id
string | story_id
string | context
string | question
string | answer
string | paragraph_id
string |
|---|---|---|---|---|---|
4984_swa_5
|
4984_swa
|
Mambo Leo Mitambo ya kompyuta. Imeleta mapinduzi makubwa sana. Katika utendaji kazi. Kote duniani. Mitambo hii inaweza kufanya mengi. Kwanza. Mitambo hii imeweza kuhifadhi habari nyingi sana. Mtu anaweza kuhifadhi vifaa vyake muhimu. Katika kompyuta. Kisha akazitoa zinapojitajika. Wakati anataka kuzitumia. Anaweza kuzipata. Badala ya kuweka faili nyingi ofisini. Ni jambo la kawaida siku hizi. Kuhifadhi habari kwenye mitambo. Ya kompyuta. Kwa mfano. Anaweza kuhifadhi habari za watu. Vyeo vyao. Na pia habari za watu. Mitambo ya kompyuta inarahisisha mambo. Katika karne za awali. Kompyuta hazikuwepo. Watu walihangaika. Kutuma ujumbe ulikuwa mgumu. Mtu alipaswa kutembelea. Masafa marefu ili. Kuwasilisha ujumbe huo. Mtu huyo alikumbwa na changamoto nyingi. Kwa mfano. Angesahau ujumbe. Ikiwa haikuandikwa. Pia. Angeandamwa na wanyama pori. Hata angeangamizwa. Vilevile safari ingekuwa refu mno. Na vilevile kufika ingechukua muda. Miongoni mwa manufaa. Ya kompyuta ni. Kuhifadhi habari za siri. Mitambo ya kompyuta imewezesha watu. Kuweka siri. Anaweza kuhifadhi mambo ambayo yeye ndiye. Anayefahamu. Hivyo anaweza kuyafungua wakati. Anataka kuzitumia. Mtu anaweza kuhifadhi. Habari fulani kwa kutumia silabi fulani. Za siri ambazo. Anazijua yeye mwenyewe. Na ambazo watu wengine huenda. Wasizifahamu. Anapohifadhi habari hizi. Hakuna anayejua neno. Hilo la Siri. Kwa hivyo Siri hiyo huhifadhiwa vyema. Kwa hivyo. Mbali na uwezo wa kuhifadhi . Habari nyingi. Au data nyingi. Kompyuta zinaweza kuweka siri. Za watu binafsi na makampuni. Vilevile. Mauzo yao . Pamoja na faida zao muhimu. Kompyuta zinaweza kufanya Mambo mengi. Ambayo hayawezi kufanywa na mashini. Za kawaida za kupiga chapa. Zinaweza kupiga chapa bora . Makala za aina tofauti. Na hata tasnifu za watu wanaosomea shahada za juu. Manufaa ya kompyuta huonekana hasa. Sio tu katika kuhifadhi taarifa. Lakini wakati wa kuhariri pia. Wasomi wengi. Hasa walio kwenye vyuo vikuu. Hutumia kompyuta katika masomo yao. Wengine wakikosa kuhudhuria darasani. Wao hupata masomo kwenye mitambo ya kompyuta. Vilevile mafunzo mengi . Hupatikana mtandaoni. Wakati wa mtihani. Wao huenda kwenye vituo vyenye kompyuta. Kisha wanaingia mitandaoni. Kutumia mtambo wa kompyuta. Kisha wanaweza kuyasoma kila kitu. Ambacho walikusudia kukisoma. Mitambo ya kompyuta pia imewawezesha watu wengi. Kufanya kazi wakiwa nyumbani. Kuna uwezekano wa kuzungumza . Na watu walio mbali. Hivyo basi walio nyumbani. Wanaweza kuzungumza na walio kazini. Hii huwawezesha kufanya kazi. Kwa amani na utulivu. Kompyuta zina herufi. Au hati aina aina kama zile za mlazo. Mtu anaweza fanya hesabu ngumu kutumia mitambo ya kompyuta. Baadhi ya wafanyabiashara hutumia kompyuta. Ili kufanya hesabu. Kutambua faida. Ama hata hasara. Pia unaweza kutumia mitambo ya kompyuta. Katika kufanya matangazo maalum. Waajiri wengi sasa huweka. Kazi zao mtandaoni. Hii huwawezesha wanaotafuta kazi kuwapata kwa haraka. Pia. Mtu anaweza kufanya michoro katika mitambo ya kompyuta. Hivyo basi anaweza kuviuza . Na kupata pesa kidogo.
|
Mitambo ya kompyuta imeleta nini
|
Mapinduzi makubwa
|
x
|
4984_swa_6
|
4984_swa
|
Mambo Leo Mitambo ya kompyuta. Imeleta mapinduzi makubwa sana. Katika utendaji kazi. Kote duniani. Mitambo hii inaweza kufanya mengi. Kwanza. Mitambo hii imeweza kuhifadhi habari nyingi sana. Mtu anaweza kuhifadhi vifaa vyake muhimu. Katika kompyuta. Kisha akazitoa zinapojitajika. Wakati anataka kuzitumia. Anaweza kuzipata. Badala ya kuweka faili nyingi ofisini. Ni jambo la kawaida siku hizi. Kuhifadhi habari kwenye mitambo. Ya kompyuta. Kwa mfano. Anaweza kuhifadhi habari za watu. Vyeo vyao. Na pia habari za watu. Mitambo ya kompyuta inarahisisha mambo. Katika karne za awali. Kompyuta hazikuwepo. Watu walihangaika. Kutuma ujumbe ulikuwa mgumu. Mtu alipaswa kutembelea. Masafa marefu ili. Kuwasilisha ujumbe huo. Mtu huyo alikumbwa na changamoto nyingi. Kwa mfano. Angesahau ujumbe. Ikiwa haikuandikwa. Pia. Angeandamwa na wanyama pori. Hata angeangamizwa. Vilevile safari ingekuwa refu mno. Na vilevile kufika ingechukua muda. Miongoni mwa manufaa. Ya kompyuta ni. Kuhifadhi habari za siri. Mitambo ya kompyuta imewezesha watu. Kuweka siri. Anaweza kuhifadhi mambo ambayo yeye ndiye. Anayefahamu. Hivyo anaweza kuyafungua wakati. Anataka kuzitumia. Mtu anaweza kuhifadhi. Habari fulani kwa kutumia silabi fulani. Za siri ambazo. Anazijua yeye mwenyewe. Na ambazo watu wengine huenda. Wasizifahamu. Anapohifadhi habari hizi. Hakuna anayejua neno. Hilo la Siri. Kwa hivyo Siri hiyo huhifadhiwa vyema. Kwa hivyo. Mbali na uwezo wa kuhifadhi . Habari nyingi. Au data nyingi. Kompyuta zinaweza kuweka siri. Za watu binafsi na makampuni. Vilevile. Mauzo yao . Pamoja na faida zao muhimu. Kompyuta zinaweza kufanya Mambo mengi. Ambayo hayawezi kufanywa na mashini. Za kawaida za kupiga chapa. Zinaweza kupiga chapa bora . Makala za aina tofauti. Na hata tasnifu za watu wanaosomea shahada za juu. Manufaa ya kompyuta huonekana hasa. Sio tu katika kuhifadhi taarifa. Lakini wakati wa kuhariri pia. Wasomi wengi. Hasa walio kwenye vyuo vikuu. Hutumia kompyuta katika masomo yao. Wengine wakikosa kuhudhuria darasani. Wao hupata masomo kwenye mitambo ya kompyuta. Vilevile mafunzo mengi . Hupatikana mtandaoni. Wakati wa mtihani. Wao huenda kwenye vituo vyenye kompyuta. Kisha wanaingia mitandaoni. Kutumia mtambo wa kompyuta. Kisha wanaweza kuyasoma kila kitu. Ambacho walikusudia kukisoma. Mitambo ya kompyuta pia imewawezesha watu wengi. Kufanya kazi wakiwa nyumbani. Kuna uwezekano wa kuzungumza . Na watu walio mbali. Hivyo basi walio nyumbani. Wanaweza kuzungumza na walio kazini. Hii huwawezesha kufanya kazi. Kwa amani na utulivu. Kompyuta zina herufi. Au hati aina aina kama zile za mlazo. Mtu anaweza fanya hesabu ngumu kutumia mitambo ya kompyuta. Baadhi ya wafanyabiashara hutumia kompyuta. Ili kufanya hesabu. Kutambua faida. Ama hata hasara. Pia unaweza kutumia mitambo ya kompyuta. Katika kufanya matangazo maalum. Waajiri wengi sasa huweka. Kazi zao mtandaoni. Hii huwawezesha wanaotafuta kazi kuwapata kwa haraka. Pia. Mtu anaweza kufanya michoro katika mitambo ya kompyuta. Hivyo basi anaweza kuviuza . Na kupata pesa kidogo.
|
Mitambo ya kompyuta inaweza hifadhi nini
|
Habari nyingi
|
x
|
4984_swa_7
|
4984_swa
|
Mambo Leo Mitambo ya kompyuta. Imeleta mapinduzi makubwa sana. Katika utendaji kazi. Kote duniani. Mitambo hii inaweza kufanya mengi. Kwanza. Mitambo hii imeweza kuhifadhi habari nyingi sana. Mtu anaweza kuhifadhi vifaa vyake muhimu. Katika kompyuta. Kisha akazitoa zinapojitajika. Wakati anataka kuzitumia. Anaweza kuzipata. Badala ya kuweka faili nyingi ofisini. Ni jambo la kawaida siku hizi. Kuhifadhi habari kwenye mitambo. Ya kompyuta. Kwa mfano. Anaweza kuhifadhi habari za watu. Vyeo vyao. Na pia habari za watu. Mitambo ya kompyuta inarahisisha mambo. Katika karne za awali. Kompyuta hazikuwepo. Watu walihangaika. Kutuma ujumbe ulikuwa mgumu. Mtu alipaswa kutembelea. Masafa marefu ili. Kuwasilisha ujumbe huo. Mtu huyo alikumbwa na changamoto nyingi. Kwa mfano. Angesahau ujumbe. Ikiwa haikuandikwa. Pia. Angeandamwa na wanyama pori. Hata angeangamizwa. Vilevile safari ingekuwa refu mno. Na vilevile kufika ingechukua muda. Miongoni mwa manufaa. Ya kompyuta ni. Kuhifadhi habari za siri. Mitambo ya kompyuta imewezesha watu. Kuweka siri. Anaweza kuhifadhi mambo ambayo yeye ndiye. Anayefahamu. Hivyo anaweza kuyafungua wakati. Anataka kuzitumia. Mtu anaweza kuhifadhi. Habari fulani kwa kutumia silabi fulani. Za siri ambazo. Anazijua yeye mwenyewe. Na ambazo watu wengine huenda. Wasizifahamu. Anapohifadhi habari hizi. Hakuna anayejua neno. Hilo la Siri. Kwa hivyo Siri hiyo huhifadhiwa vyema. Kwa hivyo. Mbali na uwezo wa kuhifadhi . Habari nyingi. Au data nyingi. Kompyuta zinaweza kuweka siri. Za watu binafsi na makampuni. Vilevile. Mauzo yao . Pamoja na faida zao muhimu. Kompyuta zinaweza kufanya Mambo mengi. Ambayo hayawezi kufanywa na mashini. Za kawaida za kupiga chapa. Zinaweza kupiga chapa bora . Makala za aina tofauti. Na hata tasnifu za watu wanaosomea shahada za juu. Manufaa ya kompyuta huonekana hasa. Sio tu katika kuhifadhi taarifa. Lakini wakati wa kuhariri pia. Wasomi wengi. Hasa walio kwenye vyuo vikuu. Hutumia kompyuta katika masomo yao. Wengine wakikosa kuhudhuria darasani. Wao hupata masomo kwenye mitambo ya kompyuta. Vilevile mafunzo mengi . Hupatikana mtandaoni. Wakati wa mtihani. Wao huenda kwenye vituo vyenye kompyuta. Kisha wanaingia mitandaoni. Kutumia mtambo wa kompyuta. Kisha wanaweza kuyasoma kila kitu. Ambacho walikusudia kukisoma. Mitambo ya kompyuta pia imewawezesha watu wengi. Kufanya kazi wakiwa nyumbani. Kuna uwezekano wa kuzungumza . Na watu walio mbali. Hivyo basi walio nyumbani. Wanaweza kuzungumza na walio kazini. Hii huwawezesha kufanya kazi. Kwa amani na utulivu. Kompyuta zina herufi. Au hati aina aina kama zile za mlazo. Mtu anaweza fanya hesabu ngumu kutumia mitambo ya kompyuta. Baadhi ya wafanyabiashara hutumia kompyuta. Ili kufanya hesabu. Kutambua faida. Ama hata hasara. Pia unaweza kutumia mitambo ya kompyuta. Katika kufanya matangazo maalum. Waajiri wengi sasa huweka. Kazi zao mtandaoni. Hii huwawezesha wanaotafuta kazi kuwapata kwa haraka. Pia. Mtu anaweza kufanya michoro katika mitambo ya kompyuta. Hivyo basi anaweza kuviuza . Na kupata pesa kidogo.
|
Mtu anaweza hifadhi nini katika kompyuta
|
Vifaa vyake muhimu
|
x
|
4984_swa_8
|
4984_swa
|
Mambo Leo Mitambo ya kompyuta. Imeleta mapinduzi makubwa sana. Katika utendaji kazi. Kote duniani. Mitambo hii inaweza kufanya mengi. Kwanza. Mitambo hii imeweza kuhifadhi habari nyingi sana. Mtu anaweza kuhifadhi vifaa vyake muhimu. Katika kompyuta. Kisha akazitoa zinapojitajika. Wakati anataka kuzitumia. Anaweza kuzipata. Badala ya kuweka faili nyingi ofisini. Ni jambo la kawaida siku hizi. Kuhifadhi habari kwenye mitambo. Ya kompyuta. Kwa mfano. Anaweza kuhifadhi habari za watu. Vyeo vyao. Na pia habari za watu. Mitambo ya kompyuta inarahisisha mambo. Katika karne za awali. Kompyuta hazikuwepo. Watu walihangaika. Kutuma ujumbe ulikuwa mgumu. Mtu alipaswa kutembelea. Masafa marefu ili. Kuwasilisha ujumbe huo. Mtu huyo alikumbwa na changamoto nyingi. Kwa mfano. Angesahau ujumbe. Ikiwa haikuandikwa. Pia. Angeandamwa na wanyama pori. Hata angeangamizwa. Vilevile safari ingekuwa refu mno. Na vilevile kufika ingechukua muda. Miongoni mwa manufaa. Ya kompyuta ni. Kuhifadhi habari za siri. Mitambo ya kompyuta imewezesha watu. Kuweka siri. Anaweza kuhifadhi mambo ambayo yeye ndiye. Anayefahamu. Hivyo anaweza kuyafungua wakati. Anataka kuzitumia. Mtu anaweza kuhifadhi. Habari fulani kwa kutumia silabi fulani. Za siri ambazo. Anazijua yeye mwenyewe. Na ambazo watu wengine huenda. Wasizifahamu. Anapohifadhi habari hizi. Hakuna anayejua neno. Hilo la Siri. Kwa hivyo Siri hiyo huhifadhiwa vyema. Kwa hivyo. Mbali na uwezo wa kuhifadhi . Habari nyingi. Au data nyingi. Kompyuta zinaweza kuweka siri. Za watu binafsi na makampuni. Vilevile. Mauzo yao . Pamoja na faida zao muhimu. Kompyuta zinaweza kufanya Mambo mengi. Ambayo hayawezi kufanywa na mashini. Za kawaida za kupiga chapa. Zinaweza kupiga chapa bora . Makala za aina tofauti. Na hata tasnifu za watu wanaosomea shahada za juu. Manufaa ya kompyuta huonekana hasa. Sio tu katika kuhifadhi taarifa. Lakini wakati wa kuhariri pia. Wasomi wengi. Hasa walio kwenye vyuo vikuu. Hutumia kompyuta katika masomo yao. Wengine wakikosa kuhudhuria darasani. Wao hupata masomo kwenye mitambo ya kompyuta. Vilevile mafunzo mengi . Hupatikana mtandaoni. Wakati wa mtihani. Wao huenda kwenye vituo vyenye kompyuta. Kisha wanaingia mitandaoni. Kutumia mtambo wa kompyuta. Kisha wanaweza kuyasoma kila kitu. Ambacho walikusudia kukisoma. Mitambo ya kompyuta pia imewawezesha watu wengi. Kufanya kazi wakiwa nyumbani. Kuna uwezekano wa kuzungumza . Na watu walio mbali. Hivyo basi walio nyumbani. Wanaweza kuzungumza na walio kazini. Hii huwawezesha kufanya kazi. Kwa amani na utulivu. Kompyuta zina herufi. Au hati aina aina kama zile za mlazo. Mtu anaweza fanya hesabu ngumu kutumia mitambo ya kompyuta. Baadhi ya wafanyabiashara hutumia kompyuta. Ili kufanya hesabu. Kutambua faida. Ama hata hasara. Pia unaweza kutumia mitambo ya kompyuta. Katika kufanya matangazo maalum. Waajiri wengi sasa huweka. Kazi zao mtandaoni. Hii huwawezesha wanaotafuta kazi kuwapata kwa haraka. Pia. Mtu anaweza kufanya michoro katika mitambo ya kompyuta. Hivyo basi anaweza kuviuza . Na kupata pesa kidogo.
|
Kompyuta hazikuwa karne zipi
|
Za awali
|
x
|
4984_swa_9
|
4984_swa
|
Mambo Leo Mitambo ya kompyuta. Imeleta mapinduzi makubwa sana. Katika utendaji kazi. Kote duniani. Mitambo hii inaweza kufanya mengi. Kwanza. Mitambo hii imeweza kuhifadhi habari nyingi sana. Mtu anaweza kuhifadhi vifaa vyake muhimu. Katika kompyuta. Kisha akazitoa zinapojitajika. Wakati anataka kuzitumia. Anaweza kuzipata. Badala ya kuweka faili nyingi ofisini. Ni jambo la kawaida siku hizi. Kuhifadhi habari kwenye mitambo. Ya kompyuta. Kwa mfano. Anaweza kuhifadhi habari za watu. Vyeo vyao. Na pia habari za watu. Mitambo ya kompyuta inarahisisha mambo. Katika karne za awali. Kompyuta hazikuwepo. Watu walihangaika. Kutuma ujumbe ulikuwa mgumu. Mtu alipaswa kutembelea. Masafa marefu ili. Kuwasilisha ujumbe huo. Mtu huyo alikumbwa na changamoto nyingi. Kwa mfano. Angesahau ujumbe. Ikiwa haikuandikwa. Pia. Angeandamwa na wanyama pori. Hata angeangamizwa. Vilevile safari ingekuwa refu mno. Na vilevile kufika ingechukua muda. Miongoni mwa manufaa. Ya kompyuta ni. Kuhifadhi habari za siri. Mitambo ya kompyuta imewezesha watu. Kuweka siri. Anaweza kuhifadhi mambo ambayo yeye ndiye. Anayefahamu. Hivyo anaweza kuyafungua wakati. Anataka kuzitumia. Mtu anaweza kuhifadhi. Habari fulani kwa kutumia silabi fulani. Za siri ambazo. Anazijua yeye mwenyewe. Na ambazo watu wengine huenda. Wasizifahamu. Anapohifadhi habari hizi. Hakuna anayejua neno. Hilo la Siri. Kwa hivyo Siri hiyo huhifadhiwa vyema. Kwa hivyo. Mbali na uwezo wa kuhifadhi . Habari nyingi. Au data nyingi. Kompyuta zinaweza kuweka siri. Za watu binafsi na makampuni. Vilevile. Mauzo yao . Pamoja na faida zao muhimu. Kompyuta zinaweza kufanya Mambo mengi. Ambayo hayawezi kufanywa na mashini. Za kawaida za kupiga chapa. Zinaweza kupiga chapa bora . Makala za aina tofauti. Na hata tasnifu za watu wanaosomea shahada za juu. Manufaa ya kompyuta huonekana hasa. Sio tu katika kuhifadhi taarifa. Lakini wakati wa kuhariri pia. Wasomi wengi. Hasa walio kwenye vyuo vikuu. Hutumia kompyuta katika masomo yao. Wengine wakikosa kuhudhuria darasani. Wao hupata masomo kwenye mitambo ya kompyuta. Vilevile mafunzo mengi . Hupatikana mtandaoni. Wakati wa mtihani. Wao huenda kwenye vituo vyenye kompyuta. Kisha wanaingia mitandaoni. Kutumia mtambo wa kompyuta. Kisha wanaweza kuyasoma kila kitu. Ambacho walikusudia kukisoma. Mitambo ya kompyuta pia imewawezesha watu wengi. Kufanya kazi wakiwa nyumbani. Kuna uwezekano wa kuzungumza . Na watu walio mbali. Hivyo basi walio nyumbani. Wanaweza kuzungumza na walio kazini. Hii huwawezesha kufanya kazi. Kwa amani na utulivu. Kompyuta zina herufi. Au hati aina aina kama zile za mlazo. Mtu anaweza fanya hesabu ngumu kutumia mitambo ya kompyuta. Baadhi ya wafanyabiashara hutumia kompyuta. Ili kufanya hesabu. Kutambua faida. Ama hata hasara. Pia unaweza kutumia mitambo ya kompyuta. Katika kufanya matangazo maalum. Waajiri wengi sasa huweka. Kazi zao mtandaoni. Hii huwawezesha wanaotafuta kazi kuwapata kwa haraka. Pia. Mtu anaweza kufanya michoro katika mitambo ya kompyuta. Hivyo basi anaweza kuviuza . Na kupata pesa kidogo.
|
Mojawapo ya manufaa ya kompyuta ni yapi
|
Kuhifadhi habari za siri
|
x
|
5162_swa_0
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Nyuki husaidia na nini
|
Asali
|
x
|
5162_swa_1
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Miti ni kivutio cha nini
|
Watalii
|
x
|
5162_swa_2
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Miti huunda nini
|
Misitu
|
x
|
5162_swa_3
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Kilimo husaidia kutupa nini
|
Matunda
|
x
|
5162_swa_4
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Kwa nini ni muhimu wazungu kuja kuona miti
|
Kwa vile wao hulipa fedha
|
x
|
5162_swa_5
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Kilimo kina umuhimu gani
|
Chungu nzima
|
x
|
5162_swa_6
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Mimea husaidia nchi gani
|
Nchi yetu Kenya
|
x
|
5162_swa_7
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Miti ni nini
|
Kivuli
|
x
|
5162_swa_8
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Miti hulinda nini kutokana na upepo
|
Mchanga
|
x
|
5162_swa_9
|
5162_swa
|
FAIDA ZA KILIMO Kilimo ni muhimu sana katika nchi yetu ya Kenya. Uchumi wa taifa letu unategemea sana kilimo ili kuimarika. Faida ya kwanza ya kilimo ni kutupa chakula. Mimea inayopandwa na wakulima hutupa chakula ni kama vile mahindi, maharagwe, mihogo, mboga na hata miti ya matunda. Chakula hiki huwasaidia wengi kupata afya njema. Kupitia kilimo, watu wengi wameweza kupata ajira. Wakulima huweza kuajiriwa ili kusaidia shambani katika kupanda au kupalilia mimea. Wengi pia huweza kujiajiri kwa sababu ya kilimo. Mfano ni mchuuzi wa matunda na mboga. Wakulima pia huweza kuuza mimea yao katika nchi za kimataifa. Bidhaa hizi zinapouzwa katika nchi za kigeni, basi nchi yetu huweza kupata fedha za kigeni na hivyo basi kuimarisha uchumi wetu. Pia, wakulima hutozwa ushuru na serikali na hivyo kusaidia katika kuimarisha uchumi. Kilimo pia kimesaidia kuimarisha miundo msingi nchini. Barabara zimeweza kujengwa ili kusaidia katika usafirishaji wa bidhaa kutoka shambani hadi sokoni.
|
Ni nini hulinda mchanga
|
Miti mingi
|
x
|
5199_swa_0
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Vijana wanafaa kusikiliza nini
|
Ushauri
|
x
|
5199_swa_1
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Nani anaafaa kusoma kwa makini
|
Vijana
|
x
|
5199_swa_2
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Ni nini iliharibu kijana
|
Dawa za kulevya
|
x
|
5199_swa_3
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Kijana alikosa kufika wapi
|
Darasani
|
x
|
5199_swa_4
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Kwa nini kutulia maanani elimu
|
Kwa sababu ya kujenga maisha ya badaye
|
x
|
5199_swa_5
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Aliwarudishia shukrani washikadau gani
|
wa elimu
|
x
|
5199_swa_6
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Ni jambo la busara nani kusikiliza ushauri
|
vijana
|
x
|
5199_swa_7
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Elimu ni ngao ya maisha ya lini
|
ya baadaye
|
x
|
5199_swa_8
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Mvulana aliokota nini barabarani
|
takataka
|
x
|
5199_swa_9
|
5199_swa
|
Hamjambo! hamjambo tena? Asanteni kwa kunipa nafasi. Nataka kuwarudishia shukrani washikadau wa elimu, walimu wageni wa siku ya leo, wazazi, pamoja na wanafunzi wenzangu. Karibuni sana kwa huu mkutano wa umuhimu wa elimu. Ni jambo la busara kwetu vijana kusikia mashauri tunayopewa na watu wazima kama vile wazazi na walimu kwani wanatuzidi kwa maarifa wanaposema kuwa elimu ni muhimu kwenye maisha ya baadaye. Kwani elimu ni ngao ya maisha ya baadaye. Elimu inafaa mwanafunzi asome kwa makini bila matatizo ambayo wanafunzi huyaanza kama vile marafiki watukutu, madawa ya kulevya, uhalifu na mengi maovu. Nitampa hadithi kidogo kuhusu kijana aliyekuwa ni mwanafunzi wa kidato chetu ambaye alikuwa ni mwerevu kimasomoni. Alipopata marafiki ambao walikuwa si wazuri hata kidogo walianza kuwa marafiki wakaribu akaanza kufeli kwenye mtihani, nakukosa darasani wakati mwingi, masomo yake yalizorota. Baadaye alitoroka shuleni na kwanza maisha ya kulimia watu mashambani na kuangalia mifugo ya watu wa kijiji. Alishindwa na kazi hiyo kwani alikuwa ameharibiwa na dawa za kulevya. Sasa hivi naongea nanyi, ameshakuwa na akili punjwani kwani anaokota takataka barabarani hivi sasa najuwa hujilaumu sana anapoona wanafunzi ambao alikuwa anasoma nao wakiwa na sare pia adabu njema. Maisha ya baadaye hujengwa hivi sasa tupo shule kwani tunaposoma tunajifunza mengi mambo mengi ya baadaye. Kama hatutii fora kimasomoni, maisha itakuwa ngumu kwetu. Hadi humu nchini mwetu kuna maendeleo juu ya masomo.
|
Kwa nini ni jambo la busara kusikiliza wazazi
|
sababu wanawazidi kwa maarifa
|
x
|
5194_swa_0
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Mwandishi anataka kuwashukuru nani
|
walimu
|
x
|
5194_swa_1
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Mwandishi ni mwanafunzi wa shule gani
|
Gacharage
|
x
|
5194_swa_2
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Nani awewafunza wengi
|
walimu
|
x
|
5194_swa_3
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Wamekuwa shule miezi mingapi
|
mitatu
|
x
|
5194_swa_4
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Kwa nini anawapongeza viongozi
|
Kwa kuhakikisha kuwa masomo yameenda shwari
|
x
|
5194_swa_5
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Nani ametufunza mengi sana
|
Walimu
|
x
|
5194_swa_6
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Nahongera walimu kwa nini
|
Kuchapa kazi.
|
x
|
5194_swa_7
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Hakuna mchele ukosao nini
|
Ndume
|
x
|
5194_swa_8
|
5194_swa
|
UMUHIMU WA ELIMU Ume alikuwa kuwahutuba wanafunzi kuhusu umuhimu wa elimu. Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi, walimu kamwe na wanafunzi masalkheri. Mimi ni mwanafunzi kutoka shule hii ya Gacharage na leo nimesimama mbele yenu kwa niaba ya wenzangu niwape ushauri kabla yakuanza likizo yenu. Ningependa kuwashukuru walimu wetu kwa kutufunza juhudi na maarifa makubwa sana katika maisha yetu na matokeo ya wengi yameimarika pakubwa na tumezaa alama chekwa chekwa. Walimu wetu wametufunza mengi sana yanayotendeka katika ulimwengu huu. Aidha katika miezi mitatu iliyopita, tumekuwa shuleni, hulka za wanafunzi zimekuwa bulibuli. Hongera wakati ninaelewa kuwa hisani hurudi, hisani haurudi nuksani. Kwanza nitawapongeza walimu wetu na wachapa kazi wetu wanao jikakamua humu duniani mwetu na kwa niaba yao naomba radi. Ama hamiai kuwa hakuna mchele ukosao nduma. Kongole viongozi wa shule hii kuhakikisha kuwa masomo yetu yamekuwa shwari bila shari hatua hasa kufundishwa hata kipindi kimoja.
|
Kwa nini mwandishi alisimama mbele ya wanafunzi
|
Kuwapa ushauri kabla ya likizo
|
x
|
3666_swa_0
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Vijana wengi wanajihusiha na nini
|
Mapenzi
|
x
|
3666_swa_1
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Mapenzi ya mapema husababisha nini
|
Magonjwa
|
x
|
3666_swa_2
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Utengano wa waliioana huletwa na nini
|
mapenzi
|
x
|
3666_swa_3
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Hali ngumu ya maisha huletwa na nini
|
Na watu kutengana
|
x
|
3666_swa_4
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Ni vipi magonjwa yataleta upungufu wa watu
|
Kupitia kwa kifo
|
x
|
3666_swa_5
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Nani hujihusisha kwa mapenzi ya mapema
|
Vijana
|
x
|
3666_swa_6
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Ni nini huleta utengano kati ya wanaopendana
|
mapenzi
|
x
|
3666_swa_7
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
Mapenzi husababisha upotofu wa nini
|
Maadili
|
x
|
3666_swa_8
|
3666_swa
|
UHUSIANO WA KIMAPENZI MIONGONI MWA VIJANA NI CHANZO CHA UOZO KATIKA JAMII Vijana wengi katika jamii wanajihusisha katika mapenzi ya mapema. Mapenzi ya mapema ina uozo unaoibuka katika jamii. Vijana wanapojiunga katika uhusiano wa kimapenzi wanaweza pitia Katika changamoto na pia upotofu wa kimaadili. Mapenzi hii ndio Chanzo cha uozo katika jamii. Mapenzi hii inaweza kupelekea kwa Mimba za mapema. Vijana wanaweza kujihusisha katika tendo la kimapenzi na kupata mimba. Mimba hizi ama ujauzito wa vijana huelekea kupata watoto mapema na hivyo kupata watoto kabla ya kujipanga. Itawabidii waweze kutafuta kazi ili waweze kukidhi familia. Vijana hawa wanapokosa kazi inawabidi kushiriki katika vitendo vya wizi na ujambazi ndiposa waikidhi familia. Mapenzi hii ya mapema inaweza kusababisha magonjwa mbali mbali kama vile Ukimwi, kisonono, kaswende na mengine mengi. Magonjwa haya yanaweza athiri wagonjwa hao vibaya sana. Magonjwa yataleta vifo katika vijana na hivyo upungufu katika wa idadi ya wananchi. Magonjwa haya pia yanaweza fanya mtu awe na shida katika uzazi. Pia mapenzi haya yataleta utengano baina ya Walioana. Sababu wapenzi hawa watakuwa na hali ya kuchoshwa na hali hiyo ya ndoa. Wanapo tengana wanaweza elekea njia tofauti kufanya wengine kupitia katika hali ya ugumu katika maisha. Hasa wakati ambapo kuna watoto na pia kukosa kutimiza mahitaji ya watoto. Vijana hawa wanapo jihusisha na tendo la ndoa wanaweza kupata mimba na kama hawako tayari wanaweza sababisha au Shiriki katika tendo la kuavya mimba na huo ni uozo katika jamii. Ama wakati mtoto anapozaliwa anaweza kutupwa katika taka au katika choo sababu ya malezi au majukumu ya Watoto hao. Visa vingi vimeshuhudiwa katika jamii kuhusu maswala haya. Watoto hawa wanapozaliwa na hakuna pesa inasababisha watu kuuwa au kuangamiza vitoto hivi vidogo. Na hiyo inawezesha mauaji. Pia watu wanaopendana na mojawapo kugundua kuwa ana mpango wa kando mwingine na mojawapo anapogundua hali hii inasababisha watu kuuwana na kupoteza maisha yao katika jamii . Mapenzi inaweza sababisha upotofu wa maadili katika jamii yetu ambapo watu hushiriki katika tendo la ngono wakiwa wangali bado vijana wadogo. Vijana wanaanza kutowaheshimu wazazi na wakuu wao katika jamii na hivo huleta uozo katika jamii. Vijana hawa pia wanaweza kuwa wavivu katika kazi zao. Mapenzi hii inawafanya watoto au vijana kuwacha shule wakiwa wangali bado wanasoma Vijana hawa wakiwacha masomo yao wanakosa kupata elimu yao ya kujiendeleza kimaisha. Pia wanapoacha Shule wanaanza kujihusisha na anasa za dunia. Wengi wao huanza kutumia dawa za kulevya. Dawa hizi zinaweza wafanya vijana hawa kujihusisha katika matendo ya kuiba na hata ukosefu wa maadili na kazi. Mapenzi hii inaweza kuwafanya vijana wa kiume kushiriki Katika unajisi wa wasichana wanaponyima wavulana hawa tendo la ndoa. Na hivyo huo ni uozo Katika jamii na watu wenyewe kukosa Kujikimu kimaisha. Pia unajisi wa wasichana unaweza wafanya kupata magonjwa tofauti tofauti. Mapenzi haya ndio chanzo cha uozo katika jamii. Iwapo vijana watawacha kushiriki katika mapenzi haya basi jamii inaweza kuendelea vizuri bila shida yoyote.
|
kwa nini matumizi ya dawa za kulevya si mazuri
|
Hufanya vijana kujihusisha na wizi na ukosefu wa maadili
|
x
|
2425_swa_0
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Mpunzi na mkwe walikwa na mwana aliyeitwa nani
|
Nosisa
|
x
|
2425_swa_1
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Kwa nini mkewe mpunzi alitoroka na kwenda kwao
|
Alichapwa na mumewe
|
x
|
2425_swa_2
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Mamake Nosisa alibadilika na kuwa nini
|
Samaki
|
x
|
2425_swa_3
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Maziwa ya mpunzi yaliuziwa nani
|
Wanakijiji
|
x
|
2425_swa_4
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Kwa nini Mpunzi alioa mke mwingine?
|
Alitumai angemzalia mtoto mvulana
|
x
|
2425_swa_5
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Mpunzi alimtesa vipi Nosisa?
|
Kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya
|
x
|
2425_swa_6
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Mwana wa Mpunzi na mkewe aliitwa nani?
|
Nosisa
|
x
|
2425_swa_7
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Kwa nini Mpunzi alimlaumu mkewe?
|
Kwa kutompa mtoto wa kiume
|
x
|
2425_swa_8
|
2425_swa
|
Samaki Mkarimu Hapo zamani za kale, Mpunzi na mkewe waliishi na mtoto wao mmoja wa kike aliyeitwa Nosisa. Mpunzi alitaka mtoto mvulana, lakini yeye na mkewe hawangeweza kupata watoto wengine. Mpunzi alimlaumu mkewe kwa kutompa mtoto wa kiume. Siku moja, Mpunzi alimchapa mkewe akatoroka na kwenda nyumbani kwao. Alihuzunika kwani Mpunzi hakumruhusu aende na Nosisa. Mpunzi alimdhulumu bintiye namna alivyomfanyia mkewe. Nosisa aliishi maisha ya huzuni sana. Mpunzi alioa mke mwingine. Alitumaini kwamba mke huyo mpya angemzalia mtoto mvulana. Maisha ya Nosisa sasa yalikuwa magumu zaidi. Mpunzi alimtetesha na kumlazimisha kumtumikia mke wake mpya. Nosisa alifanya kazi kama mtumwa. Mpunzi aliona fahari sana kutokana na mifugo wake. Alizoea kutazama mifugo wake wakila nyasi uwanjani. Alihisi kuwa alikuwa ametosheka sana na mali yake. Wengi wa wafanyakazi wa Mpunzi walisafisha makao yake na kuwachunga mifugo wake. Walikama maziwa ambayo Mpunzi aliwauzia wanakijiji. Mpunzi alimpenda sana mke wake mpya. Alimchukulia kama malkia. Alikaa chumbani wakati wote huku akiwaamrisha Nosisa na wafanyakazi. Nosisa alirauka mapema kila siku kumtayarishia chai mamake wa kambo. Alimfagilia chumba chake na kumpikia. Lakini mamake wa kambo alinung'unika kuwa chakula chake kilikuwa baridi, kuwa chai yake ilikuwa hafifu, na kwamba chumba chake kilikuwa kichafu. Siku moja Mpunzi alikasirika akamkaripia na kumgonga Nosisa kwa kijiti. Nosisa alitoroka akaenda mtoni alikokaa na kulia alasiri nzima. Ghafla, alisikia sauti kutoka majini. Alimwona Samaki aliyekuwa akitoa ile sauti. Nosisa alishtuka lakini Samaki alimtuliza, "Tafadhali, binti yangu, usitoroke, mimi ni mamako. Nimebadilika kuwa samaki ili babako asinitambue." "Una shida gani?" Samaki aliuliza. Nosisa alimweleza kuhusu maisha yake ya huzuni. "Usiwe na wasiwasi mwanangu. Nitakuletea chakula kila siku," Samaki alisema. Alimpa Nosisa mboga wakasherehekea halafu akatokomea. Nosisa alienda nyumbani akiwa anatabasamu. Alijua hatalala tena njaa kama ilivyokuwa desturi. Kila asubuhi Nosisa aliamka na kufanya kazi zote za nyumbani kama ilivyokuwa kawaida. Adhuhuri, alienda mtoni. Aliita kila wakati, naye Samaki alitokea akiwa amebeba chakula kitamu. Nosisa alifurahi na kumwelezea chochote. Alianza kuwa na afya nzuri. Nosisa alimtembelea Samaki kila siku hadi mamake wa kambo akaanza kumshuku. "Kuna jambo linaendelea kule mtoni, na ni lazima nitaligundua," aliwaza. Alasiri moja alimfuata Nosisa hadi mtoni. Alimwona Nosisa akimzungumzia Samaki na kupokea chakula kitamu. Siri ya Nosisa sasa ilikuwa imetambulika! "Lazima nifanye jambo kumhusu huyu samaki," alisema mama wa kambo. Mpunzi aliporejea jioni, alimpata mkewe mpya akiwa chumbani kwake akilia. "Unasumbuliwa na nini mke wangu mrembo?" Mpunzi aliuliza. "Mganga aliniambia kwamba njia pekee ya kukuzalia mtoto mvulana ni kumla samaki mkubwa aishiye kwenye mto ulio karibu hapa," alisema. "Je, utaniletea samaki huyo usiku wa leo?" mwanamke akamsihi. "Nitakufanyia lolote," Mpunzi akasema. Mpunzi alianza safari ya kwenda mtoni kabla giza kuingia. Aliwachukua wafanyakazi wake ili wamsaidie. Mpunzi alimpata samaki mkubwa zaidi. Alipofika nyumbani, moto mkubwa wa kumpika yule samaki ulikuwa tayari. "Nitatayarisha kitoweo kizuri," mwanamke akamwelezea Mpunzi aliyekuwa amefurahi sana. Usiku ule Mpunzi na mkewe walienda kulala baada ya chakula kitamu. Waliacha mifupa mezani ili Nosisa asafishe asubuhi yake. Nosisa alipowaletea kahawa chumbani, walikuwa bado wanalala. "Hili ni jambo geni," Nosisa alifikiria. "Babangu huamka mapema mno kwenda kazini. Kwa nini leo bado analala?" "Heri nikimbie mtoni nipate kiamsha kinywa kizuri," alifikiria. Nosisa alikimbia kwenda mtoni. Alipofika kule, alimwita Samaki mara nyingi lakini Samaki hakuja. Nosisa alianza kulia. Hakujua kilichotokea. Alipokuwa akilia, ndege mmoja alimwambia kilichotendeka. Alilia kwa nguvu akidhani kwamba mamake alikuwa ameangamizwa. Ndege alimwambia aiokote mifupa kutoka mezani kisha airushe mtoni. Angefanya hivyo, Samaki angefufuka. Alimwambia pia awaache babake na mamake wa kambo walale hadi adhuhuri. Nosisa alifanya alivyoambiwa. Aliichukuwa mifupa, akaiweka mfukoni kisha akairusha mtoni. Nosisa alikimbia kurudi nyumbani na kabla adhuhuri kufika, aliwaamsha baba na mamake wa kambo. Hakuwatambua! Walikuwa wamezeeka na kudhoofika. Hawangemkaripia wala kumpiga tena. Walichoka wasiweze kuuchunga mji wao. Nosisa aliichukua mali ya babake. Akawaita wafanyakazi wote na kuwaambia kilichotokea. Wakasherehekea na kuishi kwa amani. Source www.africanstorybook.org
|
Maziwa ya Mpunzi iliuziwa nani?
|
Wanakijiji
|
x
|
0292_swa_0
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Nyasi katika vilima vya Masosa bado zilikuwa na nini
|
Umanda
|
1
|
0292_swa_1
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Bobu na Dobu waliwandama nani hadi mawingu yakatanzuka
|
Wanyama
|
2
|
0292_swa_2
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Kondoo na mbuzi waliziinamia nyasi changa fupi zenye nini
|
Umbijani
|
3
|
0292_swa_3
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Bobu na Dobu waliharibu viota na kuyapasua nini ya ndege
|
Mayai
|
4
|
0292_swa_4
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Bobu na Dobu walikuwa na uhuru wa kuwinda ndege kwa vile nani hakuwepo
|
Babu
|
8
|
0292_swa_5
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama nani
|
Wanyama
|
2
|
0292_swa_6
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Nyasi changa ilikuwa na nini
|
Umbijani
|
3
|
0292_swa_7
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Nyasi zilinawiri kutokana na mvua ipi
|
Masika
|
3
|
0292_swa_8
|
0292_swa
|
Panya mdogo kwenye kiota cha ndege amtia Bobu kiherehere na kumfunza adabu Nyasi katika vilima vya Masosi bado ziikuwa na umande wa asubuhi hiyo. Kondoo na mbuzi wa babu Nyakebagendi waliendelea kunusanusa nyasi hizo huku wakiezunguka kutoka sehemu moja hadi nyingine ya vilima hivyo. Bobu na Dobu waliendelea kuwaandama wanyama wale mpaka mawingu machache yalokuwa yametanda mbinguni yalipotanzuka na miale ya jua kunza kuangaza. Kufikia saa tatu asubuhi, umande ulikuwa umeyeyushwa na mionzi ya jua. Kondoo na mbuzi ambao sasa walikuwa wameanza kutulizana waliziinamia nyasi changa fupi zenye umbijani zilizokuwa zimenawiri kote vilimani kutokana na mvua ya masika. Wanyama wale walipokuwa wanafurahia malisho yao, Bobu na Dobu nao walijitosa kwenye 'mchezo' waliokuwa wanaupenda. Walizunguka kutoka kichaka kimoja hadi kingine huku wakiwakurupusha ndege waliojenga viota vyao kwenye vichaka hivyo. Ndege walipopurukia kwenye miti mirefu, vijana nao waliviharibu viota vyao na kuyapasua mayai. Kila siku isipokuwa siku hiyo, Babu Nyakebagendi ambaye aliandamana na wajukuu wake kwenda machungani aliwakanya dhidi ya tabia yao ya kuwahangaisha ndege lakini maneno yake yakaangukia kwenye masikio yaliyotiwa kamongo. "Hebu jichukulie kuwa nyinyi ni ndege, mtahisi vipi makani yenu yakivamiwa, mfurushwe mbali na nyumba zenu za pekee kuharibiwa?" babu Nyakebagendi aliwauliza wajukuu wake siku moja. Bobu na Dobu walivunjika mbavu kwa kicheko na kumjiu babu yao, "lakini babu, ndege si bindamu." "Ndiyo, ndege si binadamu lakini wana hisia kama za binadamu. Unyonge wao ni kuwa hawawezi kusema wala kujitetea," babu aliwajibu wajukuu wake. Siku hiyo, vijana hao walikuwa na uhuru mwingi wa kuwawinda ndege kwa sababu babu yao hakuwepo ili kuwakanya. Walipofika kwenye kichaka kimoja chenye miti ya aina ya mikakaya, mizingi walikuwa wamejenga viota vyao vikining’inia kwenye takribani kila tawi la mkakaya mmoja mfupi. Bobu na Dobu waliviharibu viota amabvyo hawakuweza kufikia kwa kutumia vijiti walivyobeba. Mizingi walirukaruka juu ya vichwa vyao na kupiga kelele za kujitetea lakini wapi! Jua lilikuwa limefika utosini. Kondoo na mbuzi walikabwa na kiu wakalala kwenye vivuli vya miti huku wakiwangoja wachungaji wawaelekeze mtoni wakanywe maji. Wafugaji nao walikuwa wamezama kwenye 'mchezo' wao mpaka wakasahau. Mara Bobu aliuelekeza mkono wake kwenye kiota kimojawapo kilichoonekana kikuukuu kuliko vinginevyote. Alipokuwa anataka kuigiza mkono wake kwenye kiota, alihisi kitu fulani kimeurukia mkono wake kupitia kwenye mdomo wa kiota. Kitu kile kilifululiza moja kwa moja na kuingia ndani ya fulana aliyokuwa amevaa kwa kuufuata mkono. Bobu alipiga kamsa na kuruka kama mkizi kwa sababu ya woga. Hakukumbuka kuitoa fulana yake ambayo aliyokuwa ameisongomeza kwenye suruali yake iliyotiwa mpira kuinoni. Yule mnyama aliyeingia kwenye mwili wake aliendele kumzunguka kutoka mgongoni kwenda tumboni huku akitafuta mahali pa kutokea. Bobu aliendele akuchana mbuga huku akirukaruka kwenye vidimbwi vya maji yaliyokuwa yametuama kwenye mashimo vilimani na kkupiga kamsa akitaka msaada.
|
Umande uliyeyushwa na mionzi ya jua kufikia saa ngapi
|
Tatu
|
2
|
2307_swa_0
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Mbuzi aliwaabia ameota nini
|
Ndoto
|
x
|
2307_swa_1
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Mbuzi alipata ndoto kuhusu nini
|
Njaa
|
x
|
2307_swa_2
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Kuku na Bata walipendekeza wafanye nini
|
Waweke chakula kwa mfalme
|
x
|
2307_swa_3
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Mfalme aliamuru nini kwa yeyote atakayekayaa kutii?
|
Afungwe
|
x
|
2307_swa_4
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Nani alikuwa mfalme wa wanyama na ndege?
|
Mbuzi
|
x
|
2307_swa_5
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Ndoto ya mfalme Mbuzi ilihusu nini?
|
Njaa
|
x
|
2307_swa_6
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Nani alichaguliwa kuwa mfalme baada ya Mbuzi?
|
Paka
|
x
|
2307_swa_7
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Kuku na Bata walisema ni vyema nini kiwekwe kwa mfalme Mbuzi?
|
Chakula
|
x
|
2307_swa_8
|
2307_swa
|
Mfalme mbaya Mbuzi alikuwa mfalme wa wanyama na ndege. Aliita mkutano. Mbuzi aliwaambia kwamba aliota ndoto. Wote walisikiliza. Ndoto ilihusu njaa. "Tutafanyaje?" Paka aliuliza. Kuku na Bata walisema, "Ni vyema sisi kuweka chakula kwa mfalme." Mfalme Mbuzi alisema, "Mfunge yeyote atakayekataa kutii." Wakati wa kumchagua mfalme mpya ulifika. Walimchagua Paka. Mbuzi hakutaka Paka kuwa mfalme. "Mimi ndiye mfalme." Mbuzi alikataa kupeleka chakula. Ng'ombe aliuliza, "Tutafanyaje?" Wanyama na ndege walijadili pamoja. Walimkasirikia Mbuzi. Mbwa alisema, "Nilikuwa naye wakati wote alipokuwa mfalme." Kondoo akasema, "Niliwapatia watoto wake sufu yangu nyororo." Nguruwe alilila, "Alipokuwa mfalme, nilimchungia bustani yake." "Kwani Mbuzi alifikiri atakuwa mfalme milele?" Kondoo aliuliza. Wanyama walikubaliana. Lazima Mbuzi apeleke chakula kwa mfalme Paka. Walipomkuta Mbuzi, aliwaambia, "Nitakuwa mfalme wakati wote." Wanyama walimjibu, "Tutakufunga tukupeleke kwa mfalme mpya." Ng'ombe alimvuta Mbuzi kumpeleka kwa mfalme. Wengine walishangilia. Hiyo ndiyo sababu mbuzi hukataa kusonga wanapovutwa. Source www.africanstorybook.org
|
Nani aliuliza kama Mbuzi atakuwa mfalme milele?
|
Kondoo
|
x
|
0231_swa_0
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Mahakama ya Kadhi imekuwa na talaka zaidi ya 5000 eneo lipi
|
Pwani
|
2
|
0231_swa_1
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao vinaandaa vijana kuingia wapi
|
Ndoa
|
3
|
0231_swa_2
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Vijana waliohudhuria vikao katika mji upi
|
Mombasa
|
3
|
0231_swa_3
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Nani wanafaa kujua mipaka yao kuhusu ndoa
|
Wakwe
|
10
|
0231_swa_4
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Eneo la pwani lina talaka zaidi ya ngapi
|
5,000
|
2
|
0231_swa_5
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Mafundisho yanatolewa kwa vijana wana miaka ngapi
|
18
|
5
|
0231_swa_6
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Vijana waliohudhuria walitoka katika kaunti ipi
|
Mombasa
|
6
|
0231_swa_7
|
0231_swa
|
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa. Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. "Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema. Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,alisema Sheikh Abdi. Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao.
|
Kabla ya kuingia katika ndoa mtu anafaa kufanya nini
|
utafiti
|
8
|
0020_swa_0
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Siku ambayo ingefuata, wangeenda kumwona nani
|
mjomba wao
|
x
|
0020_swa_1
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Walipiga soga vipi walipokuwa wakienda kwa halati yao
|
kwa furaha
|
x
|
0020_swa_2
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Walifika saa ngapi
|
saa sita
|
x
|
0020_swa_3
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Kwa nini halati yao aliamua kurudi nao
|
iili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini
|
x
|
0020_swa_4
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Wahenga walisema ajali haina nini
|
kinga
|
x
|
0020_swa_5
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Baada ya kula walienda wapi
|
garini
|
x
|
0020_swa_6
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Walipiga soga vipi walipokuwa wakielekea
|
kwa furaha
|
x
|
0020_swa_7
|
0020_swa
|
AJALI HAIJALI Chambilecho, wahenga hawakutuvisha soksi za chuma walipolonga kuwa ajali haijali. Ajali haitaki kujua kama kuna rais wala fukara. Wote ni sawa kwa ajali. Aidha ajali haina kinga. Siku wahedi, wavyele wetu walirudi nyumbani nyuso zao zikimwekamweka kwa furaha. Kwa sababu tulitaka kujua mbona walikuwa wamejawa na furaha riboribo, tuliwauliza. Walitueleza kwamba siku iliyokuwa inafuata tungemtembelea mbiomba wetu. Usiku huo, tulilala usingizi wa mang'amung'amu kutokana na habari tulizopata. Mwishowe, asubuhi tuliyokuwa tumeingoja kwa hamu na ghamu iliwadia. Tulienda bak bandika bak bandua hadi hamamuni ambamo tulikoga kwa maji vuguvugu. Mwia si mwia tulitoka bafuni na kuelekea vyumbani mwetu. Tulivalia nguo zetu ambazo zilitufanya tuwe warembo kama hurulaini. Rihi ya kiseboho kilinukia na kutufanya tuhisi njaa. Baada ya muda mchache nina aliandika meza na kutupakulia chakula. Chakula kilikuwa kitamu mithili ya asali ya malkia nyuki. Baada ya kula, tulienda garini. Baada ya muda mchache, tuling'oa nanga. Njiani tuliona vitu vingi kama vile mimea, milima na mabonde, majumba makubwa makubwa na vitu vinginevyo. Tulipiga soga kwa furaha tulipokuwa tukielekea kwa halati yetu. Tuliwasili mwendo wa saa sitaza mchana na harufu ya chamcha ilitukaribisha. Tuliubisha mlango kisha halati wetu akaufungua. Alipotuona, alijawa na furaha kama mvuvi aliyekinasa kishazi cha samaki. Alitukumbatia na kutusalimu. Baada ya kutukumbatia, alituelekeza jumbani mwake. Alituletea maji moto ambayo kwayo tuliosha miguu na mikono kisha akaleta chamcha. Baada ya mlo, wavyele wetu walibaki wakipiga gumzo na halati yetu pamoja na mjomba wetu. Sisi tuliondoka kwenda kucheza na binamu wetu. Jua lilianza kutua upande wa kushoto na tulijua kwamba wakati wa kurudi ulikuwa umefika. Halati yetu aliamua kurudi nasi ili siku iliyokuwa inafuatia afike mapema kazini.Tuliingia kwenye gari na kung'oa nanga kuelekea nyumbani. Abu yangu aliendesha gari kwa kasi kwa kuwa giza lilikuwa limeanza kutanda angani. Bila kujua, jigari jeusi lilitokea mbele na alipojaribu kusimamisha gari alishindwa. Nilifumbu macho yangu nisiyaone yaliyotendeka . Nilipofumbua macho, nilijipata katika wadi. Baada ya kuangalia sikumwona halati yangu. Nilimuuliza mhagizi mmoja na alinijibu kwamba alikuwa amepiga dunia teke. Kwa hakika ajali haina kinga.
|
Kwa nini halati alijawa na furaha
|
kwa kuwaona
|
x
|
2366_swa_0
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Graca alizaliwa wapi
|
Msumbiji
|
x
|
2366_swa_1
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Ndoto ya mamake ilikuwa kuwapa wanawe nini
|
maisha mazuri
|
x
|
2366_swa_2
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Graca alitamani watoto wa Msumbiji wafanyeje
|
wajue kusoma na kuandika
|
x
|
2366_swa_3
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wangapi
|
wawili
|
x
|
2366_swa_4
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Mbona kulikuwa na huzuni
|
babake Graca alikuwa karibu kufa
|
x
|
2366_swa_5
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Mamake alikuwa na ndoto gani
|
ya kuwapa wanawe maisha mazuri
|
x
|
2366_swa_6
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Nani alikuwa karibu kufa
|
babake Graca
|
x
|
2366_swa_7
|
2366_swa
|
Ndoto ya Graca Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake ilikuwa maskini sana na hawakuwa wamepata uhuru. Watoto hawakuwa na shule nzuri za kwenda. Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa wanawe maisha mazuri. Bila masomo haingewezekana. Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa na huzuni kwani babake Graca alikuwa karibu kufa. Aliota kuwa mtoto wake mdogo angeenda shule nzuri. Alijua elimu ndiyo ingemsaidia mwanawe. Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake. Wiki chache baada ya kifo cha babake, mtoto alipewa jina kuambatana na urembo wake. Aliitwa Graca. Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo Graca alizidi kuleta furaha kwao. Familia iliamua kumpa Graca masomo mazuri. Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake. Alipata ufadhili wa kumwezesha kusomea shule nzuri kijijni. Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu. Alitamani watoto wa Msumbiji wajue kusoma na kuandika. Alitamani wakati ambapo watoto wote wangeenda shuleni. Graca alitia bidii yake yote kwenye masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo nyingine la kuhudhuria chuo kikuu huko Ureno. Alipata marafiki wengi, akajifunza lugha nyingi geni na akasoma vitabu vingi vipya. Akaona ndoto yake ya kuwa mwalimu ikitimia. Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado alikuwa na huzuni. Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa na uhuru. Lakini sasa Graca alikuwa na elimu, ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na marafiki ambao walikuwa na mawazo kama yake kuhusu haki ya watoto kupata elimu. Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki zake kuleta mabadiliko kwao Msumbiji. Kupitia usaidizi wa marafiki zake, hatimaye Msumbiji ilikuwa huru! Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora. Walipendana na wakaona. Graca alipewa kazi ya kuhakikisha kuwa watoto wote wamepata elimu nzuri. Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto wengi wa nchini Msumbiji hawakujua kusoma na kuandika. Alianza kwa kuwapeleka watoto wote shuleni. Graca na Samora walijaliwa kupata watoto wawili. Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto wao na watu wa Msumbiji maisha mazuri. Kwa bahati mbaya, Samora alikufa kwenye ajali ya ndege. Graca aliomboleza kifo cha Samora kwa miaka mingi. Baadaye Graca alipendana na Nelson Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya kazi pamoja kuwasaidia watoto wa Afrika. Source www.africanstorybook.org
|
Kwa nini Graca bado alikuwa na huzuni
|
Watu kule nyumbani kwao hawakuwa na uhuru
|
x
|
2491_swa_0
|
2491_swa
|
Wangari Maathai Kulikuwa na msichana mdogo aliyeitwa Wangari. Wangari alipanda mbegu katika bustani yao. Jioni, Wangari alirudi nyumbani. Wangari alipofikisha umri wa miaka saba, alienda shule. Wangari alifanya vyema shuleni. Alialikwa kwenda Marekani kuendeleza masomo yake. Alisomea sayansi ya viumbe, hasa mimea. Hakusahau nchi yake ya Kenya. Wangari aliporudi, Kenya ilikuwa imebadilika. Miti mingi ilikuwa imekatwa. Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti. Waliiuza na kupata pesa. Ujumbe wa Wangari ulienea Afrika nzima. Wangari alipewa Tuzo la Amani la Nobel. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kutuzwa. Alifariki mwaka 2011. Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa maarufu kwa kuchangia nini duniani? Source www.africanstorybook.org
|
Wangari hakusahau nchi yake ipi?
|
Kenya
|
x
|
2491_swa_1
|
2491_swa
|
Wangari Maathai Kulikuwa na msichana mdogo aliyeitwa Wangari. Wangari alipanda mbegu katika bustani yao. Jioni, Wangari alirudi nyumbani. Wangari alipofikisha umri wa miaka saba, alienda shule. Wangari alifanya vyema shuleni. Alialikwa kwenda Marekani kuendeleza masomo yake. Alisomea sayansi ya viumbe, hasa mimea. Hakusahau nchi yake ya Kenya. Wangari aliporudi, Kenya ilikuwa imebadilika. Miti mingi ilikuwa imekatwa. Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti. Waliiuza na kupata pesa. Ujumbe wa Wangari ulienea Afrika nzima. Wangari alipewa Tuzo la Amani la Nobel. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kutuzwa. Alifariki mwaka 2011. Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa maarufu kwa kuchangia nini duniani? Source www.africanstorybook.org
|
Wangari alisomea sayansi ya aina gani?
|
Mimea
|
x
|
2491_swa_2
|
2491_swa
|
Wangari Maathai Kulikuwa na msichana mdogo aliyeitwa Wangari. Wangari alipanda mbegu katika bustani yao. Jioni, Wangari alirudi nyumbani. Wangari alipofikisha umri wa miaka saba, alienda shule. Wangari alifanya vyema shuleni. Alialikwa kwenda Marekani kuendeleza masomo yake. Alisomea sayansi ya viumbe, hasa mimea. Hakusahau nchi yake ya Kenya. Wangari aliporudi, Kenya ilikuwa imebadilika. Miti mingi ilikuwa imekatwa. Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti. Waliiuza na kupata pesa. Ujumbe wa Wangari ulienea Afrika nzima. Wangari alipewa Tuzo la Amani la Nobel. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kutuzwa. Alifariki mwaka 2011. Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa maarufu kwa kuchangia nini duniani? Source www.africanstorybook.org
|
Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti ili kufanyike nini?
|
Wapate pesa ya matumizi yao
|
x
|
2491_swa_3
|
2491_swa
|
Wangari Maathai Kulikuwa na msichana mdogo aliyeitwa Wangari. Wangari alipanda mbegu katika bustani yao. Jioni, Wangari alirudi nyumbani. Wangari alipofikisha umri wa miaka saba, alienda shule. Wangari alifanya vyema shuleni. Alialikwa kwenda Marekani kuendeleza masomo yake. Alisomea sayansi ya viumbe, hasa mimea. Hakusahau nchi yake ya Kenya. Wangari aliporudi, Kenya ilikuwa imebadilika. Miti mingi ilikuwa imekatwa. Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti. Waliiuza na kupata pesa. Ujumbe wa Wangari ulienea Afrika nzima. Wangari alipewa Tuzo la Amani la Nobel. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kutuzwa. Alifariki mwaka 2011. Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa maarufu kwa kuchangia nini duniani? Source www.africanstorybook.org
|
Msichana mdogo alikua anaitwa nani?
|
Wangari
|
x
|
2491_swa_4
|
2491_swa
|
Wangari Maathai Kulikuwa na msichana mdogo aliyeitwa Wangari. Wangari alipanda mbegu katika bustani yao. Jioni, Wangari alirudi nyumbani. Wangari alipofikisha umri wa miaka saba, alienda shule. Wangari alifanya vyema shuleni. Alialikwa kwenda Marekani kuendeleza masomo yake. Alisomea sayansi ya viumbe, hasa mimea. Hakusahau nchi yake ya Kenya. Wangari aliporudi, Kenya ilikuwa imebadilika. Miti mingi ilikuwa imekatwa. Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti. Waliiuza na kupata pesa. Ujumbe wa Wangari ulienea Afrika nzima. Wangari alipewa Tuzo la Amani la Nobel. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kutuzwa. Alifariki mwaka 2011. Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa maarufu kwa kuchangia nini duniani? Source www.africanstorybook.org
|
Wangari alipanda nini katika bustani yao?
|
Mbegu
|
x
|
2491_swa_5
|
2491_swa
|
Wangari Maathai Kulikuwa na msichana mdogo aliyeitwa Wangari. Wangari alipanda mbegu katika bustani yao. Jioni, Wangari alirudi nyumbani. Wangari alipofikisha umri wa miaka saba, alienda shule. Wangari alifanya vyema shuleni. Alialikwa kwenda Marekani kuendeleza masomo yake. Alisomea sayansi ya viumbe, hasa mimea. Hakusahau nchi yake ya Kenya. Wangari aliporudi, Kenya ilikuwa imebadilika. Miti mingi ilikuwa imekatwa. Wangari aliwafundisha wanawake kupanda miti. Waliiuza na kupata pesa. Ujumbe wa Wangari ulienea Afrika nzima. Wangari alipewa Tuzo la Amani la Nobel. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kutuzwa. Alifariki mwaka 2011. Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa maarufu kwa kuchangia nini duniani? Source www.africanstorybook.org
|
Jioni Wangari alirudi wapi?
|
Nyumbani
|
x
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.