bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Стәрлетамаҡта скважиналар быраулағанда ҡулланылыусы онтаҡ хәлдәге балсыҡ эшләп сығарыусы нефть махсус материалдар заводы эшләй.
В Стерлитамаке нефтяниками построен завод нефтеспецматериалов по выпуску порошкообразной глины, используемой при бурении скважин.
0.631666
real
127
129
Уларҙың бер өлөшө хатта күсмә тормош алып бара — үҙҙәренең йәшәгән урындарынан алыҫта эшләй.
Часть из них даже ведут кочевой образ жизни - работают вдали от своего места жительства.
0.761756
real
92
88
Компанияның составында илленән ашыу мәктәпкәсә йәштәге балалар учреждениеһы, ике тиҫтә ял базаһы, шифахана-профилакторий, пансионат, унға яҡын пионер лагеры, егерме техник, мәҙәниәт йорто, клубтар һәм 1 млн квадрат метрҙан ашыу майҙанда торлаҡ йорттар иҫәпләнә.
В составе компании насчитывается более полусотни дошкольных учреждений, два десятка баз отдыха, санаториев-профилакториев, пансионатов, около десяти пионерских лагерей, двадцать домов техники, культуры и клубов, а также жилых домов общей площадью более одного миллиона квадратных метров.
0.844307
real
261
287
һәр НГДУ-ның үҙенең уҡыу-курс комбинаттары бар.
У каждого из преподавателей есть свой блок лекций.
0.385902
real
47
50
Нефть менән бергә скважиналарҙан эйәрсән газ да сыға.
Вместе с нефтью из скважин поступает попутный газ.
0.716517
real
53
50
Туймазы һәм Приют газ эшкәртеү заводтарында унан шыйыҡ газ, газ бензины һәм ҡоро газ айырып алына.
На газоперерабатывающих заводах в Туймазах и Приютово от него отделяют жидкий газ, газовый бензин и сухой газ.
0.950891
real
98
110
Шыйыҡ газ нефть химияһында сеймал итеп, транспортта бензин урынына, ә нефть эшкәртеүҙә газ бензины сифатында файҙаланыла, ҡоро газ иһә ҡала һәм ауылдарға яғыулыҡ итеп ебәрелә.
Жидкий газ используется как сырье в нефтехимии, на транспорте вместо бензина, газовый бензин – в нефтепереработке, а сухой газ подается в города и села в качестве топлива.
0.932393
real
175
171
Республиканың төньяҡ-көнсығышында һәм Күмертау ҡалаһы тирәһендә урынлашҡан ҙур булмаған газ ятҡылыҡтарынан да бер ни тиклем газ алына.
Немного газа добывается из небольших газовых месторождений, расположенных на северо-востоке республики и в районе г. Кумертау.
0.643045
real
134
126
Янар газдың етмәгән өлөшөн Башҡортостан Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән килтертә.
Недостающую часть горючего газа РБ получает из других регионов России.
0.424535
real
77
70
Газ үткәргестәр ҡороу киң ҡолас менән алып барыла.
В широких масштабах ведется сооружение газопроводов.
0.748168
real
50
52
Магистраль газ үткәргестәрҙән ситтә ятҡан ауылдар газ эшкәртеү заводтарынан махсус цистерналарҙа һәм баллондарҙа килтерелгән шыйыҡландырылған газдан файҙалана.
Те из населенных пунктов, которые лежат в стороне от магистральных газопроводов, пользуются сжиженным газом, доставляемым с газоперерабатывающих заводов в специальных цистернах и баллонах.
0.84876
real
159
188
Ҡайһы бер ҡалаларҙа 10-ға яҡын газ тултырыу станцияһы булдырылған.
В ряде городских пунктов создано около десяти газонаполнительных станций.
0.553855
real
66
73
Ҡала һәм ауылдарға газ индереү буйынса Башҡортостан Республикаһы Рәсәйҙә беренсе урындарҙың береһен алып тора.
По газификации городов и сел РБ занимает одно из первых мест в России.
0.69421
real
110
70
50-се йылдарҙан алып Башҡортостанда күмер сәнәғәте үҫешә башлай.
С 50-х годов в Башкортостане стала развиваться угольная промышленность.
0.720136
real
64
71
Сығарылған күмерҙең бер өлөшө Күмертау ТЭЦ-ында файҙаланыла.
Часть добываемого угля используется на Кумертауской ТЭЦ.
0.585078
real
60
56
Күмер дымлы һәм кәүшәк, калориялылығы түбән.
Уголь влажный и рыхлый, имеет низкую калорийность.
0.683301
real
44
50
Күмертау брикет фабрикаһы ошо маҡсатта төҙөлдө.
С этой целью была построена Кумертауская брикетная фабрика.
0.808157
real
47
59
Һуңғы йылдарҙа һоро күмер брикеттары, конкурентлыҡҡа һәләте түбән булыу сәбәпле, киң һорау менән файҙаланылмай башланы.
В последние годы буроугольные брикеты из-за низкой конкурентоспособности перестали пользоваться широким спросом.
0.55175
real
119
112
Шуға күрә күмер сығарыу күләме ҡыҫҡартылды.
Это приводит к сокращению объема добычи угля.
0.278867
real
43
45
Башҡортостан һоро күмерҙәренең битумға бай булыуы уларҙың ыңғай яғы булып тора.
Положительным качеством башкирских бурых углей является высокое содержание битума.
0.482874
real
79
82
Уларҙы энергохимик эшкәрткәндә янар газ, шыйыҡ яғыулыҡ, ашламалар, дуплау материалдары, тау балауыҙы, адсорбент (атмосфера һәм һыуҙы бысратыусы һәр төрлө матдәләрҙе үҙенә йотоусы) һәм башҡа күп нәмәләр алырға мөмкин.
При энергохимической их переработке можно получить горючий газ, жидкое топливо, удобрения, дубители, горный воск, адсорбент (то есть поглотитель разного рода веществ, загрязняющих атмосферу и воду) и многое другое.
0.866449
real
216
214
Республиканың төньяҡ-көнбайышында нефть скважиналары быраулағанда таш күмер ҡатламдары асылды.
На северо-западе республики при бурении нефтяных скважин были вскрыты пласты каменного угля.
0.680395
real
94
92
Был ҡатламдар ер өҫтөнән 900 метрҙан ашыу тәрәнлектә ята.
Эти слои залегают на глубине более 900 метров от поверхности земли.
0.804444
real
57
67
Был ҙур соҡорға һыу ебәреләсәк һәм 50 га майҙанда һыу һаҡлағыс барлыҡҡа киләсәк.
В эту большую яму будет подведена вода и появится водохранилище на площади 50 га.
0.705724
real
80
81
Карьерҙың битләүҙәрендә ағас һәм ҡыуаҡтар ултыртыласаҡ, күп йыллыҡ үләндәр сәселәсәк.
На склонах карьера будут высажены деревья и кустарники, посажены многолетние травы.
0.327698
real
85
83
Күмер брикеты фабрикаһының саңды тотоп ҡалыусы фильтрҙарҙы йыуҙырғанда барлыҡҡа килгән шлам махсус һыйышлыҡтарға ебәрелә, унан өйөмдәргә өйөлә.
Шлам, образуемый при промывке водой пылеулавливающих фильтров углебрикетной фабрики, направляется в специальный отстойник, оттуда – на отвалы.
0.562298
real
143
142
Республикала ҙур күләмдә табылған яғыулыҡ, хужалыҡтың динамикалы үҫеше, уның электр энергияһына ихтыяжы артҡандан-арта барыуы электр энергетикаһын үҫтереүгә булышлыҡ итте.
Созданию ее способствовала добыча в республике большого объема топлива и динамичное развитие хозяйства со все растущими потребностями в электроэнергии.
0.720163
real
171
151
Уны етештереү, тотош илдәге кеүек, өҙлөкһөҙ үҫте.
Производство ее, как и по стране в целом, постоянно росло.
0.502056
real
49
58
Иҡтисад көрсөклөгә йылдарында ул һиҙелерлек кәмене.
В годы экономического кризиса оно заметно сократилось.
0.683781
real
51
54
Башҡортостанда 12 электр станцияһы эшләй, уларҙың береһе — ГЭС, ҡалғандары йылылыҡ станциялары, улар мазут һәм янар газ файҙаланып эшләй.
В Башкортостане работают 12 электростанций, одна из которых - ГЭС, остальные тепловые станции, которые работают с использованием мазута и горючего газа.
0.866185
real
137
152
Ҡалған йылылыҡ электр станциялары йылылыҡ электр үҙәктәрҙән (ТЭЦ) ғибарәт.
Остальные теплоэлектростанции представлены теплоэлектроцентралями (ТЭЦ).
0.782463
real
74
72
Улар электр энергияһы ғына түгел, ә быу һәм ҡайнар һыу рәүешендә йылылыҡ энергияһы ла етештерә.
Они вырабатывают не только электрическую энергию, но и тепловую энергию в виде пара и горячей воды.
0.60992
real
95
99
Ҡалған ике ТЭЦ һәм ГРЭС күмер һәм нефть сығарылған ерҙә (Күмертау, Ишембай һәм Ҡарманда) төҙөлгән.
Остальные две теплоэлектроцентрали и ГРЭС расположены в местах добычи угля и нефти (Кумертау, Ишимбае и Карманово).
0.743134
real
98
115
Был ике һан Башҡортостандың әүҙем электр балансы бар, йәғни электр энергияһын күрше төбәктәрҙән алғанға ҡарағанда ситкә күберәк бирә тигәнде аңлата.
Эти две цифры означают, что Башкортостан имеет активный электрический баланс, то есть дает больше электроэнергии, чем в соседних регионах.
0.828362
real
148
138
Электр техникаһы ҡорамалдары паркын камиллаштырыу, бөтә быуындарының ышаныслы һәм һаҡсыл эшләүен яҡшыртыу менән бер рәттән «Башкирэнерго» акционерҙар йәмғиәте Ҡарман ГРЭС-ының ҡеүәтен үҫтереү һәм Өфөлә 5-се ТЭЦ-ты төҙөү эштәрен дә алып бара.
Наряду с совершенствованием парка электротехнологического оборудования, улучшением надежности и экономичности всех звеньев АО «Башкирэнерго» ведет работу по наращиванию мощности Кармановской ГРЭС и строительству Уфимской ТЭЦ № 5.
0.758461
real
241
229
Был ҡалдыҡтар һыу пары менән реакцияға инеп, кислота ямғыры булып ергә яуа.
Эти отходы вступают в реакцию с водяным паром и попадают в кислотный дождь.
0.62682
real
75
75
Бындай ямғыр бик киң майҙанда ауыл хужалығы сәсеүлектәренә, урмандарға, тупраҡҡа, хайуандар донъяһына, кешеләрҙең һаулығына ҙур зыян килтерә.
Такие дожди на обширных территориях наносят ущерб сельскохозяйственным культурам, лесам, почвенному покрову, животному миру, здоровью людей.
0.641896
real
141
140
Республика электр энергетикаһы гидроэнергетика ресурстарын үҙләштереү иҫәбенә үҙенең ҡеүәтен һиҙелерлек үҫтерә ала.
Заметное пополнение может получить электроэнергетика республики за счет освоения гидроэнергетических ресурсов.
0.870967
real
115
110
Башҡортостан йылғаларында тупланған энергия запасы 1,5 млн кВт тип баһалана.
Потенциальные запасы энергии рек Башкортостана оцениваются в 1,5 млн. кВт.
0.908773
real
76
74
Унда 50-се йылдарҙа 166 мең кВт ҡеүәтле Павловка ГЭС-ы төҙөлдө.
На ней в 50-х годах построена Павловская ГЭС мощностью 166 тыс. кВт.
0.884269
real
63
68
Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Мәләүез һәм Күмертау ҡалаларын һыу менән тәьмин итеүҙе яҡшыртыу маҡсатында Ағиҙел йылғаһының үрге ағымында Йомағужа һыу һаҡлағысы һәм 45 мең кВт ҡеүәтле гидроэлектр станцияһы төҙөлә башланы.
С целью улучшения водоснабжения городов Стерлитамак, Салават, Ишимбай, Мелеуз и Кумертау в верхнем течении реки Белой начато сооружение Юмагузинского водохранилища с гидроэлектростанцией в 45 тыс. кВт.
0.754529
real
221
201
Ҙур булмаған ГЭС Нөгөш һыу һаҡлағысында ла бар.
Небольшая ГЭС действует при Нугушском водохранилище.
0.795438
real
47
52
Бәләкәйерәк йылғаларҙа ҙур булмаған гидроэлектростанциялар төҙөй башланылар, Белорет районында Үҙән ГЭС-ы (Үҙән йылғаһында) сафҡа индерелде лә инде; Әлшәй районында Ыҫлаҡ (Ҡорҫаҡ йылғаһында) һәм Мәсетле районында Ыҡ йылғаһында ГЭС-тар төҙөлә башланы.
Началось сооружение малых гидроэлектростанций на небольших реках; уже работает Узянская ГЭС (на р. Узян) в Белорецком районе, строятся Слакская (на р. Курсак) в Алынеевском и Мечетлинская (на р. Ик) в Мечетлинском районах.
0.679955
real
250
222
Республика электр тапшырыу линияларының ҡуйы селтәре менән солғап алынған.
Республика покрыта густой сетью линий электропередач.
0.747568
real
74
53
Уларҙың оҙонлоғо, дөйөм алғанда, Ер шарын экватор буйынса ике тапҡыр уратып алырға етә.
Общая длина этих линий такова, что ими можно дважды опоясать земной шар по экватору.
0.620606
real
87
84
Машиналар эшләү комплексы республиканың бөтә тармаҡ-ара комплекстары араһында продукцияһының ҡиммәте буйынса — өсөнсө, ә эшселәренең һаны буйынса беренсе урынды биләй.
Машиностроительный комплекс занимает третье место среди всех межотраслевых комплексов республики по стоимости продукции и первое - по количеству работающих.
0.834468
real
167
156
Уларҙың күп өлөшө нефть, газ сығарыу һәм эшкәртеү тармағын техника менән тәьмин итеүгә бәйләнгән.
Значительная часть из них связана с обеспечением техникой добычи и переработки нефти и газа.
0.800562
real
97
92
Предприятиеларының дөйөм һаны һәм иҡтисади әһәмиәте яғынан улар Башҡортостан машиналар эшләү сәнәғәтендә иң алдынғы урындарҙың береһен алып тора.
По общему числу предприятий и экономической значимости они занимают одно из ведущих мест в машиностроении РБ.
0.595282
real
145
109
Өфө һәм Туймазы заводтарында нефть һәм газ ятҡылыҡтарын эҙләү һәм скважиналарҙы тикшереү өсөн кәрәкле геофизик һәм геологик приборҙар кеүек продукция ла киң һорау менән файҙаланыла.
Широко расходится также продукция Уфимского и Туймазинского заводов геофизического и геологического приборостроения, необходимая при поиске нефтяных и газовых месторождений и исследовании скважин.
0.83222
real
181
196
Торба үткәргестәр транспорты ихтыяжы өсөн Стәрлетамаҡта һәм Благовещенскиҙа торба һалғыстар һәм торба үткәргес арматуралары (келә, бик, ҡапҡастар) етештереү үҙләштерелде.
Для нужд трубопроводного транспорта в Стерлитамаке и Благовещенске освоено производство трубоукладчиков и трубопроводной арматуры (задвижек, клапанов, вентилей).
0.731023
real
170
161
Октябрьскийҙә «Блокжилкомплект» акционерҙар йәмғиәте эшләй, бындай предприятиелар Рәсәйҙә лә һирәк осрай әле.
В Октябрьском работает редко встречаемое в России предприятие – АО «Блокжилкомплект».
0.708077
real
109
85
Күптәнге «Горнас» заводы ҡом һәм тупраҡ насостары эшләп сығарыуға, ә Баймаҡтағы завод тау ҡорамалдары өсөн запас частар етештереүгә махсуслашҡан.
Ш. Худайбердина. Первый из них специализирован на выпуске Песковых и грунтовых насосов, второй – на изготовлении запасных частей для горного оборудования.
0.5909
real
145
154
Дәүләкәндә мал аҙығы етештереү машиналары эшләп сығарыла.
В Давлеканово выпускаются машины для кормопроизводства.
0.721169
real
57
55
Стәрлетамаҡта умартасылыҡ инвентары етештереүсе завод эшләй.
В Стерлитамаке работает завод пчеловодного инвентаря.
0.708028
real
60
53
Әммә был Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фронтҡа яҡын төбәктәрҙән эвакуацияланған предприятиеларҙы республикала урынлаштырыуға ҡағылмай.
Исключение составляло размещение в республике в годы Великой Отечественной войны эвакуированных предприятий из прифронтовых зон.
0.656618
real
134
128
Эвакуацияланған предприятиелар араһында машиналар эшләү заводтары ла байтаҡ ине (Ишембайҙа һәм Стәрлетамаҡта урынлаштырылған быраулау һәм нефть машиналары эшләү заводтары, Стәрлетамаҡта станоктар эшләү, Өфөлә кабель заводы һәм оборона әһәмиәтендәге бер нисә предприятие).
Среди эвакуированных предприятий было немало машиностроительных заводов (заводы бурового и нефтяного машиностроения, разместившиеся в Ишимбае и Стерлитамаке, станкостроительный – в Стерлитамаке, кабельный – в Уфе и ряд предприятий оборонного значения – в Уфе).
0.817131
real
271
260
Шуның һөҙөмтәһендә 1970—1985 йылдарҙа машиналар эшләү тармағының тулайым продукцияһы республикала 5 тапҡыр, ә СССР-ҙа 3,5 тапҡыр үҫте.
Благодаря этому с 1970 по 1985 годы валовая продукция машиностроительной отрасли в республике выросла в 5 раз, а в СССР - в 3,5 раза.
0.888635
real
134
133
Башҡортостанда машиналар эшләү тармағы үҫешенең ҡыҙыу осоро, нефть, газ һәм һоро күмер ятҡылыҡтарының запасы ярлыланыу сәбәпле, уларҙы сығарыу күләменең ҡырҡа кәмеү ваҡытына тура килде.
Пик развития машиностроительной отрасли в Башкортостане пришелся на период резкого снижения объемов их добычи из-за истощения запасов нефти, газа и бурого угля.
0.743831
real
185
160
Быны ғәмәлгә ашырыу нефть һәм газ сығарыу тармаҡтарынан бушаған кешеләрҙе эш урыны менән тәьмин итергә мөмкинлек бирҙе.
Реализация этого проекта позволила обеспечить рабочими местами людей, высвобождающихся из нефтегазодобывающей отрасли.
0.712747
real
119
118
Сағыштырмаса ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә республикала автомобилдәр эшләүсе бер төркөм заводтар барлыҡҡа килде, улар, нефть машиналары эшләү тармағы кеүек үк, дөйөм Союз күләмендә Башҡортостан махсуслашҡан тармаҡ булып әүерелде.
За сравнительно короткий период в республике выросла группа заводов автомобилестроения, в скором времени ставшая, как и нефтяное машиностроение, отраслью общесоюзной специализации Башкортостана.
0.7233
real
223
194
Был приборҙар Рәсәйҙәге автомобиль заводтарына оҙатыла.
Эти приборы отправляются автомобильным заводам России.
0.734996
real
55
54
Завод шулай уҡ ауыл хужалығы техникаһы етештереүҙе лә үҙләштерә.
Завод осваивает также сельскохозяйственную технику.
0.752993
real
64
51
Эшләп сығарылған продукцияның юғары сифаты өсөн завод бер нисә тапҡыр халыҡ-ара бүләктәргә, шул иҫәптән 1977 йылда «Алтын Меркурий» призына, лайыҡ булды.
За высокое качество выпускаемой продукции завод неоднократно был удостоен международных призов, в том числе в 1977 году – приза «Золотой Меркурий».
0.874998
real
153
147
Хәҙер был моторҙар нигеҙҙә Ижевск еңел автомобилдәр заводына ебәрелә.
Теперь эти моторы поставляются в основном на Ижевский завод легковых автомобилей.
0.624246
real
69
81
Авиация моторҙары эшләү Өфөлә Бөйөк Ватан һуғышы алдынан башланғайны.
Авиационное моторостроение возникло в Уфе накануне Великой Отечественной войны.
0.826477
real
69
79
Башҡортостан һәр ваҡыт төҙөлөш эштәренең ҙур күләме менән айырылып торҙо.
Башкортостан всегда отличался большим объемом строительных работ.
0.669302
real
73
65
Был төҙөлөш машиналары етештереү тармағының барлыҡҡа килеүенә һәм үҫешенә булышлыҡ итте.
Это способствовало возникновению и развитию производства строительных машин.
0.728779
real
88
76
Уларҙы төҙөлөштә ҡулланыу йорт, производство биналары һәм башҡа ҡоролмаларҙың нигеҙҙәрен һалғанда эште шаҡтай тиҙләтә һәм ул байтаҡ арзаныраҡҡа төшә.
Их использование в строительстве значительно ускоряет работу при закладке фундаментов домов, производственных зданий и других сооружений и обходится значительно дешевле.
0.746445
real
149
169
Күптән түгел заводта бульдозерҙар эшләп сығара башланылар.
Недавно на этом заводе стали выпускать бульдозеры.
0.686585
real
58
50
Туймазыла бетон бутау һәм бетон ташыу автомашиналары етештереү үҙләштерелде.
В Туй-мазах освоено производство автобетоносмесителей и автобетоновозов.
0.595974
real
76
72
Башҡортостанда киң төрҙәге продукция эшләп сығарыусы электр техникаһы сәнәғәте лә ҙур үҫеш алды.
В Башкортостане большое развитие получила электротехническая промышленность, выпускающая широкий ассортимент продукции.
0.628435
real
96
119
Элемтә саралары етештереүҙә Өфөләге «БЭТО концерны» акционерҙар йәмғиәте төп урынды алып тора.
В производстве средств связи ведущая роль принадлежит акционерному обществу «Концерн БЭТО» в Уфе.
0.592477
real
94
97
Ул электронлы автоматлаштырылған телефон станциялары, телефон коммутаторҙары һәм радиоалғыстар эшләп сығара.
Оно выпускает электронные автоматизированные телефонные станции, телефонные коммутаторы и радиоприемники.
0.829754
real
108
105
Автоматика приборҙары һәм саралары эшләп сығарыусы предприятиелар араһында Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһе айырылып тора, ул илдә авиация машиналары эшләп сығарыусы иң ҙур завод булып һанала.
Среди предприятий, производящих приборы и средства автоматики, выделяются Уфимское приборостроительное производственное объединение, являющееся крупнейшим заводом авиационного машиностроения страны.
0.842109
real
202
198
Салауат ҡалаһының үҙендә үк етештерелгән юғары сифатлы быяланы файҙаланып эшләүсе был завод үҙ продукцияһын ҙур конкуренция шарттарына бирешмәҫлек итә.
Высокой конкурентоспособности его изделий содействует использование высококачественного стекла, производимого в том же городе Салавате.
0.621704
real
151
135
Шуға ла, уны һатыу баҙары донъяның 70-тән ашыу илен үҙ эсенә ала.
Этот сорт грибов выращивают более чем в 70 странах мира.
0.560595
real
65
56
Ишембай станоктар заводы паркет һәм йышыу станоктары эшләп сығара.
Ишимбайский станкозавод изготавливает станки паркетные и строгальные.
0.870098
real
66
69
Машиналар эшләү предприятиеларының бер өлөшө, төп продукциянан тыш, ҡайһы бер көнкүреш, мәҙәни-көнкүреш тауарҙары, хужалыҡ кәрәк-ярағы етештерә.
Часть машиностроительных предприятий, кроме основной продукции, выпускает некоторые бытовые приборы, товары культурно-бытового назначения и хозяйственного обихода.
0.714973
real
144
163
Шулай ҙа был тауарҙар төрө әлегә бик сикләнгән.
Однако этот вид товаров пока очень ограничен.
0.671413
real
47
45
Был күп кенә машиналар эшләү предприятиелары продукцияһының конкуренцияға һәләтһеҙ һәм сит илдә генә түгел, хатта үҙебеҙҙең илдә лә уларға һорауҙың сикләнеүе менән генә бәйле булманы.
Это связано не только с низкой конкурентоспособностью продукции многих машиностроительных предприятий, ограничивающих сбыт продукции не только за рубежом, но и внутри страны.
0.643875
real
183
174
Ҡеүәтле фәнни-техник потенциалы һәм юғары әҙерлекле белгестәре булған был предприятиеларҙы тыныс тормош продукцияһы етештереү юлына күсереү халыҡ ҡулланыу тауарҙары эшләп сығарыуҙы, ул тармаҡтарҙы заманса техника менән йыһазландырыуҙы, конкуренцияға һәләтле машиналар эшләү продукцияһы экспортын киңәйтеүҙе тәьмин итер ине.
Перепрофилирование этих мощных по научно-техническому потенциалу предприятий с высококвалифицированными кадрами обеспечило бы увеличение выпуска товаров народного потребления, снабжение современной техникой гражданских отраслей, расширение экспорта конкурентоспособной продукции машиностроения.
0.704349
real
323
294
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Рәсәйҙә ХСК предприятиеларын конверсиялау программаһы әлеге көнгә тиклем эшләнмәгән.
К сожалению, общероссийской программы конверсии предприятий ВПК до сих пор нет.
0.64199
real
102
79
Шлам — зарарлы матдә һәм уны зарарһыҙлау мәсьәләһе машиналар эшләү предприятиеларының күпселегендә аҙағына тиклем хәл ителмәгән.
Шлам - вредное вещество и проблема его обезвреживания до конца не решена на большинстве машиностроительных предприятий.
0.623155
real
128
119
Шунлыҡтан ул, ҡағиҙә рәүешендә, көнкүреш ҡалдыҡтары бушатылған урынға ташыла, унан ер өҫтө һәм ер аҫты һыуҙарына эләгеүе мөмкин.
Поэтому, как правило, он вывозится на свалки бытовых отходов, откуда может попасть в поверхностные и подземные воды.
0.644156
real
128
116
Парламент хөкүмәтте булдыра, һайлауҙарҙа еңгән партия вәкиле премьер-министр итеп тәғәйенләнә.
Глава партии, победившей на выборах в парламент, занимает пост премьер-министра страны.
0.839519
real
94
87
Төрлө илдәрҙә ярым президент республикаһы төрлөсә.
Правительство в президентской республике отличается стабильностью.
0.481981
real
50
66
Был типтағы республика башта 1917 йылда Совет Рәсәйендә тыуа, һуңыраҡ тағы бер нисә социалистик илдә булдырыла.
Республика такого рода впервые возникла в России в 1917 году и затем была создана ещё в ряде социалистических государств.
0.718047
real
111
121
Ул башта Ионияла ғына файҙаланылған, артабан бөтә Греция, һуңыраҡ Эллинизм мәҙәниәте (цивилизацияһы) буйлап таралған.
В древнегреческом было также слово , "исследовать," которое сначала использовалась только в Ионии, откуда затем распространилась на всю Грецию и, в конце концов, всю эллинистическую цивилизацию.
0.64991
real
117
194
Һәр тарихи архив составы, теге йәки был текстар, документтар табылған дөйөмөрәк архив йөкмәткһенә бәйле; уларҙың һәр ҡайһыһы дөрөҫлөккә дәғүә итһә лә, бындай белдереүҙәрҙе ғәҙәттә кире ҡағалар.
Состав каждого исторического архива зависит от содержания более общего архива, в котором находятся определенные тексты и документы; хотя каждый из них утверждает, что является "всей истиной," некоторые из этих утверждений, как правило, опровергаются.
0.681396
real
193
250
Археология, тарихи сығанаҡҡа бәйле булмаған сығанаҡтар биреүе менән тарихи тикшеренеүҙәр өсөн файҙалы.
Археология особенно полезна для исторических исследований, потому что она обеспечивает источник информации, независимый от исторического материала.
0.801796
real
102
147
Беренсенән, ул тарихтың нисек яҙылыуы, тарих методологияһының ни тиклем дөрөҫ ҡулланылыуы һәм тарих белеменең үҫеше тураһындағы фән.
Во-первых, это наука о том, как пишется история, как правильно применяется исторический метод и как развивается историческое знание.
0.681544
real
132
132
Тарих фәлсәфәһен тарихнамә менән бутарға ярамай.
философия не имеет своей истории.
0.616185
real
48
33
Икенсе яҡтан, тарих фәлсәфәһен фәлсәфә тарихы менән ҡушырға кәрәкмәй.
Его историю философии не нужно путать с историей философии.
0.620484
real
69
59
Профессиональ тарихсылар шулай уҡ, тарихтың фәнме әллә инде ирекле сәнғәтме булыу мәсьәләһе буйынса ла фекер алыша.
Профессиональные историки, как и автор этого сайта, обсуждают также вопрос, является ли история наукой или "свободным искусством."
0.648544
real
115
130
Сығанаҡтың оригиналь формаһы ниндәй булған?
Какой был архитектурный стиль?
0.460495
real
43
30
Сығанаҡҡа ни тиклем ышанырға була?
Насколько можно доверять?
0.798438
real
34
25
Тарихи алым тәүге сығанаҡтар һәм башҡа мәғлүмәттәр менән эшләгәндә тикшеренеүҙәр барышында табылған һәм тарихи хеҙмәт яҙғанда файҙаланылған принциптарға һәм ҡағиҙәләргә эйәреүҙән тора.
Методология истории Исторический метод заключается в следовании принципам и правилам работы с первоисточниками и другими свидетельствами, найденными в ходе исследования и затем используемыми при написании исторического труда.
0.69956
real
184
225
Уның шәкерттәре был хеҙмәтте тарихи һәм биографик яҙмалар өсөн өлгө кеүек файҙаланған.
Его последователи использовали этот труд как образец для исторических и биографических сочинений.
0.732758
real
86
97
Тарихта фәнни методология ҡулланыуға ҡаршы Хью Тревор-Ропер кеүек авторҙар сығыш яһай.
Против применения научной методологии в истории, такие авторы, как Х. Тревор-Ропер высказался.
0.722283
real
86
94
Улар, тарихты аңлау өсөн фаразлау талап ителә, шуның өсөн тарихты фән тип түгел, ә сәнғәт тип һанарға кәрәк, тигән.
Однако Они заявляли, что для понимания истории требуется воображение, поэтому следует считать историю не наукой, а искусством.
0.748582
real
115
126