मिळावे, अशी मागणी सरकारकडे केल्याची माहिती सचिन वाडे पाटील यांच्या फेसबुक पोस्टवरून समोर आली. या मागणीबाबत संघटनांमध्येच मतभेद असल्याने सध्या तरी ही मागणी मुख्यमंत्र्यांकडे करण्यात आलेली नाही, असे वाडे यांच्या विधानावरून स्पष्ट होत आहे.


text: फेसबुक, वॉट्सअॅपसारख्या सोशल मीडिया अॅप्समधून माहितीची चोरी करणारं 'टीझी' ('Tizi') हे अॅप ...


text:
ले जाते. ऊस हेदेखील महत्त्वाचे पीक असून जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांची संख्या ही महाराष्ट्रात सर्वाधिक आहे. अलीकडच्या काळात जिल्ह्यात द्राक्ष, मोसंबी, डाळिंब या फळांचे तसेच सूर्यफुलाचे क्षेत्र व उत्पादन वाढते आहे. जिल्ह्यातील शेवंतीची फुले ही महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहेत. राज्याबाहेरही शेवंतीला मागणी असते. जिल्ह्यात श्रीरामपूर येथे मोसंबी संशोधन केंद्र आहे.
कृषी व शैक्षणिकदृष्ट्या नगर जिल्ह्याचे सर्वांत महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे राहुरी येथे स्थापन झालेले, महाराष्ट्रातील पहिले कृषी विद्यापीठ म्हणजेच महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ होय. या ठिकाणी कृषीविषयक विविध अभ्यासक्रम शिकवले जातात तसेच अनेक पिकांबाबत संशोधन केले जाते. या विद्यापीठाने संशोधन करून वापरात आणलेल्या विविध पिकांच्या जाती राज्यातील शेतकऱ्यांमध्ये लोकप्रिय आहेत.
अकोले तालुक्यात प्रवरा नदीवर बांधण्यात आलेले भंडारदरा धरण, राहुरीजवळ बारागाव नांदूूूर येथील मुळा धरण हे जिल्ह्यातील प्रमुख सिंंचन प्रकल्प आहेत.
जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे
धार्मिक स्थळे
जगदंबा देवी सार्वजनिक देवस्थान ट्रस्ट,मोहटे ता.पाथर्डी जि. अहमदनगर
 विशाल गणपती मंदिर, माळीवाडा, अहमदनगर.
 स्वयंभू निद्रिस्त गणपती मंदिर, आव्हाणे बु, शेवगाव.
श्री हरिहरेश्वर कैलाश गमन देवस्थान,महादेव दर्रा (तोंडोळी)
 कान्होबा उर्फ कानिफनाथ देवस्थान,मढी,पाथर्डी.
 बहिरीआई व सेवालाल महाराज देवस्थान,सेवानगर
 तांडा, तोंडोळी (पाथर्डी)
 श्री अनखिरी देवी मंदिर, धानोरा (फक्रबाद) ,
 जामखेड , अहमदनगर..
 रेणूका माता मंदिर, धामणगाव देवी
 अमृतेश्वर मंदिर, रतनवाडी
 जगदंबा मंदिर / मोहटादेवी मंदिर, पाथर्डी
 दुर्गामाता मंदिर शिराळ,पाथर्डी
 जगदंबामाता मंदिर, टाहाकरी
 जगदंबामाता मंदिर, राशीन
 श्री ढोकेश्वर मंदिर, टाकळी ढोकेश्वर
 भगवानगड, ता. पाथर्डी जि.अ.नगर
 रेणुकामाता मंदिर, केडगाव
 शनी-शिंगणापूर
 साईबाबा मंदिर, शिर्डी
 पैस खांब मंदिर, नेवासा
 वृद्धेश्वर शिव मंदिर, घाटशिरस
 विठ्ठल मंदिर, पळशी (पारनेर)
 श्री कोरठण खंंडोबा मंदिर, पिंपळगाव रोठा
 सिद्धटेक
 गोरक्षनाथ मंदिर, मांजरसुंबा
देवगड (अहमदनगर)
 साईबाबा तपोभूमी मंदिर, कोपरगाव
 शुक्राचार्य मंदिर, कोपरगाव
भगवती माता मंदिर, कोल्हार
 वाकडी. श्री क्षेत्र खंंडोबा मंदिर( वाकडीखंंडोबाची)
 कुशाबाबा देवस्थान (सातवड)
 ढोलेश्वर देवस्थान (सातवड)
ऐतिहासिक वारसा असलेली स्थळे
 भुईकोट किल्ला, अहमदनगर
 पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर स्मृतीस्तंभ व राजवाडा जन्मस्थळ , चोंडी
 धर्मवीरगड (पेडगाव किल्ला)
 किल्ले शिवपट्टन , खर्डा
 निजामकालीन गढी
 कानिफनाथ गड, मढी, छत्रपती संभाजी महाराजांच्या पत्नी येसूबाईंनी या गडाचे बांधकाम केले.
निसर्गपर्यटन स्थळे
भंडारदरा धरण
हरिश्चंद्रगड
कळसूबाई शिखर
रेहेकुरी काळवीट अभयारण्य
रांजणखळगे, निघोज
डोंगरगण (अहमदनगर)
पेमगिरी (संगमनेर) - वडाचे झाड
साईबन, अहमदनगर
महत्त्वाची ठिकाणे
 कोकमठाण - विश्वात्मक जंगलीदास महाराज आश्रम
पुणतांबा - गोदावरी नदीच्या तीरावरील प्राचीन तीर्थक्षेत्र. संत चांगदेव महाराजांची समाधी.
मढी - श्री कानिफनाथ समाधी मंदिर
साकुरी - सदगुरू उपासनी महाराज आश्रम
राळेगणसिद्धी व हिवरे बाजार - संपूर्ण भारतात प्रसिद्ध असलेली आदर्श गावे.
दायमाबाद- पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ
जिल्ह्यातील तालुके
अहमदनगर जिल्ह्यात एकूण ४ उपविभाग आणि १४ तालुके आहेत
 अकोले (संगमनेर उपविभाग)
 कर्जत (कर्जत उपविभाग)
 कोपरगाव (संगमनेर उपविभाग)
 जामखेड (कर्जत उपविभाग)
 नगर (अहमदनगर उपविभाग)
 नेवासा (श्रीरामपूर उपविभाग)
 पाथर्डी (अहमदनगर उपविभाग)
 पारनेर (अहमदनगर उपविभाग)
 राहाता (श्रीरामपूर उपविभाग)
 राहुरी (श्रीरामपूर उपविभाग)
 शेवगांव (अहमदनगर उपविभाग)
 श्रीगोंदा (अहमदनगर उपविभाग नवीन रचनेनुसार )
 श्रीरामपूर (श्रीरामपूर उपविभाग)
 संगमनेर (संगमनेर उपविभाग)
 नवीन रचनेनुसार श्रीगोंदा (पूर्वीचा कर्जत उपविभाग) व पारनेर यांचे एकत्रित उपविभागीय कार्यालय अहमदनगर येथे स्थापण्यात आले आहे.
पहा : जिल्हावार नद्या
संदर्भ
नगर शहरापासून १२किमी अंतरावर चांदबीबीचा महाल आहे ती एक ऐतिहासिक वास्तू आहे,त


text:
पाकिस्तानने 67 वर्षांत फक्त दोनच हिंदूना क्रिकेट संघात दिली जागा! danish kaneria and anil dalpat only 2 hindu cricketers played in 67 years of pakistan cricket mhpg | News - News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News
पाकिस्तानने 67 वर्षांत फक्त दोनच हिंदूना क्रिकेट संघात दिली जागा!
हिंदू खेळाडू दानिश कनेरियाने याने केलेल्या खुलासानंतर पाकमध्ये हिंदू अल्पसंख्याकांवर अन्याय होत असल्याचा मुद्दा पुन्हा जोर धरत आहे.
Last Updated: Dec 27, 2019 02:06 PM IST
लाहोर, 27 डिसेंबर : पाकिस्तानचा माजी जलद गोलंदाज शोएब अख्तरनं पाककडून खेळणाऱ्या हिंदू खेळाडूंवर भेदभाव होत असल्याचा आरोप केला होता. यानंतर हे प्रकरण गाजले असताना हिंदू खेळाडू दानिश कनेरियाने या सगळ्यात तथ्य असल्याचे मान्य केले होते. दानिश हिंदू असून पाकिस्तान क्रिकेट संघाकडून क्रिकेटही खेळला आहे. मात्र पाकचे खेळाडू माझ्याशी बोलायचेसुद्धा नाहीत. हिंदू आहे म्हणून बोलणं टाळणारे किंवा हिणवणारे यांचे नावही मी आता जाहीर करू शकतो असंही दानिशने म्हटलं.
या सगळ्या प्रकरणानंतर आता हिंदू अल्पसंख्याकांवर अन्याय होत असल्याचा मुद्दा पुन्हा जोर धरत आहे. पाकिस्तानचा माजी क्रिकेटपटू शोएब अख्तरचा हा व्हिडिओ भाजप आयटी सेलचे प्रमुख अमित मालविय यांनी शेअर केला आहे. यामध्ये शोएब अख्तरने सांगितले आहे की, कशा प्रकारे हिंदू असल्याने दानिश कनेरियाला पाकिस्तानचे खेळाडू एकटे पाडतात. तसेच त्याच्यासोबत कसे वागायचे हेदेखील अख्तरने सांगितले आहे. मात्र गेल्या 67 वर्षात फक्त दोनच हिंदू खेळाडू पाकिस्तान संघाकडून खेळले आहेत.
वाचा-पाकमध्ये हिंदू क्रिकेटपटूचा छळ, भाजपने शेअर केला शोएब अख्तरचा VIDEO
हे दोन हिंदू खेळाडू पाककडून खेळले क्रिकेट
पाकिस्ताननं 67 वर्षांपूर्वी पहिला क्रिकेट सामना खेळला. त्या दिवसापासून आतापर्यंत पाकिस्तानकडून केवळ दोन हिंदू खेळाडू खेळले आहेत. दानिश कनेरिया (Danish Kaneria) यांच्याआधी पाकिस्तानकडून अनिल दलपत (Anil Dalpat) हे क्रिकेट खेळले आहेत. अनिल यांचे वडील दलपत हे सोनावारिया क्रिकेटचे चाहते होते आणि कराचीमध्ये (Karachi) एक क्रिकेट क्लबही ते चालवत असत. त्यामुळं घरात क्रिकेटचे वातावरण असल्यामुळं अनिलनेही क्रिकेट खेळण्यास सुरुवात केली. 2 मार्च 1984मध्ये पाकिस्तानकडून अनिलनं क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. अनिल यष्टीरक्षक आणि खालच्या क्रमांकाचा फलदाज होता. मुख्य म्हणजे दानिक कनेरिया हे दलपत यांचे नातलग होते.
पाकिस्तानकडून 7 बिगर मुसलमान खेळाडू खेळले क्रिकेट
पाककडून आतापर्यंत 7 बिगर मुसलमान खेळाडू क्रिकेट खेळले आहे. वालिस मैथ्यूस पाकिस्तानकडून क्रिकेट खेळणारे पहिले बिगर मुसलमान खेळाडू होते. त्यानंतर अँग्लो इंडियन डनकन शार्प आणि एंटाओ डी सोजा पाकिस्तान संघात होते. यूसुफ योहानाने पाकिस्तानकडून क्रिकेट खेळण्यासाठी नंतर इस्लाम धर्माचा स्वीकार केला. त्याचबरोबर सोहेल फजल सारखे इसाई खेळाडूही पाककडून खेळले आहेत.
वाचा-परप्रांतीय युवकाकडून विवाहितचा विनयभंग, पाठवला लज्जा उत्पन्न करणारा मेसेज
भाजपने शेअर केला शोएब अख्तरचा VIDEO
नागरिकत्व सुधारणा कायद्याविरोधात देशभर वातावरण तापलं आहे. यात विरोधकांनी सरकारच्या या निर्णयाविरोधात आंदोलने सुरू केली आहेत. यात पाकिस्तानचा माजी क्रिकेटपटू शोएब अख्तरचा हा व्हिडिओ भाजप आयटी सेलचे प्रमुख अमित मालविय यांनी शेअर केला आहे. भाजपचे आयटीसेल प्रमुख मालवीय यांनी शेअर केलेल्या व्हिडिओमध्ये अख्तर म्हणतो की, मी माझ्या कारकिर्दीत दोन-तीन जणांशी वाद केला. जेव्हा लोक कराची, पेशावर किंवा पंजाबबद्दल बोलायचे तेव्हा मला राग यायचा. जर कोणी हिंदू असेल तर तो खेळेल. त्याच हिंदूने कसोटी मालिका जिंकून दिली. मी म्हटलं आता बोला... सर हा इथून जेवण का घेत आहे? तुला बाहेर उचलून फेकून देईन. देशाला 6-6 विकेट काढून तो देत आहे. मी फेमस झालो असलो तरी मालिका दानिशने जिंकून दिली आहे.
First Published: Dec 27, 2019 02:06 PM IST


text:
तुरकर)
 श्री ज्ञानेश्वरी वाङ्मयसुमने व सुवचने (प्रभावती बापट)
 ज्ञानेश्वरीचे वाङ्मयीन वैभव (डॉ. लीला गोविलकर)
 ज्ञानेश्वरी विरुद्ध गीता (ग.वा. कवीश्वर)
 ज्ञानेश्वरी विलसते (उषा देशमुख)
 श्री ज्ञानेश्वरी विविध दर्शन (शेटे - ढेरे)
 ज्ञानेश्वरी विशेष चिंतन (नामदेवशास्त्री महाराज, 'सकाळ'मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या ७० लेखांचे संकलन)
 ज्ञानेश्वरी (संस्कृत) प्रथम खंड (म.पा. ओक)
 ज्ञानेश्वरी सर्वस्व (न.चिं. केळकर)
 ज्ञानेश्वरी संशोधन (मधुकर रामदास जोशी)
 श्री ज्ञानेश्वरी-सार (पांडुरंग विनायक सोहोनी)
 ज्ञानेश्वरी सारामृत (मो.ग. मोघे)
 ज्ञानेश्वरी सुगम ओवीमय अनुवाद भाग-१ ते ४ .(नचिकेत प्रकाशन)
 ज्ञानेश्वरी (सुबोधिनी छायेसहित) (गोविंद रामचंद्र मोघे)
 श्री ज्ञानेश्वरी सुलभ गद्य रूपांतर (केशवरावमहाराज देशमुख)
 ज्ञानेश्वरी सेवा गौरव ग्रंथ (बळवंत गि. घाटे, मधुकर द. जोशी)
 ज्ञानेश्वरी सेवा गौरव ग्रंथ (शं.वा. दांडेकर)
 ज्ञानेश्वरी स्वतंत्रता (म.धु. धोंड)
 ज्ञानेश्वरी स्वरूप तत्त्वज्ञान आणि काव्य (म.वा. धोंड)
 ज्ञानेश्वरी ज्ञानकिरणे (अनेक भाग, मा. वि. वाकडे)
 ज्ञानेश्वरी - ज्ञानकिरणे (स्वामी माधवनाथ)
(अपूर्ण यादी)
ज्ञानेश्वरीची पूर्वपीठिका
सारांश
अध्याय १
ॐ नमोजी आद्या । वेदप्रतिपाद्या । जय जय स्वसंवेद्या । आत्मरूपा ॥१॥
देवा तूंचि गणेशू । सकलार्थमतिप्रकाशु । म्हणे निवॄत्तिदासु । अवधारिजो जी ॥२॥
हें शब्दब्रह्म अशेष । तेचि मूर्ती सुवेष । जेथ वर्णवपु निर्दोष । मिरवत असे ॥३॥
अध्याय २
आत्म्याची संकल्पना व त्याचे अमरत्व याचे विवरण. सांख्ययोग, समत्वबुद्धी यांचे विवरण. स्थितप्रज्ञ पुरुषाची लक्षणे.
अध्याय ३
कर्माचे महत्त्व व कर्मयोगाची महती.
अध्याय ४
कर्मयोग व ज्ञानयोग यांचे विवरण
अध्याय ५
कर्मयोग व कर्मसंन्यासयोग यांचे विवरण.
अध्याय ६
ध्यानयोगाचे विवरण, मनाची शांती व चंचलता यांचे विवरण.
अध्याय ७
प्रकृती, त्रिगुण व माया यांचे विवरण.
अध्याय ८
ब्रह्म, अध्यात्म, कर्म यांचे विवरण.
अध्याय ९
भगवान कृष्णा ने अर्जुनाला स्वतःविषयी गुह्यतम ज्ञान सांगितले.
अध्याय १०
अध्याय ११
श्रीकृष्णाच्या विश्व-रूपाचे विवरण.
अध्याय १२
भक्तियोगाची लक्षणे व महती
अध्याय १३
पंचमहाभूतात्मक शरीर, त्याचे विकार यांची माहिती, ज्ञान व अज्ञान यांची लक्षणे, प्रकृती व पुरुष यांची माहिती.
अध्याय १४
सत्त्व, रज व तम या त्रिगुणांची लक्षणे.
अध्याय १५
त्रिगुणात्मक प्रकृतिचे वर्णन आणि संसारवृक्षाचे निरुपण.
अध्याय १६
दैवी व असुरी वृत्तीच्या पुरुषांची लक्षणे.
अध्याय १७
अध्याय १८
पसायदान हे १८व्या अध्यायाचा एक भाग आहे.
बाह्य दुवे
 _URL_
 ज्ञानेश्वरी

मराठी ग्रंथ
अध्यात्म
ज्ञानेश्वरांचे साहित्य


text:
गीता जगतो तो खरा शास्त्रज्ञ : स्वामी लोकनाथ महाराज | Webdunia Marathi
पुणे| Last Modified गुरूवार, 6 फेब्रुवारी 2020 (11:13 IST)
जगामध्ये ऐक्याची, विश्वबंधुत्वाची भावना पसरविणे व जोपासणे फार महत्त्वाचे आहे. कलियुगात संघटित होऊन कार्य केले तर शक्तीप्रदर्शन होते तसेच विचारांची क्रांतीही घडू शकते. स्वार्थ हा मनुष्याचा शत्रू आहे. निस्वार्थपणे सेवा केल्यास ती भगवंतापर्यंत पाहोचते. गीता जगतो तो खरा शास्त्रज्ञ असे मौलिक विचार इस्कॉनचे जागतिक कीर्तीचे स्वामी लोकनाथ महाराज यांनी व्यक्त केले.
महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघातर्फे लोकनाथ स्वामी महाराज यांचा आज (दि. 4 फेबु्रवारी) जीवनगौरव पुरस्कार देऊन सन्मान करण्यात आला त्या वेळी ते बोलत होते. स्मृतीचिन्ह, शाल, सन्मानपत्र असे पुरस्काराचे स्वरूप होते. माजी राज्यपाल पद्मश्री डॉ. डी. वाय. पाटील, भाजपाचे राष्ट्रीय सचिव सुनील देवधर, ज्ञानश्री दादा महाराज नगरकर, महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघाचे राज्य संघटक संजय भोकरे, गंगा गोयल फाउंडेशनच्या गीता गोयल, शिकागोचे एकलव्य प्रभूजी, इस्कॉन पुणेचे राधेशामजी यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
पत्रकारिता क्षेत्रातील उल्लेखनिय योगदानाबद्दल श्रीराम जोशी (सहसंपादक, पुढारी, दिल्ली), उमेश कुमावत (संपादक, टिव्ही 9), डॉ. बाळासाहेब बोठे (कार्यकारी संपादक, सकाळ, अहमदनगर), सचिन जवळकोटे (निवासी संपादक, लोकमत, सोलापूर), सुकृत खांडेकर (संपादक, नवशक्ती, मुंबई), संदीप सिसोदिया (संपादकीय प्रमुख, वेबदुनिया, इंदूर), संतीश बांदल (संपादक, क्रीडावेध, पुणे) तसेच सामाजिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल भवरलाल ओसवाल (कृष्णा नदी सेवाकार्य फाउंडेशन, वाई), बाळासाहेब करंजुले (पुणे), डॉ. आशुतोष गुप्ता (अध्यक्ष, महाराष्ट्र कौन्सिल ऑफ इंडियन मेडिकल, मुंबई), उज्ज्वला जगताप (दिलासा केअर सेंटर, नाशिक), संजय चव्हाण (विसावा मंडळ, सांगली), संदीप राऊत (श्रीराम फाउंडेशन, पुणे), तर युवा सामाजिक पुरस्काराने मनिष संचेती (इंदूमती बन्सीलाल संचेती ट्रस्ट) तसेच हेमंत जोशी व डॉ. शिबू नायर यांचा गौरव करण्यात आला.
सुनील देवधर म्हणाले, राजकारणासह सर्वच क्षेत्रात अध्यात्म आहे. अध्यात्माशिवाय मनुष्यप्राणी राहू शकत नाही. जनतेबरोबर जनार्दन शब्द येतो. जनतेची सेवा केली की जनार्दनाची सेवाही आपोआपच घडते. मानवताधर्म ही संतांनी दिलेली शिकवण आहे.
सकारात्मक विचारांची नेहमी जोपासना करा, असे आवाहन डॉ. डी. वाय. पाटील यांनी केले. दादा महाराज नगरकर यांनी तसेच पुरस्कार प्राप्त पत्रकार व समाजसेवकांनीही मनोगत व्यक्त केले.
कार्यक्रमाची सुरुवात पाच नद्यांच्या जलएकत्रीकरणाने झाली. महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघाचे राज्य संघटक संजय भोकरे यांनी प्रास्ताविकात कार्यक्रमाच्या आयोजनामागील भूमिका विषद केली. पुणे संघाचे अध्यक्ष किरण जोशी यांनी निमंत्रितांचे स्वागत करून कार्यक्रमाची रुपरेषा सांगितली. मान्यवरांचे स्वागत संजय भोकरे, किरण जोशी, अजित घस्ते, हर्षद कटारिया, नितीन बिबवे यांनी केले. पत्रकार संघाच्या प्रदेशाध्यक्षपदी निवड झाल्याबद्दल वसंत मुंडे यांचा सत्कार सुनील देवधर यांच्या हस्ते करण्यात आला. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन आदिती कुलकर्णी यांनी केले.


text:
जीभ हा पृष्ठवंशीय प्राण्यांच्या शरीराच्या तोंडामधला लालसर गुलाबी रंगाचा एक अवयव आहे. जीभ ही ५ ज्ञानेंद्रियांपैकी एक आहे. हा अवयव पूर्णपणे स्नायूंचा बनलेला असतो. बहुतेक सर्व पृष्ठवंशीय प्राण्यामध्ये जीभ अन्न गिळण्यासाठी, चवीच्या जाणीवेसाठी मदत करते. जीभ, दात, ओठ, कंठ, टाळू व घसा यांच्या साहाय्याने मनुष्य निरनिराळे आवाज (ध्वनी) काढू शकतो. मानवी जिभेची सरासरी लांबी सुमारे १० सें.मी. असते. रोगनिदान करण्यासाठी जिभेचा रंग , स्वरूप आणि ओलसरपणा याबाबी लक्षात घेण्यात येतात.
संरचना
जीभ कंकाल/ ऐच्छिक स्नायूनी बनलेली असते. त्यामुळे तिचे इच्छेनुसार नियंत्रण करणे सोपे जाते. जिभेचे स्नायू तीन वेगवेगळ्या प्रतलामध्ये रचलेले असतात. जिभेचे स्नायू कंठिका अस्थि खालचा जबडा आणि शंख अस्थिपासून उगम पावलेले आहेत. या स्नायूमुळे जीभ वेगवेगळ्या दिशेने वळवता येते. जिभेचे टोक शरीराच्या इतर भागापेक्षा अधिक स्पर्शसंवेदी असते. जिभेवर श्लेषमल पटलाचे आवरण असते. तिच्या वरील पृष्ठ्भागावर गोल , शंकूच्या आकाराचे अंकुरक असतात. हे अंकुरक संख्येने अधिक असल्याने जीभ खरखरीत भासते. या अंकुरकात चार प्रकारच्या रुचि कलिका असतात ज्याद्वारे गोड, आंबट, खारट, आणि कडू पदार्थांची चव समजते. जिभेच्या खालचा भाग मऊ असून त्या भागातेल अंतःत्वचा पातळ असते. या त्वचेखाली रक्तवाहिन्यांचे जाळे असते. हृदयविकारात रुग्णाच्या छातीमध्ये दुखायला लागल्यावर सॉर्बिट्रेट्ची गोळी जिभेखाली ठेवल्यास काहीं सेकंदात रक्तप्रवाहात मिसळून परिणामकारक ठरते. जिभेला त्रिशाखी आननी आणि जिव्हाग्रसनी या तीन कर्परचेतामिळालेल्या असतात. या चेतांमार्फत जिभेचे नियमन होते.
उपयोग
जिभेद्वारे अन्न तोंडात फिरवून दाताखाली आणले जाते आणि अन्नाचे गोळ्यात रूपांतर केले जाते. दातामध्ये , गालफडामध्ये साचलेले अन्न जिभेने काढून तोंड स्वच्छ ठेवले जाते. जिभेमुळे अन्न घशात ढकलले जाते. अन्न गिळताना जीभ टाळूवर दाबली जाते आणि आतील बाजूना पसरते. परिणामी तोंडातील अन्न बाहेर न पडता घशाकडे सरकवले जाते. अन्य सस्तन प्राण्यापैकी कुत्रा, मांजर, जिभेने अंग साफ करतात. त्यामूळे अंगावरील तेल आणि परजीवी दूर होतात. कुत्र्याची जीभ त्याच्या शरीराचे तापमान कमी करण्यासाठी उपयोगी पडते. सरडगुहि (शॅमेलिऑन), बेडूक, खवल्या मांजर इत्यादी प्राणी जिभेने अन्न तोंडात घेतात. साप जीभ बाहेर काढून भक्ष्याचे गंधकण गोळा करतो. गंधकणांच्या ज्ञानावरून त्याला भक्ष्य पकडणे सोपे जाते. सुतार पक्ष्याची जीभ अतिशय संवेदी असते. जिभेच्या सहाय्याने तो झाडाच्या सालीखालील कीटक गोळा करतो. व्हेल, आणि मुशी यासारख्या काहीं प्राण्यांची जीभ अचल असते. जिभेवर ठरावीक ठिकाणी विशिष्ट चवीची जाणीव होते असे एकेकाळी समजले जात होते. प्रत्यक्षात जीभेवर असलेल्या रुचिकलिकामध्ये सर्व चवी ओळखल्या जातात. पदार्थ पाण्यामध्येविद्राव्य असल्यास चव लगेच समजते.
जीवशास्त्र
मानवी शरीर
kk:Тіл


text:
ही ए.एफ.सी. आशिया चषक फुटबॉल स्पर्धेची दुसरी आवृत्ती दक्षिण कोरियाच्या सोल शहरात १४ ते २३ ऑक्टोबर इ.स. १९६० दरम्यान खेळवण्यात आली. ए.एफ.सी.ने आयोजित केलेल्या ह्या स्पर्धेत आशिया खंडामधील केवळ चार देशांच्या राष्ट्रीय संघांनी भाग घेतला. गतविजेत्या ने ही स्पर्धा पुन्हा जिंकली.
संघ

दक्षिण कोरियामधील खेळ
ए.एफ.सी. आशिया चषक